№ ას-30-27-2015 30 ოქტომბერი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი მ. ლ-ე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ე-ა“ (მოსარჩელე), ც. მ-ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 ნოემბრის გადაწყვეტილება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ქონების ყადაღისაგან განთავისუფლება, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „ ე-მ“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ც. მ-სა და მ. ლ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა: 1.თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელ ნ. ო-ის მიერ 2013 წლის 28 ივნისს შედგენილი №17961 ნივთის აღწერისა და დაყადაღების აქტში მითითებული, კრედიტორ მ. ლ-ის მოთხოვნის და მოვალე ც. მ-ის ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფის მიზნით გამოყენებული ყადაღისაგან შპს „ე-ს“ კუთვნილი შემდეგი ნივთების განთავისუფლება: ა) სარბენი ბილიკი; ბ)სკამი; გ) შტანგა ღერძი; დ) 1,2 კგ-იანი 4 ცალი წონა; ე) 2,5 კგ-იანი 2 ცალი წონა; ვ) 15 კგ-იანი 2 ცალი წონა; ზ) 20 კგ-იანი 2 ცალი წონა და თ)5 კგ-იანი 4 ცალი წონა; 2. ზიანის ანაზღაურების მიზნით, მოპასუხე მ. ლ-ისთვის შპს „ელიტის სასარგებლოდ, 2500 ლარის გადახდის დაკისრება.

მოპასუხე მ. ლ-ემ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

მოპასუხე ც. მ-მა სარჩელი ცნო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილებით შპს „ე-ს“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ე-მ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს „ე-ს“ სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 26.02.2014 წლის გადაწყვეტილება ყადაღისაგან ქონების გათავისუფლების შესახებ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ყადაღისაგან გათავისუფლდა თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 28.06.2013წ. N17961 ნივთის აღწერისა და დაყადაღების შესახებ აქტით აღწერილი და დაყადაღებული შემდეგი ნივთები: ა) სარბენი ბილიკი (აგფ800, ლუქის №0006665); ბ) სკამი (აგფ-5918დჯ); გ) შტანგა ღერძი (ბრ-00116); დ) 1,25 კილოგრამიანი 4 ცალი წონა; ე) 2,5 კილოგრამიანი 2 ცალი წონა; ვ) 15 კილოგრამიანი 2 ცალი წონა; ზ) 20 კილოგრამიანი 2 ცალი წონა; თ) 5 კილოგრამიანი 4 ცალი წონა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 26.02.2014წ. გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-2 პუნქტი, დანარჩენ ნაწილში თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 26.02.2014 წლის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 22.11.2012წ. მომართვის თანახმად, თბილისის სააღსრულებო ბიუროს წარმოებაშია სააღსრულებო საქმე თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ 10.10.2012წ. გაცემული N2/3238-11 სააღსრულებო ფურცლის აღსრულების შესახებ, რომლითაც მოვალე ც. მ-ს მ. ლ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 5 000 აშშ დოლარის გადახდა (ტ. I, ს.ფ. 9-11);

28.06.2013წ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელმა ნ. ო-ემ კრედიტორ მ.ლ-ის მოთხოვნის და მოვალე ც.მ-ის ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფის მიზნით აღწერა და ყადაღა დაადო თბილისში, ნ. ნ-ის ქუჩა №.... მისამართზე მდებარე შენობაში განთავსებულ შემდეგ მოძრავ ნივთებს: ა) სარბენი ბილიკი (agf-800, ლუქის №0006665); ბ) სკამი (agf -5918dj); გ) შტანგა ღერძი (br-00116); დ) 1,25 კილოგრამიანი 4 ცალი წონა; ე) 2,5 კილოგრამიანი 2 ცალი წონა; ვ) 15 კილოგრამიანი 2 ცალი წონა; ზ) 20 კილოგრამიანი 2 ცალი წონა; თ) 5 კილოგრამიანი 4 ცალი წონა (ტ. I, ს.ფ. 13,14);

შპს ,,ე-ა“ სამეწარმეო რეესტრში დარეგისტრირდა 24.01.2011 წელს.

