საქმე № 330210113397654

საქმე №ას-1042-982-2015 23 დეკემბერი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნინო ბაქაქური, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ა. ზ.-ი (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის ავტორი)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. ბ.-ი (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელში – მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 10 ივლისის განჩინება

საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – ხელშეკრულებიდან გასვლა, პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის მიზნით, თანხის დაკისრება, ზიანის ანაზღაურება (ძირითადი სარჩელში), თანხის დაკისრება, ზიანის ანაზღაურება (შეგებებულ სარჩელში)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ნ. ბ.-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ამხანაგობა „ლ.-ის“ წევრ ა. ზ.-ის მიმართ და მოითხოვა, მხარეთა შორის 2007 წლის 4 ივლისს გაფორმებული ხელშეკრულების მოშლის გამო, ნ. ბ.-ს საკუთრებაში ქ.თ.-ში, ლ.-ისა და ვ.-ის ქუჩების გადაკვეთაზე მდებარე 578 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი №..) დაბრუნება, ქირის სახით 77000 აშშ დოლარისა და პირგასამტეხლოს – 100000 აშშ დოლარის გადახდა.

2. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს ნ. ბ.-ის წინააღმდეგ 320 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარისა და გადაწყვეტილების აღსრულებამდე გადაუხდელი თანხის წლიური 10%-ის გადახდის შესახებ.

3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ნ. ბ.-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ნ. ბ.-ის სახელზე საკუთრების უფლებით აღირიცხა (აღუდგა საკუთრების უფლება) უძრავი ქონება, რომლის რეკვიზიტებია: ქალაქი თ.-ი, ლ.-ისა და ვ.-ს ქუჩების გადაკვეთა, (ნაკვ. ..), მიწის (უძრავი ქონების) საკადასტრო კოდი №.., მოპასუხე ამხანაგობა „ლ.-ის“ წევრ ა. ზ.-ს ნ. ბ.-ის სასარგებლოდ დაეკისრა პირგასამტეხლოს – 25 000 აშშ დოლარისა და ქირის – არსებული დავალიანების 36 000 აშშ დოლარის გადახდა, ამხანაგობა „ლ.-ის“ წევრ ა. ზ.-ის შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

4. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ა. ზ.-მა გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და ნ. ბ.-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოსარჩელის სახელზე საკუთრების უფლებით აღირიცხა უძრავი ქონება, რომლის რეკვიზიტებია: ქალაქი თბილისი, ლ.-ისა და ვ.-ის ქუჩების გადაკვეთა (ნაკვ. ..) მიწის (უძრავი ქონების) საკადასტრო კოდი №.., ა. ზ.-ს ნ. ბ.-ის სასარგებლოდ დაეკისრა ქირის დავალიანების – 5667 აშშ დოლარის გადახდა, ხოლო პირგასამტეხლოს დაკისრებაზე ეთქვა უარი, ა. ზ.-ის შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა შემდეგ გარემოებათა გამო:

6. სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ ნ. ბ.-მა მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის თაობაზე ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) 2007 წლის 24 ივლისის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულება ჯეროვნად შეასრულა.

7. ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების მე-12 მუხლის 12.1 პუნქტით ნ. ბ.-მა მასზე, როგორც მესაკუთრესა და ამხანაგობის წევრზე დაკისრებული ვალდებულება პირნათლად შეასრულა და მის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული უძრავი ქონება – მიწის ნაკვეთი, რომლის რეკვიზიტებია: ქალაქი თბილისი, ლ.-ისა და ვ.-ს ქუჩების გადაკვეთა (ნაკვ. .) მიწის (უძრავი ქონების) საკადასტრო კოდი №. ამხანაგობა „ლ.-ში“ შეიტანა.

8. ფ. გ.-მა ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების მე-13 მუხლით მასზე, როგორც ინვესტორსა და ამხანაგობის წევრზე დაკისრებული ვალდებულება არ შეასრულა და ამხანაგობაში ფულადი სახსრების შეტანის გზით 200 000 აშშ დოლარიანი ინვესტიცია არ განახორციელა.

9. სააპელაციო სასამართლო დაეყრდნო ამავე ხელშეკრულების მე-13 მუხლის მე-2 პუნქტს, რომლის მიხედვითაც, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ინვესტორის მიერ არა გაწეული, არამედ გასაწევი მომსახურების ღირებულება 200 000 აშშ დოლარი იყო. მითითებულ გარემოებას ადასტურებს ასევე ფ. გ.-სა და მ. გ.-ს შორის 2007 წლის 25 ოქტომბერს დადებული ამხანაგობა „ლ.-ის“ წევრის წილის დათმობის ხელშეკრულება, რომლის მე-3 მუხლის შესაბამისად, გამჩუქებელმა განაცხადა, რომ წილის ჩუქების ხელშეკრულების დადების მომენტში არ ჰქონდა შესრულებული ამხანაგობაში ფულადი შენატანის შეტანის ვალდებულება, რისი შესრულებაც აუცილებელი იყო წილის შესატყვისი ფართისა და უფლებების მისაღებად. შესაბამისად, წილის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე ამხანაგობის მიმართ შენატანის შეტანის ვალდებულების შესრულება იკისრა დასაჩუქრებულმა.

10. ნიშანდობლივია, რომ მითითებულ დათქმას ითვალისწინებს, ასევე, ა. ზ.-ა და მ. გ.-ს შორის 2007 წლის 25 ოქტომბერს დადებული ამხანაგობა „ლ.-ის“ წევრის წილის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის მე-3 მუხლის შესაბამისად, გამყიდველმა განაცხადა, რომ წილის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების მომენტში არ ჰქონდა შესრულებული ამხანაგობაში ფულადი შენატანის შეტანის ვალდებულება, რისი შესრულებაც აუცილებელი იყო წილის შესატყვისი ფართისა და უფლებების მისაღებად. შესაბამისად, წილის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ამხანაგობის მიმართ შენატანის შეტანის ვალდებულების შესრულება იკისრა წილის მყიდველმა.

