საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განჩინება

საქართველოს სახელით

საქმე №ას-752-712-2015 25 სექტემბერი, 2015 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: მზია თოდუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი შპს „ნ ს-ი-N S-E” (იგივე შპს „მ-ი ბ-ი“) (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ-ა ხ-ე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 25 მარტის განჩინება

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2013 წლის 18 მარტის №554339 ბრძანების საფუძველზე ნ-ა ხ-ის სახელზე (შემდეგში: „მოსარჩელე, ან მოწინააღმდეგე მხარე“) გაიცა ინდივიდუალური ერთბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის ნებართვა. საცხოვრებელი სახლი უნდა აშენებულიყო შემდეგ მისამართზე: ქ. თბილისში, მ-ის ქუჩა 7-ა-ში. მშენებლობის ვადა განისაზღვრა 2013 წლის 12 მარტიდან 2015 წლის მარტის ჩათვლით.

2. საცხოვრებელი სახლის პროექტის შესაბამისად, კონსტრუქციის საძირკველში და მონოლითურ კედლებში უნდა გამოყენებულიყო 25, W6 კლასის ბეტონი, ხოლო დანარჩენ რკინა-ბეტონის კონსტრუქციებში - B25, W4 კლასის ბეტონი.

3. მოსარჩელის საცხოვრებელი სახლის სამშენებლო სამუშაოების აწარმოებდნენ - ვ-ა კ-ძე და ზ-ლ ზ-ძე (შემდეგში: “ მენარდე, ან სამუშაოთა მწარმოებელი“).

4. შპს ,,ნ ს-ი - N S-E” (შემდეგში: „მოპასუხე, ან კასატორი“) სამეწარმეო საქმიანობის ფარგლებში ახორციელებს ბეტონის წარმოებასა და რეალიზაციას. ის წარმოადგენს შპს ,,მ-ი ბ-ის” (ს/კ -) უფლებამონაცვლეს.

5. ერთ-ერთმა სამუშაოთა მწარმოებელმა პროექტიდან გამომდინარე, მოპასუხეს შეუკვეთა M300 (B25) მარკის ბეტონი. შეკვეთილი ბეტონის ტრანსპორტირება 2013 წლის აპრილში განხორციელდა 5 ეტაპად [საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში: სსკ-ის, 477-ე მუხლი].

6. მოსარჩელის ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის ამჟამად არსებულ მდგომარეობამდე მიყვანის მშენებლობის ღირებულება შეადგენს 22 706.22 ლარს.

7. მოსარჩელის ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის კონსტრუქციის დემონტაჟის ღირებულება შეადგენს 11 267.44 ლარს.

8. მოსარჩელის მშენებარე საცხოვრებელი სახლის კონსტრუქციულ ელემენტებში გამოყენებულია B7.5 კლასის (M100) ბეტონი, რომელიც არ შეესაბამება საქართველოში მოქმედი ნორმების რეკომენდაციებსა და შენობის პროექტს, რის გამოც მისი ექსპლუატაცია არსებული სახით დაუშვებელია.

9. ქ. თბილისში, მ-ის ქუჩა 7-ა-ში მდებარე ინდივიდუალური საცხოვრებლის მშენებლობის პროცესში მოპასუხეს არ მიუწოდებია შეკვეთილი ხარისხის B25 (M300) მარკის ბეტონი.

10. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა მოპასუხის წინააღმდეგ და მოითხოვა მიყენებული ზიანის, 38 973.66 ლარის, ანაზღაურება.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 11 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, გადაწყვეტილებით დადგენილია სამართლებრივი მნიშვნელობის შემდეგი ფაქტები:

11.1. მოსარჩელე ქ. თბილისში ინდივიდუალურ ერთბინიან საცხოვრებელ სახლს აშენებდა.

11.2. პროექტის თანახმად,საძირკველში და მონოლითურ კედლებში უნდა გამოყენებულიყო B25, W6 კლასის ბეტონი, ხოლო დანარჩენ რკინა-ბეტონის კონსტრუქციებში - B25, W4 კლასის ბეტონი.

11.3. ერთ-ერთმა მენარდემ მოპასუხესთან, რომელიც აწარმოებს ბეტონს და ახდენს მის რეალიზაციას, დადო M300 (B25) კლასის ბეტონის ნაწილ-ნაწილ მიწოდების ხელშეკრულება. ბეტონი 5 ეტაპად მიაწოდა.