საზოგადოების პარტნიორები არიან: ე. წ-ი 50 %-იანი წილით და მ. მ-ი 50%-იანი წილით. საზოგადოების ხელმძღვანელობაზე და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირია დირექტორი ც. მ-ი (ტ.I, ს.ფ. 53,54);

თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 28.06.2013წ. აქტით აღწერილი და დაყადაღებული მოძრავი ნივთები: ა) სარბენი ბილიკი (agf-800, ლუქის №0006665); ბ) სკამი (agf -5918dj); გ) შტანგა ღერძი (br-00116); დ) 1,25 კილოგრამიანი 4 ცალი წონა; ე) 2,5 კილოგრამიანი 2 ცალი წონა; ვ) 15 კილოგრამიანი 2 ცალი წონა; ზ) 20 კილოგრამიანი 2 ცალი წონა; თ) 5 კილოგრამიანი 4 ცალი წონა, წარმოადგენს შპს „ე-ს“ საკუთრებას.;

24.05.2010წ. ი/მ ც. მ-სა და შპს ”ა.ჯ.ლ-ს” შორის გაფორმდა ლიზინგის ხელშეკრულება, რომლითაც ლიზინგის მიმღებ ც. მ-ს ლიზინგის გამცემ შპს ”ა.ჯ.ლ-ისაგან” გადაეცა 10945,69 ლარის ღირებულების სპორტული ინვენტარი, მათ შორის, წინამდებარე სარჩელით სადავო ნივთები (ტ.I, ს.ფ.109-121);

ხელშეკრულების 8.1 პუნქტის შესაბამისად, ლიზინგის საგანი, რომელიც გადაეცემა ლიზინგის მიმღებს ლიზინგის გამცემისაგან დროებით მფლობელობაში, არის ლიზინგის გამცემის საკუთრება (ტ.I, ს.ფ.114);

ხელშეკრულების 3.3. პუნქტით მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ლიზინგის მიმღების მიერ ხელშეკრულების ჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში ლიზინგის მიმღები ლიზინგის საგანზე შეიძენდა საკუთრების უფლებას (ტ.I, ს.ფ. 111);

ხელშეკრულების 5.3 პუნქტით განისაზღვრა, რომ ლიზინგის მიმღებს არ ჰქონდა უფლება ლიზინგის გამცემის წერილობითი თანხმობის გარეშე დაეგირავებინა, გაექირავებინა, ქველიზინგით გაეცა, მესამე პირებისათვის გადაეცა ხელშეკრულებიდან გამომდინარე უფლებები და ვალდებულებები ან/და სხვა რაიმე სახით შეელახა ლიზინგის გამცემის საკუთრების უფლება ლიზინგის საგანზე (ტ.I, ს.ფ. 112);

28.01.2011წ. ც. მ-სა და შპს ”ე-ს” დამფუძნებლებს - ე. წ-ს, მ. მ-ს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლითაც ც. მ-სა და შპს ”ა.ჯ.ლ-ს” შორის 2010 წლის 24 მაისს დადებული №LAIM-10121 ლიზინგის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დავალიანების - 7297 ლარის გადახდის ვალდებულება იკისრა შპს ”ე-მ”. მხარეები შეთანხმდნენ, რომ დავალიანების დაფარვის შემდგომ სპორტული ინვენტარი ც. მ-ის მფლობელობიდან გადავიდოდა შპს „ე-ს“ მფლობელობაში (ტ.I, ს.ფ.7). რადგან ც. მ-ი თავად იყო ამ გარიგების კონტრაჰენტი, ამ გარიგებაში შპს „ე-ს“ წარმოადგენდა არა მისი დირექტორი - ც. მ-ი, არამედ პარტნიორი ე. წ-ი. ე. წ-ის უფლებამოსილება მეორე პარტნიორს - მ. მ-ს სადავოდ არ გაუხდია და მოწონებული აქვს. საქმეში წარმოდგენილია 24.07.2013წ. შპს „ე-ს“ პარტნიორთა კრების ოქმი, რომლითაც 50%-იანი წილის მფლობელ პარტნიორს ე. წ-ს დაევალა სასამართლოში საზოგადოების წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების განხორციელება შპს „ე-ს“ წინამდებარე სარჩელზე. შესაბამისად, ეს გარიგება მოწონებულია შპს „ე-ს“ ჯამში 100% წილის მფლობელი პარტნიორების მიერ.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ 28.01.2011წ. ხელშეკრულება წარმოადგენდა ერთგვარ წინარე ხელშეკრულებას, რომლითაც მხარეები შეთანხმდნენ, რომ სპორტული ინვენტარის შპს „ე-სათვის“ გადაცემა მოხდებოდა ც. მ-სა და შპს ”ა.ჯ.ლ-ს” შორის 2010 წლის 24 მაისს დადებული №LAIM-10121 ლიზნიგის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დავალიანების სრულად დაფარვის შემდეგ და არა უშუალოდ 28.01.2011წ. ხელშეკრულების გაფორმებისთანავე. ამდენად, სააპელაციო პალატის აზრით, აღნიშნული ხელშეკრულება არ წარმოადგენდა ნასყიდობის ხელშკრულებას. კრედიტორს პრეტენზია ვალდებულების მესამე პირის მხრიდან შესრულებაზე არ განუცხადებია, შესაბამისად, 28.01.2011წ. ხელშეკრულება წინააღმდეგობაში არ მოდის ც. მ-სა და შპს ”ა.ჯ.ლ-ს” შორის გაფორმებულ 24.05.2010წ. ლიზინგის ხელშეკრულებასთან, რომლის თანახმადაც, ლიზინგის საგანი წარმოადგენდა ლიზინგის გამცემის საკუთრებას და ც. მ-ი მასზე საკუთრების უფლებას შეიძენდა მხოლოდ ხელშეკრულების ჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში. ლიზინგის გამცემის საკუთრების უფლება ლიზინგის საგანზე 28.01.2011წ. ხელშეკრულებით არ შელახულა. ფაქტობრივად, ც. მ-მა იკისრა ვალდებულება, რომ სადავო ნივთებზე საკუთრების უფლების მოპოვების შემდეგ მათ საკუთრებაში გადასცემდა შპს „ე-ს“, ამ უკანასკნელმა კი ივალდებულა ც. მ-ის დარჩენილი ვალდებულება დაეკმაყოფილებინა ლიზინგის გამცემის წინაშე;

