№ ას-288-276-2015 20 ნოემბერი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ხ. ო-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ი. დ-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015წლის 16 იანვრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. ი. დ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ხ. ო-ის მიმართ უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე შემდეგი დასაბუთებით:

2. მოსარჩელის განმარტებით, 2013 წლის 17 ივნისს ქ. თელავში მცხოვრებ მ. ს-ან 35 000 აშშ დოლარად შეიძინა სახლი და მიწის ნაკვეთი, რომელიც მდებარეობს ქ. თელავში, ჭ-ის ქ.№...-ში. აღნიშნული ქონება (საკადასტრო კოდით № ...) საკუთრების უფლებით აღირიცხა საჯარო რეესტრში მოსარჩელის სახელზე.

3. მოსარჩელის მითითებით, მის მიერ შეძენილი ქონება ადრე ეკუთვნოდა ხ. ო-ს, რომელმაც ვალის ანგარიშში საკუთრებაში გადასცა მ. ს-ს. მის მიერ სახლის შეძენის დროს, სახლში აღმოჩნდა ხ. ო-ის კუთვნილი ავეჯი. კერძოდ, სახლის პირველი სართულზე, ჰოლში განთავსებულია ავეჯის სამეული და მაგიდა. მეორე სართულზე დაკეტილია ერთი ოთახი, რომელშიც განთავსებულია სხვადასხვა სახის ავეჯი, ასევე სამზარეულოში აწყვია სამზარეულოს ავეჯი. ავტოფარეხში ასევე აწყვია მისი ნივთები.

4. მოსარჩელის განმარტებით, ვინაიდან იგი უკვე ცხოვრობს აღნიშნულ სახლში და ამავე დროს, ატარებს სარემონტო სამუშაოებს, მან მოპასუხეს მოსთხოვა გაეტანა თავისი ნივთები და გაეთავისუფლებინა დაკავებული ფართი, რაზეც მოპასუხემ უარი განაცხადა იმ მოტივით, რომ მას სურდა თავისი ბინის გამოსყიდვა, მიუხედავად იმისა, რომ არანაირი შეთანხმება აღნიშნულის თაობაზე არ არსებობს.

5. მოსარჩელის აზრით, ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, მას ხელი ეშლება სრულყოფილად განახორციელოს საკუთრების უფლება.

6. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მისი მხრიდან არანაირ ხელშეშლას ადგილი არ აქვს. მიუხედავად იმისა, რომ სადავო უძრავი ქონება ირიცხება მოსარჩელის საკუთრებაში, მისი საკუთრების უფლება არ არის სრულყოფილი, ვინაიდან მხარეებს შორის არსებობდა სასესხო ურთიერთობა და მის უზრუნველსაყოფად, ქონების იპოთეკით დატვირთვის ნაცვლად, მოსარჩელის მიერ მოპასუხის შეცდომაში შეყვანის მიზნით, მხარეებს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომელიც თვალთმაქცურია და შესაბამისი იურიდიული შედეგების დადგომას არ ითვალისწინებდა.

7. თელავის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილებით ი. დ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა: მოპასუხე ხ. ო-ს დაევალა შეეწყვიტა მოსარჩელისათვის ქონებით სარგებლობაში ხელშეშლა, გაეტანა ქ. თელავში, ჭ-ის ქ. №...-ში მდებარე მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული სახლიდან (სახლის პირველ სართულზე ჰოლიდან რბილი ავეჯის სამეული და მაგიდა; მეორე სართულზე დაკეტილი ერთი ოთახიდან სხვადასხვა სახის ავეჯი, ასვე სამზარეულოდან სამზარეულოს ავეჯი) და ავტოგარაჟიდან თავისი ნივთები და გამოეთავისუფლებინა ფართი.

8. რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ხ. ო-მა.

9. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 16 იანვრის განჩინებით ხ. ო-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თელავის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილება.

10. საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერით სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თელავში ჭ-ის ქ. №...-ში მდებარე უძრავი ქონება (საკადასტრო კოდით №... (ნაკვეთის წინა ნომერი: ...)), საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია მოსარჩელე ი. დ-ის სახელზე.

11. 2013 წლის 17 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულებით პალატამ დადგინა, რომ მ. ს-სა და ი. დ-ს შორის დაიდო უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე, უძრავი ნივთი, საკადასტრო მონაცემებით: ზონა თელავი - 53, სექტორი ქ. თელავი - 20, კვარტალი - 45, ნაკვეთი - 182, ნაკვეთის საკუთრების ტიპი: საკუთრება. ნაკვეთის ფუნქცია: სასოფლო-სამეურნეო (საკარმიდამო), დაზუსტებული ფართობი: 434.00 კვ.მ. შენობა-ნაგებობის ჩამონათვალი: №1, შენობა-ნაგებობ(ებ)ის საერთო ფართი: 251.00, სხვა ფართი: გაშენების ფართი 159.65 კვ.მ., მის: ქ. თელავი, ჭ-ის ქ. №..., 2013 წლის 20 ივნისიდან აღირიცხა მოსარჩელე ი. დ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით. მითითებული ნასყიდობის ხელშეკრულების გათვალისწინებით, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის კუთვნილი უძრავი ნივთის ფართის ფლობას დღემდე ახორციელებს მოპასუხე ხ. ო-ი, რომელმაც ვერ დაადასტურა სადავო უძრავი ნივთის მართლზომიერად ფლობის სამართლებრივი საფუძველი.

