№ას-886-848-2014 17 ივლისი, 2015 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ბესარიონ ალავიძე, ზურაბ ძლიერიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები – ო. ნ-ი, ნ. ი-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. ხ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 12 ივნისის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართეს ნ. ი-ემ და ო. ნ-მა ნ. ხ-ის მიმართ და მოითხოვეს მოპასუხისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრება 17720 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის 29363.81 ლარის ოდენობით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ნ. ი-ის და ო. ნ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ო. ნ-მა და ნ. ი-ემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 12 ივნისის განჩინებით:

1. ო. ნ-ის და ნ. ი-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა;

2. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ნ. ხ-ს და ნ. ი-ეს შორის 2009 წლის 13 ოქტომბერს დაიდო უძრავი ქონების განვადებით ნასყიდობის შესახებ ხელშკრულება. ნასყიდობის საგანს წარმოადგენდა საკუთრების უფლება ქონებაზე, მდებარე ქ.თბილისი, ჭ-ის გ-ი #..., ბინა 74, ფართი 125.30 კვმ. ხელშეკრულების ფასი განისაზღვრა 170 000 აშშ დოლარით.

ნ. ი-ეს და ნ. ხ-ს შორის 2009 წლის 2 დეკემბერს დაიდო უძრავი ქონების განვადებით ნასყიდობის პირობების შესრულებისა და უძრავი ნივთის გადაცემის შესახებ ხელშეკრულება. ხელშეკრულების 2-ე პუნქტის თანახმად, ხელშეკრულებაზე ხელმოწერით ნ. ი-ე და ნ. ხ-ი ადასტურებდნენ მათ შორის 2009 წლის 13 ოქტომბერს გაფორმებული „უძრავი ქონების განვადებით ნასყიდობის შესახებ ხელშეკრულების“ პირობების სრულ შესრულებას, რის შემდეგაც ნ. ი-ე ითვლებოდა ამ ხელშეკრულებაში მითითებული უძრავი ნივთის სრულფასოვან მესაკუთრედ.

უძრავი ნივთის მახასიათებლები იყო: მისამართი ქ.თბილისი, ჭ-ის გ-ი #..., ბინა 74ა, ფართი 125.30 კვმ. უძრავი ქონება (საკადასტრო კოდით ...) 2009 წლის 13 ოქტომბრის და 2009 წლის 2 დეკემბრის ხელშეკრულებების საფუძველზე საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში აღირიცხა ნ. ი-ის სახელზე.

05.01.2010წ. გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულებით ნ. ი-ემ უძრავი ქონება, მდებარე ქ. თბილისი, ჭ-ის გ-ი #..., ბინა 74ა, ფართი 125.30 კვმ. (საკადასტრო კოდით ...) აჩუქა ო. ნ-ს. ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე უძრავი ქონება საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში აღირიცხა ო. ნ-ის სახელზე.

სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2013 წლის 15 აპრილის დასკვნის თანახმად, სადავო უძრავი ქონების (საკადასტრო კოდი N ...) საერთო ფართი შეადგენდა 112.04 კვმ.

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 04.03.2014წ. მომზადებული ამონაწერით დგინდებოდა, რომ სადავო უძრავი ქონების (საკადასტრო კოდი N...) ფართი შეადგენდა 112,24 კვ.მ-ს. ამონაწერით დგინდებოდა, რომ უძრავი ქონების ფართის დაზუსტება განხორციელდა ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა „ჭ-ე 33“-ის საერთო კრების ოქმის - N..., დამოწმების თარიღი 05.02.2014წ., საფუძველზე.

