საქმე N:ას-1041-981-2015

საქმე №330210014512692

საქმე №ას-1041-981-2015 11 ნოემბერი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – სს „თ.-ი“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. სს „თ.-მა“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ მიმართ და მოითხოვა, მოპასუხეს დაკისრებოდა 253 061.78 ლარის, 2011 წლის 19 სექტემბრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ყოველთვიურად 253 061.78 ლარის 0.93%-ისა და ზიანის – 27 860 ლარის გადახდა.

2. მოსარჩელის განმარტებით, სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდსა“ (დამკვეთი) და სს „თ.-ს“ (კონტრაქტორი) შორის დამკვეთის მიერ გამოცხადებულ ტენდერში გამარჯვების საფუძველზე დაიდო ნარდობის ხელშეკრულება, რომლის ფარგლებშიც კონტრაქტორმა იკისრა ვალდებულება, 2009 წლის 10 დეკემბრამდე (რაც შემდგომში შეიცვალა 2010 წლის 21 ნოემბრით) განეხორციელებინა ქ.გ.-ის წყალმომარაგების სისტემის სარეაბილიტაციო სამუშაოები. სანაცვლოდ, დამკვეთს კონტრაქტორისათვის უნდა გადაეხადა 2193616.57 ლარი.

3. ტენდერის საკონტრაქტო მონაცემებით გათვალისწინებული იყო ჯარიმა (პირგასამტეხლო) კონტრაქტის ღირებულების 0.1%-ის ოდენობით, რომელიც უნდა დაკისრებოდა მოსარჩელეს სამუშაოთა ვადაგადაცილებით შესრულებისათვის. ჯარიმის მაქსიმალურ ოდენობად განისაზღვრა 219 361.657 ლარი.

4. მოპასუხესთან (ბენეფიციარი) ნაკისრი ვალდებულებების უზრუნველსაყოფად მოსარჩელის (პრინციპალის) მიერ წარდგენილ 2 ტიპის საბანკო გარანტიის ხელშეკრულება – პირველი კონტრაქტის შესრულების საბანკო გარანტია, რომელიც უზრუნველყოფდა კონტრაქტის ვადაგადაცილებით შესრულების შემთხვევაში დაკისრებული ჯარიმის – 219 361.657 ლარის ფარგლებში ანაზღაურებას და მე-2 საბანკო გარანტია საავანსო გადახდაზე, რომელიც 35 000 ლარის ფარგლებში უზრუნველყოფდა ბენეფიციარის მიერ პრინციპალისათვის გადახდილ საავანსო თანხას.

5. მოსარჩელემ განმარტა, რომ 2010 წლის 10 ივნისის მდგომარეობით მისი მხრიდან ვადაგადაცილებით შესრულდა სულ 1 729 279.60 ლარის სამუშაოები, რის სანაცვლოდ მოპასუხემ აღარ აუნაზღაურა მოსარჩელეს 272 125.52 ლარი.

6. მოსარჩელის მითითებით, ქ.გ.-ის წყალმომარაგების ქსელის რეაბილიტაციის პროექტზე შესრულებული სამუშაოების შესახებ 2011 წლის 22 ივნისის საინვენტარიზაციო კომისიის დასკვნის თანახმად, კონტრაქტის პირობებიდან გამომდინარე, სამუშაოების დასრულების დადგენილი ვადის გადაცილებისათვის კონტრაქტორს ეკისრება ჯარომა მაქსიმალური თანხით – 10%-ით. საკონტრაქტო ღირებულება შეადგენს 2 193 616.57 ლარს, შესაბამისად, მისი 10% 219 361.66 ლარია. ობიექტის საბოლოო აზომვის უწყისის თანახმად, პროექტის ინტერესებიდან გამომდინარე, საჭიროებას აღარ წარმოადგენს 419 072.48 ლარის ღირებულების სამუშაოების შესრულება, ხოლო შეუსრულებელი რჩება სს „თ.-ს“ ხარჯთაღრიცხვით 45 264.49 ლარის ღირებულების სამუშაოები, რომელთა შესრულება გათვალისწინებულ უნდა იქნეს შესაბამისი ტენდერის ჩატარების პროცესში.

7. დარჩენილი სამუშაოების შესრულებაზე დამკვეთმა უარი განაცხადა პროექტის ინტერესებიდან გამომდინარე, რითაც შემსრულებელს მიადგა ზიანი. საბოლოოდ, ხელშეკრულების შესრულების ვადაგადაცილების გამო, სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდმა“ სს „თ.-ი“ დააჯარიმა 219 361.66 ლარით, ასევე, გამოითხოვა გარანტისაგან კონტრაქტის შესრულებისა და საავანსო გადახდის გარანტიები – 219 361.66 და 33 700.12 ლარი.

8. მოსარჩელის მოსაზრებით, მოპასუხემ აღარ აანაზღაურა ძირითადი ხელშეკრულებიდან გამომდინარე გადასახდელი 272 125.52 ლარი, ამდენად, მოპასუხემ უკვე დაიკმაყოფილა მოთხოვნა და საბანკო გარანტიების გამოთხოვის სამართლებრივი საფუძველი აღარ არსებობდა, მოპასუხე ამ შემთხვევაში უსაფუძვლოდ გამდიდრდა გამოთხოვილი გარანტიის ღირებულების შესაბამისი თანხით, სულ – 253 061.78 ლარიით.