12. პალატამ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლებზე დაყრდნობით განმარტა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხემ ვერ დაადასტურა ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ ხ. ო-ი სადავო უძრავ ნივთს მართლზომიერად ფლობს.

13. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა სააპელაციო საჩივარში გამოთქმული პრეტენზია იმის თაობაზე, რომ სასამართლოს მიერ არ იქნა დადგენილი მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ ქონებაში მოპასუხის კუთვნილი უძრავი ნივთების განთავსების ფაქტი.

14. პალატამ ყურადღება გაამახვილა თბილისის სააპელაციო სასამართლოში საქმის ზეპირი განხილვისას აპელანტის წარმომადგენლის მიერ მიცემულ ახსნა-განმარტებაზე, სადაც მხარე თავად ადასტურებს, რომ მოპასუხის უძრავ ნივთებს მართლაც უკავიათ მოსარჩელე ი. დ-ის კუთვნილი ფართი (იხ. 16.01.2015წ. სასამართლო სხდომის ოქმი - 14:34:39-14:35:00 სთ).

15. სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებით დასტურდებოდა, რომ უძრავი ქონება, სადაც განთავსებულია სადავო ნივთები, საკუთრების უფლებით აღრიცხულია მოსარჩელის სახელზე. პალატამ ასევე დაადგინა, რომ ნივთები, რომლის ბინიდან გატანასაც ითხოვდა მოსარჩელე, წარმოადგენდა მოპასუხის საკუთრებას და არ არსებობდა მოპასუხის მხრიდან უძრავი ნივთის ფართის ფლობის სამართლებრივი საფუძვლები. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე საფუძვლიანი იყო და მართებულად იქნა იგი დაკმაყოფილებული პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ.

16. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე ხ. ო-მა შეიტანა საკასაციო საჩივარი და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

17. სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილებაში არ იმსჯელა აპელანტის მიერ მითითებულ დარღვევებთან დაკავშირებით, რომელიც ეხებოდა მოსარჩელის მიერ გადახდილ სახელმწიფო ბაჟს. კერძოდ, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა მიჩნეული წინამდებარე საქმე არაქონებრივ დავად, რისთვისაც გათვალისწინებულია სახ. ბაჟი 100 ლარი, რომელიც მოსარჩელემ გადაიხადა. საკასაციო საჩივრის ავტორის განმარტებით, აღნიშნული დავა წარმოადგენდა ქონებრივ სამართლებრივ დავას, რომელზეც შეუძლებელია დავის საგნის ფასის განსაზღვრა, შესაბამისად, დავის საგნის ფასი უნდა განსაზღვრულიყო 4000 ლარით (სსკ 41-ე მუხლის ,,კ’’ პუნქტის თანახმად), ხოლო სახელმწიფო ბაჟის ოდენობად 4000 ლარის 3%, რაც შეადგენს 120 ლარს. ამრიგად, სასამართლოს, მაშინ, როდესაც მოსარჩელემ სარჩელი წარადგინა და დაურთო 100 ლარიანი სახელმწიფო ბაჟის ქვითარი, უნდა გამოეტანა განჩინება სარჩელის მიღებაზე უარის თქმის შესახებ, ვინაიდან სახელმწიფო ბაჟი არ იყო გადახდილი სრულად.

18. სააპელაციო სასამართლომ ასევე არასწორად დააკისრა მას მოსარჩელის წარმომადგენლისათვის გაწეული ხარჯები, 300 ლარი, ვინაიდან აღნიშნული დავა მიიჩნია არაქონებრივ დავად და 300 ლარი - გონივრულ თანხად, თუმცა, კასატორის აზრით, მოცემული დავა წარმოადგენს ქონებრივ დავას და, შესაბამისად, მაქსიმალური თანხა იურიდიული მომსახურების საფასურისა, რომელიც დაეკისრებოდა მოპასუხეს, იყო არაუმეტეს 160 ლარი.

19. სააპელაციო სასამართლომ არ შეაფასა ის გარემოებაც, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ თავისი ინიციატივით მოახდინა მოთხოვნის კორექტირება და ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის გარეშე მიიჩნია ხ. ო-ის მიერ ი. დ-ის ქონებით სარგებლობის ფაქტი.

20. სასამართლომ ისე დაავალა მოპასუხეს გარკვეული მოქმედებების განხორციელება, არ გამოიკვლია, რაში გამოიხატებოდა ხელშეშლა. ასევე გაურკვეველია, როგორ ავალებს სასამართლო კონკრეტული ნივთების გატანას უძრავი ქონებიდან ხ. ო-ს, მაშინ, როდესაც არც სასამართლოს აქვს გადაწყვეტილებაში დადგენილად ცნობილი, რომ ხ. ო-ის ნივთები იმყოფება სადავო უძრავ ქონებაში. შესაბამისად, აღნიშნული გარემოებაც მიუთითებს მოსამართლის აშკარა შეცდომებზე და მის მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილების ფაქტობრივ და სამართლებრივ უსაფუძვლობაზე.

21. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 22 აპრილის განჩინებით ხ. ო-ის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

22.საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ხ. ო-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

23.სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

24. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

25. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

26.საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

27.ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

28.ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ხ. ო-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

29სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1,794-53 ლარის) 70% –1256,171 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. ხ. ო-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ხ. ო-ს (პ/ნ: ...) დაუბრუნდეს მის მიერ 2015 წლის 14 აპრილს №3 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე