საქმე N:ას-1006-967-2014

საქმე №ას-1006-967-2014 2 ოქტომბერი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ მ. რ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ი. ც-ე (მოსარჩელე)

თავდაპირველი მოპასუხე _ ც. რ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და 2013 წლის 14 მარტიდან შვილების სრულწლოვანებამდე გადასახდელი ალიმენტის 40-40 ლარით განსაზღვრა, წარსული დროის ალიმენტის ნაწილში საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების ძალაში დატოვება

დავის საგანი – წარსული და მომავალი დროის ალიმენტის დაკისრება, მეუღლეთა თანასაკუთრების გაყოფა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. სასარჩელო მოთხოვნა:

ი. ც-ემ (შემდგომში _ მოსარჩელე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ. და ც. რ-ების (შემდგომში _ მოპასუხეები) მიმართ და მოითხოვა მოპასუხე მ.რ-თან რეგისტრირებული ქორწინების გაუქმება განქორწინებით, არასრულწლოვანი შვილების: თ. და მ. რ-ების სასარგებლოდ ყოველთვიურად 250-250 ლარის, ხოლო შ. და ს. რ-ების სასარგებლოდ - 200-200 ლარის, გასული სამი წლის ალიმენტის თ. და მ. რ-ების სასარგებლოდ 9000-9000 ლარის, ხოლო შ. და ს. რ-ების სასარგებლოდ - 7200-7200 ლარის მ. რ-ისათვის დაკისრება, ქ.თბილისში, გ-ის ქ#...-ის მიმდებარედ მ. რ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების 1/2-ის, ასევე, ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე უძრავი ქონების ამჟამად ც. რ-ის საკუთრებაში რიცხული 1/2-ის მესაკუთრედ ცნობა და 2008 წლის 21 თებერვალს მ. და ც. რ-ებს შორის დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა.

2. მოპასუხეების პოზიცია:

მ. რ-მა განქორწინებისა და ალიმენტის დაკისრების მოთხოვნის ნაწილში სარჩელი ნაწილობრივ, ყოველთვიურად 40 ლარის დაკისრების ნაწილში ცნო, ხოლო წარსული დროის ალიმენტის დაკისრების ნაწილში მოთხოვნის განხორციელების შემაფერხებელი შესაგებლით განმარტა, რომ მოსარჩელეს არ მიუთითებია იმგვარ გარემოებებზე, რაც წინა პერიოდის ალიმენტის დაკისრებას გამოიწვევდა, ამასთანავე, უძრავი ქონებების მესაკუთრედ ცნობისა და ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში მოპასუხეებმა განმარტეს, რომ მოსარჩელეს კუთვნილი წილი მიღებული ჰქონდა და რეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში, რაც შეეხება ქ.თბილისში, გ-ის ქ#...-ში მდებარე ბინას, იგი შეძენილია მ.რ-ის სახსრებით და მასზე თანასაკუთრება არ ვრცელდება, ხოლო ჩუქების ხელშეკრულება დადებულია მესაკუთრის მიერ უფლების კეთილსინდისიერად განკარგვის ფარგლებში.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

3.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 18 ივნისის ნაწილობრივი გადაწყვეტილებით განქორწინების მოთხოვნის ნაწილში სარჩელი დაკმაყოფილდა, შეწყდა მოსარჩელესა და მ.რ-ს შორის 1999 წლის 15 ივლისს საბერძნეთის ქ.კალამარიაში რეგისტრირებული ქორწინება.

3.2. ამავე სასამართლოს 2013 წლის 17 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მ. რ-ს ი. ც-ის სასარგებლოდ დაეკისრა არასრულწლოვანი შვილების: 2002 წლის 30 აპრილს დაბადებული შ. რ-ისა და 2003 წლის 13 ნოემბერს დაბადებული ს. რ-ის რჩენა-აღზრდისათვის ყოველთვიურად ალიმენტის თითოეულისათვის 70 (სამოცდაათი) ლარის, ხოლო 2000 წლის 29 მაისს დაბადებული თ. რ-ისა და 2005 წლის 2 ოქტომბერს დაბადებული მ. რ-ის რჩენა-აღზრდისათვის თითოეულისათვის 80 (ოთხმოცი) ლარის გადახდა 2013 წლის 14 მარტიდან ბავშვების სრულწლოვანებამდე; წარსული დროის ალიმენტის დაკისრების ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა; ქ.თბილისში, გ-ის ქ#...-ის მიმდებარედ არსებული უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნაზე მოსარჩელეს ასევე უარი ეთქვა; ხოლო ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე, ც. რ-ის საკუთრებად რიცხული უძრავი ქონების მიკუთვნებისა და მოპასუხეებს შორის დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის ნაწილში მოთხოვნა ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ი. ც-ე ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე, ც. რ-ის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ქონების 1/3 ნაწილის მესაკუთრედ და ამ ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი მ. და ც. რ-ებს შორის 2008 წლის 21 თებერვალს დადებული ჩუქების ხელშეკრულება.

4. აპელანტების მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მხარეებმა. მოსარჩელემ გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა, ხოლო მოპასუხეებმა _ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე ნაწილობრივ უარის თქმა.

5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება (1.3. პუნქტი) ქ.თბილისში, გ-ის ქ#...-ის მიმდებარედ უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ ცნობის შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში დარჩა უცვლელად, გაუქმდა გადაწყვეტილების 1.4. პუნქტი, ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე, ც. რ-ის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ქონების ი. ც-ისათვის მიკუთვნებისა და მ. და ც. რ-ებს შორის 2008 წლის 21 თებერვალს დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ი. ც-ის მოთხოვნა არასრულწლოვანი შვილების რჩენა-აღზრდისათვის წარსული და მომავალი დროის ალიმენტის მ. რ-ისათვის დაკისრების შესახებ, კერძოდ, მ. რ-ს ი. ც-ის სასარგებლოდ დაეკისრა არასრულწლოვანი შვილების: 2002 წლის 30 აპრილს დაბადებული შ. რ-ისა და 2003 წლის 13 ნოემბერს დაბადებული ს. რ-ის რჩენა-აღზრდისათვის ყოველთვიურად ალიმენტის თითოეულისათვის 100 (ასი) ლარის, ხოლო 2000 წლის 29 მაისს დაბადებული თ. რ-ისა და 2005 წლის 2 ოქტომბერს დაბადებული მ. რ-ის რჩენა-აღზრდისათვის _ 130-130 (ას ოცდაათი) ლარის გადახდა, 2013 წლის 14 მარტიდან ბავშვების სრულწლოვანებამდე, მ.რ-ს არასრულწლოვანი შვილების სასარგებლოდ, ასევე, დაეკისრა წარსული დროს ალიმენტის სახით 11 040 (თერთმეტი ათას ორმოცი ლარის) ლარის გადახდა.

5.1. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება:

5.1.1. პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. ც-ესა და მ. რ-ს, რომლებიც რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებიან 1999 წლის 15 ივლისიდან, თანაცხოვრების პერიოდში შეეძინათ ოთხი შვილი: 2000 წლის 29 მაისს - თ. რ-ი, 2002 წლის 30 აპრილს - შ. რ-ი, 2003 წლის 13 ნოემბერს - ს. რ-ი და 2005 წლის 2 ოქტომბერს - მ. რ-ი.

5.1.2. მოსარჩელე და მოპასუხე 2008 წლიდან, მას შემდეგ, რაც მ. რ-ი ჩამოვიდა საბერძნეთიდან საქართველოში, ცხოვრობენ ცალ-ცალკე, ხოლო არასრულწლოვანი შვილები ცხოვრობენ დედასთან საბერძნეთში. მ. რ-ს პირველი ქორწინებიდან ჰყავს ერთი შვილი - 1996 წლის 21 იანვარს დაბადებული ბ. რ-ი.