9. მხარის მითითებით, სამუშაოების შესრულებაზე დამკვეთმა უარი განაცხადა პროექტის ინტერესებიდან გამომდინარე, რითაც შემსრულებელს მიადგა ზიანი – 27860.214 ლარი. აღნიშნული თანხა წარმოადგენდა მოსარჩელე მხარისათვის მისაღებ მოგებას.

10. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ, კონტრაქტის პირობებიდან გამომდინარე, სამუშაოთა დასრულების დაგეგმილი ვადის გადაცილებისათვის კონტრაქტორი უნდა დაჯარიმებულიყო კონტრაქტის თავდაპირველი ღირებულების – 2 193 616.57 ლარის 10%-ით, ანუ 219 361.57 ლარით. დაუსაბუთებელია მოსარჩელის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ამ თანხის გარდა მოსარჩელეს სხვა სახის ფულადი ვალდებულება არ გააჩნდა, რადგან კონტრაქტი ითვალისწინებდა თითოეული გადახდიდან 5%-ის, კონტრაქტის შეუსრულებლობისა და საავანსო გადახდებთან დაკავშირებით არსებული საბანკო გარანტიებით გათვალისწინებული თანხის დაკავებას.

11. მოპასუხის განმარტებით, 2009 წლის 18 ნოემბრის კონტრაქტის შესრულების №... საბანკო გარანტიაში გარანტორმა ვალდებულება იკისრა, სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდისათვის“ გადაეხადა ნებისმიერ თანხას 219 362 ლარის ფარგლებში პირველივე წერილობითი მოთხოვნისთანავე აღნიშნული თანხის მოთხოვნის მიზეზისა და საფუძვლის წარდგენისა თუ დასაბუთების გარეშე. შესაბამისად, ამ საბანკო გარანტიის დაკავშირება კონტრაქტორისათვის ჯარიმის სახით დაკისრებულ 219 362 ლართან არასწორია.

12. სამოქალაქო კოდექსის 879-ე მუხლისა და 880-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე მოპასუხემ მიიჩნია, რომ, სამოქალაქო კოდექსის 419-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, №.. საბანკო გარანტიით გათვალისწინებული 219 361.66 ლარი (ისევე როგორც №.. საბანკო გარანტიაში მითითებული თანხა) ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ამავე ოდენობის ჯარიმასთან ერთად სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდმა“ სწორად მოითხოვა.

13. მოპასუხემ ასევე მიუთითა, რომ მუნიციპალური განვითარების ფონდს არ უნდა გადაეხადა მოსარჩელისათვის 272 125.52 ლარი, რადგან გადახდის №14 სერთიფიკატით, რომელსაც ხელს აწერს მოსარჩელის უფლებამოსილი წარმომადგენელი, შესრულებული სამუშაოს ღირებულება შეადგენდა 1 729 279.60 ლარს, კონტრაქტორისათვის გადახდილი თანხა კი – 1 457 154,08 ლარს. შესაბამისად, მოსარჩელის მტკიცება იმასთან დაკავშირებით, რომ 2011 წლის 10 ივნისის მდგომარეობით დამატებით ჰქონდა შესრულებული 243 987.34 ლარის სამუშაოები არ შეესაბამება რეალობას.

14. ამასთან, სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ მიერ შიდა მოხმარებისათვის შექმნილი დოკუმენტი – საინვენტარიზაციო კომისიის 2011 წლის 22 ივნისის დასკვნა, რომელსაც ხელს არ აწერს მოსარჩელის წარმომადგენელი, ვერ გახდება 2011 წლის 1 სექტემბერს შედგენილი №14 გადახდის სერთიფიკატის იმ ნაწილის საწინააღმდეგო არგუმენტი, რომლითაც 2011 წლის 1 სექტემბრისათვის შესასრულებელ სამუშაოთა ღირებულება შეადგენდა 464 333.97 ლარს, ხოლო სულ გადახდილი თანხა – 1457154.08 ლარს. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მოსარჩელე ხელშეკრულებით გათვალისწინებულისაგან განსხვავებულ სამუშაოებს შეასრულებდა, რაც მოხდა კიდეც ცალკეულ შემთხვევაში, ცხადია, აღნიშნული დაფიქსირდებოდა საინვენტარიზაციო კომისიის შიდა აქტში, მაგრამ მოპასუხისთვის ვერ გახდებოდა იმის მავალდებულებელი გარემოება, რომ მიეღო ამგვარი შესრულება.

15. მოპასუხის მხარის განმარტებით, 2011 წლის 1 სექტემბრის №14 გადახდის სერტიფიკატზე ხელმოწერით მოსარჩელემ წერილობით აღიარა, რომ შესრულებული სამუშაოებისათვის მუნიციპალური განვითარების ფონდმა გადაუხადა 1457154.08 ლარი. ამავე სერტიფიკატზე ხელმოწერით მოსარჩელემ დაადასტურა 219361.66 ლარის ოდენობის ჯარიმის მართებულობაც.