11. საქმეში წარმოდგენილი არ არის მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა, რომ მყიდველმა ა. ზ.-მა მასზე დაკისრებული ვალდებულება შეასრულა და ამხანაგობაში შენატანი განახორციელა. რაც შეეხება ა. ზ.-ის მიერ მითითებულ გარემოებას, რომ მან 320 000 აშშ დოლარი მ. გ.-ს გადაუხადა, სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მითითებული თანხა წილის ნასყიდობის საფასურია და არა ამხანაგობაში განხორციელებული შენატანი, რაც ნათლად და არაორაზროვნად დასტურდება ა. ზ.-სა და მ. გ.-ს შორის 2007 წლის 25 ოქტომბერს დადებული ამხანაგობა „ლ.-ის“ წევრის წილის ნასყიდობის ხელშეკრულების მე-3 მუხლის პირველი და მესამე პუნქტებით.

12. ამდენად, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ „ლ.-ის“ წევრმა ნ. ბ.-–მა მასზე დაკისრებული ვალდებულება პირნათლად შეასრულა, ამხანაგობას, საკუთრების უფლებით, მისი კუთვნილი მიწის ნაკვეთი გადასცა, ხოლო ამხანაგობის მეორე დამფუძნებელმა წევრმა – ფ. გ.-მა და მისმა უფლებამონაცვლეებმა – მ. გ.-მა და ა. ზ.-მა ნაკისრი ვალდებულება არ შეასრულეს და ამხანაგობაში ფულადი შენატანი არ განახორციელეს.

13. შესაბამისად, ხელშეკრულებიდან გასვლის საფუძვლით პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის კონტექსტში დაბრუნებას ექვემდებარება ამხანაგობის წევრების მიერ ამხანაგობაში განხორციელებული შენატანი, რაც იმას ნიშნავს, რომ ნ. ბ.–ს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ განხორციელებული შენატანი – მიწის ნაკვეთი, ხოლო ა. ზ.–ს ამხანაგობაში შენატანი არ განუხორციელებია, ამიტომ მისთვის პირვანდელი მდგომარეობის აღსადგენად დასაბრუნებელი არაფერია. რაც შეეხება მისი წილის ნასყიდობის თანხას, მითითებული სამართალურთიერთობის მხარეები მ. გ.-ი და ა. ზ.-ი არიან, შესაბამისად, მითითებულ თანხასთან მიმართებით ამა თუ იმ საფუძვლით სამართლებრივი პრეტენზიის ადრესატია მ. გ.-ი და არა ნ. ბ.–ი.

14. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ. ბ.–ი მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის თაობაზე ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) 2007 წლის 24 ივლისის ხელშეკრულებიდან მართლზომიერად გავიდა.

15. მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის თაობაზე ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) 2007 წლის 24 ივლისის ხელშეკრულებიდან გასვლის მართლზომიერების შეფასებისას სააპელაციო პალატამ უპირატესი მნიშვნელობა მიანიჭა იმ გარემოებას, თუ რამ განაპირობა ნ. ბ.-ის ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულებიდან გასვლა. საყურადღებოა, რომ ნ. ბ.-მა ამხანაგობაში შენატანი განახორციელა. ფ. გ.-ს, მ. გ.-სა და ა. ზ.-ს კი მათზე დაკისრებული ვალდებულება – ამხანაგობაში ფულადი შენატანის განხორციელება არ შეუსრულებიათ.

16. მშენებლობის ნებართვასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ აღინიშნა, რომ მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის თაობაზე ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) 2007 წლის 24 ივლისის ხელშეკრულების მე-12 მუხლის 12.1 პუნქტის „ც“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, მესაკუთრის (ნ. ბ.–ის) ერთ-ერთ შესატანს ამხანაგობაში მშენებლობის ნებართვა წარმოადგენდა, რომელიც მან განახორციელა კიდეც, თუმცა მშენებლობის ნებართვა შენატანის განხორციელების დროისათვის ძალადაკარგული აღმოჩნდა, რადგან შენატანი 2007 წლის 24 ივლისის მდგომარეობით განხორციელდა, ხოლო მითითებული მშენებლობის ნებართვა ძალაში იყო 2005 წლის 31 დეკემბრამდე.

17. ამდენად, ნ. ბ.-მა ამხანაგობაში შეიტანა მშენებლობის ის ნებართვა, რაც ჰქონდა და რაც მხარეთა შეთანხმების საგანი იყო. ფაქტი, რომ ნებართვა ხანდაზმული აღმოჩნდა, ა. ზ.-ს მშენებლობის ნებართვის მოპოვების ვალდებულებისაგან არ ათავისუფლებდა, ვინაიდან მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის თაობაზე ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) 2007 წლის 24 ივლისის ხელშეკრულების მე-12 მუხლის 12.1 პუნქტის „ც” ქვეპუნქტის შესაბამისად, ნ. ბ.-ის ვალდებულებას წარმოადგენდა მშენებლობის ნებართვის შეტანა, ხოლო ამავე ხელშეკრულების მე-13 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საცხოვრებელი სახლის მშენებლობისათვის ყველა სახის ნებართვის მიღება ა. ზ.-ის ვალდებულება იყო.

18. სააპელაციო პალატის მითითებით, საქმის მასალებით არ დასტურდება ნ. ბ.-ის მხრიდან საპროექტო-სამშენებლო ნებართვების მოპოვების პროცესში ხელშეშლა, არამედ დგინდება ამხანაგობის წევრთა შეუთანხმებლობა მრავალსართულიანი ბინის მშენებლობის კოეფიციენტთან მიმართებით. აქვე გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ ნ. ბ.-ის განმარტებით, მას ყველა დეტალი შეთანხმებული ჰქონდა ფ. გ.-თან, ანუ ამხანაგობის იმ წევრთან, რომელთან ერთადაც მან ამხანაგობა დაარსა, ხოლო რაც შეეხება ა. ზ.-ს, იგი იმ პირობებს არ ეთანხმებოდა, რომელიც მასა და ფ. გ.-ს შორის შეთანხმების საგანი იყო.