11.4. მოპასუხის მიერ მიწოდებული ბეტონით შესრულდა საცხოვრებელი სახლის სამშენებლო სამუშაოების ნაწილი, რომლის ღირებულებამ შეადგინა 22 706 .22 ლარი.

11.5. მოპასუხემ მოსარჩელის სამუშაოთა მწარმოებელს, ნაცვლად B25 (M300) მარკის ბეტონისა, მიაწოდა B7.5 კლასის (M100) ბეტონი, რომელიც არ შეესაბამებოდა საქართველოში მოქმედი ნორმების რეკომენდაციებს და შენობის პროექტს, რის გამოც მისი ექსპლუატაცია არსებული სახით დაუშვებელი იყო.

11.6. ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის კონსტრუქციის დემონტაჟის ღირებულება შეადგენს 11 267.44 ლარს.

11.7. მოპასუხის მიერ წარდგენილი მოთხოვნის გამომრიცხავი შესაგებელი დასაბუთებული იყო იმით, რომ მოსარჩელესთან მას სახელშეკრულებო ურთიერთობა არ ჰქონია. მან შეთანხმებული ხარისხის ბეტონი მიაწოდა მენარდეს (ვ.კიკვაძეს), რომელსაც არ განუცხადებია პრეტენზია მიწოდებული საქონლის ხარისხთან დაკავშირებით. შესაბამისად, ამ დავაში ის არასათანადო მოპასუხეს წარმოადგენდა [საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში სსსკ-ის, 85-ე მუხლი].

12. სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის შესაგებელი, შეაფასა ზემოაღნიშნული ფაქტები და დაასკვნა, რომ არსებობდა სსკ-ის 1009-ე მუხლის პირველი ნაწილის შემადგენლობა [„წუნდებული პროდუქტის მწარმოებელი პასუხს აგებს ამ პროდუქტით გამოწვეული ზიანისათვის, მიუხედავად იმისა, იმყოფებოდა თუ არა იგი სახელშეკრულებო ურთიერთობაში დაზარალებულთან“] და მოპასუხეს მიყენებული ზიანის, 38 973.66 ლარი, მოსარჩელის სასარგებლოდ გადახდა დააკისრა.

13. მოპასუხემ გადაწყვეტილება გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

14. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 25 მარტის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი შეფასებები.

15. მოპასუხემ სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 25 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შემდეგი საფუძვლებით:

15.1. კასატორი სახელშეკრულებო ურთიერთობაში არ იმყოფებოდა მოსარჩელესთან და, შესაბამისად, სასამართლომ პასუხისმგებლობა დააკისრა არასათანადო პირს. მან არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სსსკ-ის 85-ე მუხლი. სამუშაოთა მწარმოებელს მიეწოდა შეთანხმებული ხარისხის ბეტონი. დაბალი ხარისხის მარკის ბეტონის მიწოდება გამოწვეულია რეგლამენტირებული ტექნოლოგიის დარღვევით, ბეტონის ჩაწყობისას მოსამზადებელ პერიოდში.

15.2. დაკისრებული ზიანის, 42807,88 ლარი, დაუსაბუთებელია [სსსკ-ის 248-ე მუხლი]. სამართლომ მოსარჩელეს მიაკუთვნა იმაზე მეტი, ვიდრე ის ითხოვდა.

15.3. სასამართლომ არასწორად განმარტა სსკ-ის 317-ე, 1009-1012-ე მუხლები;

15.4. სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ: სსკ-ის 394-ე, 397-ე, 629-ე, 639-ე, 641-ე, 644-ე მუხლები.

16. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 28 ივლისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული, დასაშვებობის შესამოწმებლად, სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

17. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს და დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგი გარემოებების გამო:

18. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ:

ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის;

ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამრთლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. აღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

19. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

20. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილული არ არის მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებული სამართლებრივი დასკვნები გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ძალაში დატოვებასთან მიმართებით არსებითად სწორია. ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მიზანშეწონილად მიაჩნია საკასაციო საჩივრის დაუშვებლობასთან მიმართებით დამატებით განმარტოს შემდეგი: სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს სწორად დაადგინა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები და ეს ფაქტი სამართლებრივად სწორად შეაფასა.