16. მოპასუხის მითითებით, რეალობას არ შეესაბამება ის ფაქტი, რომ მხარემ უარი თქვა 419072.48 ლარის სამუშაოებზე, რადგან ამას სჭირდებოდა კონტრაქტში შესაბამისი ცვლილების შეტანა. საავანსო საბანკო გარანტიაში ჩადებული იყო დებულება იმის თაობაზე, რომ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში გარანტი გადაუხდიდა ბენეფიციარს საგარანტიო თანხას, რომლის ოდენობაც მცირდებოდა პრინციპალის მიერ ბენეფიციარის სასარგებლოდ შესრულებული სამუშაოს ოდენობით. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, ხელშეკრულება შეწყდა. სწორედ ეს გარემოება გახდა №... საბანკო გარანტიის გამოთხოვის საფუძველი 33 700 ლარზე და არა მთლიან 65 300 ლარზე.

17. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სს „თ.-ის“ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 62 860.88 ლარის, 2011 წლის 19 სექტემბრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ყოველთვიურად დავალიანების ძირითადი თანხის – 62 860.88 ლარის 0.5%-ისა (წლიური 6%) და ზიანის სახით 25 144.35 ლარის გადახდა.

18. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში – მოპასუხემ, ხოლო დანარჩენ ნაწილში მოსარჩელემ გაასაჩივრეს სააპელაციო წესით.

19. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და სს „თ.-ის“ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდს“ მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 253 061.78 ლარის, 2011 წლის 19 სექტემბრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე აღნიშნული თანხის წლიური 9%-ის გადახდა, არ დაკმაყოფილდა სს „თ.-“-ის სასარჩელო მოთხოვნა სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდისათვის“ 27 860 ლარის დაკისრების ნაწილში.

20. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 879-ე მუხლით და მიუთითა, რომ საბანკო გარანტიის ძალით ბანკი, სხვა საკრედიტო დაწესებულება ან სადაზღვევო ორგანიზაცია (გარანტი) სხვა პირის (პრინციპალის) თხოვნით კისრულობს წერილობით ვალდებულებას, რომ ნაკისრი ვალდებულების შესაბამისად, გადაუხდის პრინციპალის კრედიტორს (ბენეფიციარს) ფულად თანხას გადახდის შესახებ ბენეფიციარის წერილობითი მოთხოვნის საფუძველზე.

21. ამავე კოდექსის 885-ე მუხლით დადგენილია ბენეფიციარის მიერ მოთხოვნის წარდგენის ფორმა და ვადები, კერძოდ, ამ ნორმის პირველი ნაწილის მიხედვით, საბანკო გარანტიით ბენეფიციარის მოთხოვნა ფულადი თანხის გადახდის შესახებ უნდა წარედგინოს გარანტს წერილობითი ფორმით, გარანტიაში მითითებული დოკუმენტების დართვით. მოთხოვნაში ან მის დანართში ბენეფიციარმა უნდა მიუთითოს, თუ რაში გამოიხატება პრინციპალის მიერ ძირითადი ვალდებულების დარღვევა, რომლის უზრუნველსაყოფადაც გაიცა გარანტია. ამ მუხლის 11 ნაწილის მიხედვით, ბენეფიციარის მიერ გარანტორისათვის ფულადი თანხის გადახდის შესახებ მოთხოვნის წერილობითი ფორმით წარდგენა საჭირო არ არის, თუ ბენეფიციარსა და გარანტორს შორის არსებობს შეთანხმება ელექტრონული დოკუმენტბრუნვის სისტემის გამოყენებით ფულადი თანხის გადახდის შესახებ მოთხოვნის მიღების თაობაზე. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, ბენეფიციარის მოთხოვნა უნდა წარედგინოს გარანტს გარანტიით განსაზღვრული იმ ვადის დამთავრებამდე, რა ვადითაც იგი გაიცა.

22. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მოხმობილი ნორმებიდან ერთმნიშვნელოვნად დაასკვნა, რომ გარანტს პრინციპალის კრედიტორისათვის (ბენეფიციარისათვის) ფულადი თანხის გადახდის ვალდებულება წარმოეშობა, თუ ბენეფიციარის მოთხოვნა აკმაყოფილებს კანონით დადგენილ შემდეგ მოთხოვნებს: ა. წარდგენილია გარანტიაში მითითებული დოკუმენტები; ბ. მითითებულია ის, თუ რაში გამოიხატება პრინციპალის მიერ ძირითადი ვალდებულების დარღვევა, რომლის უზრუნველსაყოფადაც გაიცა გარანტია; გ. დაცულია მოთხოვნის წარდგენის ვადა, ანუ, მოთხოვნა წარდგენილია გარანტიით განსაზღვრული იმ ვადის დამთავრებამდე, რა ვადითაც იგი გაიცა.

23. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საბანკო გარანტიის ერთ-ერთი მთავარი დამახასიათებელი ნიშანი, რაც მას გამოარჩევს ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფის სხვა საშუალებებისაგან, არის საბანკო გარანტიის დამოუკიდებლობა ძირითადი ვალდებულებისაგან. საბანკო გარანტია ეფუძნება არა მხარეთა შეთანხმებას (ხელშეკრულებას), არამედ მისი გამცემი პირის (გარანტის) ცალმხრივ და უპირობო ვალდებულებას. საბანკო გარანტიის ზემოაღნიშნული თავისებურება ასახულია სამოქალაქო კოდექსის 881-ე მუხლში, რომლის თანახმად, საბანკო გარანტიით გათვალისწინებული გარანტის ვალდებულება ბენეფიციარის წინაშე მათ შორის ურთიერთობისას არ არის დამოკიდებული იმ ძირითად ვალდებულებაზე, რომლის შესრულების უზრუნველსაყოფადაც არის ის გაცემული, მაშინაც კი, როცა გარანტია შეიცავს მითითებას ამ ვალდებულებაზე. ბენეფიციარის წინაშე გარანტის ვალდებულების ძირითადი ვალდებულებისაგან დამოუკიდებლობის პრინციპის გამოხატულება იმაში მდგომარეობს, რომ ბენეფიციარისათვის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად კანონმდებელი ორ ძირითად შემთხვევას განიხილავს, კერძოდ: თუ ბენეფიციარის მოთხოვნა ან თანდართული დოკუმენტები არ შეესაბამება გარანტიის პირობებს, ანდა ისინი წარედგინა გარანტს გარანტიით განსაზღვრული ვადის დამთავრების შემდეგ (სამოქალაქო კოდექსის 887-ე მუხლის პირველი ნაწილი). ცხადია, დასახელებულ პირობათაგან არც ერთს არა აქვს კავშირი ძირითად ვალდებულებასთან. რაც შეეხება ძირითად ვალდებულებასთან დაკავშირებულ შემთხვევებს, როგორიცაა საბანკო გარანტიით უზრუნველყოფილი ძირითადი ვალდებულების მთლიანად ან ნაწილობრივ შესრულება, მისი სხვა საფუძვლებით შეწყვეტა ან ბათილად აღიარება, კანონი მათ გარანტის ვალდებულებისაგან გათავისუფლების საფუძვლად არ განიხილავს. ასეთ შემთხვევებში გარანტი უფლებამოსილია, დაუყოვნებლივ აცნობოს ამის შესახებ ბენეფიციარსა და პრინციპალს, თუმცა მიუხედავად ამ შეტყობინებისა, ბენეფიციარის განმეორებითი მოთხოვნა დაკმაყოფილებას ექვემდებარება (სამოქალაქო კოდექსის 887-ე მუხლის მეორე ნაწილი).

24. საბანკო გარანტიის ერთ-ერთ პირობას წარმოადგენს შეთანხმება გადასახდელი თანხის ოდენობასთან მიმართებით, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 888-ე მუხლი არეგულირებს გარანტის ვალდებულების ფარგლების საკითხს, რომლის თანახმად საბანკო გარანტიით გათვალისწინებული გარანტის ვალდებულება ბენეფიციარის მიმართ შემოიფარგლება იმ თანხის გადახდით, რომელზეც გაიცა გარანტია. ასევე, გარანტიის პირობას შეიძლება წარმოადგენდეს, თუ რომელი ვალდებულების შესასრულებლად იქნა გაცემული საბანკო გარანტია. ამავე კოდექსის 880-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საბანკო გარანტია უზრუნველყოფს პრინციპალის მიერ ბენეფიციარის მიმართ თავისი მოვალეობის სათანადო შესრულებას.

25. სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების დანაწესიდან გამომდინარე, ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია, რომ ერთი პირის გამდიდრება მოხდეს მეორის ხარჯზე და ასეთი გამდიდრება მოკლებული იყოს იურიდიულ საფუძველს, რომელიც ან თავიდანვე არ არსებობს, ან შემდგომში იშლება. ამასთან, არავითარი მნიშვნელობა არ აქვს იმ გარემოებას, თუ რის შედეგად დადგა უსაფუძვლო გამდიდრების ფაქტი – თავად დაზარალებულის, გამდიდრებულის თუ მესამე პირთა მოქმედების შედეგად ან განხორციელდა იგი მათი ნების საწინააღმდეგოდ. ასევე, მნიშვნელოვანი არ არის ამ სამართალურთიერთობაში მონაწილე სუბიექტთა ბრალეულობა, კეთილსინდისიერება და მათ მიერ განხორციელებული მოქმედებების მართლზომიერება, თუ მართლწინააღმდეგობა. სარჩელის დასაკმაყოფილებლად მნიშვნელოვანია მხოლოდ ობიექტური შედეგი – ერთი პირის მიერ მეორე პირის ხარჯზე რაიმე სამართლებრივი სიკეთის შეძენა (დაზოგვა) შესაბამისი სამართლებრივი საფუძვლის არსებობის გარეშე. აუცილებელია, რომ გამდიდრება მოხდეს სხვის ხარჯზე, რის შედეგადაც ერთი პირის ქონების გაზრდა ხდება მეორე პირის ქონების შესაბამისი შემცირების ხარჯზე.

26. უსაფუძვლო გამდიდრების ფაქტის არსებობის შემთხვევაში იგულისხმება, რომ პირმა ქონება მიიღო (შეიძინა) შესაბამისი იურიდიული საფუძვლის გარეშე, რის გამოც აღნიშნული შენაძენი ექვემდებარება კიდეც უფლებამოსილი პირისათვის დაბრუნებას, ანუ უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტის ნორმები აღჭურვილია დაცვითი ფუნქციით, უზრუნველყოფს რა არაუფლებამოსილი სუბიექტისაგან უსაფუძვლოდ მიღებული ქონების ამოღებას და მისი უფლებამოსილი პირისათვის გადაცემას. შედეგობრივი თვალსაზრისით, სამართლისათვის აბსოლუტურად არავითარი მნიშვნელობა არ აქვს, თუ რა საშუალებით გამდიდრდა პირი – მიიღო თუ დაზოგა ქონება. ფაქტია, ვითომ კრედიტორის ქონებრივ სფეროში აღმოჩნდა ქონება, რომელსაც იქ არსებობის იურიდიული საფუძველი არ გააჩნია და, აქედან გამომდინარე, ექვემდებარება უფლებამოსილი პირისათვის დაბრუნებას.