საქმეში წარმოდგენილი საგადახდო დავალებებით დადგინდა,რომ 24.05.2010წ. ი/მ ც. მ-სა და შპს ”ა.ჯ.ლ-ს” შორის დადებული №LAIM-10121 ლიზნიგის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დავალიანების დაფარვის მიზნით:

- შპს ”ე-ს” გადახდილი აქვს ჯამში 929 ლარი (14.06.2011წ. - 470 ლარი, ხოლო 10.03.2012წ. - 459 ლარი, ტ. I, ს.ფ. 238,239),

- მ. მ-ს ჯამში გადახდილი აქვს 1160 ლარი (22.03.2011წ. - 560 ლარი, 05.09.2011წ. 600 ლარი ტ. I, ს.ფ. 240,243),

- ე. წ-ს ჯამში გადახდილი აქვს 1480 ლარი (04.05.2011წ. - 460 ლარი, ხოლო 11.01.2012წ. - 1020 ლარი, ტ. I, ს.ფ. 242, 245),

- ც. მ-ს ჯამში გადახდილი აქვს 2339 ლარი (08.04.2011წ. - 460 ლარი, 28.10.2011წ. – 500 ლარი, 14.03.2012წ. – 5 ლარი, 10.04.2012წ. – 470 ლარი, 10.05.2012. – 450 ლარი, 07.06.2012წ. – 454 ლარი, ტ. I, ს.ფ. 241, 244, 247, 246,248, 249).

- სხვადასხვა ფიზიკური პირების მიერ, რომლებიც არ წარმოადგენენ საზოგადოების დამფუძნებელებს ან/და დირექტორს, ჯამში გადახდილია 2510 ლარი (ტ.I, ს.ფ. 198, 200, 202, 203, 204, 209);

08.06.2012წ. ერთის მხრივ, შპს „ე-ს“ (მყიდველი) და მეორეს მხრივ, ც. მ-ს (გამყიდველი) შორის გაფორმდა მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლითაც გამყიდველმა ჩააბარა, ხოლო მყიდველმა ჩაიბარა 28.01.2011წ. ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ქონება, მათ შორის წინამდებარე სარჩელით სადავო ნივთები (ტ.I, ს.ფ. 8);