20.1. დადგენილია, რომ კასატორი სამეწარმეო საქმიანობის ფარგლებში ახორციელებს ბეტონის წარმოებასა და რეალიზაციას.

მან 2013 წლის აპრილში აწარმოა B7.5 კლასის (M100) ბეტონი და მიაწოდა მოსარჩელის სამუშაოთა მწარმოებელს. სინამდვილეში, მას უნდა მიეწოდებინა B25 (M300) მარკის ბეტონი. ბეტონის ხარისხი არ შეესაბამებოდა საქართველოში მოქმედი ნორმების რეკომენდაციებსა და შენობის პროექტს, რის გამოც მისი ექსპლუატაცია არსებული სახით დაუშვებელი იყო.

ამრიგად, უტყუარადაა დადგენილი, რომ კასატორმა აწარმოა წუნდებული პროდუქტი - ბეტონი, რომელიც მან გაიტანა სარეალიზაციოდ, არ უზრუნველყოფდა იმ საიმედოობას, რომელიც, ყველა გარემოების გათვალისწინებით მისგან იყო მოსალოდნელი [სსკ-ის 1010.1 მუხლი]. ამ პროდუქტის გამოყენებას მოჰყვა მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენება -ტექნიკური საფრთხის შემცველი ისეთი ობიექტის აშენება, რომელიც ადამიანის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის საზიანოდ მომეტებულ რისკს შეიცავს. ამ რისკის განეიტრალება კი მისი დემონტაჟითაა შესაძლებელი. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ სახლის მშენებლობაზე გაწეული ხარჯის ღირებულებაა 27 706.22 ლარი, ხოლო დემონტაჟის -11 267.44 ლარი.

20.2. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას და მიიჩნევს, რომ სსკ-ის 1009-ე მუხლის პირველი ნაწილის დანაწესიდან გამომდინარე, სამართლებრივად მნიშვნელოვანი აღარაა მხარეთა შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობის არსებობის ფაქტის დადგენა და სწორედ კასატორი წარმოადგენს ამ დავაში სათანადო მოპასუხეს.

20.3. კასატორის პრეტენზია, რომ დაბალი ხარისხის მარკის ბეტონის მიწოდება გამოწვეულია ბეტონის ჩაწყობისას რეგლამენტირებული ტექნოლოგიის დარღვევით მოსამზადებელ პერიოდში, დაუსაბუთებელია, რადგანაც მას აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება სასამართლოსათვის არ წარუდგენია [სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილი].

გარდა ამისა, კასატორის პოზიციის უსაფუძვლობას ასაბუთებს ისიც, რომ როგორც მწარმოებელი, იგი ვალდებული იყო, ბაზარზე გაეტანა უსაფრთხო პროდუქტი, ემოქმედა სათანადო გულისხმიერებით, რათა უზრუნველეყო პროდუქტის უსაფრთხოების ძირითად მოთხოვნებთან შესაბამისობა. მას თავისი კომპეტენციის ფარგლებში უნდა გაეფრთხილებინა მომხმარებელი იმ თვალსაჩინო თუ არათვალსაჩინო რისკის შესახებ, რომელსაც შეიცავს პროდუქტი მისი დანიშნულებისამებრ გამოყენებისას და წინასწარ განსაზღვრული ვადის განმავლობაში [პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის მე-9 მუხლი].

20.4. პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებასაც მოსარჩელისათვის იმაზე მეტის მიკუთვნებაზე, ვიდრე ის მოითხოვდა. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მოპასუხეს დაეკისრა სწორედ ის თანხა, რომელიც სარჩელით იყო მოთხოვნილი (38 973.66 ლარი) და საპროცესო ხარჯები. შესაბამისად, არ დარღვეულა სსსკ-ის 248-ე მუხლი.

21. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

22. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

23. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას შპს „ნ ს-ი-N S-E”-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სარეზოლუციო ნაწილი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. შპს „ნ ს-ი-N S-E-ის” (იმავე შპს „მ-ი ბ-ი“) საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. შპს „ნ ს-ი-N S-E-ს” (ს/კ--) დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (გადახდის თარიღი 27.07.15 სს თიბისი ბანკი), 2090,39 ლარის 70% – 1463,27 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

მოსამართლეები მზია თოდუა

პაატა ქათამაძე

ეკატერინე გასიტაშვილი