19. სააპელაციო პალატამ აქვე განსაკუთრებული ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებას, რომ, ერთი მხრივ, ფ. გ.-სა და მ. გ.-ს შორის წილის დათმობის ხელშეკრულების მე-6 მუხლსა და, მეორე მხრივ, მ. გ.-სა და ა. ზ.–ს შორის წილის ნასყიდობის ხელშეკრულების მე-6 მუხლში მითითებულია, რომ ნ. ბ.-ი ეთანხმება წილის დათმობასა და გასხვისებას, თუმცა მტკიცებულება (ხელმოწერა), რომლითაც დადასტურდება ნ. ბ.-ის მიერ გამოვლენილი ნების ნამდვილობა საქმეში წარმოდგენილი არ არის. შესაბამისად, მითითებული შეუთანხმებლობა ნ. ბ.-ს ბრალად ვერ შეერაცხება, ვინაიდან მას ამხანაგობის თანადამფუძნებელი პარტნიორი წევრის ცვლილებაზე თანხმობა არ გამოუთქვამს და, შესაბამისად, არც ახალი პარტნიორის მიერ შემოთავაზებული პირობების მიღებაზე გამოუხატავს მზაობა. მეტიც, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის თაობაზე ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) 2007 წლის 24 ივლისის ხელშეკრულებით, მართალია, მესაკუთრემ და ინვესტორმა უარი განაცხადეს ერთმანეთის წილების შესყიდვის უპირატეს უფლებაზე, თუმცა აღნიშნული არ ნიშნავს წილის გასხვისებამდე ამხანაგობის მეორე დამფუძნებელი წევრის ინფორმირებული თანხმობის არსებობის კანონით გათვალისწინებულ ვალდებულებაზე უარის თქმას.

20. მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის თაობაზე ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) 2007 წლის 24 ივლისის ხელშეკრულების მე-9 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ამხანაგობიდან წევრის გასვლა დაიშვება მხოლოდ პატივსადები მიზეზების არსებობისას.

21. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ არსებობდა საპატიო მიზეზი, რომელიც ნ. ბ.-ს ხელშეკრულებიდან გასვლის უფლებას ანიჭებდა. შესაბამისად, ეს უკანასკნელი ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულებიდან 2011 წლის 17 ივნისს მართლზომიერად გავიდა.

22. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ა. ზ.-ი ნ. ბ.-თან ურთიერთობაში უსაფუძვლო გამდიდრების კრედიტორი არ არის. მას აღნიშნული უფლება არც მოთხოვნის დათმობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე არ მიუღია. შესაბამისად, ა. ზ.-ის მოთხოვნა ნ. ბ.–ისათვის თანხის დაკისრების თაობაზე უსაფუძვლო გამდიდრებიდან გამომდინარეც დაუსაბუთებელია.

23. სააპელაციო სასამართლომ მიზანშეწონილად მიიჩნია, ყურადღება გაემახვილებინა ა. ზ.-ის კიდევ ერთ არგუმენტზე, რომლის მიხედვითაც ნ. ბ.-ი ვალდებულია, ის თანხა დააბრუნოს უკან, რომელიც მან ფ. გ.-ისაგან 2005-2006 წლებში მიიღო. ნიშანდობლივია, რომ ყოველი შესრულება ვალდებულების არსებობას გულისხმობს. შესაბამისად, ფ. გ.-ის მხრიდან განხორციელებული შესრულებები ვალდებულების არსებობას ნიშნავს. მტკიცების ტვირთის სამართლიანი და ობიექტური განაწილების შედეგად, ასეთ შემთხვევაში თავად შემსრულებელმა უნდა ადასტუროს, თუ რომელი ვალდებულების შესრულების მიზნით იქნა მითითებული თანხა ნ. ბ.-სათვის გადახდილი.

24. სააპელაციო პალატის მითითებით, ცალსახაა, რომ აღნიშნული თანხა ამხანაგობაში შენატანს არ წარმოადგენდა. ამგვარი ცალსახა დასკვნის საფუძველია, ერთი მხრივ, ის გარემოება, რომ ამხანაგობაში შენატანის სახით განხორციელებული თანხა იდება ამხანაგობის ანგარიშზე და უშუალოდ ამხანაგობის წევრს არ გადაეცემა. შედარებისათვის, ამხანაგობაში ნ. ბ.-ის შენატანი – მიწის ნაკვეთი, საკუთრების უფლებით, ამხანაგობის სახელზე აღირიცხა და არა ამხანაგობის მეორე დამფუძნებელი წევრი ფ. გ.-ის სახელზე. შესაბამისად, თუ მითითებული თანხა ფ. გ.-მა ამხანაგობაში შეიტანა, იგი ამხანაგობის ანგარიშზე უნდა განთავსებულიყო, ამხანაგობის მიზნებისათვის გახარჯულიყო და ამხანაგობის მეორე წევრის – ნ. ბ.-ის პირადი განკარგვის მიზნებისათვის არ უნდა გადაცემულიყო. მით უფრო, იმ გარემოების მხედველობაში მიღებით, რომ ამხანაგობა 2007 წელს დაარსდა, ხოლო თანხების გადაცემა ნ. ბ.–ისათვის 2005-2006 წლებში განხორციელდა.

25. სააპელაციო სასამართლომ, მეორე მხრივ, მიუთითა, რომ ნ. ბ.–ის მიერ მიღებული თანხა ამხანაგობაში ფ. გ.-ის შენატანს რომ არ წარმოადგენდა, ცალსახად ადასტურებს 2007 წლის 25 ოქტომბერს დადებული ამხანაგობა „ლ.-ის“ წევრის წილის დათმობისა და ნასყიდობის ხელშეკრულებები, რომელთა მიხედვით წილის გამჩუქებელი ფ. გ.-ი და წილის გამყიდველი მ. გ.-ი ადასტურებენ, რომ მათ ამხანაგობაში შენატანი არ განუხორციელებიათ.

26. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ა. ზ.-მა ვერ დაამტკიცა ფაქტის არსებობა, ნ. ბ.-მა თანხა მიიღო როგორც ამხანაგობაში განხორციელებული შენატანი.

27. სააპელაციო პალატამ ასევე მიზანშეწონილად ჩათვალა ემსჯელა, თუ რამდენად ექვემდებარება მითითებული თანხები ა. ზ.-ისათვის დაბრუნებას უსაფუძვლო გამდიდრებიდან გამომდინარე.