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ შპს ”ა.ჯ.ლ-ის” მიერ 03.12.2013წ. გაცემული ცნობის თანახმად, შპს ”ა.ჯ.ლ-სა” და ი/მ ც. მ-ს შორის 24.05.2010წ. დადებული ხელშეკრულების ყველა პირობა შესრულებული იყო და ლიზინგის მიმღებს შპს ”ა.ჯ.ლ-ის” მიმართ ამ კონტრაქტის ფარგლებში ვალდებულება არ გააჩნდა (ტ.I, ს.ფ. 250). ზემოაღნიშნული ცნობა არ შეიცავდა მითითებას, უშუალოდ რა თარიღში შეწყდა ლიზინგის ხელშეკრულება შესრულებით, თუმცა იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ საქმეში წარმოდგენილი საგადახდო ქვითრებით ლიზინგის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულების მიზნით ბოლო გადახდა განხორციელდა - 07.06.2012წ. (ტ.I, ს.ფ.249), სააპელაციო პალატის აზრით, სწორედ ეს თარიღი წარმოადგენდა ლიზინგის გამცემის წინაშე ლიზინგის მიმღების ვალდებულების შეწყვეტის მომენტს და სპორტულ ინვენტარზე ც. მ-ის საკუთრების უფლების წარმოშობის დროს. სპორტული ინვენტარის მიღება-ჩაბარების აქტი შედგენილია 08.06.2012წ.. ანუ მას შემდეგ, რაც ც. მ-ი წარმოადგენდა ამ ნივთების მესაკუთრეს. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ უნდა დადგენილიყო 08.06.2012წ. მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმებისას და შპს „ე-ის“ ნივთების გადაცემისას გადავიდა თუ არა შპს „ე-ზე“ საკუთრების უფლება.

აღნიშნულთან მიმართებით, სააპელაციო პალატა მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 148-ე და 149-ე მუხლებზე, 186-ე მუხლის პირველ და მეორე ნაწილებზე და განმარტა, რომ შპს „ე-ს“ 08.06.2012წ. მიღება-ჩაბარების აქტით პირდაპირ მფლობელობაში გადაეცა სადავო ნივთები. ამასთან, რომც გაზიარებულიყო მსჯელობა, რომ 28.01.2011წ. ხელშეკრულება წარმოადგენდა ბათილ გარიგებას და იგი არ წარმოშობდა ნასყიდობის სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე უფლება-მოვალეობებს, დგინდებოდა, რომ მხარეებმა სადავო ნივთების ნასყიდობაზე ნება ასევე გამოავლინეს 08.06.2012წ. მიღება-ჩაბარების აქტში, რომლითაც ლიზინგის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულების შემდგომ მოძრავი ნითები პირდაპირ მფლობელობაში გადაეცა შპს „ე-ს“. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ხელშეკრულების მხარეები სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლის საფუძველზე შეთანხმდნენ ხელშეკრულების ყველა არსებით პირობებზე - ნასყიდობის საგანსა და ნასყიდობის ფასზე და შესაბამისად, დასტურდებოდა მოძრავ ნივთზე საკუთრების წარმოშობისთვის აუცილებელი ორივე წინაპირობის (ნამდვილი უფლება და ნივთის გადაცემა) არსებობა.

იურიდიული პირის მიერ ნივთების შეძენის საკითხთან მიმართებაში პალატამ ყურადღება გაამახვილა საქმეში წარმოდგენილ შპს „ე-ს“ 2012 წლის ქონების გადასახადის წლიურ დეკლარაციაზეც, რომელშიც ქონების ღირებულება მითითებული იყო 7497 ლარის ოდენობით (ტ.I, ს.ფ. 123). აპელანტის განმარტებით, საზოგადოების ქონებას წარმოადგენდა საწესდებო კაპიტალი 200 ლარის ოდენობით (იხ.: წესდება, ტ.I, ს.ფ.271) და 08.06.2012წ. მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე მიღებული ქონება (სპორტული ინვენტარი) 7249 ლარის ღირებულებით (ტ.I, ს.ფ.7). საწინააღმდეგოს დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ არის. მხარეთა შორის სადავო არ არის, რომ ფართი (სავარჯიშო დარბაზი), სადაც განთავსებულია სადავო ნივთები, არის შპს ”ე-ს” მფლობელობის საგანი. ფართში ფუნქციონირებს ფიტნეს კლუბი (ტ. I, ს.ფ. 12)

სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა ასევე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ პრეზუმფციაზე, რომლის თანახმადაც, ნივთის მფლობელი არის მისი მესაკუთრე. აღნიშნული მუხლით გათვალისწინებული ვარაუდი (პრეზუმფცია) ასახავს იმ შემთხვევებს, როდესაც ბრუნვის მონაწილეთათვის უცნობია მფლობელობის უკან არსებული უფლება, ხშირ შემთხვევაში უცნობია მფლობელის უფლებები, მაგრამ სამართლებრივი წესრიგი მოითხოვს, დავეყრდნოთ მფლობელის კეთილსინდისიერებას და იგი, საწინააღმდეგოს დამტკიცებამდე, ნივთის მესაკუთრედ მივიჩნიოთ.

სადავო ნივთები წარმოადგენდა ფიტნეს კლუბის ფუნქციონირებისათვის აუცილებელ სპორტულ ინვენტარს და დაკავშირებული იყო მასთან საერთო სამეურნეო დანიშნულებით. შესაბამისად, ივარაუდება, რომ ფართში განთავსებული ნივთების მესაკუთრე იყო შპს „ე-ა“;

ზიანის მოთხოვნასთან დაკავშირებით, სააპელაციო პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ რაიმე მტკიცებულება, რაც დადასტურებდა მოსარჩელის განმარტებას, რომ მოძრავი ნივთების დაყადაღებით შპს „ე-ს“ მიადგა ზიანი, საქმეში არ წარმოდგენილა. ვერც მოსარჩელემ მიუთითა რა ფორმით მიადგა ზიანი საზოგადოებას და კონკრეტულად რაში გამოიხატებოდა აღნიშნული ზიანი. ამასთან, ზიანის არსებობის ფაქტის დადასტურების შემთხვევაშიც, არ დგინდებოდა მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება და მიზეზობრივი კავშირი მოქმედებასა და ზიანს შორის.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილზე, საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლზე, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, და ვინაიდან დადგინდა მოსარჩელის საკუთრების უფლება სადავო მოძრავ ნივთებზე, მიიჩნია, რომ სარჩელი მათი ყადაღისგან გათავისუფლების თაობაზე საფუძვლიანი იყო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 ნოემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ლ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასრულად გამოიკვლია და შეაფასა საქმეში არსებულ მტკიცებულებები, რითაც დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნები. სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია და არ გამოიკვლია ის გარემოება, რომ 2011 წლის 28 იანვრის ხელშეკრულების საფუძველზე, შპს „ე-ს“ უნდა დაეფარა ც.მ-ის დავალიანება ლიზინგის გამცემის მიმართ და მხოლოდ ამის შემდეგ წარმოეშობოდა უფლება მიეღო, ხოლო ც.მ-ს - ვალდებულება გადაეცა სადაო მოძრავი ნივთები. სასამართლომ დადასტურებულად ჩათვალა ის გარემოება, რომ შპს „ე-ს“ 7297 ლარის ნაცვლად გადახდილი აქვს ჯამში მხოლოდ 929 ლარი (ანუ ვალდებულება არ შესრულებულა) და ამ ხელშეკრულების შინაარსის მიხედვით, არც ამ ნივთების მიღების უფლება არ ჰქონდათ, მითუმეტეს, რომ 2012 წლის 8 ივნისის მიღება-ჩაბარების აქტშიცაა მითითებული, რომ შპს „ე-ს“ ეს ნივთები გადაეცა 2011 წლის 28 იანვრის ხელშეკრულების საფუძველზე, ანუ არ არის ის შემთხვევა როდესაც მესაკუთრემ ნივთების განკარგვის თავისუფალი ნება გამოიჩინა. მოცემულ შემთხვევაში, როგორც მიღება-ჩაბარების აქტშია მითითებული, ც.მ-ის მოქმედება გამომდინარეობდა 2011 წლის ხელშეკრულებიდან. ის გარემოება, რომ მიუხედავად შპს „ე-ს“ მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობისა მაინც შედგა მიღება-ჩაბარების აქტი, თანაც ისეთ ვითარებაში, როდესაც ც. მ-ს სასამართლო გადაწყვტილებით დაკისრებული აქვს მ. ლ-ის თანხის გადახდა, მიუთითებს იმაზე რომ ეს ხელშეკრულებაც და მიღება-ჩაბარების აქტიც მხოლოდ იმ მიზნითაა შედგენილი, რომ აღსრულება არ მიქცეულიყო ამ მოძრავ ნოვთებზე და მას იურიდიული შედეგი არ მოჰყოლოდა.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არ შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, რომლებითაც დადასტურებულია, რომ ც. მ-ი შპს „ე-ს“ დირექტორია, ხოლო მისი ქალიშვილი მ. მ-ი შპს „ე-ს“ ერთ-ერთი პარტნიორი. აქედან გამომდინარე, შპს „ე-ს“ ქმედებების უკან, კასატორის აზრით, ფაქტობრივად მოიაზრება ისევ ც. მ-ი, რომელსაც მ. ლ-ის მიმართ ფულადი ვალდებულება აქვს შესასრულებებლი და შპს „ე-ა“ არ გახლავთ ხელშეკრულების კეთილსინდისიერი მხარე.