5.1.3. თ. რ-ი ბავშვობიდან დაავადებულია ეპილეფსიით, მ. რ-ი _ აუტიზმით, ს. რ-ს კი, აქვს მეტყველების პრობლემები. მ. რ-ს, აღენიშნება რა განვითარების მწვავე დარღვევა, სკოლის სასწავლო პროცესს გადის სპეციალიზებული პროგრამით, თ. რ-ის ინგლისური ენის გაკვეთილების ღირებულება 2013-2014 წლების გათვალისწინებით შეადგენს - 650 ევროს.

5.1.4. 28.07.2011წ. ხელფასის შესახებ ცნობის თანახმად, ი. ც-ის შემოსავალმა 2011 წელს შეადგინა - 4 715.96 ევრო.

5.1.5. 2000 წლის 26 დეკემბერს მ. რ-მა წარმომადგენლის მეშვეობით შეიძინა ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე ბინა. 2007 წლის 5 სექტემბერს, მესაკუთრის თანხმობით, დასახელებული უძრავი ქონების ½ აღირიცხა ი. ც-ის საკუთრებად, ხოლო 2008 წლის 21 თებერვალს ამავე უძრავი ქონების ½ ნაწილი მ. რ-მა აჩუქა დედას - ც. რ-ს.

6.1.6. მ. რ-მა, დედასა და დასთან _ შ. რ-თან ერთად, 2011 წლის 24 იანვარს ისესხა - 12 000 აშშ დოლარი. სესხის უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დაიტვირთა მსესხებელთა საკუთრებაში არსებული ქ.თბილისში, ვ-ის მე-2 მ/რ-ის I კორპუსში მდებარე #... ბინა. 2011 წლის 31 იანვარს კი, მ. რ-მა შეიძინა ქ.თბილისში, გ-ის #...-ის მიმდებარედ უძრავი ქონება.

5.1.7. საქმის მასალების თანახმად, ამჟამინდელი მონაცემებით, არ დასტურდება მ. რ-ის ჯანმრთელობის ისეთი პრობლემების არსებობა, რაც მას ხელს შეუშლიდა მუშაობაში, თუმცა, სააპელაციო პალატის შეფასებით, მოპასუხისათვის ოთხი არასრულწლოვანი შვილის სასარგებლოდ დაკისრებული ალიმენტის ოდენობა ვერ უზრუნველყოფდა ბავშვების ნორმალური რჩენა-აღზრდისათვის აუცილებელ მოთხოვნებს, შესაბამისად, აპელანტის მოთხოვნა არასრულწლოვანი ბავშვებისათვის ალიმენტის გაზრდის შესახებ, სამოქალაქო კოდექსის 1212-ე, 1213-ე, 1214-ე მუხლების, 1198-ე მუხლის მე-2 ნაწილის, „ბავშვთა უფლებათა შესახებ კონვენციის“ 27-ე მუხლის თანახმად, უნდა დაკმაყოფილებულიყო. სასამართლომ მხედველობაში მიიღო არასრულწლოვანთა ჯანმრთელობის მდგომარეობა, რის გამოც მათ სწორი ფიზიკური განვითარებისათვის ესაჭიროებათ განსაკუთრებული მოვლა-პატრონობა და მზრუნველობა, ბავშვის უპირატესი ინტერესების გათვალისწინებით, ასევე, იმ გარემოების მხედველობაში მიღებით, რომ მოპასუხე არის შრომისუნარიანი, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მ. რ-ს მისი არასრულწლოვანი შვილების: შ. რ-ისა და ს. რ-ის რჩენა-აღზრდისათვის ყოველთვიურად უნდა დაკისრებოდა ალიმენტი, 100-100 ლარის ოდენობით, ხოლო თ. რ-ისა და მ. რ-ის სასარგებლოდ _ 130-130 (ას ოცდაათი) ლარის გადახდა 2013 წლის 14 მარტიდან ბავშვების სრულწლოვანებამდე. პალატამ აღნიშნა, რომ შვილის მიმართ ორივე მშობელს გააჩნია თანაბარი უფლებები და მოვალეობები. კანონი არ ცნობს რომელიმე მათგანის უპირატესობას. როგორც მოსარჩელე, ისე მოპასუხე არიან ვალდებული, არასრულწლოვანი შვილის რჩენისათვის გაიღონ ის თანხები, რაც ბავშვების ნორმალური აღზრდისთვისაა საჭირო.

5.1.8. არ იქნა გაზიარებული გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეფასება მასზე, რომ მოპასუხის საბერძნეთიდან წამოსვლის შემდეგ, სარჩელის აღძვრამდე, ბავშვების აღსაზრდელად გარკვეული სარჩოს გადახდისათვის მოსარჩელე არ იღებდა ზომებს. სამოქალაქო კოდექსის 1234-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ზომების მიღების ფაქტის დადასტურების მიზნით მოსარჩელემ მიუთითა მოწმეთა ჩვენებებზე, კერძოდ, 2013 წლის 18 ივნისს დაკითხული მოწმეების ჩვენების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის შესაბამისად შეფასებით, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. ც-ე მ. რ-ისაგან არასრულწლოვანი ბავშვების რჩენა-აღზრდისათვის მოითხოვდა გარკვეული თანხის გადახდას, თუმცა მოპასუხე თავს არიდებდა მის გადახდას (მოწმე ნ. ც-ის (სხდომის ოქმი 14:32:50სთ); მ. ო-ის (სხდომის ოქმი 14:49:31სთ); მოპასუხის დის - შ. რ-ის (სხდომის ოქმი 15:46:06სთ) ჩვენებები). მოპასუხემ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე და 103-ე მუხლების შესაბამისად, იმ გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ იგი ეხმარებოდა მოსარჩელეს არასრულწლოვანი შვილების რჩენაში, სასამართლოს ვერ წარუდგინა. მხედველობაში იქნა მიღებული ის გარემოება, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაზრდილი იქნა ყოველთვიურად გადასახდელი ალიმენტის ოდენობა და შესაბამისად, წარსული დროის ალიმენტის დაკისრების შესახებ მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილებულიყო ნაწილობრივ (ორი წლის განმავლობაში გადასახდელი ალიმენტის გათვალისწინებით).

5.1.9. სამოქალაქო კოდექსის 1158-ე მუხლის მიხედვით, პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ 2008 წლიდან ი. ც-ე და მ. რ-ი ცხოვრობენ ცალ-ცალკე (მოწმეების: მ. ო-ის, ვ. ა-ს, დ. კ-ის, შ. რ-ის ჩვენებები) და აღნიშნული არც მხარეებს გაუხდიათ სადავოდ. 2011 წლის 24 იანვარს, მ. რ-მა, დედა ც. რ-თან და დასთან - შ. რ-თან ერთად ისესხა 12 000 აშშ დოლარი, რომლის უზრუნველსაყოფადაც იპოთეკით დაიტვირთა დედისა და დის საკუთრებაში არსებული ბინა, ხოლო რამდენიმე დღის შემდეგ - 2011 წლის 31 იანვარს, შეიძინა უძრავი ქონება, მდებარე ქ.თბილისში, გ-ის #...-ის მიმდებარედ. პალატამ ჩათვალა, რომ ამ ნაწილში (უძრავი ქონების, მდებარე ქ.თბილისში, გ-ის #...-ის მიმდებარედ, თანამესაკუთრედ ცნობის შესახებ) მოსარჩელეს სწორად ეთქვა უარი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, ვინაიდან, უძრავი ქონების შეძენის დროისათვის მეუღლეები ერთად აღარ ცხოვრობდნენ, შესაბამისად, მათ არ გააჩნდათ საერთო შემოსავალი და მოსარჩელე ვერ მიიღებდა მონაწილეობას სადავო ბინის შეძენაში, მხოლოდ რეგისტრირებულ ქორწინებაში ყოფნის ფაქტი კი, არ წარმოშობს ქონების თანამესაკუთრედ ცნობის საფუძველს.