28. მხარეთა თანხვედრი ახსნა-განმარტებების საფუძველზე უდავოდ დასტურდება, რომ ნ. ბ.-მა გარკვეული თანხა ფ. გ.-ისაგან მიიღო და აღნიშნული სახსრები ა. ზ.-ს, როგორც უსაფუძვლოდ გამდიდრების კრედიტორს, არ უნდა დაუბრუნდეს.

29. პირველ რიგში, სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება, ფ. გ.-ის მიერ ნ. ბ.-ისათვის გადაცემული თანხა ამხანაგობაში შენატანს რომ წარმოადგენდა. აღნიშნული ცალსახად ნიშნავს, რომ ფ. გ.-ი ა. ზ.-ს ამხანაგობიდან გამომდინარე არარსებულ უფლებას ვერ დაუთმობდა. მეტიც, ფ. გ.-მა ყველა თავისი უფლება წილის დათმობის ხელშეკრულებით მ. გ.-ს გადასცა, ხოლო მ. გ.-მა ა. ზ.-ს მიჰყიდა.

30. შესაბამისად, იმ შემთხვევაში, თუ ა. ზ.ის მოთხოვნა ნ. ბ.-ის მიმართ სახელშეკრულებო მოთხოვნიდან გამომდინარე უსაფუძვლოა, იგი დასაბუთებული ვერ იქნება ვერც უსაფუძვლო გამდიდრებიდან გამომდინარე. ამდენად, ა. ზ.-ი ნ. ბ.–თან ურთიერთობაში უსაფუძვლო გამდიდრების კრედიტორი არ არის, რადგან მას ნ. ბ.-სათვის, შესაბამისი საფუძვლის გარეშე, არაფერი გადაუცია და არც ფ. გ.-ს მისთვის, უსაფუძვლო გამდიდრებიდან გამომდინარე, არანაირი მოთხოვნა არ დაუთმია. სხვაგვარად თუ ვიტყვით, ნ. ბ.-ი ა. ზ.–ის ხარჯზე უსაფუძვლოდ არ გამდიდრებულა და ა. ზ.-ს აღნიშნული მოთხოვნის უფლება, არც მოთხოვნის დათმობის თაობაზე ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მიუღია.

31. რაც შეეხება ფ. გ.-ის მიერ ა. ზ.-ისათვის 2015 წლის 4 მაისს მოთხოვნის დათმობის ფაქტს, როგორც ზემოთ აღინიშნა, მითითებული მოთხოვნა ფ. გ.-მა ამხანაგობა „ლ.-ის“ სამართალურთიერთობიდან გამომდინარე დათმო. აღნიშნული საფუძვლით კი, ა. ზ.-ს ნ. ბ.-ის მიმართ, უსაფუძვლოდ გადაცემული თანხების უკან დაბრუნების მოთხოვნა არ აქვს, ვინაიდან სახელშეკრულებო ურთიერთობის ფარგლებში ნ. ბ.-ს ფ. გ.-ისაგან არანაირი შესრულება არ მიუღია. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2015 წლის 4 მაისის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, ა. ზ.-ი ნ. ბ.-თან მიმართებით უსაფუძვლოდ გამდიდრების კრედიტორი ვერ იქნება.

32. ნ. ბ.-ს ხელშეკრულებიდან გასვლის საფუძვლით ქირის სახით, ა. ზ.-სათვის თანხის დაკისრების მოთხოვნის უფლება მხოლოდ 5 667 აშშ დოლარის ოდენობით აქვს.

33. მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის თაობაზე ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) 2007 წლის 24 ივლისის ხელშეკრულების მე-40 მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, ამხანაგობის სავალდებულო ხარჯებს განეკუთვნება მშენებლობის დამთავრებამდე მესაკუთრისათვის ყოველთვიურად ბინის ქირის სახით 1000 აშშ დოლარის გადახდა.

34. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მითითებული თანხა პერიოდული გადასახდელია, რომელიც თითოეული გადახდის ვალდებულების წარმოშობიდან სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადის ათვლას ექვემდებარება. ამასთან, ქირის გადახდის ვალდებულება ინვესტორს მხოლოდ ხელშეკრულების მოქმედების ვადაში ეკისრება. შესაბამისად, მესაკუთრე აღნიშნულ უფლებას მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის ფარგლებში, თუმცა, ამავდროულად, ხელშეკრულების მოქმედების პირობებში ინარჩუნებს.

35. ამდენად, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, იმ გარემოების მხედველობაში მიღებით, რომ მითითებული ვალდებულება 2007 წლის 24 ივლისს წარმოიშვა, თუმცა, სარჩელი 2013 წლის 27 დეკემბერს აღიძრა, მოთხოვნა 2010 წლის 27 დეკემბრამდე ხანდაზმულია, ხოლო ვინაიდან 2011 წლის 17 ივნისს ნ. ბ.-ი იმ ხელშეკრულებიდან გავიდა, საიდანაც მას ქირის ანაზღაურების უფლება ჰქონდა, ნ. ბ.-ის სასარჩელო მოთხოვნა ქირის ანაზღაურების ნაწილში საფუძვლიანი მხოლოდ 2010 წლის 27 დეკემბრიდან 2011 წლის 17 ივნისამდეა.

36. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ა. ზ.-ს, ნ. ბ.-ის სასარგებლოდ, ქირის სახით არსებული დავალიანება – 5667 აშშ დოლარი უნდა დაეკისროს.

37. სააპელაციო სასამართლომ არ დააკმაყოფილა ნ. ბ.-ის მოთხოვნა ა. ზ.-ისათვის პირგასამტეხლოს დაკისრების თაობაზე.

38. მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის თაობაზე ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) 2007 წლის 24 ივლისის ხელშეკრულების მე-14 მუხლის მიხედვით, ინვესტორი ხელშეკრულების ვადის დარღვევისათვის იხდის ჯარიმას 100 000 აშშ დოლარის ოდენობით. საყურადღებოა, რომ მოსარჩელე პირგასამტეხლოს სწორედ აღნიშნული ფაქტობრივი საფუძვლიდან გამომდინარე ითხოვს. აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მითითებული პირგასამტეხლო მშენებლობის ვალდებულების დროულად შესრულებას უზრუნველყოფს. განსახილველ შემთხვევაში, ამავე ხელშეკრულების 47-ე მუხლის დანაწესის კონტექსტში მშენებლობის ვადის დენა არც დაწყებულა, ვინაიდან მშენებლობის პროექტი ვერ შეთანხმდა. ამდენად, მითითებული პირგასამტეხლოს გამოყენების წინაპირობას წარმოადგენდა მშენებლობის ნებართვის მიღება და მშენებლობის ნებართვის მიღებიდან 12-თვიანი მშენებლობის ვადის დარღვევა. მოცემული ფაქტობრივი წინაპირობები განსახილველ შემთხვევაში არ წარმოქმნილა. ნ. ბ.-ი მშენებლობის ნებართვის მიღებამდე გავიდა ხელშეკრულებიდან, შესაბამისად, მან მითითებული საფუძვლით პირგასამტეხლოს მოთხოვნის უფლება დაკარგა. ხელშეკრულებიდან გასვლის პირგასამტეხლო კი მხარეთა შეთანხმებით გათვალისწინებული არ იყო.

39. სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 327-ე მუხლის, 361-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ხელშეკრულების ჯეროვანი შესრულება გულისხმობს ხელშეკრულების შესრულებას ხელშეკრულებითვე გათვალისწინებული პირობებით. შესაბამისად, თუ ხელშეკრულების შესრულება არ შეესაბამება ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ პირობებს, აღნიშნული ჩაითვლება ხელშეკრულების არაჯეროვან შესრულებად, თუმცა, აქვე აღსანიშნავი და გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ ხელშეკრულების შესრულება შეიძლება იმდენად ეწინააღმდეგებოდეს ხელშეკრულებით დადგენილ პირობებს, რომ არაჯეროვანი შესრულება, თავისი არსით და სამართლებრივი შედეგებით, გაუთანაბრდეს ხელშეკრულების შეუსრულებლობას. შესაბამისად, იმის დასადგენად, საკითხე ეხება ხელშეკრულების შეუსრულებლობას თუ არაჯეროვან შესრულებას, აუცილებელია, განისაზღვროს ხელშეკრულებით მხარეებისათვის წარმოშობილი უფლება-მოვალეობები და მათი შესრულების ხარისხი.

40. მიუხედავად იმისა, საქმე ეხება ხელშეკრულების შეუსრულებლობას, თუ არაჯეროვან შესრულებას, კანონმდებლობა, გარდა პირველადი მოთხოვნისა (ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულება), მხარეს ანიჭებს ასევე ხელშეკრულებიდან გასვლის (გრძელვადიან სახელშეკრულებო ურთიერთობებში – ხელშეკრულების შეწყვეტის) და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის მოთხოვნის უფლებას, თუმცა, ვინაიდან pacta sunt servanta-ს პრინციპი პრიორიტეტულია სახელშეკრულებო ურთიერთობებში, ამიტომ კანონი ხელშეკრულებიდან გასვლის მართლზომიერად მიჩნევის მიზნებისათვის გარკვეულ წინაპირობებს აწესებს, კერძოდ, ხელშეკრულება უნდა იყოს ნამდვილი, მეორე მხარე უნდა არღვევდეს ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვალდებულებას და მოთხოვნის კრედიტორი კონტრაჰენტს დამატებითი ვადის ან გაფრთხილების მიცემის გზით ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების შესაძლებლობას უნდა აძლევდეს. მითითებული წინაპირობები ნორმატიულად სამოქალაქო კოდექსის 352-ე-405-ე მუხლებშია განმტკიცებული.

41. ხელშეკრულების შესრულების პრიორიტეტი არ არსებობს მაშინ, როდესაც მხარემ ხელშეკრულების შესრულების მიმართ ინტერესი დაკარგა ან თუ ნათელი და ცალსახაა სახელშეკრულებო ურთიერთობის გაგრძელების გაძნელება ან შეუძლებლობა. აღნიშნული გარემოებები, ძირითადად, გრძელვადიანი სამართალურთიერთობებისათვისაა დამახასიათებელი და აღნიშნული ურთიერთობების შეწყვეტის (მოშლის) პატივსადებ მიზეზად მიიჩნევა.

42. თავის მხრივ, პატივსადები მიზეზით სახელშეკრულებო ურთიერთობის შეწყვეტა შეფასებითი კატეგორიაა, თუმცა, შეფასების მიზნებისათვის ამოსავალ წერტილს თავისუფალი კონტრაჰირება, სახელშეკრულებო ურთიერთობის გაგრძელების შესაძლებლობა, მხარეთა ორმხრივი ინტერესი და ა. შ. მიიჩნევა. თუ ნათელია, რომ სახელშეკრულებო ურთიერთობის დროს ერთი მხარის ინტერესი დაუშვებლად ილახება, რომელიც აღნიშნულ მხარეს სამართალურთიერთობის გაგრძელების ინტერესს აკარგვინებს, ასეთ შემთხვევაში, მითითებული გარემოება, გრძელვადიანი სახელშეკრულებო ურთიერთობის შეწყვეტის მიზნებისათვის, რაღა თქმა უნდა, პატივსადებ მიზეზად მიიჩნევა.

43. სააპელაციო სასამართლომ სადავო ურთიერთობა გრძელვადიანი ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვალდებულებათა შესრულების გართულებად მიიჩნია, რომელიც, თავის მხრივ, სახელშეკრულებო ურთიერთობის მოშლის პატივსადები მიზეზია. მით უფრო, იმ სპეციფიკის გათვალისწინებით, რაც ამხანაგობის ხელშეკრულებას ახასიათებს. ამ დროისათვის საქმიანობის ერთობლივი, შეთანხმებული, ორივე მხარის ინტერესის შესაბამისი მართვა ამავე ურთიერთობის ძირითადი არსია, შესაბამისად, თუ ამხანაგობის ხელშეკრულების მხარეები საერთო საქმიანობის არსებით პირობებზე ვერ თანხმდებიან, ასეთ ვითარებაში სახელშეკრულებო ურთიერთობის გაგრძელება აზრს კარგავს. მეტიც, ასეთ ვითარებაში მხარეთა სახელშეკრულებო ურთიერთობებში დატოვება ამავე მხარეთა სამოქალაქო უფლებების შელახვის ხელშემწყობი ფაქტორია.