კასატორის აზრით, სასამართლომ არ შეაფასა არც ის გარემოება, რომ სადავო ნივთები 2011 წლის 28 იანვრის ხელშეკრულების დადებამდე (და მითუმეტეს 2012 წლის 8 ივნისის მიღება-ჩაბარების აქტამდე) განთავსებული იყო შპს „ე-ს“ ფართში და სარგებლობდა შპს „ე-ა“. აქედან გამომდინარე, შპს „ე-ს“ და ც. მ-ს შორის დაიდო არარა გარიგება, რომელსაც იურიდიული შედეგი არ მოჰყოლია.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად გამოიყენა კანონი სკ-158-ე მუხლის პირველი ნაწილი, ვინაიდან სადავო ნივთები 2011 წლის 28 იანვრის ხელშეკრულების დადებამდეც (და მითუმეტეს 2012 წლის 8 ივნისის მიღება-ჩაბარების აქტამდე) განთავსებული იყო შპს „ე-ს “ ფართში და სარგებლობდა შპს „ე-ა“, ანუ ამ შემთხვევაში მფლობელი ნამდვილად არ წარმოადგენდა მესაკუთრესაც, მეორეც, სასამართლოს მიაჩნია, რომ, რადგანაც შპს „ე-ა“ ფიტნესკლუბია და სადავო ნივთებიც სპორტულ ინტვენტარს წარმოადგეს, ივარაუდება, რომ ამ ნივთების მესკაუთრე შპს „ე-ა“, მაშინ, როცა, საქმეში არსებული ლიზინგის ხელშეკრულებითაც დგინდება, რომ ეს ნივთები ც. მ-ს გადაეცა როგორც ინდმეწარმეს და ისინი სამუშაოდ სჭირდებოდა. მას შემდეგ რაც მან ინდმეწარმის სტატუსით შეწყვიტა მუშაობა და განაგრძო საქმიანობა იმავე მიმართულებით, გააგრძელა ამ სადავო ნივთებით სარგებლობა, როგორც უკვე შპს „ე-ის“ დირექტორმა, შპს „ე-ს“ სახელით. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე სასამართლოს მიერ მითითებული არგუმენტაციაც უსაფუძვლოა.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეში არსებული შპს „ე-ს“ 2012 წლის ქონების გადასახადის ყოვეწლიური დეკლარაციაც, რომლის საფუძველზეც დაასკვნა, რომ დეკლარაციაში მითითებული 7497 ლარი მოიცავს სადაო ნივთების ღირებულებას 7249 ლარს. კასატორის აზრით, სასამართლოს ეს მოსაზრება სწორი იქნებოდა, თავად დეკლარაციაში რომ იყოს მითითებული ქონების ჩამონათვალი და ამასთანავე საქმეში არსებობდეს 2011 წლის დეკლარაციაც. 2011 წლისა და 2012 წლის დეკლარაციებს შორის სხვაობა უნდა შეადგენდეს 7249 ლარს. ამასთანავე სასამართლოს სრულყოფილად არ გამოუკვლევია მხარეთა ახსნა-განმარტებებიც, საიდანაც დადგინდა, რომ შპს „ე-ს“ სადავო ნივთების გარდა სხვა ტრენაჟორებიც გააჩნია და დეკლარაციაში მითითებული 7497 ლარი აუცილებლად სადავო ნივთების ღირებულებასაც არ მოიცავს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლომ არასწორად დაასკვნა, რომ სადავო ნივთები შპს „ე-ს“ საკუთრებაა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 5 თებერვლის განჩინებით მ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი უთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. სუსგ 2013 წლის 10 ივლისი, საქმე № ას-26-24-2013; სუსგ 2012 წლის 25 ივნისი, საქმე № ას-262-253-2012; სუსგ 2012 წლის 4 ივნისი, საქმე № ას-1777-1755-2011; სუსგ 2013 წლის 1 ივლისი, საქმე № ას-204-197-2013).

შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% –210ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ (პ№.....) 2015 წლის 30 იანვარს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე