საქმე №ას-1052-1007-2014 30 სექტემბერი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები - ნ. გ-ე, ნ. და ნ. ლ-ეები (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - სს „ბ.ბ-ის საქართველოს ფილიალი“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 4 ივლისის გადაწყვეტილება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - ცილისმწამებლური განცხადებების უარყოფა, სასამართლო გადაწყვეტილების თაობაზე ცნობის გამოქვეყნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. სასარჩელო მოთხოვნა:

სს „ბ.ბ-ის საქართველოს ფილიალმა“ (შემდგომში _ მოსარჩელე) მოითხოვა ნ. გ-ის, ნ. და ნ. ლ-ეების (შემდგომში _ მოპასუხეები) დავალდებულება, უარყონ სიმართლესთან შეუსაბამო, ცილისმწამებლური განცხადებები იმავე მასობრივი საშუალებებით, რომლითაც გავრცელდა განცხადებები, ასევე მოითხოვა მოპასუხეებისათვის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფორმით სასამართლოს გადაწყვეტილების შესახებ ცნობის გამოქვეყნების დავალდებულება.

2. მოპასუხეების პოზიცია:

მოპასუხეებმა მოთხოვნის განხორციელების შემაფერხებელი შესაგებლით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს და განმარტეს, რომ ნ.გ-ის სამუშაოდან გათავისუფლების ფაქტისა და ნათლობის ფაქტის დამთხვევის გამო, მათ გამოთქვეს საკუთარი აზრი, რომელიც პასუხისმგებლობას არ იწვევს.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება.

5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 4 ივლისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, დადგინდა, რომ მოპასუხეების მიერ გავრცელებული ცნობები იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელე საზოგადოების ადმინისტრაცია ახდენდა თანამშრომლების დისკრიმინაციას რელიგიური და ეთნიკური ნიშნით, არის ცილისწამება, დაევალათ მოპასუხეებს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან 1 თვის ვადაში გამოაქვეყნონ გაზეთ „ბ-ში“ ინფორმაცია იმის თაობაზე, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 4 ივლისის გადაწყვეტილებით (საქმე №2/ბ-437-14) დაკმაყოფილდა სს „ბ.ბ-ის საქართველოს ფილიალის“ სარჩელი და დადგინდა, რომ ნ. გ-ის, ნ. ლ-ისა და ნ. ლ-ის მიერ გავრცელებული ზემოაღნიშნული ცნობები არის ცილისწამება. თუ მოპასუხეები არ შეასრულებენ აღნიშნულ მოქმედებას დადგენილ ვადაში, მოსარჩელე უფლებამოსილი იქნება, თვითონ შეასრულოს ეს მოქმედება მოპასუხეთაგან აუცილებელი ხარჯების ანაზღაურებით.

6. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება:

6.1. პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2012 წლის 1 დეკემბრის შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე, ნ. გ-ე 2012 წლის 1 დეკემბრიდან მზარეულად მუშაობდა მოსარჩელე საზოგადოებაში.

6.2. 2013 წლის 17 ივნისს ნ. გ-ე მოინათლა მართლმადიდებლურად.

6.3. 2013 წლის 13 ივლისის №1/3-45 ბრძანებით 2013 წლის 13 ივლისიდან ნ. გ-ე გათავისუფლდა სამსახურიდან, საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

6.4. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 23 დეკემბრის გადაწყვეტილებით და ამ გადაწყვეტილებაზე ნ. გ-ის მიერ წარდგენილი სააპელაციო საჩივრით მტკიცდებოდა, რომ ნ. გ-ემ სასამართლოში გაასაჩივრა სამსახურიდან გათავისუფლება; საქალაქო სასამართლომ იგი აღადგინა სამუშაოზე, თუმცა, არ გაიზიარა მოსარჩელის მითითება იმის თაობაზე, რომ გათავისუფლება მოხდა რელიგიური დისკრიმინაციის საფუძველზე. წარდგენილ სააპელაციო საჩივარში ნ. გ-ეს აღარ მიუთითებია, რომ მისთვის დისციპლინური სახდელის დადება მოხდა რელიგიური დისკრიმინაციის გამო.

6.5. გაზეთ „ბ-ის“ 2013 წლის 11-17 ნოემბრის №...(...) გამოშვების, აგრეთვე საქმეში წარმოდგენილ DVD დისკზე არსებული ჩანაწერების თანახმად, ნ. გ-ემ საჯაროდ გაავრცელა შემდეგი შინაარსის განცხადებები:

6.5.1. რადგან მუსლიმი იყო და შემდეგ მოინათლა, ამიტომ დასაჯა ადმინისტრაციამ და სამსახურიდან გაათავისუფლა; სხვა ქრისტიანები არ აინტერესებთ;

6.5.2. ადმინისტრაცია უკრძალავდა მას მონათვლას და აფრთხილებდა, რომ პრობლემები შეექმნებოდა;

6.5.3. სხვა თანამშრომლებიც ვერ ინათლებოდნენ, ადმინისტრაციის შიშით;

6.5.4. თანამშრომლებს ადმინისტრაცია ურიგებდა მუსლიმურ ლიტერატურას, რათა ისინი დაეინტერესებინათ ამ სარწმუნოებით.

6.6. გაზეთ „ბ-ის“ 2013 წლის 11-17 ნოემბრის №...(...) გამოშვებით, აგრეთვე საქმეში წარმოდგენილი DVD დისკზე არსებული ჩანაწერებით მტკიცდებოდა, რომ ნ. ლ-ემ საჯაროდ გაავრცელა შემდეგი შინაარსის განცხადებები:

6.6.1. მისი და მეუღლის მონათვლის შემდგომ დაიწყო „ბ.ს“ ადმინისტრაციამ მათი შევიწროება;

6.6.2. კომპანიაში დასაქმებულია თითო-ოროლა ქართველი, რომლებიც მუშაობენ შავ მუშებად;

6.6.3. ზეგანაკვეთური მუშაობა კომპანიის მიერ არ ანაზღაურდება;

6.6.4. თანამშრომლებს არც ერთ ქრისტიანულ დღესასწაულზე არ ასვენებენ და მხოლოდ ბაირამს აღნიშნავენ.

6.7. გაზეთ „ბ-ის“ 2013 წლის 11-17 ნოემბრის №...(...) გამოშვებით, აგრეთვე საქმეში წარმოდგენილი DVD დისკზე არსებული ჩანაწერების თანახმად, ნ. ლ-ემ საჯაროდ გაავრცელა შემდეგი შინაარსის განცხადება: დედას - ნ. გ-ეს უთხრეს, რომ თუ მოინათლებოდა, დატოვებდა სამსახურს; როცა კომპანიის წარმომადგენლებმა ნახეს ნათლობის კადრები, ამის შემდეგ დაიწყო დაპირისპირება დედასთან.

6.8. საქმეში წარმოდგენილი DVD დისკის ჩანაწერით დგინდებოდა, რომ ხ-ის უნივერსიტეტში მყოფმა ადამიანებმა (მათ შორის - სასულიერო პირმა), მოპასუხეთა განცხადებების მოსმენის შემდეგ, გამოთქვეს აღშფოთება და გამოხატეს აშკარა უკმაყოფილება, მკვეთრად უარყოფითი დამოკიდებულება „ბ.ს“ მიმართ.

6.9. სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, მოპასუხეთა განცხადებებმა, სულ მცირე, ხ-ის უნივერსიტეტში შეკრებილი ადამიანების თვალში, შელახა მოსარჩელის პატივი და საქმიანი რეპუტაცია.

6.10. საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატის 2014 წლის 15 იანვრის №11-5/3512 დასკვნით, მოსარჩელის ახსნა-განმარტებით, მოწმეების: ლ. ფ-ის, ე. გ-ის, ნ. ს-ის, რ. ბ-ის, თ. უ-ის, თ. ლ-ის ჩვენებებით მტკიცდებოდა, რომ მოსარჩელე საზოგადოების ადმინისტრაციას ნ. გ-ე სამსახურიდან არ გაუთავისუფლებია რელიგიური დისკრიმინაციის საფუძველზე. საწარმოს სხვა თანამშრომლების მიმართ ასევე არ ხორციელდებოდა იმის გარკვევა, თუ რა რელიგიის მიმდევრები არიან და, შესაბამისად, არ ხდებოდა რელიგიური ნიშნით შევიწროება ან დევნა.

6.11. პალატამ მიუთითა მოწმეთა ჩვენებებზე (ლ. ფ-ე, ე. გ-ე, რ. ბ-ე, თ. უ-ე, ნ. გ-ე, ი. ვ-ე და თ. ლ-ე) და დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე საწარმოში დაახლოებით 130 ქართველი და 30 თურქი მუშაობდა, ადმინისტრაციული რგოლი ძირითადად ქართველებით იყო დაკომპლექტებული, ზეგანაკვეთური სამუშაოს ანაზღაურება ხდებოდა კანონით დადგენილი წესით, პერსონალი ისვენებდა უქმე დღეებში, მათ შორის, ქრისტიანულ დღესასწაულებზე, ადმინისტრაცია მუსლიმურ ლიტერატურას თანამშრომლებს არ ურიგებდა, დახმარებას უწევდნენ თ. უ-ე და რ. ბ-ე ამ ლიტერატურის მოპოვებაში (ჟურნალის გამოწერა და სხვ.) იმ პირებს, რომლებიც გამოთქვამდნენ ინტერესს ნებაყოფლობით. ნ. გ-ეს ყურანი აჩუქა რ. ბ-ემ სწორედ მისი სურვილის საფუძველზე.

6.12. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებით, „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის „ე“ „ფ“ ქვეპუნქტებით და აღნიშნა, რომ „ცილისწამებისა“ და „აზრის“ ერთმანეთისაგან გამიჯვნის პრაქტიკული დანიშნულება ისაა, რომ მითითებული კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, აზრი დაცულია აბსოლუტური პრივილეგიით, ხოლო მე-13 მუხლის თანახმად, პირს ეკისრება სამოქალაქო სამართლებრივი პასუხისმგებლობა კერძო პირის ცილისწამებისათვის, თუ მოსარჩელე სასამართლოში დაამტკიცებს, რომ მოპასუხის განცხადება შეიცავს არსებითად მცდარ ფაქტს უშუალოდ მოსარჩელის შესახებ და ამ განცხადებით მოსარჩელეს ზიანი მიადგა.

6.13. სააპელაციო პალატამ მოპასუხეთა სადავო განცხადებები მიიჩნია ფაქტის შემცველად, რომელთა გავრცელებითაც ისინი ამტკიცებდნენ, რომ ეს ფაქტები ნამდვილად ხდებოდა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მათ მიერ გავრცელებულ განცხადებებს ვერ მიეცემოდა აზრის სტატუსი და უნდა შეფასებულიყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის შესაბამისად, რეალობასთან შესაბამისობის კუთხით, შესაბამისად, დამტკიცებულად იქნა მიჩნეული, რომ საზოგადოების ადმინისტრაცია არ ახდენდა თავისი თანამშრომლების დისკრიმინაციას რელიგიური და ეთნიკური ნიშნით, ამდენად, მოპასუხეთა განცხადებები რეალობასთან შეუსაბამო იყო და წარმოადგენდა ცილისწამებას.

6.14. „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-17 მუხლის პირველი პუნქტისა და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 254-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხეებს უნდა დაკისრებოდათ მხოლოდ გაზეთ „ბ-ში“ შესაბამისი ცნობის გამოქვეყნება, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოსთვის უცნობი დარჩა გაზეთი „ბ-ის“ გარდა მედიის კიდევ რომელი საშუალებით გავრცელდა მოპასუხეთა განცხადებები. გავრცელებული ცნობების უშუალოდ მოპასუხეთა მიერ უარყოფის გარეშეც, მიღწეული იქნებოდა მოსარჩელის ინტერესი, რადგან ცნობის გამოქვეყნებით ნათელი გახდებოდა, რომ „ბ.ს“ მიერ თავისი თანამშრომლების დისკრიმინაცია რელიგიური და ეთნიკური ნიშნით არ მომხდარა, ამასთანავე, თუ მოპასუხეები არ შეასრულებდნენ დაკისრებულ ვალდებულებას, მოსარჩელე უფლებამოსილი იყო თვითონ შეესრულებინა ეს მოქმედება მოპასუხეთაგან აუცილებელი ხარჯების ანაზღაურებით.

7. კასატორების მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

7.1. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

7.1.1. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ სარჩელი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილებულიყო, თუმცა არ განუსაზღვრავს, კონკრეტულად რა ნაწილში ეთქვა მოსარჩელეს უარი მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, ამასთანავე, მოსარჩელეს არც პირველი და არც სააპელაციო წესით სასარჩელო მოთხოვნა არ შეუცლია, სააპელაციო პალატამ კი, იმსჯელა და დააკმაყოფილა მოსარჩელის იმგვარი მოთხოვნა, რომელიც სარჩელში მითითებული არ ყოფილა, ამდენად, დარღვეულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის მოთხოვნები.

7.1.2. სააპელაციო სასამართლომ „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-17 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, განმარტა, რომ მისთვის მხოლოდ გაზეთ „ბ-ის“ 2013 წლის 11-17 ნოემბრის ნომერში ინფორმაციის გავრცელება გახდა ცნობილი, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ სხვა საშუალებით ინფორმაცია არ გავრცელებულა, ხოლო მითითებულ საშუალებაში მოპასუხეების: ნ. და ნ. ლ-ეების განცხადება გავრცელებული არ არის. კასატორებმა მიუთითეს სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლის მე-2 ნაწილზე და აღნიშნეს, რომ, გაუგებარია, სააპელაციო პალატამ რატომ დაავალდებულა ნ. და ნ. ლ-ეები, უარყონ გავრცელებული ინფორმაცია, რაც შეეხება კერძო საუბარს, იგი კანონით გათვალისწინებულ პასუხისმგებლობას არ ითვალისწინებს. ამასთანავე, გაზეთ „ბ-ში“ გამოქვეყნებულია ასევე მოსარჩელის მოსაზრებები გავრცელებული ინფორმაციის თაობაზე, რითაც დაცულია სამოქალაქო კოდექსის მე-18 უხლის მე-4 ნაწილის მოთხოვნა.

7.1.3. რაც შეეხება თავად ნ.გ-ის მიერ გაზეთ „ბ-ში“ გავრცელებულ ინფორმაციას, იგი სასამართლომ არასწორად შეაფასა ცილისწამებად, რადგანაც ნ.გ-ე ამ შემთხვევაში გამოხატავდა თავის მოსაზრებებს, შეფასებას სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე, რასაც მოწმობს თავად გამოთქმის კონტექსტი. საგულისხმოა, რომ გათავისუფლებამდე დამსაქმებელს რაიმე პრეტენზია დასაქმებულის მიმართ არ გააჩნდა, ამ გარემოების საპირისპირო მტკიცებულებები არ წარმოდგენილა, გარდა სასამართლო სხდომაზე დაინტერესებული პირების მოწმედ დაკითხვისა, ამასთანავე, სასამართლოს არ დაუკითხავს არც ერთი ის პირი, რომელიც ჰიგიენის წესების დარღვევაზე უთითებდა. განვითარებული მოვლენები აფიქრებინებდა ნ.გ-ეს, რომ სამუშაოდან გათავისუფლება მისი მონათვლის ფაქტით იყო გამოწვეული. ამასთანავე, სასამართლომ მოწმე ნ. გ-ის ჩვენება შეაფასა არასრულად და გაიზიარა მხოლოდ ის ნაწილი, სადაც მოწმემ აღნიშნა, რომ მოსარჩელე საზოგადოების მენეჯერი რელიგიურ ლიტერატურას ნებაყოფლობით ურიგებდა თანამშრომლებს და არ იმსჯელა მოწმის ჩვენების იმ ნაწილზე, რომლის თანახმადაც, თ. უ-ე (მენეჯერი) ნ.გ-ის ოჯახისაგან ითხოვდა შვილების მუსლიმურ რელიგიაზე გადანათვლას, რაც მოწმობს მოპასუხის მიერ გავრცელებული განცხადებების ნამდვილობას.

7.1.4. უსაფუძვლოა სასამართლოს მსჯელობა, რომ ნ.გ-ეს სამუშაოდან გათავისუფლების თაობაზე წარდგენილ სარჩელში რელიგიური მოტივით გათავისუფლების ფაქტზე არ მიუთითებია, რადგანაც სარჩელის წარდგენის დროისათვის ამ საკითხზე მოსარჩელეს არ უფიქრია, ამასთანავე, რადგანაც რელიგიური მოტივით გათავისუფლების ფაქტის დადასტურება თითქმის შეუძლებელი იყო, ამ მოტივით აღარ მიუთითა აპელანტმა სააპელაციო საჩივარში.

7.1.5. სააპელაციო სასამართლომ არ დაასაბუთა ის გარემოება, საგაზეთო სტატიით, თუ რა ზიანი მიადგა მოსარჩელე ფირმას, გამოქვეყნებული ინფორმაცია წარმოადგენს მოპასუხის მრწამსს და არა ცილისწამებას. ამასთან, სასამართლომ ისე მიიჩნია დადგენილად, რომ ქართველი ეროვნების თანამშრომლების მიმართ დისკრიმინაციას არ ჰქონდა ადგილი, რომ დაეყრდნო მხოლოდ დაინტერესებულ პირთა განმარტებებს და არ მიიღო მხედველობაში ის ფაქტი, რომ საქმეში არ არის ამ გარემოების დამადასტურებელი წერილობითი მტკიცებულება (რომლის წარდგენაც ობიექტურად შესაძლებელი იყო).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საკასაციო საჩივრის საფუძვლები, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იურიდიული დასაბუთებულობა და მიიჩნევს, რომ იგი უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება:

1.1. საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს წარმოადგენს მოპასუხეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია წარმოადგენს თუ არა მოსარჩელის სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლით დაცულ სფეროში იმგვარ ჩარევას, რასაც სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება მოჰყვება. ამ თვალსაზრისით კი, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

1.1.1. მოსარჩელე წარმოადგენს „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის „კ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ კერძო პირს (იხ. გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთება). მხარეთა შორის სადავო არ არის ის გარემოებაც, რომ სს „ბ.ბ-ის საქართველოს ფილიალი“ კერძო სამართლის იურიდიული პირია.

1.1.2. მოპასუხე ნ. გ-ე 2012 წლის 1 დეკემბრის შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე დასაქმებული იყო მოსარჩელე საზოგადოებაში მზარეულის თანამდებობაზე და შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, 2013 წლის 13 ივლისის ბრძანებით გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან.

1.1.3. 2013 წლის 17 ივნისს ნ. გ-ე მოინათლა მართლმადიდებლურად.

1.1.4. გაზეთ „ბ-ის“ 2013 წლის 11-17 ნოემბრის #... (...) გამოშვების თანახმად, ნ.გ-ემ საჯაროდ გაავრცელა შემდეგი განცხადებები:

ა) რადგან მუსლიმანი იყო და შემდეგ მოინათლა, ამიტომ დასაჯა ადმინისტრაციამ და სამსახურიდან გაათავისუფლა; სხვა ქრისტიანები არ აინტერესებთ;

ბ) ადმინისტრაცია უკრძალავდა მას მონათვლას და აფრთხილებდა, რომ პრობლემები შეექმნებოდა;

გ) სხვა თანამშრომლებიც ვერ ინათლებოდნენ, ადმინისტრაციის შიშით;

დ) თანამშრომლებს ადმინისტრაცია ურიგებდა მუსლიმანურ ლიტერატურას, რათა ისინი დაეინტერესებინათ ამ სარწმუნოებით.

1.1.5. საქმეში წარმოდგენილი DVD დისკის ჩანაწერის თანახმად, მოპასუხე ნ. ლ-ემ ხ-ის უნივერსიტეტის ფართო აუდიტორიასთან საჯაროდ გაავრცელა შემდეგი შინაარსის განცხადებები:

ა) მისი და მისი მეუღლის მონათვლის შემდგომ დაიწყო „ბ.ს“ ადმინისტრაციამ მათი შევიწროება;

ბ) კომპანიაში დასაქმებულია თითო-ოროლა ქართველი, რომლებიც მუშაობენ შავ მუშებად;

გ) ზეგანაკვეთური მუშაობა კომპანიის მიერ არ ანაზღაურდება;

დ) თანამშრომლებს არც ერთ ქრისტიანულ დღესასწაულზე არ ასვენებენ და მხოლოდ ბაირამს აღნიშნავენ.

1.1.6. მოპასუხე ნ. ლ-ემ ასევე საჯაროდ გაავრცელა შემდეგი ინფორმაცია: დედას - ნ. გ-ეს უთხრეს, რომ თუ მოინათლებოდა, დატოვებდა სამსახურს; როცა კომპანიის წარმომადგენლებმა ნახეს ნათლობის კადრები, ამის შემდეგ დაიწყო დაპირისპირება დედასთან.

1.2. სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ გავრცელებული განცხადებები იყო ფაქტის შემცველი, რომელთა რეალობასთან შეუსაბამობა დასტურდებოდა საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით. სადავო განცხადებებით, სულ მცირე, ხ-ის უნივერსიტეტში შეკრებილი ადამიანების თვალში შეილახა მოსარჩელის პატივი და საქმიანი რეპუტაცია, რის გამოც არსებობდა „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-13 და მე-17 მუხლების პირველი პუნქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძვლები.

1.3. კასატორები გადაწყვეტილების გაუქმებას ძირითადად იმ საფუძვლით მოითხოვენ, რომ სადავო განცხადებები ნ. და ნ. ლ-ეებს საჯაროდ არ გაუვრცელებიათ, მათი კერძო საუბრები კი, თუ მასობრივი საშუალებით არაა გავრცელებული, სამოქალაქო პასუხისმგებლობას არ იწვევს. რაც შეეხება ნ. გ-ის მიერ გავრცელებულ განცხადებებს, იგი აღნიშნავს, რომ ეს განცხადებები წარმოადგენდა შეფასებით მსჯელობას, აზრს, ამასთანავე, სასამართლომ ისე დააკმაყოფილა სარჩელი, რომ არ დაუსაბუთებია გავრცელებული განცხადებების შედეგად მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენების ფაქტი.