5.1.10. გაზიარებულ იქნა მ. და ც. რ-ების სააპელაციო პრეტენზია, რომელიც ეხებოდა მ. და ც. რ-ებს შორის 2008 წლის 21 თებერვალს დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობასა და ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე უძრავი ქონების 1/3 წილის მესაკუთრედ ი. ც-ის ცნობას. საქმეში წარმოდგენილი 26.12.2000წ. ნასყიდობის ხელშეკრულებისა და საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, სადავო უძრავი ქონება, რომლის ½ ნაწილი 2007 წლის 5 სექტემბერს მესაკუთრის თანხმობით საკუთრების უფლებით აღირიცხა ი. ც-ის სახელზე, შეიძინა მ. რ-მა. 21.02.2008წ. ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, მ. რ-მა ამ უძრავი ქონების კუთვნილი ½ ნაწილი აჩუქა დედას _ ც. რ-ს და, შესაბამისად, საჯარო რეესტრში დასახელებული წილი აღრიცხულია დასაჩუქრებულის სახელზე. არ იქნა გაზიარებული გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეფასება სამოქალაქო კოდექსის 1168-ე, 170-ე, 524-ე და 54-ე მუხლებთან მიმართებით, ასევე, ქვემდგომი სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ ქონების გაჩუქების დროისათვის მ. რ-ი არანამდვილ მესაკუთრეს წარმოადგენდა, ვინაიდან აღნიშნული დასკვნა ეწინააღმდეგებოდა სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლით გათვალისწინებულ რეგულაციას. პალატამ, სამოქალაქო კოდექსის 1168-ე მუხლის თანახმად, აღნიშნა, რომ მეუღლეებმა ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე უძრავი ქონება ურთიერთშეთანხმებით 2007 წლის 5 სექტემბერს აღრიცხეს თანაბარი, (1/2–1/2) წილით, შესაბამისად, მ. და ც. რ-ს შორის ½ წილზე ჩუქების ხელშეკრულების დადების დროს მჩუქებელი უფლებამოსილი იყო, თავისი შეხედულებისამებრ განეკარგა კუთვნილი წილი, რაც გამორიცხავს ამ გარიგების, სამოქალაქო კოდექსის 61–ე მუხლზე მითითებით ბათილად ცნობას, შესაბამისად, დაუსაბუთებელი იყო ქვემდგომი სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ ბინის სადავო 1/3-ის გასხვისება მოხდა არამესაკუთრის მიერ ნების გამოვლენით.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. რ-მა, მოითხოვა მისი ნაწილობრივ წარსული და მომავალი დროის ალიმენტის დაკისრების ნაწილში შეცვლა და ახალი გადაწყვეტილებით არასრულწლოვანი შვილების სასარგებლოდ 2013 წლის 14 მარტიდან შვილების სრულწლოვანებამდე თითოეულის სასარგებლოდ 40-40 ლარის დაკისრება.

6.1. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

6.1.1. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე იღებდა ზომებს ალიმენტის მისაღებად, თუმცა კასატორი თავს არიდებდა მის გადახდას. სასამართლოს დასკვნა ემყარება მოწმეთა ჩვენებს, თუმცა მოწმეებს ალიმენტის მოთხოვნის ფაქტზე არ მიუთითებიათ. სასამართლომ ყურადღება უნდა გაამახვილოს იმ გარემოებაზე, რომ მითითებული პერიოდიდან მცირე დროში ი.ც-ეს სარჩელი არ აღუძრავს. უზენაესმა სასამართლომ უნდა განსაზღვროს თუ რა ჩაითვლება ალიმენტის მოთხოვნად და რა მტკიცებულებებზე დაყრდნობით შეიძლება ამ გარემოების დადასტურება. მოწმის ჩვენება, რომლითაც არ დასტურდება სარჩოს მოთხოვნის ფაქტი, არ შეიძლება გახდეს 11 040 ლარის დაკისრების საფუძველი პირისათვის, რომელიც არ მუშაობს, არ გააჩნია სტაბილური შემოსავალი და ჰყავს სარჩენი კიდევ ერთი არასრულწლოვანი შვილი. სადავო საკითხის მოწმის ჩვენებაზე დაყრდნობით დადგენა არაკანონიერია და სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე და 103-ე მუხლების მოთხოვნები. გასათვალისწინებელია, რომ არსებული მატერიალური სახსრების, ასევე, ჯანმრთელობის მდგომარეობიდან გამომდინარე, კასატორის არ შეუძლია დაკისრებული ოდენობით თანხის გადახდა. სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო კოდექსის 1234-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნები.

6.1.2. კასატორმა მიუთითა არასრულწლოვანი შვილების ჯანმრთელობის თაობაზეც და აღნიშნა, რომ სასამართლომ არასწორად დაადგინა დაავადების ფაქტი, რადგანაც მოსარჩელეს წარდგენილი დოკუმენტები საქართველოს პრეზიდენტის 2009 წლის 14 ივლისის #406-ე ბრძანებულების შესაბამისად, ლეგალიზებული არ წარუდგენია, შესაბამისად, სასამართლო არ უნდა დაყრდნობოდა მათ. კასატორისათვის უცნობი იყო შვილების ამგვარი მდგომარეობა და ეჭვი გამოთქვა მოსარჩელის მიერ მითითებული ცნობების ნამდვილობაზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

1.2. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნები ძირითადად ემყარება იმ გარემოებებს, რომ მ. რ-სა და ი. ც-ეს ჰყავთ ოთხი არასრულწლოვანი შვილი, რომელთაგან სამს აქვს ჯანმრთელობის პრობლემები. პირველი ქორწინებიდან კასატორს ჰყავს კიდევ ერთი ვაჟი. მეუღლეები 2008 წლიდან ცხოვრობენ ცალ-ცალკე და კასატორი შვილების რჩენა-აღზრდაში მონაწილეობას არ იღებს. პალატამ დაადგინა, რომ მ.რ-ი ჯანმრთელია და შეუძლია მუშაობა, ასევე, გააჩნია უძრავი ქონება, ხოლო მოწმეთა ჩვენებებზე დაყრდნობით დადგინდა ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ ი. ც-ე ცდილობდა სარჩოს მიღებას, თუმცა მოპასუხე თავს არიდებდა ამ მოთხოვნას.