პალატამ მიუთითა, რომ ვერ გაიზიარებდა მსჯელობას გამყიდველ ნ. ხ-ის მიერ განვადებით ნასყიდობის შესახებ ხელშკრულებით მყიდველისათვის ნაკლიანი ნივთის გადაცემასთან დაკავშირებით. მყიდველმა გამყიდველისაგან შეიძინა საცხოვრებელი ბინა, რომლის ფასიც ხელშეკრულებაში მითითებული იყო ერთიანად - 170 000 აშშ დოლარი და არა ერთეული კვადრატული მეტრის ღირებულება. მხარეთა შორის სადავო არ იყო ის გარემოება, რომ რეალურად უძრავი ნივთის შეძენის დროს ნ. ხ-ის საკუთრებაში რიცხული ერთიანი ფართი ფაქტობრივად უკვე გამიჯნული იყო ორ ნაწილად და მყიდველის მიერ დათვალიერებული და მოწონებული იქნა უკვე რეალურად გამიჯნული საცხოვრებელი ბინა. უდავო, იყო რომ მყიდველს გადაეცა სწორედ იმ კონფიგურაციის ფართი, რაც მან დაათვალიერა და მოიწონა ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების მომენტში.

სასამართლომ მიუთითა, რომ რომ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში რეგისტრირებული მონაცემებით, უძრავი ქონების ფართი შეადგენდა იმ ოდენობას, რაც მხარეებმა მიუთითეს ნასყიდობის ხელშეკრულებაში - 125.30 კვ.მ. და უძრავი ქონების ფართის დაზუსტება განხორციელდა მოგვიანებით.

პალატამ განმარტა, რომ ნივთი ნივთობრივი ნაკლის მქონედ ჩაითვლებოდა, თუკი იგი არ შეესაბამებოდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ხარისხს, ან თუ უვარგისი იყო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ან ჩვეულებრივი სარგებლობისათვის. განსახილველ შემთხვევაში იმ პირობებში, როდესაც დგინდებოდა, რომ რეალურად მყიდველს საკუთრებაში გადაეცა სწორედ ის ქონება - იმ კონფიგურაციითა და ფართით, რომელიც მყიდველმა მოიწონა ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებამდე და რომლის ნასყიდობაზეც შედგა მხარეთა შორის შეთანხმება, ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობის მიერ ფართების დაზუსტების შემდეგ ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მოცემულ და რეგისტრირებულ ფართებს შორის წარმოქმნილი სხვაობა ნივთობრივი ნაკლის მქონედ ვერ აქცევდა ნასყიდობის საგანს. შესაბამისად, პალატამ დაუსაბუთებელად მიიჩნია მსჯელობა მყიდველისათვის ნივთობრივი ნაკლის მქონე ნივთის გადაცემის თაობაზე.

სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 487-ე, 488-ე და 492-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ საქმის მასალებით დადგენილი არ იყო გამყიდველის მიერ მყიდველისათვის ნაკლიანი ნივთის გადაცემის ფაქტი. ამდენად არ არსებობდა ნივთის ნაკლით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით აღძრული სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ო. ნ-მა და ნ. ი-ემ.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისათვის არსებითი პირობები იყო: ფართის ოდენობა, ფართის ადგილსამყოფელი და ფართის ფასი. მოცემულ შემთხვევაში გამყიდველმა დაარღვია ვალდებულება უნაკლო ნივთის გადაცემისა და ხელშეკრულების ჯეროვნად და კეთილსინდისიერად შესრულების თაობაზე. მოცემულ შემთხვევაში, ნივთი იყო ნივთობრივი ნაკლის მქონე და სახეზე იყო სამოქალაქო კოდექსის 492-ე, 494-ე მუხლებით გათვალისწინებული შედეგი - ზიანის ანაზღაურების წარმოშობის ვალდებულება;

კასატორი ასევე არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასაბუთებას იმის შესახებ, რომ სადავო ფართის ნასყიდობისას მყიდველის მიერ დათვალიერებული და მოწონებული იქნა უკვე გამიჯნული საცხოვრებელი ბინა და აღნიშნავს, რომ ნასყიდობის საგნის შემოწმება ხდება დათვალიერებით. მხარემ დაათვალიერა და აღიქვა ის, რაც ნახა ბინის ყიდვისას. ნასყიდობის საგნის კონფიგურაცია და ნახაზზე არსებული ფართის კონფიგურაცია რეალურად ემთხვეოდა ერთმანეთს, მაგრამ ხარვეზი, რომელიც რეალურად გამოვლინდა და დაფიქსირდა ექსპერტიზის და სხვა პირთა მიერ ჩატარებული აზომვების შედეგად ვიზუალური დათვალიერებით, სპეციალური ხელსაწყოსა და საშუალებების გარეშე ვერ გამოვლინდებოდა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ი-ისა და ო. ნ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორების მოსაზრებით, მათ გადაეცათ ნივთობრივი ნაკლის მქონე ნივთი, კერძოდ, მათთვის გადაცემული ბინის ფართი 13 კვ.მ-ით ნაკლები აღმოჩნდა საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ 125.30 კვ.მ ფართზე.

საკასაციო სასამართლო, უპირველესად, ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ მოცემულ საქმეში ო. ნ-ი არასათანადო მოსარჩელეა, ვინაიდან სადავო ფართი მას მოპასუხისგან არ შეუძენია და, შესაბამისად, ამ უკანასკნელს ნივთის ნაკლის გამო ვერ შეედავება.

რაც შეეხება კასატორ ნ. ი-ის ზემოხსენებულ პრეტენზიას, საკასაციო პალატა ვერ გაზიარებს და მიუთითებს მოპასუხის შესაგებელზე, რომელშიც ეს უკანასკნელი განმარტავდა, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა არ შეიცავდა ინფორმაციას იმის თაობაზე, თუ რა წესით განახორციელა ექსპერტმა აზომვითი სამუშაოები, კერძოდ, საერთო ფართში შეიყვანა თუ არა ტიხრების მიერ დაკავებული ფართი, ასევე საერთო ფართის აზომვა განახორციელა გარე თუ შიდა პერიმეტრის მიხედვით. მოპასუხის მოსაზრებით, ეს გარემოებები გავლენას ახდენდნენ საერთო ფართის ოდენობაზე.

საკასაციო პალატა ყუარდღებას მიაქცევს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებებზე იმის შესახებ, რომ მყიდველმა გამყიდველისაგან შეიძინა საცხოვრებელი ბინა, რომლის ფასიც ხელშეკრულებაში განსაზღვრული იყო არა ერთი კვადრატული მეტრის ღირებულებით, არამედ ერთიანად - 170 000 აშშ დოლარით. სადავო არ იყო, რომ რეალურად უძრავი ნივთის შეძენის დროს მოპასუხის საკუთრებაში რიცხული ერთიანი ფართი ფაქტობრივად უკვე გამიჯნული იყო ორ ნაწილად და მყიდველის მიერ დათვალიერებული და მოწონებული იქნა უკვე რეალურად გამიჯნული საცხოვრებელი ბინა. უდავო, იყო რომ მყიდველს გადაეცა სწორედ იმ კონფიგურაციის ფართი, რაც მან დაათვალიერა და მოიწონა ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების მომენტში. ამასთან, საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში რეგისტრირებული მონაცემებით უძრავი ქონების ფართი შეადგენდა იმ ოდენობას (125.30კვ.მ-ს), რაც მხარეებმა მიუთითეს ნასყიდობის ხელშეკრულებაში და უძრავი ქონების ფართის დაზუსტება განხორციელდა მოგვიანებით.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, კასატორი ვალდებული იყო გაექარწყლებინა მოპასუხის შესაგებელში მითითებული გარემოებები, რაც მას არ გაუკეთებია. ამდენად, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმის შესახებ, რომ მოპასუხეს მოსარჩელისათვის ნივთობრივად ნაკლიანი ნივთი არ გადაუცია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. ი-ის და ო. ნ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე ნ. ი-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1542 ლარის) 70% – 1079.40 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ. ი-ისა და ო. ნ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორებს – ნ. ი-ეს და ო. ნ-ს დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე ნ. ი-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1542 ლარის, საგადახდო დავალება N..., გადახდის თარიღი – 2014 წლის 7 ივლისი) 70% – 1079.40 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება;

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ზ. ძლიერიშვილი