1.4. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორთა პრეტენზიას იმის შესახებ, რომ ნ. და ნ. ლ-ეებს არ შეიძლება დაეკისროთ პასუხისმგებლობა, რადგანაც მათ მიერ გავრცელებული განცხადებები მასობრივ საშუალებებში არ ასახულა, ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი DVD დისკზე არსებული ინფორმაციით დასტურდება განცხადებების გავრცელება ხ-ის უნივერსიტეტში შეკრებილ ფართო აუდიტორიასთან. „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით განცხადება განიხილება ინფორმაციად, რომელიც განმცხადებელმა საჯაროდ გაავრცელა ან მესამე პირს გააცნო. მოცემულ შემთხვევაში, აუდიოჩანაწერის შესწავლით უტყუარად დასტურდება ამ კანონის მიზნებისათვის „განცხადების გავრცელების“ იურიდიული შემადგენლობა. ამასთანავე, უდავოა, რომ მოპასუხე ნ. გ-ემ, გარდა ხ-ის უნივერსიტეტის აუდიტორიაში შეკრებილი ფართო საზოგადოებისა, განცხადება გაავრცელა გაზეთ „ბ-ის“ ერთ-ერთ ნომერშიც. ამდენად, განცხადებათა საჯაროდ გავრცელების ნაწილში კასატორებს დასაბუთებული შედავება არ წარმოუდგენიათ.

1.5. კასატორთა მიერ გავრცელებული განცხადებების შინაარსის შემოწმებისა და იმ საკითხის გარკვევის მიზნით, მოპასუხეთა მსჯელობა წარმოადგენდა „აზრს“ თუ „ფაქტს“, პალატა განმარტავს შემდეგს: სიტყვა „აზრი“ ფართოდ განმარტებისას გულისხმობს განსჯას, დამოკიდებულებასა თუ შეფასებას, რომლის სისწორე თუ მცდარობა დამოკიდებულია მთლიანად ინდივიდზე, მის სუბიექტურ დამოკიდებულებაზე. ფაქტები კი, ჩვეულებრივ, მოკლებულია სუბიექტურ დამოკიდებულებას, იგი ობიექტური გარემოებებიდან გამომდინარეობს, ანუ ჩვენ გვაქვს იმის შესაძლებლობა, რომ ფაქტი შევამოწმოთ და ვნახოთ, ის რეალურად არსებობდა თუ არა. სწორედ ამიტომ, ფაქტების გადამოწმება და მისი ნამდვილობასთან შესაბამისობის დადგენა შესაძლებელია. ხშირ შემთხვევაში, აზრები და ფაქტები ერთმანეთს მჭიდროდ უკავშირდებიან და მათი გამიჯვნა რთულია. ეს განპირობებულია იმით, რომ გამოთქმის ორივე ფორმა იშვიათად გვხვდება სუფთა სახით. უმთავრესად, სჭარბობს სწორედ ისეთი გამონათქვამები, რომლებშიც თავს იყრის როგორც შეფასებითი, ასევე ფაქტობრივი ელემენტები. აზრი ხშირად ეყრდნობა და ეხება ფაქტებს, ფაქტები კი, თავის მხრივ, აზრის საფუძველია, რომელიც ადასტურებს ან უარყოფს მათ, ამიტომაც ხშირად საკამათო გამონათქვამის, როგორც შეხედულების ან როგორც ფაქტის გადმოცემის, კვალიფიცირების დროს შესაძლებელია გამოთქმის კონტექსტის მიხედვით მისი ცალკეული ნაწილების იზოლირება, მაგრამ ეს მეთოდი გამართლებულია მხოლოდ მაშინ, როდესაც ამით არ იკარგება ან არ ყალბდება გამონათქვამის შინაარსი და ნამდვილი აზრი. თუკი ასეთი იზოლირება შეუძლებლია გამონათქვამის შინაარსის გაყალბების გარეშე, მაშინ ეს გამონათქვამი უნდა ჩაითვალოს მთლიანად აზრის გამოთქმად, ანუ შეხედულებად, შეფასებით მსჯელობად და, შესაბამისად, მთლიანად უნდა იქნეს შეყვანილი ძირითადი უფლებით დაცულ სფეროში (იხ. სუსგ, №ას-1278-1298-2011, 20 თებერვალი, 2012 წელი). აზრისა და ფაქტის ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირის გამო, მათი გამიჯვნა საკმაოდ რთულია, ამიტომ სადავო გამონათქვამის სწორი კვალიფიკაციისათვის უნდა შემოწმდეს მისი შინაარსი, გამოთქმის ფორმა და გამოთქმის კონტექსტი, რა ფაქტობრივი ელემენტებისაგან შედგება გამონათქვამი (იხ. სუსგ, №ას-1477-1489-2011, 3 აპრილი, 2012 წელი). ცილისწამების მაკვალიფიცირებელი ერთ-ერთი მთავარი ნიშანია განმცხადებლის მიერ იმ ფაქტების მითითება, რომლებიც რეალობასთან არც ისე შორსაა, უფრო კონკრეტულია და არა ზოგადი ხასიათის, უფრო მეტად ობიექტური შინაარსისაა, ვიდრე სუბიექტური, და, რაც მთავარია, მისი დადასტურება (დამტკიცება) შესაძლებელია (იხ. სუსგ, №ას-179-172-2012, 1 ოქტომბერი, 2014 წელი).

1.6. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცენდენტული გადაწყვეტილებების მიხედვით, მოსაზრების (შეფასებითი მსჯელობის) ფაქტებით დამტკიცება შეუძლებელია, ამიტომ არც ის შეიძლება, რომ ვინმეს ამ მოსაზრების სისწორის დამტკიცება დაევალოს. შეფასებითი მსჯელობის სიმართლის დამტკიცება გადაუჭრელი ამოცანაა. ფაქტის არსი შეიძლება დემონსტრირებულ იქნეს, მაგრამ შეფასებითი მსჯელობის სიმართლე არ შეიძლება მტკიცების საგანი იყოს. შეფასებითი მსჯელობის სიმართლის დამტკიცების მოთხოვნა წარმოადგენს იერიშის მიტანას აზრის თავისუფლებაზე (ლინგენსი ავსტრიის წინააღმდეგ). იმ დროს, როდესაც შესაძლებელია ფაქტების არსებობის დემონსტრირება, სუბიექტური შეფასების ჭეშმარიტების დამტკიცება შეუძლებელია. სუბიექტური შეფასების ჭეშმარიტების დამტკიცების მოთხოვნა შეუსრულებელია და ეს მოთხოვნა არღვევს თვით აზრის თავისუფლებას. როდესაც გამონათქვამი სუბიექტურ შეფასებას უთანაბრდება, შეზღუდვის პროპორციულობა შეიძლება დამოკიდებული იყოს იმაზე, არსებობს თუ არა საკმარისი ფაქტობრივი საფუძველი განსახილველი გამონათქვამისათვის, ვინაიდან სუბიექტური შეფასებაც კი, ყოველგვარი ფაქტობრივი საფუძვლით გამყარების გარეშე შეიძლება ზედმეტი იყოს (დიჩანდი და სხვები ავსტრიის წინააღმდეგ).

1.7. ამდენად, საკასაციო პალატა იზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივ შეფასებას იმასთან დაკავშირებით, რომ მოპასუხეების მიერ გავრცელებული განცხადებები შეიცავდა ფაქტებს, რომელთა ობიექტურ რეალობასთან შეუსაბამობის დამტკიცება სიტყვის თავისუფლების შეზღუდვის ინიციატორმა უზრუნველყო საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით (მოწმეთა ჩვენებები, სასამართლოს გადაწყვეტილებები, სახალხო დამცველის მიწერილობა, ნ.გ-ის სააპელაციო საჩივარი და სხვა), რომელთა გაქარწყლება მოპასუხეებმა სათანადო მტკიცებულებების წარდგენით ვერ შეძლეს, არამედ შემოიფარგლენ მხოლოდ იმაზე მითითებით, რომ ისინი გამოხატავდნენ მათ შეფასებით მსჯელობას, აზრს, რომელიც დაცულია აბსოლუტური პრივილეგიით. შესაბამისად, პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ მართებულად დააკვალიფიცირა სადავო განცხადებები (წინამდებარე გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილის 1.1.4.-1.1.6. პუნქტებში გადმოცემული ინფორმაცია) „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის „ე“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ ცილისწამებად.

1.8. მიუხედავად ზემოაღნიშნულისა, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სიტყვის თავისუფლების შეზღუდვის შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის მხოლოდ ცილისმწამებლური განცხადების გავრცელების ფაქტის დადგენა არ არის საკმარისი. გამოხატვის შეზღუდვის აუცილებლობის ხასიათი განისაზღვრება დემოკრატიულ საზოგადოებაში მიღებული სტანდარტით. სხვაგვარად, რომ ვთქვათ, შეზღუდვა უნდა წარმოადგენდეს მწვავე საზოგადოებრივ საჭიროებას. გამოხატვის შეზღუდვის საკითხის გადაწყვეტისას წარმოიშობა კერძო და საჯარო ინტერესების დაბალანსების პრობლემა. გამოხატვის თავისუფლებასა და სხვა პირთა უფლებებსა და რეპუტაციას შორის ბალანსი უნდა გადაწყდეს კონკრეტული დავის თავისებურებების გათვალისწინებით, თუმცა, მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული დასაშვები კრიტიკის ფარგლები; პრესის თავისუფლების ინსტიტუტი; საზოგადოებრივი ინტერესი.

1.9. კერძო პირის ცილისწამების შემთხვევაში, პასუხისმგებლობის დაკისრების იურიდიულ შემადგენლობას განსაზღვრავს „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-13 მუხლი და სავალდებულოდ მიიჩნევს შემდეგი ფაქტობრივი წინაპირობების არსებობას: ა) გავრცელებული ინფორმაცია უნდა ეხებოდეს მოსარჩელეს; ბ) გავრცელებული ინფორმაცია უნდა იყოს არსებითად მცდარი ფაქტის შემცველი; გ) გავრცელებული ინფორმაცია ზიანს უნდა აყენებდეს პირის პატივს, ღირსებასა და საქმიან რეპუტაციას.