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

1.4. პალატა დასაბუთებულ შედავებად ვერ განიხილავს კასატორის არგუმენტებს მოწმეთა ჩვენებების არასწორად შეფასების თაობაზე და აღნიშნავს, რომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, იგი დასაშვებ მტკიცებულებათა ნუსხას მიეკუთვნება, ამავე კოდექსის 105-ე მუხლით კი, განსაზღვრულია, რომ არცერთ მტკიცებულებას წინასწარ დადგენილი ძალა არ გააჩნია და სასამართლომ ისინი ინდივიდუალურად და ერთობლივად უნდა შეაფასოს ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად. გასათვალისწინებელი ის გარემოება, რომ მატერიალური სამართლის ნორმა ალიმენტის მიღების მოთხოვნის სამტკიცებლად რაიმე სპეციალურ სტანდარტს არ ადგენს, შესაბამისად, მოწმის ჩვენება განკუთვნადი, იურიდიული ძალის მქონე მტკიცებულებაა ამ საკითხის გარკვევისას, ამასთანავე, ჩვენება მოწმდება, როგორც სუბიექტური ისე ობიექტური თვალსაზრისით (მოწმის დამოკიდებულება მოდავე მხარეებთან, მისი ინფორმაციის სანდოობა, მოწმის შესაძლებლობა, აღიქვას ფაქტები, ამასთანავე, შესაძლოა მოწმე პირდაპირ არც ადასტურებდეს ან უარყოფდეს სადავო ფაქტებს, თუმცა ჩვენების კონტექსტიდან დგინდებოდეს იგი). საკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს, რომლის თანახმადაც, მოსარჩელე ცდილობდა, შვილების სასარგებლოდ კასატორისაგან მიეღო სარჩო, რასაც თავს არიდებდა მოპასუხე. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 1234-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ალიმენტის გადახდის დაკისრება ხდება მხოლოდ მომავალი დროისათვის სასამართლოში სარჩელის აღძვრის მომენტიდან. წარსული დროის ალიმენტი შეიძლება გადახდევინებულ იქნეს სამი წლის ფარგლებში, თუ სასამართლო დაადგენს, რომ სარჩელის წარდგენამდე მიღებული იყო ზომები სარჩოს მისაღებად, მაგრამ ალიმენტი არ იქნა მიღებული იმის გამო, რომ ვალდებული პირი თავს არიდებდა მის გადახდას. გასათვალისწინებელია ის ფაქტი, რომ სააპელაციო სასამართლომ მოდავე მხარეთა თანასწორობის ბალანსი დაიცვა იმგვარად, რომ გაითვალისწინა მ. რ-ის რეალური ქონებრივი შესაძლებლობა, ალიმენტის ოდენობის გაზრდის ფაქტი და სარჩელი წარსული დროის ალიმენტის დაკისრების ნაწილში ნაწილობრივ, მხოლოდ 2 წლისთვის დააკისრა.

1.5. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 1198-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულია საოჯახო ურთიერთობაში მშობლებისა და შვილების ურთიერთობის უზოგადესი წესი და დადგენილია, რომ მშობლები უფლებამოსილი და ვალდებული არიან, აღზარდონ თავიანთი შვილები, იზრუნონ მათი ფიზიკური, გონებრივი, სულიერი და სოციალური განვითარებისათვის, აღზარდონ ისინი საზოგადოების ღირსეულ წევრებად, მათი ინტერესების უპირატესი გათვალისწინებით. კანონის დასახელებული მიზნის მიღწევისათვის სამოქალაქო კოდექსი, ასევე, სხვა არა ერთი საერთაშორისო აქტი ადგენს რეგულაციათა სპექტრს, რომელიც მიმართულია ბავშვთა უფლებების დაცვისკენ. ამგვარ უფლებათაგან ერთ-ერთ უმთავრესს წარმოადგენს ბავშვის მინიმალური რჩენის აუცილებლობა, რომელიც გამოხატულებას საალიმენტო ვალდებულებაში პოულობს.

1.6. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატამ არსებითად სწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 1214-ე მუხლი და მართებულად დაადგინა ალიმენტის ოდენობა, ამასთანავე, კასატორის პრეტენზიის გათვალისწინების შემთხვევაშიც კი, რომ სამედიცინო დოკუმენტაცია, ასევე, ბავშვების სწავლების საფასურისა თუ განსაკუთრებული საჭიროების თაობაზე წარმოდგენილი დოკუმენტაცია არ იყო საქართველოს პრეზიდენტის 2009 წლის 14 ივლისის #406 ბრძანებულების შესაბამისად ლეგალიზებული, ვერ შეცვლის განსაზღვრული ალიმენტის ოდენობას, ვინაიდან ოთხი არასრულწლოვნის რჩენისათვის ჯამში 460 ლარი (დედის შემოსავლების გათვალისწინებით) მათი აღზრდის მინიმალურ ოდენობას წარმოადგენს მით უფრო იმ ვითარებაში, რომ კასატორს შეუძლია მუშაობა და ვალდებულია, საკუთარი ქონებრივი მოვალეობები შეასრულოს არასრულწლოვანთა მიმართ, ამასთანავე, მითითებული ოდენობით თანხის გადახდა, სასამართლოს შეფასებით, არ გამოიწვევს პირველ ქორწინებაში შეძენილი არასრულწლოვანი შვილის სასარგებლოდ მშობლის მატერიალური ვალდებულების შესრულების შეუძლებლობას.

1.7. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მ. რ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილი მტკიცებულებები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, ამავე კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. დასახელებული ნორმებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მ.რ-ს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო შესაგებელზე დართული მტკიცებულებები 4 (ოთხ) ფურცლად.

3. სასამართლო ხარჯები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს ე. გ-ის მიერ 2014 წლის 12 აგვისტოს N... საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 552 ლარისა და მის მიერვე 2014 წლის 12 აგვისტოს N... საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის, სულ 852 ლარის 70% _ 603,4 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. რ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ მ. რ-ს (პ/N...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაუბრუნდეს (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) ე. გ-ის მიერ 2014 წლის 12 აგვისტოს N... საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 552 ლარისა და მის მიერვე 2014 წლის 12 აგვისტოს N... საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის, სულ 852 ლარის 70% _ 603,4 ლარი.

3. მ.რ-ს დაუბრუნდეს საკასაციო შესაგებელზე დართული მტკიცებულებები 4 (ოთხი) ფურცლად.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური

საქმე №ას-1006-967-2014 23 ოქტომბერი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ი. ც-ე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ მ. და ც. რ-ები (მოპასუხე)

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. სასარჩელო მოთხოვნა:

ი. ც-ემ (შემდგომში _ მოსარჩელე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ. და ც. რ-ების (შემდგომში _ მოპასუხეები) მიმართ და მოითხოვა მოპასუხე მ.რ-თან რეგისტრირებული ქორწინების გაუქმება განქორწინებით, არასრულწლოვანი შვილების: თ. და მ. რ-ების სასარგებლოდ ყოველთვიურად 250-250 ლარის, ხოლო შ. და ს. რ-ების სასარგებლოდ - 200-200 ლარის, გასული სამი წლის ალიმენტის თ. და მ. რ-ების სასარგებლოდ 9000-9000 ლარის, ხოლო შ. და ს. რ-ების სასარგებლოდ - 7200-7200 ლარის მ. რ-ისათვის დაკისრება, ქ.თბილისში, გ-ის ქ#...-ის მიმდებარედ მ. რ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების 1/2-ის, ასევე, ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე უძრავი ქონების, ამჟამად ც. რ-ის საკუთრებაში რიცხული 1/2-ის მესაკუთრედ ცნობა და 2008 წლის 21 თებერვალს მ. და ც. რ-ებს შორის დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა.