44. სამოქალაქო კოდექსის 399-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, გარდა იმისა, რომ არსებობს სახელშეკრულებო ურთიერთობათა გაგრძელების გართულება, რაც გრძელვადიანი სახელშეკრულებო ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველია, ზიანის ანაზღაურების მიზნებისათვის, უაღრესად დიდი მნიშვნელობა აქვს, თუ ვისი ბრალით შეექმნა პრობლემები გრძელვადიანი სამართალურთიერთობის გაგრძელებას. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) სპეციფიკის გათვალისწინებით, ამხანაგობის სუბიექტთა ვინაობას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. სწორედ ამ ფაქტორით არის განპირობებული ამხანაგობის წილის გასხვისებისას ამხანაგობის დანარჩენ წევრთა მხრიდან უპირატესი შესყიდვის უფლების ნორმატიული განმტკიცება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში. ამავე მიზანს ემსახურება ამხანაგობის დანარჩენ წევრთა თანხმობის გარეშე წილის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილობის დადგენაც. თუმცა, მოცემულ შემთხვევაში მითითებული გარიგება მერყევად ბათილია და მისი ბათილობა ამხანაგობის წევრის მოთხოვნაზეა დამოკიდებული. ამიტომ, ვინაიდან ნ. ბ.-ის მოთხოვნას მითითებულ გარიგებათა ბათილობა არ წარმოადგენდა, შესაბამისად, აღნიშნული გარიგებები ბათილად არ მიიჩნევა, თუმცა, მისი ნება-სურვილის გარეშე ამხანაგობაში პარტნიორის ჩანაცვლება, რომელთანაც ამხანაგობის ძირითად საკითხებზე შეთანხმება ვერ შედგა, გრძელვადიანი სახელშეკრულებო ურთიერთობის შეწყვეტის მართლზომიერ საფუძველს წარმოადგენს.

45. ამდენად, სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ ნ. ბ.-მა გრძელვადიანი სახელშეკრულებო ურთიერთობა მართლზომიერად შეწყვიტა, ამიტომ მისი მოთხოვნა პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენისა და ზიანის ანაზღაურებაზე მართლზომიერია კანონით გათვალისწინებულ ფარგლებში. ნიშანდობლივია, რომ ხელშეკრულებიდან გასვლის შემდეგ დაუშვებელია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული შესრულების მოთხოვნა, მათ შორის, არც ზიანის სახით მაშინ, როდესაც შესრულება ხელშეკრულების მოქმედების ვადაზეა დამოკიდებული. შესაბამისად, დაუშვებელია, ბინის ქირის მოთხოვნა იმ ხელშეკრულებიდან გასვლის შემდეგ, რომელიც ბინის ქირის ანაზღაურებას ხელშეკრულებით გათვალისწინებული შესრულების ვადის ფარგლებში ადგენს. იგივე უნდა ითქვას პირგასამტეხლოზეც.

46. სამოქალაქო კოდექსის 417-ე მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ დაუშვებელია საკანონმდებლო დანაწესის იგნორირება იმასთან დაკავშირებით, თუ რა მიზანს ემსახურება შეთანხმებული პირგასამტეხლო. პირგასამტეხლო, რიგ შემთხვევაში, ვადის გადაცილების, რიგ შემთხვევაში კი, ვალდებულების შეუსრულებლობის უზრუნველყოფის საშუალებაა. შესაბამისად, პირგასამტეხლოს დაკისრების მიზნებისათვის, პირველ რიგში უნდა გაირკვეს, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, თუ რა სახის შესრულებას უზრუნველყოფს იგი. განსახილველ შემთხვევაში პირგასამტეხლო მშენებლობის 12-თვიან ვადაში შესასრულებლად დაწესდა. ნ. ბ.-ი მაშინ გავიდა ხელშეკრულებიდან, როდესაც აღნიშნული ვადის ათვლა დაწყებულიც არ იყო, ვინაიდან ამ დროისათვის მშენებლობის ნებართვა არ არსებობდა. ასეთ პირობებში, მითითებული პირგასამტეხლოს დაკისრება მხარეთა შეთანხმებულ დანიშნულებას სცდება.

47. სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 198-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ ა. ზ.-ს მოთხოვნა ნ. ბ.-ისათვის თანხის დაკისრების თაობაზე შემოწმდა მოთხოვნის საფუძვლების კონკურენციის პირობებში, ამდენად, რადგან თანხის დაკისრების სახელშეკრულებო საფუძველი გამოირიცხა, აღნიშნული მოთხოვნა უნდა შემოწმდეს უსაფუძვლო გამდიდრების კონტექსტშიც.

48. სააპელაციო პალატამ შესრულების კონდიქციის სპეციფიკის გათვალისწინებით განმარტა, რომ ა. ზ.-ი არ წარმოადგენს უსაფუძვლო გამდიდრების კრედიტორს, ვინაიდან მას ნ. ბ.-ისაგან შესრულება არ მიუღია, ხოლო ფ. გ.-მა კი ა. ზ.-ს მოთხოვნა დაუთმო ამხანაგობის ხელშეკრულებიდან და არა უსაფუძვლოდ გადაცემულის დაბრუნებიდან გამომდინარე. შესაბამისად, სამოქალაქო კოდექსის 128-ე და 976-ე მუხლების კონტექსტში ა. ზ.-ი ნ. ბ.-თან არსებული სამართალურთიერთობის ფარგლებში უსაფუძვლოდ გამდიდრების კრედიტორს არ წარმოადგენს.

49. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ა. ზ.-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

50. კასატორმა განმარტა, რომ მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულების მე-40 მუხლით განისაზღვრა, რომელი მხარე რა სახის ხარჯს გაიღებდა და ამხანაგობის სავალდებულო ხარჯად დადგინდა მესაკუთრისათვის საცხოვრებელი სახლის ქირის – 1000 აშშ დოლარის გადახდა, თუმცა აღნიშნული ვალდებულება არ წარმოიშობოდა, თუ მესაკუთრე ბინას არ იქირავებდა. მოცემულ შემთხვევაში ნ. ბ.-მა ვერ დაადასტურა მესამე პირთა ქირავნობის ხელშეკრულების დადების ფაქტი, შესაბამისად, მისი მოთხოვნა ქირის ანაზღაურების თაობაზე უსაფუძვლოა და მისი დაკმაყოფილება გამოიწვევს მხარის უსაფუძვლო გამდიდრებას.

51. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, რომ ნ.ბ.-მა სრულად შეასრულა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება, ხოლო კასატორმა ბრალეულად დაარღვია სახელშეკრულებო პირობები, ვინაიდან ამგვარი დასკვნა საქმის მასალებიდან არ გამომდინარეობს.

52. ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების მე-12 მუხლის მიხედვით, ნ. ბ.-ის ვალდებულება იყო, როგორც მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის, ასევე, საპროექტო და სამშენებლო დოკუმენტაციის, მათ შორის, საცხოვრებელი სახლის პროექტისა და მშენებლობის ნებართვის შეტანა, რაც კასატორის მითითებით, მას არ შეუსრულებია და ვერც შეასრულებდა, რადგან მის ხელთ არსებული პროექტი დაწუნებულ იქნა მერიის მიერ, ხოლო მშენებლობის ნებართვას შეთანხმებამდე 2 წლით ადრე გაუვიდა ვადა.

53. კასატორი არ დაეთანხმა სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ მხარეთა შორის არსებული შეთანხმების საგანს წარმოადგენდა სწორედ ვადაგასული ნებართვის შეტანა, რადგან ასეთ ნებართვასა და გამოუსადეგარ პროექტს არანაირი ღირებულება არ გააჩნია. გარიგების არსს წარმოადგენდა სწორედ მშენებლობის დაწყებისათვის ვარგისი პროექტისა და ნებართვის ამხანაგობაში შეტანა, რაც მოწინააღმდეგე მხარემ არ განახორციელა. რაც შეეხება კასატორის მხრიდან ვალდებულების შეუსრულებლობას, აღნიშნული განპირობებული იყო მოწინააღმდეგე მხარის მიერ ხელშეშლით, შესაბამისად, კასატორმა ვერ შეასრულა სახელშეკრულებო პირობები მისგან დამოუკიდებელი მიზეზების გამო, რაც გამორიცხავს მის ბრალს მომხდარში.

54. კასატორმა არ გაიზიარა სააპელაციო პალატის დასკვნა, რომ ალ.ზ.-ის მოთხოვნა ნ.ბ.-ის მიმართ უსაფუძვლო იყო როგორც სახელშეკრულებო, ისე უსაფუძვლო გამდიდრების ურთიერთობიდან გამომდინარე. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2005-2006 წლებში ნ.ბ.-მა ფ.გ-ისაგან მიიღო 200 000 აშშ დოლარი, თუმცა ვერ დადასტურდა თანხის გადაცემის მიზნობრიობა. ფაქტობრივად, საქმეზე დაკითხულმა მოწმეებმა მითითებული თანხის გადაცემის მიზნები დაადასტურეს, რაც სააპელაციო პალატამ უგულებელყო.

55. მხარის მოსაზრებით, დაუსაბუთებელია სასამართლოს გადაწყვეტილება 5667 აშშ დოლარის დაკისრების შესახებ. სააპელაციო პალატამ არასწორად დაადგინა, რომ ქირის სახით არსებული დავალიანება ნ. ბ.-ის სასარგებლოდ ა.ზ.-მა უნდა გადაიხადოს. ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების მე-40 მუხლის მესამე პუნქტის მიხედვით, მესაკუთრისათვის ბინის ქირის სახით 1000 აშშ დოლარის გადახდა ამხანაგობის სავალდებულო ხარჯებს მიეკუთვნება.

56. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 6 ნოემბრის განჩინებით ა. ზ.-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

57. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ა. ზ.-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

58. მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2007 წლის 4 ივლისს ნ. ბ.-სა და ფ. გ.-ს შორის გაფორმდა მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის თაობაზე ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობა) „ლ.-ის“ შესახებ ხელშეკრულება. ხელშეკრულების თანახმად, ნ. ბ.-ის საკუთრებაში არსებული 578 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთი (მდებარე: ქ. თბილისი, ლ.-ისა და ვ.-ის ქუჩების კვეთაზე, საკადასტრო კოდი №..) გადაეცემოდა ამხანაგობას მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლის ასაშენებლად. ხელშეკრულების მიხედვით, ნ. ბ.-ი წარმოადგენდა „მესაკუთრეს“, ხოლო ფ. გ.-ი – „ინვესტორს“, რომელიც საკუთარი ან მოზიდული სახსრებით უზრუნველყოფს საცხოვრებელი სახლის აშენებას.

59. 3.1. 2007 წლის 04 ივლისის ხელშეკრულების 47-ე მუხლის მიხედვით, ინვესტორი კისრულობს ვალდებულებას, საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა (სახლში არსებული ფართების სარემონტო მდგომარეობის გათვალისწინებით) დაასრულოს მშენებლობის ნებართვის მიღებიდან 12 თვის ვადაში.

60. ერთობლივი საქმიანობის ამხანაგობა „ლ.-ის“ მიერ ქ.თბილისში, ლ.-ისა და ვ.-ის ქუჩების გადაკვეთაზე (საკადასტრო კოდი №..) მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა არ დაწყებულა.

61. 2007 წლის 4 ივლისის ხელშეკრულების მე-12 მუხლის მიხედვით, ამხანაგობაში მესაკუთრის შესატანს წარმოადგენდა მის საკუთრებაში არსებული 578 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთი. საცხოვრებელი სახლის პროექტი, სამშენებლო პასპორტი, მშენებლობის ნებართვა, საექსპერტო დასკვნა, საინჟინრო-გეოლოგიური დასკვნა, თბილწყალკანალის სამშენებლო პასპორტი და თელასის ტექნიკური პირობა.

62. 2007 წლის 4 ივლისის ხელშეკრულების მე-13 მუხლის თანახმად, ინვესტორის შესატანს ამხანაგობაში წარმოადგენდა იმ ოდენობის ფულადი სახსრების შეტანა, რაც უზრუნველყოფდა საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის დასრულებას დამტკიცებული პროექტის მიხედვით და ამხანაგობის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებას; ასევე, შემდეგი მომსახურების გაწევა: ა) საცხოვრებელი სახლის მშენებლობისათვის საჭირო ყველა სახის ნებართვის მიღება; ბ) დამტკიცებული პროექტის მიხედვით საცხოვრებელი სახლის კარკასის მშენებლობა შეთანხმებული ეტაპების მიხედვით; გ) დამტკიცებული პროექტის მიხედვით საცხოვრებელი სახლის გადახურვა მასში ფანჯრების ჩასმა და შემინვა, ფასადის გალესვა და შეღებვა, ლიფტისა და ცენტრალური კომუნიკაციების დამონტაჟება, სადარბაზოს მოწყობა და მოპირკეთება; დ) საცხოვრებელი სახლის დამტკიცებული პროექტის მიხედვით მშენებლობის ორგანიზება და წარმართვა.

63. 2007 წლის 4 ივლისის ხელშეკრულების მე-13 მუხლის თანახმად, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ინვესტორის მიერ ამხანაგობაში გასაწევი მომსახურების ღირებულება შეადგენს 200 000 აშშ დოლარს. ინვესტორის მიერ ფულადი სახსრების ამხანაგობაში შეტანა მოხდებოდა ეტაპობრივად, საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის აუცილებლობის მიხედვით.

64. 2007 წლის 4 ივლისის ხელშეკრულების მე-40 მუხლის თანახმად, ამხანაგობის სავალდებულო ხარჯებს მიეკუთვნებოდა საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის დამთავრებამდე მესაკუთრისათვის ყოველთვიურად, არაუგვიანეს მიმდინარე თვის 20 რიცხვისა, ბინის ქირის სახით 1000 აშშ დოლარის გადახდა.

65. სააპელაციო სასამართლომ ასევე დაადგინა, რომ 2007 წლის 25 ოქტომბერს ფ. გ.-სა და მ. გ.-ს შორის დაიდო ამხანაგობა „ლ.-ის“ წევრის წილის დათმობის ხელშეკრულება, რომლის მე-3 მუხლის შესაბამისად, გამჩუქებელმა განაცხადა, რომ წილის ჩუქების ხელშეკრულების დადების მომენტში არ ჰქონდა შესრულებული ამხანაგობაში ფულადი შენატანის შეტანის ვალდებულება, რისი შესრულებაც აუცილებელი იყო წილის შესატყვისი ფართისა და უფლებების მისაღებად. ანალოგიურ დათქმას ითვალისწინებდა ა. ზ.-სა და მ. გ.-ს შორის 2007 წლის 25 ოქტომბერს დადებული ამხანაგობა „ლ.-ის“ წევრის წილის ნასყიდობის ხელშეკრულებაც.

66. ამდენად, ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ ნ. ბ.-მა მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულების პირობები შეასრულა და კუთვნილი შენატანი განახორციელა, ხოლო ფ. გ.-მა შეთანხმება დაარღვია.

67. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით ა.ზ.-ი არ დაეთანხმა სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომ „მესაკუთრემ“ სრულად განახორციელა შენატანი, რადგან ნ.ბ.-მა „ინვესტორს“ წარუდგინა ვადაგასული საცხოვრებელი სახლის პროექტი და მშენებლობის ნებართვა. შესაბამისად, კასატორმა ვერ შეასრულა სახელშეკრულებო პირობები მისგან დამოუკიდებელი მიზეზების გამო, რაც განპირობებული იყო მოწინააღმდეგე მხარის ხელშეშლით და გამორიცხავს მის ბრალს მომხდარში. კასატორმა ასევე სადავოდ გადახდა მისთვის ქირის სახით გადაუხდელი თანხის ანაზღაურების დაკისრება.

68. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი ადგენს გარკვეულ შეზღუდვებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

69. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

70. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

71. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის დასაბუთებას, რომ მხარეთა შორის არსებული მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის თაობაზე ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) 2007 წლის 24 ივლისის ხელშეკრულების მე-12 მუხლის 12.1 პუნქტის „ც“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ნ. ბ.-ის ვალდებულებას წარმოადგენდა მშენებლობის ნებართვის შეტანა, ხოლო ამავე ხელშეკრულების მე-13 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საცხოვრებელი სახლის მშენებლობისათვის ყველა სახის ნებართვის მიღება ა. ზ.-ის ვალდებულება იყო.

72. იმ შემთხვევაშიც, თუ მივიჩნევთ, რომ ნ.ბ.-მა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება დაარღვია და უსარგებლო დოკუმენტები წარადგინა, აღნიშნული გარემოება ვერ გახდებოდა ა. ზ.-ის მიერ ამავე ხელშეკრულებით ნაკისრი მოვალეობების შესრულებისაგან გათავისუფლების საფუძველი მით უფრო, რომ მხარეთა შეთანხმების სამოქალაქო კოდექსის 52-ე მუხლის საფუძველზე შეფასების შედეგად შესაძლებელია დავასკვნათ, რომ სადავო ობიექტის მშენებლობასთან დაკავშირებული ყველა ნებართვის წარდგენა უპირატესად „ინვესტორს“ ეკისრებოდა.

73. საკასაციო სასამართლო წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის წინაპირობად ვერ მიიჩნევს მხარის არგუმენტს ა.ზ.-სათვის ქირის სახით გადაუხდელი თანხის უკანონოდ დაკისრების შესახებ. სადავო თანხის – 1000 აშშ დოლარის გადახდა წარმოადგენდა მხარეთა შეთანხმების ერთ-ერთ დებულებას და იგი დამოკიდებული არ იყო რაიმე პირობაზე, თუნდაც ნ.ბ.-ის მიერ მესამე პირთა გაფორმებული ქირავნობის ხელშეკრულების წარდგენაზე. სავსებით დასაბუთებულია სააპელაციო პალატის მსჯელობა, რომ აღნიშნული ქირის გადახდა მხარეს უნდა დაეკისროს ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში, ხანდაზმულობის პირობების გათვალისწინებით.

74. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვისა და ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან მოცემული ტიპის დავებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკა.

75. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

76. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ა. ზ.-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მ. ს.-ის მიერ 2015 წლის 26 ოქტომბერს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 6000 ლარის 70% – 4200 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ა. ზ.-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ა. ზ.-ის (პირადი №..) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მ. ს.-ის მიერ 2015 წლის 26 ოქტომბერს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 6000 ლარის 70% – 4200 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ნ. ბაქაქური