1.10. მოცემულ შემთხვევაში, გასათვალისწინებელია, რომ მოსარჩელე მხარეს იურიდიული პირი წარმოადგენს, მოპასუხეთა სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრების საკითხის გადაწყვეტამდე კი, საკასაციო პალატა მიზანშეწონილად მიიჩნევს, დამატებით რამდენიმე გარემოებაზე გაამახვილოს ყურადღება, კერძოდ, ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-10 მუხლით აღიარებულია გამოხატვის თავისუფლება. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტული გადაწყვეტილებებით დასტურდება, რომ ამ ნორმის სუბიექტად აღიარებულია არა მხოლოდ ფიზიკური, არამედ იურიდიული პირებიც. ევროპული სასამართლოს განმარტებით, მე-10 მუხლი ვრცელდება „ყველაზე“, როგორც ფიზიკურ, ისე იურიდიულ პირებზე (იხ. Autronic AG v Switzerland, 1990, §47). ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ ერთ-ერთ საქმეზე, რომელიც შეეხებოდა გამოხატვის თავისუფლებიდან გამომდინარე დავას ფიზიკურ პირებსა და იურიდიულ პირს შორის (იხ. Steel and Morris v. the United Kingdom) არ გაიზიარა მოდავე მხარის მტკიცება, რომ ისეთ ძლიერ მრავალეროვნულ კომპანიას, როგორიც „მაკდონალდსია“, პრინციპულად უნდა ჩამორთმეოდა დიფამაციური ბრალდებებისაგან თავდაცვის საშუალება, ანდა მოპასუხეებს არ უნდა დაკისრებოდათ გაკეთებული განცხადებების სიმართლის დამტკიცების ვალდებულება. სიმართლეა ის, რომ ძლიერი კომპანიები შეგნებულად და აუცდენლად იყენებენ თავს ისეთ მდგომარეობაში, როდესაც მათი ქმედებები ღიაა ყოველმხრივი კრიტიკული განხილვისათვის... დასაშვები კრიტიკის ფარგლები ასეთ კომპანიებთან მიმართებაში გაცილებით უფრო ფართოა (იხ. Fayed v. the United Kingdom, 1994 წ.). თუმცა, ბიზნესის პრაქტიკის თაობაზე ღია დებატების საზოგადოებრივ ინტერესთან ერთად, არსებობს კომპანიების კომერციული წარმატებისა და სიცოცხლისუნარიანობის დაცვის კონკურენტული ინტერესიც, ამასთან, არა მარტო ამ კომპანიების აქციონერებისა და თანამშრომელთა ინტერესებიდან გამომდინარე, არამედ ფართო ეკონომიკური სიკეთის თვალსაზრისითაც. შესაბამისად, სახელმწიფო სარგებლობს შეფასების თავისუფლებით შიდა კანონმდებლობის საფუძველზე საშუალებების უზრუნველყოფისას, რომელიც კომპანიას შესაძლებლობას აძლევს საკამათოდ გახადოს იმ განცხადებების სიმართლე, რომელიც საფრთხის ქვეშ აყენებს მის რეპუტაციას, და შეამციროს ზიანი (იხ.markt intern Verlag GmbH and Klaus Beermann v. Germany, 1989 წელი). ამდენად, ევროპული სასამართლოს პრეცედენტული სამართლით დადგენილია, რომ ცილისწამებასთან დაკავშირებით რეპუტაციის დაცვაზე სათანადო მხარედ შეიძლება მოგვევლინონ იურიდიული პირებიც, თუმცა ხელშემკვრელ სახელმწიფოებს აქვთ თავისუფლება, შიდა კანონმდებლობით დაარეგულირონ სამართლის სუბიექტის რეპუტაციის დაცვის საკითხი, როდესაც სადავო ხდება ცილისწამებიდან გამომდინარე ზიანი.

1.11. სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლის მე-6 ნაწილიდან, შესაბამისი წინაპირობების არსებობისას (პატივის, ღირსებისა და საქმიანი რეპუტაციის ბრალეული შელახვა), მართალია, გამომდინარეობს მორალური ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება, თუმცა იურიდიული პირის სარჩელთან მიმართებით სასამართლო პრაქტიკით დადგენილია დამატებითი შეზღუდვები.

1.12. იურიდიული პირის მიმართ დიფამაციური განცხადების გავრცელების საკითხის შეფასებისას უნდა გაიმიჯნოს მოდავე სუბიექტის კანონით დაცული ის არაქონებრივი უფლებები, რომელთა ხელყოფამაც შეიძლება გამოიწვიოს სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობა. დამკვიდრებული შეხედულების თანახმად, იურიდიული პირი გათანაბრებულია ფიზიკურ პირთან ყველა იმ უფლებაში, რომელიც თვისობრივად არ უკავშირდება ადამიანს. პიროვნულ უფლებათაგან ნაწილი იურიდიულ პირს შეიძლება მხოლოდ მოდიფიცირებული ფორმით გააჩნდეს. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატამ 2001 წლის 26 დეკემბრის გადაწყვეტილებით (იხ. სუსგ N3კ/924-01) განმარტა შემდეგი: „იურიდიულ პირს არ გააჩნია სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლით დაცული ისეთი სიკეთე, როგორიცაა პირადი ხელშეუხებლობა, პირადი ცხოვრების საიდუმლოება, ასევე, მორალურ განცდებთან დაკავშირებით მორალური ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მორალური ზიანი არ შეიძლება მიადგეს იურიდიულ პირს, რადგან მორალური ზიანის შინაარსში იგულისხმება სამართლებრივად დაცული იმ არაქონებრივი ინტერესის ხელყოფა, რომელსაც ქონებრივი ეკვივალენტი არ გააჩნია (სულიერი ან ფიზიკური ტკივილი, განცდა, და სხვა). ამდენად, იურიდიული პირის მოთხოვნა მორალური ზიანის ანაზღაურების შესახებ იურიდიულად უსაფუძვლოა“.

1.13. ამ თვალსაზრისით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნა, რომ მოსარჩელეს საზოგადოებაში შეელახა პატივი, დაუსაბუთებელია და ვერ იქნება გაზიარებული საკასაციო პალატის მიერ. უდავოა, რომ იურიდიული პირის დაცულ არაქონებრივ უფლებას წარმოადგენს საქმიანი რეპუტაცია, რომლის შელახვის გამო, შესაძლოა, განხილულ იქნას მოპასუხის პასუხისმგებლობის საკითხი. იმისათვის, რათა გადაწყდეს საქმიანი რეპუტაციის შელახვის შესახებ სარჩელის საფუძვლიანობა, პასუხი უნდა გაეცეს მთავარ კითხვას: რა არის საქმიანი რეპუტაცია?

1.14. საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ ერთ-ერთ საქმეზე განმარტა, რომ „საქმიანი რეპუტაციის ქვეშ იგულისხმება საზოგადოების მიერ პირის პროფესიული თუ სხვა საქმიანი თვისებების შეფასება. პროფესია არის ხელობა, საქმიანობა, სპეციალობა, რომელსაც გარკვეული მომზადება სჭირდება და რომლითაც ადამიანი თავს ირჩენს, ხოლო საქმიანი თვისებები, რომელთაც საქმიანი რეპუტაცია გულისხმობს, გააჩნიათ მათ, ვინც მონაწილეობს ეკონომიკურ (კომერციულ) საქმიანობაში. აქედან გამომდინარე, საქმიანი რეპუტაციის შელახვა, რასაც სსკ-ის მე-18 მუხლი ითვალისწინებს, მიმართული უნდა იყოს პირის მიერ განხორციელებული (ან განსახორციელებელი) საქმიანი ოპერაციებისათვის. ასეთი ხელყოფით პირს შეიძლება მიადგეს მატერიალური ზიანიც, ე.ი ხელიდან გაუშვას მოგება, დაე.რგოს კლიენტი და სხვა“ (იხ. სუსგ N3/კ376-01, 18 ივლისი, 2001 წელი). მითითებული განმარტების იურიდიული პირის მიმართ მოდიფიცირებისას შეიძლება დავასკვნათ, რომ საქმიანი რეპუტაციის შელახვა სახეზეა მაშინ, თუ გავრცელებული ცნობები ზეგავლენას ახდენს და ეწინააღმდეგება პირის მიერ შერჩეულ საკუთარ „საბაზრო სახეს“, ანუ კომერციულ შეხედულებას, რომლის დამკვიდრებაც იურიდიულ პირს სურს საზოგადოებაში და გავრცელებული ინფორმაცია მას მესამე პირებთან საქმიან ურთიერთობებში განაცდევინებს მარცხს.

1.15. სს „ბ.ბ-ის საქართველოს ფილიალის“ სარჩელის შესწავლით დასტურდება, რომ მას ცილისმწამებლური ინფორმაციის გავრცელების შედეგად ზიანის მიყენების ფაქტზე ფორმალურადაც არ მიუთითებია და არც ამ გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულებები მოიპოვება საქმის მასალებში. ზიანის მიყენების ფაქტზე მოსარჩელის წარმომადგენელმა მიუთითა რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 27 მარტის სხდომაზე, რეპლიკის უფლებით სარგებლობისას (იხ: 27.03.2014წ. სხდომის ოქმი, 12:19:35 სთ) და აქვე განმარტა, რომ ზიანის მიყენება მხოლოდ მატერიალურ ზიანს არ წარმოადგენს, არამედ ცილისმწამებლური განცხადების გავრცელებისას ზიანის მიყენების ფაქტი სასამართლოს შეფასების საგანია. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საქმის მოსამზადებელი ეტაპის დასრულების შემდგომ ახალ ფაქტზე მითითება ეწინააღმდეგება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 219-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნებს, თუმცა ამ გარემოების საპატიოდ მიჩნევის შემთხვევაშიც კი, პალატა თვლის, რომ ზიანის მიყენების ფაქტის შესაბამისი მტკიცებულებებით დაუდასტურებლობა დიფამაციიდან გამომდინარე სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას გამორიცხავს.

1.16. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული. მოცემულ შემთხვევაში, რადგანაც მოსარჩელეს ცილისწამებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების იურიდიული შემადგენლობის ერთ-ერთი წინაპირობის არსებობა (ზიანის მიყენების ფაქტი) არ დაუდასტურებია სათანადოდ, რის თაობაზეც კასატორებმა დასაბუთებული პრეტენზია წარმოადგინეს, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს. ამასთანავე, ვინაიდან არ არსებობს საქმის იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი (სსსკ 412-ე მუხლი), სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო პალატა უფლებამოსილია, თავად მიიღოს გადაწყვეტილება საქმეზე. ნ. გ-ის, ნ. და ნ. ლ-ეების საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების გზით სს „ბ.ბ-ის საქართველოს ფილიალს“ უარი უნდა ეთქვას სარჩელის დაკმაყოფილებაზე დაუსაბუთებლობის გამო.

1.17. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, ამავე კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. დასახელებული ნორმებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე დართული მოქალაქე ფ. და ა. ი-ების წერილობითი განმარტება 3 (სამი) ფურცლად.

2. სასამართლო ხარჯები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მაშინ ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მოსარჩელეს მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რომელიც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მოთხოვნის იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა. თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი შესაბამისად შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც. დასახელებული ნორმიდან გამომდინარე, ვინაიდან საკასაციო სასამართლოს წინამდებარე გადაწყვეტილებით სრულად დაკმაყოფილდა ნ. გ-ის, ნ. და ნ. ლ-ეების საკასაციო საჩივარი, ხოლო მოსარჩელეს უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, პალატა თვლის, რომ სს „ბ.ბ-ის საქართველოს ფილიალს“ მოპასუხეების სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს ამ უკანასკნელთა მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 300 ლარის ანაზღაურება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. ნ. გ-ის, ნ. და ნ. ლ-ეების საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 4 ივლისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება.

3. სს „ბ.ბ-ის საქართველოს ფილიალის“ სარჩელი ნ. გ-ის, ნ. და ნ. ლ-ეების მიმართ ცილისმწამებლური განცხადებების უარყოფისა და სასამართლოს გადაწყვეტილების თაობაზე ცნობის გამოქვეყნების შესახებ არ დაკმაყოფილდეს.

4. სს „ბ.ბ-ის საქართველოს ფილიალს“ (ს/#...) ნ. გ-ის (პ/#...), ნ. ლ-ისა (პ#...) და ნ. ლ-ის (პ#...) სასარგებლოდ დაეკისროს ამ უკანასკნელების მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 300 ლარის ანაზღაურება.

5. კასატორებს დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე დართული მოქალაქე ფ. და ა. ი-ების წერილობითი განმარტება 3 (სამი) ფურცლად.

6. საკასაციო პალატის გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

პ. ქათამაძე