2. მოპასუხეების პოზიცია:

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

3.2. ამავე სასამართლოს 2013 წლის 17 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მ. რ-ს ი. ც-ის სასარგებლოდ დაეკისრა არასრულწლოვანი შვილების: 2002 წლის 30 აპრილს დაბადებული შ. რ-ისა და 2003 წლის 13 ნოემბერს დაბადებული ს. რ-ის რჩენა-აღზრდისათვის ყოველთვიურად ალიმენტის, თითოეულისათვის 70 (სამოცდაათი) ლარის, ხოლო 2000 წლის 29 მაისს დაბადებული თ. რ-ისა და 2005 წლის 2 ოქტომბერს დაბადებული მ. რ-ის რჩენა-აღზრდისათვის, თითოეულისათვის 80 (ოთხმოცი) ლარის გადახდა 2013 წლის 14 მარტიდან ბავშვების სრულწლოვანებამდე; წარსული დროის ალიმენტის დაკისრების ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა; ქ.თბილისში, გ-ის ქ#...-ის მიმდებარედ არსებული უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნაზე მოსარჩელეს ასევე უარი ეთქვა; ხოლო ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე, ც. რ-ის საკუთრებად რიცხული უძრავი ქონების მიკუთვნებისა და მოპასუხეებს შორის დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის ნაწილში მოთხოვნა ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ი. ც-ე ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე, ც. რ-ის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ქონების 1/3 ნაწილის მესაკუთრედ და ამ ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი მ. და ც. რ-ებს შორის 2008 წლის 21 თებერვალს დადებული ჩუქების ხელშეკრულება.

4. აპელანტების მოთხოვნა:

5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება (1.3. პუნქტი) ქ.თბილისში, გ-ის ქ#...-ის მიმდებარედ უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ ცნობის შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში დარჩა უცვლელად, გაუქმდა გადაწყვეტილების 1.4. (ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე, ც. რ-ის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ქონების ი. ც-ისათვის მიკუთვნებისა და მ. და ც. რ-ებს შორის 2008 წლის 21 თებერვალს დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ი. ც-ის მოთხოვნა არასრულწლოვანი შვილების რჩენა-აღზრდისათვის წარსული და მომავალი დროის ალიმენტის მ. რ-ისათვის დაკისრების შესახებ, კერძოდ, მ. რ-ს ი. ც-ის სასარგებლოდ დაეკისრა არასრულწლოვანი შვილების: 2002 წლის 30 აპრილს დაბადებული შ. რ-ისა და 2003 წლის 13 ნოემბერს დაბადებული ს. რ-ის რჩენა-აღზრდისათვის ყოველთვიურად ალიმენტის თითოეულისათვის 100 (ასი) ლარის, ხოლო 2000 წლის 29 მაისს დაბადებული თ. რ-ისა და 2005 წლის 2 ოქტომბერს დაბადებული მ. რ-ის რჩენა-აღზრდისათვის _ 130-130 (ას ოცდაათი) ლარის გადახდა, 2013 წლის 14 მარტიდან ბავშვების სრულწლოვანებამდე, მ.რ-ს არასრულწლოვანი შვილების სასარგებლოდ, ასევე, დაეკისრა წარსული დროს ალიმენტის სახით 11 040 (თერთმეტი ათას ორმოცი) ლარის გადახდა.

51. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება:

5.1.6. მ. რ-მა, დედასა და დასთან _ შ. რ-თან ერთად, 2011 წლის 24 იანვარს ისესხა - 12 000 აშშ დოლარი. სესხის უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დაიტვირთა მსესხებელთა საკუთრებაში არსებული ქ.თბილისში, ვ-ის მე-2 მ/რ-ის I კორპუსში მდებარე #... ბინა. 2011 წლის 31 იანვარს კი, მ. რ-მა შეიძინა ქ.თბილისში, გ-ის #...-ის მიმდებარედ უძრავი ქონება.

5.1.9. სამოქალაქო კოდექსის 1158-ე მუხლის მიხედვით, პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ 2008 წლიდან ი. ც-ე და მ. რ-ი ცხოვრობენ ცალ-ცალკე (მოწმეების: მ. ო-ის, ვახტანგ არქანიას, დიმიტრი კევლიშვილის, შ. რ-ის ჩვენებები) და აღნიშნული არც მხარეებს გაუხდიათ სადავოდ. 2011 წლის 24 იანვარს, მ. რ-მა, დედა ც. რ-თან და დასთან - შ. რ-თან ერთად ისესხა 12 000 აშშ დოლარი, რომლის უზრუნველსაყოფადაც იპოთეკით დაიტვირთა დედისა და დის საკუთრებაში არსებული ბინა, ხოლო რამდენიმე დღის შემდეგ - 2011 წლის 31 იანვარს, შეიძინა უძრავი ქონება, მდებარე ქ.თბილისში, გ-ის #...-ის მიმდებარედ. პალატამ ჩათვალა, რომ ამ ნაწილში (უძრავი ქონების, მდებარე ქ.თბილისში, გ-ის #...-ის მიმდებარედ, თანამესაკუთრედ ცნობის შესახებ) მოსარჩელეს სწორად ეთქვა უარი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, ვინაიდან, უძრავი ქონების შეძენის დროისათვის მეუღლეები ერთად აღარ ცხოვრობდნენ, შესაბამისად, მათ არ გააჩნდათ საერთო შემოსავალი და მოსარჩელე ვერ მიიღებდა მონაწილეობას სადავო ბინის შეძენაში, მხოლოდ რეგისტრირებულ ქორწინებაში ყოფნის ფაქტი კი, არ წარმოშობს ქონების თანამესაკუთრედ ცნობის საფუძველს.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა მისი ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ქ.თბილისში, გ-ის ქ#...-ის მიმდებარედ მ.რ-ის საკუთრებად რიცხული ქონების ½-ის მესაკუთრედ კასატორის ცნობა; მოპასუხეებს შორის 21.02.2008წ. დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა; ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე ც.რ-ის საკუთრებად რიცხული ქონების ½-ის მესაკუთრედ ი.ც-ის ცნობა, ასევე, სასამართლო ხარჯების მოპასუხისათვის დაკისრება.

6.1. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

6.1.1. ქ.თბილისში, წ-ის ქუჩაზე მდებარე სახლის გაყოფისას სამოქალაქო კოდექსის 1168-ე მუხლით გათვალისწინებული მეუღლეთა წილების თანაბრობის წესიდან გადახვევაზე უარი სასამართლოს არ დაუსაბუთებია და არ უმსჯელია, თუ რატომ უნდა გაუქმებულიყო ამ ნაწილში გადაწყვეტილება, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლით განსაზღვრული გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია, კასატორის მოთხოვნა ემყარებოდა, როგორც მოქმედი სამართლის ნორმას, ისე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ პრაქტიკას (სუსგ-ებები: #3კ/434; #3კ/381-01; #3კ/915-02; #3კ/323-02; #ას-696-976-05; #ას-894-1180-09). სააპელაციო პალატამ კი, რეესტრის უტყუარობის პრინციპზე მითითებით იმგვარად უარყო მხარის მოთხოვნა, რომ არ უმსჯელია გარიგების მხარეთა არაკეთილსინდისიერებაზე. სასამართლომ არ გაითვალისწინა სტრასბურგის ადამიანის უფლებათა სასამართლოს განმარტებები, ერთი და იმავე იურისდიქციის სასამართლოსაგან მომდინარე უართიერთსაწინააღმდეგო გადაწყვეტილებების გამოტანის დაუშვებლობაზე („საღინაძე და სხვები საქართველოს წინააღმდეგ“, „დონაძე საქართველოს წინააღმდეგ“). სადავო უძრავ ქონებაზე არსებული პრეტენზიის შეფასებისას სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილი. საქმეზე დადგენილი გარემოებების ერთობლიობით დასტურდება მოპასუხეთა არაკეთილსინდისიერი ქმედება, ალიმენტის გადახდის თავიდან არიდების მიზნით ქონების გასხვისებისა და სხვათა თაობაზე, მოპასუხეებმა დაარღვიეს მათი პოზიტიური ვალდებულება და არაკეთილსინდისიერად დადეს გარიგება სადავო უძრავ ქონებაზე. დარღვეულია ასევე, სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლიც, რადგანაც, იმ პირობებშიც, კი, თუ დავუშვებთ, რომ მ.რ-ი აღჭურვილია სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლით განსაზღვრული უფლებამოსილებით, მას მაინც არ უნდა გაესხვისებინა უძრავი ქონება იმ საფუძვლიდან გამომდინარე, რომ ჰყავს ოთხი არასრულწლოვანი შვილი, რომელთა აღზრდა-რჩენაზეც ზრუნავს კასატორი. მან ფორმალურად გადაარეგისტრირა ქონება დედის სახელზე, რათა თავიდან აერიდებინა ქონებრივი პასუხისმგებლობა, რაც შეეხება ც.რ-ს, გარიგებაში მონაწილეობით მან წაახალისა მ.რ-ის ზემოაღნიშნული ქცევა. სააპელაციო პალატამ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 54-ე და 61-ე მუხლები, რადგანაც პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობას ამ ნაწილში დაუპირისპირა სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის დისპოზიცია. ამავე კოდექსის 1168-ე მუხლის საწინააღმდეგოდ, პალატამ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ კასატორს ჰყავს ოთხი შვილი, რომელთაგან სამს აქვს შეზღუდული შესაძლებლობა, მას სხვა საცხოვრებელი არ გააჩნია და შვილები ცხოვრობენ დედასთან, რომელთაც არ ეხმარება მოპასუხე. მ.რ-ს, გარდა სადავო ქონებისა, გააჩნია ბინა ვ-ის დასახლებაშიც, რომელიც დავის განმავლობაში დედის სახელზე გადააფორმა.