27. ამდენად, სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლი არეგულირებს ისეთ შემთხვევებს, როდესაც შემსრულებელი ახორციელებს ფაქტიურად არარსებულ ვალდებულებას, რაც იწვევს პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენას მითითებული ნორმის დანაწესიდან გამომდინარე.

28. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოპასუხემ, ხელშეკრულების დარღვევის გამო, დააჯარიმა მოსარჩელე კონტრაქტის საწყისი ღირებულების 10%-ით – 219 361.66 ლარით და დაუკავა ამ ოდენობის თანხა. მიუხედავად ამისა, დადასტურებულია, რომ მოპასუხემ 2011 წლის 20 აპრილს მიმართა გარანტ შპს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ი.-ს“ და მოითხოვა ხელშეკრულების შესრულების საბანკო გარანტიის – 219361, 66 ლარის გადახდა, რომელიც ჩაირიცხა მისთვის 2011 წლის 26 ივლისსა და 19 სექტემბერს.

29. სააპელაციო პალატამ ასევე დაადგინა, რომ მიუხედავად სს „თ.-ის“ მიერ 2009 წლის ძირითადი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული 1 729 279,60 ლარის ღირებულების სამუშაოების შესრულებისა, მოპასუხემ მიმართა საავანსო გადახდის საბანკო გარანტიას, რის საფუძველზეც მან მიიღო გარანტორისაგან 33 700,12 ლარი.

30. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მითითებული თანხების გარანტორისაგან გამოთხოვის საფუძველი არ არსებობდა, შესაბამისად, მოპასუხეს უნდა დაეკისროს 253 061,78 ლარის გადახდა და სასარჩელო მოთხოვნა ამ ნაწილში დასაბუთებულია.

31. სამოქალაქო კოდექსის 981-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მხარეთა შორის ზემოაღნიშნული ნორმით განსაზღვრული გარემოებების მტკიცების ტვირთის განაწილების, ასევე იმის გათვალისწინებით, რომ საბაზრო ეკონომიკის პირობებში ფული განიხილება როგორც ყველაზე ბრუნვაუნარიანი საგანი და მისი ფლობა უპირობოდ იძლევა შემოსავლის მიღების პრეზუმფციას, გონივრულ და სამართლიან ანაზღაურებას, ასევე, მოვალისათვის სავარაუდო ზიანს წარმოადგენს გადასახდელი თანხის – 253 061,78 ლარის წლიური 9%-ის დაკისრება მოპასუხისათვის 2011 წლის 19 სექტემბრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე.

32. სააპელაციო პალატამ დაუსაბუთებლად ჩათვალა მოსარჩელის მოთხოვნას სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდისათვის“ სს „თ.-ის“ სასარგებლოდ ზიანის სახით 27 860 ლარის დაკისრების შესახებ, რადგან მოსარჩელემ სათანადო მტკიცებულებების საფუძველზე ვერ დაადასტურა ის გარემოება, რომ დარჩენილი 464 336,97 ლარის ღირებულების სამუშაოები არ შესრულდა დამკვეთის ბრალით.

33. სააპელაციო სასამართლომ საქმის განხილვისას დაადგინა, რომ მოსარჩელესთან ხელშეკრულების შეწყვეტას საფუძვლად დაედო მის მიერ ხელშეკრულების ვადის დარღვევა. შესაბამისად, კონტრაქტორის მიერ სამუშაოთა დასრულების დაგეგმილი თარიღის თვეებით ვადაგადაცილების გამო, დამკვეთ სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ მხრიდან გარკვეული სამუშაოების მიმართ ინტერესის დაკარგვა არ შეიძლება, განხილულ იქნეს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოების ნაწილის შესრულებაზე უარის თქმად.

34. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდმა“ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება შემდეგი საფუძვლებით:

35. კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა უსაფუძვლო გამდიდრების მარეგულირებელი ნორმები, ვინაიდან უსაფუძვლო გამდიდრება სუბსიდიარული ხასიათის მატარებელია, შესაბამისად, არ უნდა არსებობდეს სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების სახელშეკრულებო ან სხვა კანონისმიერი საფუძველი. სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის შესაბამისად, უსაფუძვლო გამდიდრების დროს აუცილებელია, არსებობდეს ქონების გადაცემის ფაქტი, რასაც გააჩნია სამართლებრივი საფუძველი.

36. მოცემულ შემთხვევაში მხარეებს შორის არსებობდა სახელშეკრულებო ურთიერთობა, რომელიც ითვალისწინებდა ვალდებულების შეუსრულებლობისათვის საჯარიმო სანქციის სახით შესრულების გარანტიით უზრუნველყოფილ თანხას, როგორც წინასწარ შეთანხმებულ ჯარიმას, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს აპელირება უსაფუძვლო გამდიდრებაზე დაუსაბუთებელია.

37. მხარემ ჩათვალა, რომ არასწორია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მსჯელობა, რომ ვითომ კრედიტორის ქონებრივ სფეროში აღმოჩნდა ქონება, რომელსაც იქ არსებობის იურიდიული საფუძველი არ გააჩნია და უნდა დაუბრუნდეს უფლებამოსილ პირს.

38. კასატორის მითითებით, სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლის თანახმად, მხარეებმა ხელშეკრულების ხელმოწერით გამოხატეს ნება და შეთანხმდნენ რამდენიმე სახის პირგასამტეხლოზე – ვადაგადაცილებისათვის ყოველდღიურ სანქციაზე და ხელშეკრულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში (ხელშეკრულება შეწყდა კონტრაქტორის მხრიდან ვალდებულებების შეუსრულებლობის გამო) საბანკო გარანტიით (შესრულების გარანტია) უზრუნველყოფილ თანხაზე. შესაბამისად, ფონდს სრული იურიდიული საფუძველი გააჩნდა, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების დარღვევისათვის, ხელშეკრულების პირობებიდან გამომდინარე, სს „თ.-სათვის“ ცალკეული სანქციები დაეწესებინა.

39. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლზე და მიიჩნია, რომ ფონდმა განახორციელა ფაქტობრივად არარსებული ვალდებულება, შესაბამისად, არსებობს ფონდის მიერ უსაფუძვლოდ მიღებული თანხის – 253 061,78 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრების წინაპირობა.

40. კასატორმა მიიჩნია, რომ ფონდს გააჩნდა თანხის გამოთხოვის კანონიერი საფუძველი, ამდენად, სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ აღნიშნულ მუხლზე მითითება არასწორია.

41. სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ მიერ საბანკო გარანტიების გამოთხოვა მოხდა მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულების ფარგლებში. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ შესრულების საბანკო გარანტია უზრუნველყოფდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ჯარიმას. მხარემ ჩათვალა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 249-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილების შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლო ვალდებული იყო, გადაწყვეტილების აღწერილობით ნაწილში მოკლედ მიეთითებინა სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოებანი, მტკიცებულებანი, რომლებსაც სასამართლოს დასკვნები ემყარება, მოსაზრებანი, რომლებითაც სასამართლო უარყოფს ამა თუ იმ მტკიცებულებას, ასევე, სამართლებრივი შეფასება და კანონები, რომლებითაც სასამართლო ხელმძღვანელობდა, თუმცა სააპელაციო პალატას არ მიუთითებია არც მსგავსი სახის მარეგულირებელ ნორმაზე და არც მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულების პუნქტზე, რომელიც ანალოგიური შინაარსის იქნებოდა.

42. სამოქალაქო კოდექსის 880-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით სრულიად მკაფიოდ დგინდება, რომ სს „თ.-მა“ ვერ შეასრულა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება, შესაბამისად, მოცემული ნორმის მიხედვით, არსებობდა გამოთხოვის სამართლებრივი საფუძვლები. სააპელაციო პალატამ უგულებელყო კანონი, მხარეთა შეთანხმება და სამართლებრივად დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება მიიღო.

43. კასატორი არ დაეთანხმა სააპელაციო სასამართლოს მიერ სამოქალაქო კოდექსის 981-ე მუხლის მეორე ნაწილის განმარტებას, რომლის შესაბამისადაც ფონდს დაეკისრა 2011 წლის 19 სექტემბრიდან თანხის პროცენტი. აღსანიშნავია, რომ სამოქალაქო კოდექსის 981-ე მუხლის მეორე ნაწილის გამოყენებისათვის სავალდებულო პირობაა ფონდის ბრალეულობა (ბრალეულობის განმარტება კი უნდა მოხდეს 981-ე მუხლის პირველ ნაწილთან ერთად, სადაც საუბარია ბრალეულობის ფორმაზე, განზრახვაზე ან უხეშ გაუფრთხილებლობაზე) და ვალის არსებობა.

44. კონკრეტულ შემთხვევაში ბრალეულობაზეა საუბარი ვერ იქნება, რადგან შესრულებისა და საავანსო გარანტიების გამოთხოვის საფუძველი, როგორც ხელშეკრულებით, ასევე კანონით არის მხოლოდ ვალდებულების დარღვევა.

45. მხარემ მიიჩნია, რომ სს „თ.-მა“ ვერ უზრუნველყო ხელშეკრულებით დათქმულ ვადაში სამუშაოების დასრულება და სამუშაოების დაუსრულებლობა გახდა ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველი. ამდენად, სააპელაციო პალატის განმარტება, რომ ავანსისა თუ შესრულების გარანტიების გამოთხოვა ფონდის მხრიდან უსაფუძვლოდ მოხდა, ამ კონკრეტულ საქმეში სააპელაციო სასამართლოს თავისებური ინტერპრეტაციაა, რაც ვერ ჩაითვლება ფონდის მხრიდან ბრალეული ქმედების განსახორციელებლად, ვინაიდან ფონდმა არ იცოდა და არ შეიძლება, სცოდნოდა, რა შესაძლო განმარტებას მისცემდა სააპელაციო სასამართლო. ასევე საბანკო გარანტიის გამოთხოვით არ მომხდარა ვალის აღება, ვინაიდან გამოთხოვა განხორციელდა სს „თ.-ის“ მხრიდან ნარდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუსრულებლობის შედეგად.

46. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 16 ოქტომბრის განჩინებით სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

47. 2015 წლის 4 ნოემბერს საკასაციო სასამართლოს განცხადებით მიმართა სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ წარმომადგენელმა მ. ხ.-ემ, წარმოადგინა მორიგების აქტი და მოითხოვა მხარეთა შორის მორიგების დამტკიცება შემდეგი პირობებით:

1. საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 28 ოქტომბრის №2286 განკარგულების საფუძველზე, სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდი“ იხდის 253 061,78 ლარს (ორას ორმოცდაცამეტი ათას სამოცდაერთი ლარი და სამოცდათვრამეტი თეთრი), რომელიც წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს 2015 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილების (საქმე №2ბ/7201-14) სარეზოლუციო ნაწილის მე-4 პუნქტით დაკისრებულ თანხას, კონტრაქტორის სასარგებლოდ, ხოლო კონტრაქტორი 253 061,78 ლარის (ორას ორმოცდაცამეტი ათას სამოცდაერთი ლარი და სამოცდათვრამეტი თეთრი) გადახდის სანაცვლოდ უარს აცხადებს:

ა) თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2015 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილების გასაჩივრებაზე და სხვა ნებისმიერ უფლებაზე, რაც წარმოეშვა და შესაძლოა წარმოეშვას აღნიშნული გადაწყვეტილებიდან, მათ შორის 253 061,78 ლარის 2011 წლის 19 სექტემბრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე დარიცხული თანხის წლიური 9%-ის გადახდის, ადვოკატის ხარჯების – 10 000 ლარისა და გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 230 ლარის გადახდის მოთხოვნებზე;

ბ) თბილისის სააპელაციო სასამართლოში განხილული №2ბ/7201-14 საქმიდან კონტრაქტორისათვის წარმოქმნილ/წარმოსაქმნელ, ასევე, მიკუთვნებულ/ მისაკუთვნებელ ყველა სხვა მოთხოვნაზე;

გ) კონტრაქტორსა და ფონდს შორის 2009 წლის 24 ნოემბერს გაფორმებული №.. ხელშეკრულებიდან წარმოქმნილი/წარმოსაქმნელი ნებისმიერი ვალდებულებითი თუ კანონისმიერი უფლების მოთხოვნაზე.

2. კონტრაქტორის მხრიდან 253 061,78 ლარის მიღებით მთლიანად და სრულად დაკმაყოფილებულია ფონდის მიმართ კონტრაქტორის მოთხოვნა, რომელიც წარმოშობილია და შესაძლოა წარმოიშვას, როგორც სააპელაციო სასამართლოს 2015 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილებიდან (საქმე №2ბ/7201-14), ასევე, 2009 წლის 24 ნოემბერს გაფორმებული №.. ხელშეკრულებიდან;

3. ფონდი იღებს ვალდებულებას, საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 28 ოქტომბრის №2286 განკარგულებით გათვალისწინებული თანხა – 253 061,78 ლარი (ორას ორმოცდაცამეტი ათას სამოცდაერთი და სამოცდათვრამეტი თეთრი) დაუყოვნებლივ, მაგრამ არა უგვიანეს 10 (ათი) სამუშაო დღისა გადაუხადოს კონტრაქტორს შემდეგ საბანკო ანგარიშზე: „ბ. ბანკი“, ბანკის კოდი D., ა/ა G;

4. მხარეები თანხმდებიან, რომ თითოეული მხარე თავად გადაიხდის, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, დადგენილ საპროცესო ხარჯებს (მათ შორის სახელმწიფო ბაჟს), რომელიც უკავშირდება კონტრაქტორსა და ფონდს შორის 2009 წლის 24 ნოემბერს გაფორმებული №.. ხელშეკრულებიდან წარმოშობილი დავის თაობაზე სარჩელის, სააპელაციო/საკასაციო საჩივრების წარმოებას, რაც გულისხმობს იმას, რომ კონტრაქტორი სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადაიხდის პირველი და მეორე ინსტანციების სასამართლოების მიერ გადაწყვეტილების გამოტანამდე გადავადებულ სახელმწიფო ბაჟს – 10500 (ათი ათას ხუთასი) ლარის ოდენობით;

5. იმ შემთხვევაში, თუ კონტრაქტორი დაარღვევს მორიგების აქტით მის მიერ ნაკისრ ვალდებულებებს და მორიგების აქტის პირველ პუნქტში განსაზღვრული თანხის მიღების შემთხვევაში უარს იტყვის მისი მხრიდან მორიგების აქტით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებაზე (კერძოდ, უარს არ იტყვის ნებისმიერი სახის მოთხოვნაზე ფონდის მიმართ, რომელიც წარმოექმნა ან შეიძლება წარმოექმნას წინამდებარე მორიგების აქტით განსაზღვრულ სასამართლო საქმიდან (№2ბ/7201-14) თუ №.. ხელშეკრულებიდან), მას დაეკისრება პირგასამტეხლო 253 061 78 ლარის (ორას ორმოცდაცამეტი ათას სამოცდაერთი ლარი და სამოცდათვრამეტი თეთრი) 10%-ის გადახდა ფონდის სასარგებლოდ.

6. იმ შემთხვევაში, თუ საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 28 ოქტომბრის №2286 განკარგულებით ფონდისათვის გამოყოფილ თანხას ფონდი არ გადაუხდის კონტრაქტორს და არ შეასრულებს მორიგების აქტის 1.3 პუნქტით განსაზღვრულ ვალდებულებას, ფონდს დაეკისრება პირგასამტეხლო ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 253 061,78 (ორას ორმოცდაცამეტი ათას სამოცდაერთი ლარი და სამოცდათვრამეტი თეთრი) ლარის 0,1%–ის გადახდა კონტრაქტორის სასარგებლოდ;

7. პირგასამტეხლოს დაკისრება მხარეებს არ ათავისუფლებს ძირითადი ვალდებულებების შესრულებისაგან;

8. მორიგების აქტის ხელმოწერით მხარეები აცხადებენ, რომ მორიგების აქტის ყველა პირობა წარმოადგენს მათი ნამდვილი ნების გამოვლენას, სრულად ეთანხმებიან მორიგების აქტის ყველა პირობას და აცხადებენ თანხმობას ნებაყოფლობით მის შესრულებაზე;

9. მორიგების აქტზე ხელმოწერით მხარეები ადასტურებენ, რომ უარს აცხადებენ მორიგების აქტში ასახული პირობების გასაჩივრებაზე;

10. მორიგების აქტი შედგენილია ქართულ ენაზე, თანაბარი იურიდიული ძალის მქონე 3 (სამ) ეგზემპლარად;

11. ფონდის მიერ მორიგების აქტით განსაზღვრული თანხის გადარიცხვა მოხდება კონტრაქტორის მიერ ფონდისათვის მიწოდებულ საბანკო ანგარიშზე, რაც აღნიშნულია მე-3 პუნქტში. ფონდი პასუხს არ აგებს კონტრაქტორის მიერ მიწოდებული საბანკო ანგარიშის რეკვიზიტების სისწორეზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

48. საკასაციო სასამართლო გაეცნო მხარეთა მიერ წარმოდგენილ მორიგების აქტს და მიიჩნევს, რომ შუამდგომლობა მორიგების დამტკიცების თაობაზე უნდა დაკმაყოფილდეს, ხოლო მოცემული საქმის წარმოება შეწყდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

49. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლით განმტკიცებულია სამოქალაქო სამართალწარმოებისათვის მნიშვნელოვანი დისპოზიციურობის პრინციპი, რაც უმთავრესად ნიშნავს მხარეთა მიერ საკუთარი ნების საფუძველზე კანონით მათთვის მინიჭებული უფლებების განკარგვას. მათ შორისაა ამავე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული უფლება, მხარეებმა დავის შეწყვეტის მიზნით, მიაღწიონ შეთანხმებას გარკვეულ პირობებზე (მორიგდნენ), რომელიც ორმხრივ მავალდებულებელია და სასამართლოს მიერ დამტკიცების შემთხვევაში ექვემდებარება აღსრულებას.

50. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეზე წარმოდგენილი მორიგების აქტით განსაზღვრული პირობები გამოხატავს მხარეთა ნებას, რაც დასტურდება სანოტარო აქტით დამოწმებული მხარეთა წარმომადგენლების ხელმოწერებით, ამავდროულად, მორიგების აქტის შინაარსი არ ეწინააღმდეგება კანონს.

51. აღსანიშნავია, რომ მორიგების აქტი ხელმოწერილია, ერთი მხრივ, სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ წარმომადგენელ მ. ხ.-ის მიერ, რომლის რწმუნებულება მორიგების უფლებამოსილების მინიჭების თაობაზე დაერთო მორიგების აქტს და, მეორე მხრივ, სს „თ.-ის“ დირექტორ გ. ნ.-ის მიერ.

52. საკასაციო პალატა დამატებით აღნიშნავს, რომ მხარეებისათვის ცნობილია წინამდებარე მორიგების აქტის სასამართლოს მიერ დამტკიცების სამართლებრივი შედეგები, კერძოდ, მორიგების აქტის დამტკიცების თაობაზე სასამართლო განჩინების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ სასამართლოს მიერ საქმის წარმოება წყდება და მხარეებს აღარ აქვთ უფლება, განმეორებით მიმართონ სასამართლოს იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით.

53. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, სასამართლო, მხარეთა განცხადებით ან თავისი ინიციატივით, შეწყვეტს საქმის წარმოებას, თუ მხარეები მორიგდნენ. იმავე კოდექსის 273-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ შეიძლება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე, 273-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. დამტკიცდეს მორიგება სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდსა“ და სს „თ.-ს“ შორის შემდეგი პირობებით:

2. შეწყდეს სამოქალაქო საქმის წარმოება სს „თ.-ის“ სარჩელის გამო სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ მიმართ ფულადი ვალდებულების შესრულებისა და ზიანის ანაზღაურების შესახებ.

3. განემარტოთ მხარეებს, რომ სასამართლოში დავა იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით დაუშვებელია.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ნ. ბაქაქური