6.1.2. სააპელაციო პალატამ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 1158-ე მუხლი. მეუღლეთა ქორწინების განმავლობაში შეძენილი, ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა #...-ის მიმდებარედ არსებული ნივთი მიიჩნია მ.რ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებად. მითითებული ნორმის მე-2 ნაწილის მიზნებისათვის, დავის ფაქტობრივი გარემოებებით დასტურდება, რომ ქონების შეძენის დროისათვის მხარეთა შორის რეგისტრირებული ქორწინება კვლავ არსებობდა, კასატორი უვლიდა შვილებს. სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 1168-ე მუხლი, რომლის მე-3 ნაწილი მითითებითი ნორმაა და გამოიყენება მხოლოდ მე-2 ნაწილთან ერთობლივად, ამ ნორმის საფუძველზე სარჩელს სასამართლო არ დააკმაყოფილებდა, თუ დაადგენდა, რომ ი.ც-ე ფლანგავდა ოჯახის ქონებას და არ უვლიდა შვილებს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საკასაციო საჩივრის საფუძვლები, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იურიდიული დასაბუთებულობა და მიიჩნევს, რომ კასატორის მოთხოვნა ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმების/უცვლელად დატოვების ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება:

1.1. საკასაციო საჩივრის ფარგლებში შეფასების საგანს მეუღლეთა ქონების გაყოფის კანონიერება წარმოადგენს, სადაც კასატორი (მოსარჩელე), არასრულწლოვანი შვილების ინტერესების გათვალისწინებით, მოითხოვს, როგორც ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონების თანამესაკუთრედ ცნობას, ისე - წილის თანაბრობის პრინციპის გადახვევით საერთო ქონების მიკუთვნებას.

1.2. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სააპელაციო პალატამ დაადგინა დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

1.2.1. ი. ც-ე და მ. რ-ი რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდნენ 1999 წლის 15 ივლისიდან.

1.2.2. თანაცხოვრების პერიოდში მეუღლეებს შეეძინათ ოთხი შვილი: 2000 წლის 29 მაისს თ. რ-ი, 2002 წლის 30 აპრილს შ. რ-ი, 2003 წლის 13 ნოემბერს ს. რ-ი და 2005 წლის 2 ოქტომბერს მ. რ-ი.

1.2.3. 2008 წლიდან, მას შემდეგ, რაც მ. რ-ი ჩამოვიდა საბერძნეთიდან საქართველოში, მეუღლეები ცხოვრობენ ცალ-ცალკე, ხოლო არასრულწლოვანი შვილები - დედასთან ერთად საბერძნეთში. მ. რ-ს, პირველი ქორწინებიდან ჰყავს ერთი შვილი - 1996 წლის 21 იანვარს დაბადებული ბ. რ-ი.

1.2.4. თ. რ-ი ბავშვობიდან დაავადებულია ეპილეფსიით, მ. რ-ი _ აუტიზმით, ს. რ-ს კი, აღენიშნება მეტყველების პრობლემები. ჯანმრთელობის მდგომარეობის გათვალისწინებით, მ. რ-ს, აღენიშნება რა განვითარების მწვავე დარღვევა, სკოლის სასწავლო პროცესს გადის სპეციალიზებული პროგრამით, თ. რ-ის ინგლისური ენის გაკვეთილების ღირებულება 2013-2014 წლების გათვალისწინებით შეადგენს - 650 ევროს.

1.2.5. 2000 წლის 26 დეკემბერს მ. რ-მა წარმომადგენლის მეშვეობით შეიძინა ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე ბინა, რომლის ½ ნაწილი, მესაკუთრის თანხმობით, 2007 წლის 5 სექტემბერს აღირიცხა კასატორის საკუთრებად, ხოლო მ.რ-ის დარჩენილი ½ ნაწილი, 2008 წლის 21 თებერვალს, ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე აღირიცხა ც. რ-ის სახელზე.

1.2.6. მ. რ-მა, დედასა და დასთან _ შ. რ-თან ერთად, 2011 წლის 24 იანვარს ისესხა - 12 000 აშშ დოლარი. სესხის უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დაიტვირთა მსესხებელთა საკუთრებაში არსებული ქ.თბილისში, ვ-ის მე-2 მიკრორაიონში მდებარე ბინა. 2011 წლის 31 იანვარს კი, მ. რ-მა ქ.თბილისში, გ-ის #...-ის მიმდებარედ შეიძინა ბინა.

1.3. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მოსარჩელის მტკიცება, რომ ქ.თბილისში, გ-ის ქ#...-ის მიმდებარედ არსებულ ბინაზე, როგორც მეუღლეთა თანაცხოვრების პერიოდში შეძენილ ქონებაზე, უნდა გავრცელებულიყო თანასაკუთრების რეჟიმი და ½ ნაწილში მესაკუთრედ უნდა აღიარებულიყო ი.ც-ე, ვინაიდან, დასახელებული უძრავი ქონების შეძენის დროისათვის მეუღლეები ერთად აღარ ცხოვრობდნენ, შესაბამისად, მათ არ გააჩნდათ საერთო შემოსავალი და მოსარჩელე ი. ც-ე ვერ მიიღებდა მონაწილეობას სადავო ბინის შეძენაში, მხოლოდ რეგისტრირებულ ქორწინებაში ყოფნის ფაქტი კი, როგორც ეს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაშია აღნიშნული, არ წარმოშობს ქონების თანამესაკუთრედ ცნობის საფუძველს. გარდა აღნიშნულისა, პალატამ გაიზიარა მოპასუხეების მტკიცება, რომ მ. რ-ს, როგორც ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე უძრავი ქონების ½-ის მესაკუთრეს, უფლება ჰქონდა 2008 წლის 21 თებერვალს გაეფორმებინა ჩუქების ხელშეკრულება დედასთან და მისთვის საკუთრებაში გადაეცა ქონება, შესაბამისად, ამ ხელშეკრულების ბათილად ცნობისა და ქონებაზე მეუღლეთა წილის თანაბრობის საწყისიდან გადახვევის ნაწილში სარჩელი იყო უსაფუძვლო.

1.4. კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მითითებულ მსჯელობას და პრეტენზიას აცხადებს სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან მატერიალური სამართლის ნორმების არასწორ გამოყენება-განმარტებაზე (სსსკ-ის 393-ე მუხლი).

1.5. საკასაციო პრეტენზიების მართებულების შემოწმებამდე პალატა მიზანშეწონილად მიიჩნევს, ყურადღება გაამახვილოს საკუთრების იურიდიულ ბუნებაზე და მისი შეზღუდვის დასაშვებ ფარგლებზე. საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის პირველი პუნქტის პირველი წინადადების თანახმად, საკუთრება და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და ხელშეუვალია. მიუხედავად კონსტიტუციის დათქმისა, იგი აბსოლუტურ უფლებათა რიგს არ განეკუთვნება და ნორმით დაცულ სფეროში ჩარევა დასაშვებია საკუთრების უფლების ობიექტის სოციალური მნიშვნელობიდან გამომდინარე. დაცულ სფეროში ჩარევა ლეგიტიმურია მხოლოდ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, რომლის ერთ-ერთ თვალსაჩინო მაგალითს რეგისტრირებული ქორწინებიდან ნაწარმოები მეუღლეთა თანასაკუთრების უფლება წარმოადგენს (ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება, მეუღლის ინდივიდუალური საკუთრების გადაქცევა თანასაკუთრებად). შესაბამისი საფუძვლების არსებობის პირობებში, კანონმდებლობა წილთა თანაბრობის პრინციპიდანაც კი იძლევა გადახვევის შესაძლებლობას. ზოგადი წესი შემდეგია: მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება წარმოადგენს მათ საერთო ქონებას (თანასაკუთრებას), თუ მათ შორის საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. მეუღლეთა თანასაკუთრების უფლება წარმოიშობა მაშინაც, თუ ერთ-ერთი მათგანი ეწეოდა საოჯახო საქმიანობას, უვლიდა შვილებს ან, სხვა საპატიო მიზეზის გამო, არ ჰქონია დამოუკიდებელი შემოსავალი (სკ-ის 1158-ე მუხლი).

1.6. საოჯახო სამართალი ითვალისწინებს თანასაკუთრების მეუღლეთა შორის გაყოფის წესსაც და სამოქალაქო კოდექსის 1164-ე მუხლი ადგენს, რომ მეუღლეთა საერთო ქონება თითოეული მეუღლის მოთხოვნით შეიძლება გაიყოს როგორც ქორწინების განმავლობაში, ისე მისი შეწყვეტის შემდეგ. ამასთანავე, ქორწინების განმავლობაში დასაშვებია, საერთო ქონების როგორც მთლიანად, ისე ნაწილობრივ გაყოფა და ქონების ის ნაწილი, რომელიც არ გაყოფილა და, აგრეთვე, ქონება, რომელსაც მეუღლეები შეიძენენ მომავალში, ჩაითვლება მეუღლეთა თანასაკუთრებად, თუკი საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული (სკ-ის 1167-ე მუხლი).

1.7. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ მეუღლეთა თანაცხოვრების პერიოდში შეძენილი, ქ.თბილისი, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე უძრავი ქონების ½ წილი 2007 წლის 5 სექტემბერს მ. რ-ის (მესაკუთრე) თანხმობით საკუთრების უფლებით აღირიცხა ი. ც-ის სახელზე, რის შედეგადაც განხორციელდა კანონისმიერი თანასაკუთრების ფაქტობრივი რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. რეგისტრირებულ თანამესაკუთრეს, სამოქალაქო კოდექსის 959-ე მუხლის შესაბამისად, სრული შესაძლებლობა აქვს, განკარგოს საკუთარი წილი საზიარო საგნიდან. კანონის ეს დანაწესი ნაწარმოებია ამავე კოდექსის 170-ე მუხლით განსაზღვრული მესაკუთრის უფლებიდან, განახორციელოს ამ უფლებისათვის დამახასიათებელი იურიდიული მოქმედებანი. ამგვარი ნების ნამდვილობის საწინააღმდეგოდ არ შეიძლება მითითებულ იქნეს სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილითა და 115-ე მუხლით განსაზღვრულ სამოქალაქო უფლების მართლზომიერად გამოყენების პრინციპზე, რამდენადაც ალიმენტვალდებული პირის მხრიდან საკუთრების განკარგვა იმ პირობებში, როდესაც ეს ქონება არ წარმოადგენს გამსხვისებლის ერთადერთ საარსებო წყაროს, სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლით განსაზღვრულ არანამდვილი ნების გამოვლენად არ შეიძლება იქნეს მიჩნეული. საგულისხმოა, რომ კასატორი უთითებს ქონების ც. რ-ის სახელზე ფორმალურად გადარეგისტრირების ფაქტს და აღნიშნავს, რომ ეს წარმოადგენდა მოპასუხის მხრიდან შვილების მიმართ მატერიალური პასუხისმგებლობის თავიდან არიდების საშუალებას, თუმცა მხარეს ამ კუთხით დასაბუთებული შედავება არ წარმოუდგენია, კერძოდ, არ მიუთითებია იმ ფაქტებსა და მტკიცებულებებზე, რომლებიც არასწორად შეაფასა სააპელაციო სასამართლომ და რომელთა სწორი შეფასების შემთხვევაში, დადგინდებოდა სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული იურიდიული შემადგენლობის არსებობა (მოჩვენებითი გარიგება), შესაბამისად, საკასაციო პალატა იზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეფასებებსა და დასკვნებს 2008 წლის 21 თებერვალს მ. და ც. რ-ებს შორის ჩუქების ხელშეკრულების ნამდვილი ნების საფუძველზე დადების შესახებ, რაც სავსებით გამორიცხავს ამ ქონების მიმართ მოსარჩელის პრეტენზიის საფუძვლიანობას.

1.8. რაც შეეხება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეფასებებს მ. რ-ის მიერ 2011 წლის 31 იანვარს შეძენილ, ქ.თბილისში, გ-ის ქ#...-ის მიმდებარედ არსებული ბინის თაობაზე, პალატა მას ვერ გაიზიარებს და მიიჩნევს, რომ კასატორმა ამ ნაწილში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული დასაბუთებული პრეტენზია წარმოადგინა. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნით, ვინაიდან ქონება მეუღლეთა საქორწინო ურთიერთობის ფაქტობრივად შეწყვეტის შემდეგ, მ.რ-ის, მისი დედისა და დის მიერ ნასესხები თანხით იქნა შეძენილი, მასზე თანასაკუთრების რეჟიმი არ ვრცელდებოდა. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ქვემდგომმა სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 1168-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, რადგანაც ნორმა წარმოადგენს ერთგვარი საგამონაკლისო შემთხვევის დამდგენ დანაწესს, მას აღწერილობით ნაწილი არ გააჩნია და იგი ამავე მუხლის მე-2 ნაწილთან ერთად შეიძლება იქნეს განხილული, რომლის მიხედვითაც სასამართლოს შეუძლია გადაუხვიოს მეუღლეთა წილის თანაბრობის საწყისს არასრულწლოვანი შვილების ინტერესების ან ერთ-ერთი მეუღლის ყურადსაღები ინტერესების გათვალისწინებით; კერძოდ, ერთ-ერთი მეუღლის წილი შეიძლება გადიდდეს იმის გათვალისწინებით, რომ მასთან ცხოვრობენ არასრულწლოვანი შვილები, რომ ის შრომისუუნაროა, ანდა _ თუ მეორე მეუღლე ხარჯავდა საერთო ქონებას ოჯახის ინტერესების საზიანოდ (სკ-ის 1168.2 მუხლი). აღნიშნული საფუძვლით სასამართლოს შეუძლია თითოეული მეუღლის საკუთრებად ცნოს ის ქონება, რომელიც შეძენილია თითოეული მათგანის მიერ ქორწინების ფაქტობრივი შეწყვეტის ან მათი ცალ-ცალკე ცხოვრების დროს (სკ-ის 1168.3 მუხლი). მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო პალატამ, მ. რ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებად ქონების მიჩნევისას, შეაფასა მხოლოდ ის გარემოება, რომ ნივთის შეძენისას საერთო მეურნეობას მეუღლეები აღარ აწარმოებდნენ და ქორწინება, მიუხედავად რეგისტრაციის არსებობისა, ფაქტობრივად იყო შეწყვეტილი, თუმცა პალატას არ უმსჯელია და არ გამოუკვლევია ფაქტობრივი გარემოებები იმის თაობაზე, არსებობდა თუ არა მეუღლეთა ქონების გაყოფისას წილთა თანაბრობის საწყისიდან გადახვევის განმაპირობებელი იმგვარი გარემოებები, რომლებიც ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა #...-ის მიმდებარედ არსებულ უძრავ ნივთზე მოპასუხის ინდივიდუალური საკუთრების უფლებას იურიდიულ საფუძველს გამოაცლიდა. პალატა დამატებით მოიხმობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ ერთგვაროვან პრაქტიკას. ერთ-ერთ საქმეზე საკასაციო პალატამ განმარტა, რომ „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1168-ე მუხლის მე-3 ნაწილი ითვალისწინებს ისეთ შემთხვევებს, როდესაც სასამართლოს შეუძლია გადაუხვიოს არასრულწლოვანი ბავშვების ინტერესებიდან გამომდინარე საერთო წესს და თითოეულ მეუღლის საკუთრებად ცნოს ის ქონება, რომელიც შეძენილია თითოეული მათგანის მიერ ქორწინების ფაქტობრივი შეწყვეტის ან მათი ცალ-ცალკე ცხოვრების დროს. მაგრამ იმისათვის, რომ განსახილველი ნორმის შედეგი მივიღოთ, აუცილებელია, თითოეული მათგანის მიერ ქორწინების ფაქტობრივი შეწყვეტის ან მათი ცალ-ცალკე ცხოვრების დროს ქონების შეძენის ფაქტთან ერთად არსებობდეს ამავე კანონის 1168-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ფაქტობრივი გარემოებები. განსახილველი ნორმა აკონკრეტებს, თუ რა ფაქტობრივი გარემოებები უნდა იქნეს გათვალისწინებული არასრულწლოვანი შვილების ინტერესების ან ერთ-ერთი მეუღლის ყურადსაღები ინტერესების შემოწმების დროს, კერძოდ: ერთ-ერთ მეუღლესთან არასრულწლოვანი შვილების ცხოვრების ფაქტი; მისი შრომისუუნარობის ფაქტი; მეორე მეუღლის მიერ საერთო ქონების ოჯახის ინტერესების საზიანოდ ხარჯვის ფაქტი. ამრიგად, ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, შესაძლებელია დავასკვნათ: საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1168-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის მიღებისათვის აუცილებელია, არსებობდეს ქონება, რომელიც შეძენილია თითოეული მათგანის მიერ ქორწინების ფაქტობრივი შეწყვეტის ან მათი ცალ-ცალკე ცხოვრების დროს; ქორწინების რეგისტრაციის ფაქტს ამ შემთხვევაში არ ეკისრება გადამწყვეტი მნიშვნელობა; ივარაუდება, რომ ეს ქონება არ არის შეძენილი ოჯახის ინტერესებისათვის და საერთო სამეურნეო საქმიანობის გაძღოლის მიზნით, ამასთან ერთად უნდა არსებობდეს ერთ-ერთ მეუღლესთან არასრულწლოვანი შვილების ცხოვრების ფაქტი; მეორე მეუღლის მიერ საერთო ქონების ოჯახის ინტერესების საზიანოდ ხარჯვის ფაქტი“ (იხ. სუსგ №ას-107-388-08, 29 ოქტომბერი, 2008 წელი).

1.9. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა. ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა, საკასაციო პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას, თავად მიიღოს გადაწყვეტილება დავაზე, ამასთანავე, წინამდებარე განჩინებაში ჩამოყალიბებული დასაბუთების გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ უნდა შეაფასოს საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად, დაადგინოს დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვენლობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები და მხოლოდ ამის შემდეგ განსაზღვროს ქ.თბილისში, გ-ის ქ#...-ის მიმდებარედ არსებულ ქონებაზე მეუღლეთა თანასაკუთრებიდან გამომდინარე უფლების საკითხი.

2. საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილი მტკიცებულებები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, ამავე კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. დასახელებული ნორმებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ი. ც-ეს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებების ასლები 15 (თხუთმეტი) ფურცლად (ტ. III ს.ფ.168-182).

3. სასამართლო ხარჯები:

3.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 29 სექტემბრის განჩინებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 48-ე მუხლის შესაბამისად, ი. ც-ეს გადაუვადდა საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის _ 600 ლარის გადახდა საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე. წინამდებარე განჩინებით კასატორის მოთხოვნა ქ.თბილისში, გ-ის ქ#...-ის მიმდებარედ არსებული ქონების თანამესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნის ნაწილში ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს, ხოლო, ქ.თბილისში, წ-ის ქ#...-...-ში მდებარე ქონებიდან წილის მიკუთვნებისა და გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში მას უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

3.2. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 55-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სარჩელზე უარის თქმისას სასამართლოს მიერ გაწეული ხარჯები გადახდება მოსარჩელეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ. მითითებული ნორმიდან გამოდინარე, პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს გადავადებული ბაჟის ნახევრის _ 300 ლარის გადახდა, რაც შეეხება დაკმაყოფილებული მოთხოვნის ნაწილს, შემაჯამებელი გადაწყვეტილების მიღებისას სააპელაციო სასამართლომ, ასევე, უნდა იხელმძღვანელოს მითითებული ნორმით.

3.3. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მხარეთა შორის სასამართლო ხარჯების განაწილების წინაპირობები არ დგინდება, რამდენადაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო დააბრუნებს საქმეს ხელახლა განსახილველად, მთელი სასამართლო ხარჯები, რაც გაწეულია ამ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით, სარჩელის აღძვრიდან დაწყებული, უნდა შეჯამდეს და შემდეგ განაწილდეს მხარეთა შორის ამ მუხლის მიხედვით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 55-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი. ც-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

2. ნაწილობრივ გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილება (სარეზოლუციო ნაწილის მე-2 და მე-7 პუნქტები) და ქ.თბილისში, გ-ის ქ#...-ში მდებარე უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ ი. ც-ის ცნობის მოთხოვნის ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს, ხოლო დანარჩენ ნაწილში გადაწყვეტილება დარჩეს უცვლელად.

3. ი. ც-ეს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებების ასლები 15 (თხუთმეტი) ფურცლად (ტ. III ს.ფ.168-182).

4. ი. ც-ეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროს საკასაციო სასამართლოს 2014 წლის 29 სექტემბრის განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის ნახევრის _ 300 ლარის გადახდა.

5. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური