№ ას-391-371-2015 15 დეკემბერი, 2015 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი - შპს „მ-ქ. და ი. კ-ა“ (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – გ. ც-ი (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილება
საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – ნარდობის ხელშეკრულების ფარგლებში გაწეული სამუშაოს ანაზღაურების მიღება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
1. გ. ც-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „მ-ქ. და ი. კ-ის“ მიმართ ნარდობის ხელშეკრულების ფარგლებში გაწეული სამუშაოს ანაზღაურების მიღების თაობაზე შემდეგი დასაბუთებით:
2. მოსარჩელე 2011 წლიდან მუშაობდა შპს „მ-ში“ და ასრულებდა გარკვეული სახის სამუშაოს, კერძოდ უცხოეთიდან საჭირო მედიკამენტების მოძიებასა და მედიკამანეტების მწარმოებელი კომპანიების წარმომადგენლებთან მოლაპარაკებებს ფასთან, მოწოდებასა და გადახდის ფორმებთან დაკავშირებით. სამუშაოს აწარმოებდა წარმატებით - შპს „მ-ს“ ხელმძღვანელობა მის მიერ შესრულებული სამუშაოთი კმაყოფილი იყო და უხდიდა კიდეც გარკვეულ გასამრჯელოს.
3. 2011 წელს ერთ-ერთი შეკვეთის დროს გაფორმდა ხელშეკრულება მოსარჩელესა და შპს „მ-ს“ შორის, რომლის გასამრჯელოს ღირებულებაც შეადგენდა 21 000 ლარს. მოლაპარაკებისა და ხელშეკრულების თანახმად, თანხის ნაწილი, ანუ ნახევარი 10 500 ლარი უნდა გადახდილიყო წინასწარ გარკვეული პერიოდის მანძილზე, რაც გადაიხადეს კიდეც, ხოლო მეორე ნახევარი უნდა გადახდილიყო შეკვეთის განხორციელების შემდეგ, 2012 წლის აგვისტოს ბოლოს.
4. შეკვეთის განხორციელების შემდეგ მოსარჩელემ მოპასუხეს მოსთხოვა დარჩენილი თანხის გადახდაც და შეახსენა, რომ დროულად გადაუხდელობის შემთხვევაში დაიწყებოდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს 0.5 %-ის ათვლა. 2012 წლის დეკემბრის ბოლოს ვადაგადაცილებული პირგასამტეხლოებით გადასახდელმა თანხამ შეადგინა 16 800 ლარი. მოპასუხემ 2012 წლის დეკემბრის ბოლოს გ. ც-ს გადაუხადა 3000 ლარი, რაც გამოაკლო ძირ თანხას და ამის შემდგომ, ვადაგადაცილებული პირგასამტეხლოს 0,5% ოდენობით ათვლა დაიწყო 7500 ლარზე, რაც დღეის მდგომარეობით შეადგენდა 14 625 ლარს (2013 წლის 01 იანვრიდან 2014 წლის 30 იანვრამდე ვადაგადაცილებული პირგასამტეხლო). საბოლოოდ, მოსარჩელის განმარტებით სადავო თანხა შეადგენდა 28 425 ლარს (7500+6300+14625).
5. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მოსარჩელის მიერ მითითებული დავალიანების ოდენობა არის უსაფუძვლო, როგორც მოთხოვნის ძირი თანხის, ასევე პირგასამტეხლოს ნაწილში. ამასთან, მოსარჩელის მიერ მითითებული პირგასამტეხლოს დაანგარიშების წესი და ოდენობა არის შეუსაბამოდ მაღალი.
6. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილებით გ. ც-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
7. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ც-მა.
8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილებით გ. ც-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, გ. ც-ის დაზუსტებული სარჩელი შპს „მ-ქ. და ი. კ-ის“ მიმართ 9592 ლარის დაკისრების შესახებ დაკმაყოფილდა, შპს „მ-ქ. და ი. კ-ას“ გ. ც-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 9592 ლარის გადახდა.
9. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, დავას არ იწვევდა გ. ც-სა და შპს „მ ქ. და ი. კ-ას“ შორის 2012 წლის 16 იანვარს გაფორმებული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სამართლებრივი ურთიერთობის არსებობის ფაქტი. კერძოდ, სადავო არ იყო, რომ, ერთის მხრივ, შპს „მ ქ. და ი. კ-სა“ და, მეორეს მხრივ, გ. ც-ს შორის 2012 წლის 16 იანვარს გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის 1.1 პუნქტის თანახმად, გ. ც-მა მოპასუხის წინაშე იკისრა ვალდებულება, მის მიერ წინასწარ განსაზღვრული წარმომადგენლისათვის ესწავლებინა კომპანია „L. L. S.A.“-სთან არსებული ხელშეკრულების ფარგლებში საქმიანი მოლაპარაკებების წარმოებასთან დაკავშირებული დეტალები, ასევე გაეწია შესაბამისი რეკომენდაცია კომპანია L. L. S.A.-სთან დაწესებულების წინასწარ განსაზღვრული წარმომადგენლისათვის. ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა ასევე დასარეგისტრირებელი მედიკამენტების რეგისტრაციასთან დაკავშირებული პროცედურების დასრულება მოსარჩელის მიერ. ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მომსახურების ღირებულება განისაზღვრა 21 000 ლარით, ხოლო თითოეულ დარეგისტრირებულ მედიკამენტზე 500 აშშ დოლარით. ხელშეკრულებით განისაზღვრა ანგარიშსწორების პირობები, კერძოდ, თანხის ნახევრის გადახდა უნდა განხორციელებულიყო ყოველთვიურად, იანვრიდან აპრილის ჩათვლით, თანაბარი გადახდებით, ყოველი თვის 25-დან 28 რიცხვამდე, ხოლო მეორე ნახევრის გადახდა უნდა მომხდარიყო შეკვეთის განხორციელების შემდეგ. რაც შეეხება დასარეგისტრირებელ მედიკამენტებს, თანხის გადახდა უნდა განხორციელებულიყო თითოეული მედიკამენტის დარეგისტრირებიდან 15 დღის ვადაში. ხელშეკრულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვანი შესრულებისთვის მხარეებმა გაითვალისწინეს პირგასამტეხლოს ანაზღაურება გადასახდელი თანხის 0,5% მოცულობით.
10. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
11. ვახტანგ ჩხეიძემ, როგორც შპს „მ-ს“ წარმომადგენელმა დაადასტურა, რომ დ.ჩ-ი, როგორც შპს „მ-ს“ თანამშრომელი დასაქმებული იყო 2012 წლის მაისის ბოლომდე და იგი 2012 წლის ივნისიდან ამ საწარმოში უკვე აღარ მუშაობდა (იხ. 2015 წლის 16 იანვრის საქმო ჩანაწერი); თავად ვ. ჩ-ე დირექტორის მოადგილედ დაინიშნა 2012 წლის 15 იანვრიდან.
12. შპს „მ ქ. და ი. კ-ის“ წამლების მიწოდება კომპანია L. L. S.A. -სგან განხორციელდა 2012 წლის აგვისტოს ბოლოს.
13. შპს „მ ქ. და ი. კ-ამ“ 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულების შესრულების მიზნით, L. L. S.A.-სთან საქმიანი მოლაპარაკებების წარმოების და შეკვეთის განხორციელების დეტალების შესასწავლად გამოყო მოპასუხე ორგანიზაციის თანამშრომელი დ. ჩ-ი.
14. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა შორის სადავო იყო ამ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე უფლება–მოვალეობები და გ. ც-ის მხრიდან ნაკისრი ვალდებულების შესრულების საკითხი. ამ შემთხვევაში იგულისხმება ის ვალდებულება, რომლის თანახმადაც გ. ც-ს დაწესებულების წინასწარ განსაზღვრული წარმომადგენლისათვის უნდა შეესწავლებინა კომპანია „L. L. S.A.“-სთან არსებული ხელშეკრულების ფარგლებში საქმიანი მოლაპარაკებების წარმოებასთან დაკავშირებული დეტალები, ასევე უნდა გაეწია შესაბამისი რეკომენდაცია კომპანია L. L. S.A.-სთან ზემოაღნიშნული წინასწარ განსაზღვრული წარმომადგენლისათვის, რათა შპს „მ ქ. და ი. კ-ას“ შესძლებოდა გ. ც-ის გარეშე მოლაპარაკების წარმოება მედიკამენტების მწარმოებელ კომპანია „L”-თან, რის სანაცვლოდაც, თავის მხრივ, შპს „მ ქ. და ი. კ-ას“ გ. ც-ის უნდა გადაეხადა 21 000 ლარი.
15. პალატის განმარტებით, დავის სწორი გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი იყო მხარეთა შორის 2012 წლის 16 იანვარს გაფორმებული ხელშეკრულების საგნის სწორი შეფასება - თუ რა ვალდებულების შესრულების სანაცვლოდ იკისრა შპს „მ ქ. და ი. კ-ამ“ გ. ც-ის სასარგებლოდ 21 000 ლარის გადახდის ვალდებულება და საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების გამოკვლევის შედეგად უნდა დადგენილიყო გ. ც-ის მიერ 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულების 1.1. პუნქტით ნაკისრი ვალდებულება, რომლის შესრულების სანაცვლოდაც კონტრაჰენტისგან მას უნდა მიეღო 21 000 ლარი.
16. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ამ კუთხით პირველი ინსტანციის სასამართლომ საკმარისად არ გამოიკვლია საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებები, კერძოდ მოსარჩელის მიერ მტკიცებულების სახით წარმოდგენილი ელექტრონული მიმოწერა, მითუმეტეს, რომ ამ მტკიცებულებათა ნამდვილობა მოპასუხის მიერ სადავოდ არ გამხდარა. სასამართლომ ასევე სათანადოდ არ შეაფასა თავად მოპასუხე მხარის წარმომადგენლის, ვ. ჩ-ის განმარტებები. ამასთან, პალატის მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად დაუკავშირა გ. ც-ის მხრიდან ხელშეკრულების 1.1. პუნქტით ნაკისრი ვალდებულების შესრულების საკითხი კომპანია L. L. S.A–სგან მედიკამენტების მიწოდების აუცილებლობას.
17. პალატამ დაუსაბუთებლად მიიჩნია პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ გ. ც-ის მიერ 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო ვერ შესრულდა, ვინაიდან, კომპანია L. L. S.A.-სთან საქმიანი ურთიერთობანი გააგრძელა და მედიკამენტების ჩამოტანა უზრუნველყო ვ. ჩ-მ, რომელსაც მოსარჩელის მიერ რაიმე სახის ინფორმაცია არ მიწოდებია. სააპელაციო სასამართლოს აზრით, აღნიშნული დასკვნა ეწინააღმდეგება საქმეში წარმოდგენილ მტიცებულებებსა და და გ. ც-ის მიერ ნაკისრი ვალდებულების შინაარსის ანალიზის შედეგებს. კერძოდ, 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, გ. ც-ის ვალდებულებას წარმოადგენდა შპს „მ ქ. და ი. კ-სა“ და მისი წარმომადგენლის წარდგინება წამლების მწარმოებელ არგენტინულ კომპანია „L. L. S.A.“-ისთვის, ასევე წინასწარ შერჩეული წარმომადგენლისათვის გამოცდილების გაზიარება, რაც საშულებას მისცემდა შპს „მ ქ. და ი. კ-ას“, რომ მოლაპარაკება ეწარმოებინა ამ წამლების მწარმოებელ კომპანიასთან. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ხელშეკრულების 1.1 პუნქტიდან, რომელიც განსაზღვრავს ხელშეკრულების საგანს, არ გამომდინარეობს ის აზრი, რომ გ. ც-ის ვალდებულებას წარმოადგენდა წამლების მწარმოებელ კომპანიასთან („L.“ –თან) მოლაპარკებების შედეგად წამლების გამოგზავნა შპს „მ ქ. და ი. კ-ის“. ამგვარი აზრი არ გამომდინარეობს არც 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულების 3.3 პუნქტიდან, რომელზეც საქმის ზეპირი განხილვისას მიუთითებდა მოპასუხის წარმომადგენელი (იხ. სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის 2015 წლის 16 იანვრის საოქმო ჩანაწერი). მითითებული პუნქტის შინაარსის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ ცალსახად დადგენილად მიიჩნია, რომ იგი განსაზღვრავდა მხოლოდ ანგარიშსწორების კონკრეტულ წესს, კერძოდ 21 000 ლარის მეორე ნახევრის – 10 500 ლარის გადახდის მომენტს, რომელიც მხარეებმა დაუკავშირეს შპს „მ ქ. და ი. კ-ის“ მიერ შეკვეთილი წამლების კომპანია „L.“ – ისგან მიღების მომენტს. იმ გარემოებაზე, რომ ამ ხელშეკრულების ფარგლებში გ. ც-ის მიერ ნაკისრი ვალდებულება არ გულისხმობდა „L. L. S.A.“-ისგან წამლების მიწოდების განხორციელების აუცილებლობას, მიუთითებს თავად ხელშეკრულების 1.1 პუნქტის შინაარსი, რომლის ანალიზიდან გამომდინარე, საბოლოოდ, პალატამ დაასკვნა, რომ გ. ც-ის მიერ 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულების 1.1 პუნქტით ნაკისრი ვალდებულების განხორციელების შედეგი უნდა ყოფილიყო არა კომპანია „L. L. S.A .“-ისგან წამლების გამოგზავნა შპს „მ ქ. და ი. კ-ი ის“, არამედ შპს „მ-ს“ წარდგინება “L.”-ისთვის და შპს „მ-ს“ წარმომადგენლისათვის მოლაპარკებების დეტალებთან დაკავშირებით გამოცდილების გაზიარება, რომელთა ერთობლივი ძალისხმევითაც შპს „მ“ უკვე გ. ც-ან დამოუკიდებლად შეძლებდა მოლაპარაკებების წარმოებას კომპანია “L.”-თან.
18. ამდენად, პალატის მოსაზრებით, მოცემული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულების შეფასებისათვის გამოყენებული უნდა ყოფილიყო ის კრიტერიუმი, თუ რამდენად შეძლო დამოუკიდებლად შპს „მ ქ. და ი. კ-ამ “ კომპანია „L. L. S.A.“-თან მოლაპარაკების წარმოება მისთვის საჭირო მედიკამეტნების მიღებისათვის. ამ მხრივ კი, სააპელაციო სასამართლომ, მნიშვნელოვნად მიიჩნია მოწმის ჩვენებების, ელექტრონული მიმოწერის, ასევე თავად მხარეთა ახსნა–განმარტებების ურთიერთშეჯერებისა და ანალიზის შედეგები.
19. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასკვნა, რომ მოსარჩელე გ. ც-მა 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო ვერ შეასრულა, ვინაიდან, L. L. S.A.-სთან საქმიანი ურთიერთობა გააგრძელა და მედიკამენტების ჩამოტანა უზრუნველყო ვ. ჩ-ემ, რომლისთვისაც გ. ც-ს რაიმე სახის ინფორმაცია არ მიუწოდებია.
20. პალატამ ყურადღება გაამახვილა მხარეთა შორის გაფორმებულ 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულებაზე, რომლის შინაარსიდან გამომდინარე, ანაზღაურება დაკავშირებული არ იყო სამუშაოს საბოლოო რეზულტატთან - წამლის მწარმოებელ კომპანიასთან (L. L. S.A.) ხელშეკრულების გაფორმებასთან. ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა არსებული გამოცდილების გაზიარება და კომპანიასთან წარდგენა, კერძოდ, კომპანიისათვის იმ ინფორმაციის მიწოდების უზრუნველყოფა, რაც კ-ას მისცემდა საშუალებას დამოუკიდებლად და სრულფასოვნად გაეგრძელებინა მოლაპარაკების წარმოება და მედიკამენტების შესყიდვა L. L. S.A.-სთან.
21. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმეზე მოწმის სახით დაკითხული პირების ჩვენებებზე, რომლის თანახმად პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ გ. ც-სა და დ. ჩ-ს შორის რამოდენიმეჯერ მოხდა შეხვედრა. ამასთან, პალატამ ყურადღება მიაქცია თავად დ. ჩ-ის ჩვენების იმ ნაწილს, სადაც იგი ადასტურებს, რომ მან გ. ც-ან მიიღო საკმარისი ინფორმაცია წამლების მწარმოებელ კომპანია „L. L. S.A.“–თან მოლაპარეკებების საწარმოებლად და რომ გამოცდილების გაზიარება გ. ც-ის მხრიდან განხორციელდა არა მარტო რამოდენიმე შეხვედრისას, რომელზეც სხვა მოწმეებმაც მიუთითეს, არამედ სატელეფონო საუბრების და ასევე ელექტრონული მიმოწერის დროსაც.
22. პალატამ ყურადღება მიაქცია მოსარჩელის მიერ მტკიცებულების სახით წარმოდგენილ ელექტრონული მიმოწერის შინაარსაც. კერძოდ, 19 იანვრის (ს.ფ. 102) წერილის შინაარსიდან გამომდინარე, სასამართომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ გ. ც-მა წამლის მწარმოებელ კომპანია „L. L. S.A.“-ს წარუდგინა კონკრეტული პირი დ. ჩ-ი, რომლის მეშვეობით, შპს „მ“ან ურთიერთობას გააგრძელებდა. ამავე წერილის შინაარსიდან (იხ. ს.ფ. 103–104) პალატამ გამოარკვია, რომ ა. კასტელანო, რომელიც მოქმედებდა წამლის მწარმოებელ კომპანია „L. L. S.A.“–ის სახელით, ინფორმირებული იყო გ. ც-ან იმის თაობაზე, რომ შპს „მ“-ან ურთიერთობას აგრძელებდა და ამ ურთიერთობას გ. ც-ის მაგივრად აგრძელებდნენ დ. ჩ-ი და დ. თ-ი.
23. ის გარემოება, რომ გ. ც-ის მხრიდან მოხდა „L. L.S.A.“ -სთვის შპს მ-ს მხრიდან წამომადგენლის წარდგინება, ასევე დასტურდებოდა „L. L. S.A.“–ის სახელით მოქმედი პირის, ა. კასტელენოს 2012 წლის 28 თებერვლის ელექტრონული წერილის შინაარსიდანაც (ს.ფ. 110).
24. პალატამ აღნიშნა, რომ 2012 წლის თებერვლის თვეში განხორციელებული ელექტრონული მიმოწერა, კერძოდ 3 თებერვლის (იხ. ს.ფ. 114), 7 თებერვლისა (იხ. ს.ფ. 113) და 14 თებერვლის (იხ. ს.ფ. 113) მიმოწერა ადასტურებდა, რომ „L. L. S.A.“ -თან ურთიერთობას წამლების შეკვეთასთან დაკავშირებით შპს „მ-ს“ მხრიდან აწარმოებდა დ. ჩ-ი.
25. სასამართლომ განსაკუთრებული ყურადღება მიაქცია ა. კ-სა და დ. ჩ-ს შორის 2012 წლის 29–31 მაისის ელ. მიმოწერას (იხ. ს.ფ. 174–176). ამ მიმოწერის შედეგად მხარეებმა, ერთის მხრივ, შპს „მ-მ“ და, მეორეს მხრივ, წამლების მწარმოებელმა არგენტინულმა კომპანია „L. L. S.A.“-მ შეათანხმეს ამ უკანასკნელისათვის მნიშვნელოვანი პირობა – შეკვეთილი წამლების ღირებულების 15%–ის ავანსის სახით გადახდასთან დაკავშირებით. ამასთან, მას შემდეგ, რაც „L. L. S.A.“–თან წამლების მიწოდების შესახებ ურთიერთობაში შპს „მ-ს“ მხრიდან ამ მოლაპარაკებაში ჩაერთო ვ. ჩ-ე, „L. L. S.A.“–ის მხრიდან წამლების მიწოდების განხორციელების აუცილებელ პირობად დარჩა შპს „მ-ან“ კომპანია „L. L. S.A.“–სთვის შეკვეთის თანხის 15%–ის წინასწარ გადარიცხვა ავანსის სახით საქონლის გადაზიდვამდე. პალატამ კიდევ ერთხელ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ამ მტკიცებულებების ნამდვილობა მოპასუხე მხარეს ეჭვქვეშ არ დაუყენებია.
26. სასამართლოს განმარტებით, მითითებული ელექტრონული წერილები შეიცავს საკმარის მონაცემებს იმ გარემოების დადასტურებულად მიჩნევისათვის, რომ მოპასუხე ახალი წარმომადგენლის (დ. ჩ-ის) სახით „L. L. S.A.“-თან წარადგინა გ. ც-მა და გაუზიარა შესაბამისი გამოცდილება, რომელიც საჭირო იყო ხელშეკრულების გასაფორმებლად მოლაპარაკებების წარმოებისათვის. რაც მთავარია ფაქტია, რომ 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ მოპასუხემ კომპანია L-თან მედიკამენტების შესყიდვის შესახებ მოლაპარაკება აწარმოა დ. ჩ-ის მონაწილეობით დამოუკიდებლად. აღნიშნული კი, პალატის მოსაზრებით, წარმოადგენს საკმარის ფაქტობრივ საფუძველს იმ გარემოების დადასტურებულად მიჩნევისათვის, რომ გ. ც-ის მხრიდან ჯეროვნად შესრულდა 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება, რამდენადაც მოპასუხემ დამოუკიდებლად უზრუნველყო მოლაპარაკების წარმოება მედიკამენტის მწარმოებელ არგენტინულ კომპანიასთან. მოპასუხის ის არგუმენტი, რომ მოლაპარაკებებში გარკვეულ ეტაპზე L-თან ურთიერთობაში მოპასუხის მხრიდან ჩაერთო ვ. ჩ-ე და რომ სწორედ მისი ჩართვის შემდეგ, უკვე 2012 წლის აგვისტოს თვეში განხორციელდა კომპანია L–ისგან მედიკამენტების მიწოდება მოპასუხისათვის, პალატის მოსაზრებით, არ აქარწყლებს გ. ც-ის მხრიდან ნაკისრი ვალდებულების შესრულებას. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ ფაქტზე, რომ თავად ვ. ჩ-ის განმარტებიდან ირკვეოდა, რომ დ. ჩ-მა, როგორც დასაქმებულმა, 2012 წლის მაისის ბოლოსთვის დატოვა მოპასუხე ორგანიზაცია და მასთან შეწყდა შრომითი ურთიერთობა. შესაბამისად, ობიექტურად დადგა L–თან არსებული მოლაპარაკების გაგრძელების საჭიროებიდან გამომდინარე დ. ჩ-ის შემცვლელის და ახალი წარმომადგენლის ჩართვის აუცილებლობა, ვინც გააგრძელებდა ამ კომპანიასთან 2012 წლის იანვრიდან დაწყებულ მოლაპარაკებას. ამასთან, პალატამ ყურადღება მიაქცია იმ ფაქტს, რომ თავად ვ. ჩ-ე არ უარყოფდა მის მიერ კომპანია L-თან უკვე არსებული მოლაპარაკების გაგრძელებას (იხ. 2015 წლის 16 იანვრის საოქმო ჩანაწერი). ამასთან, L-თან მანამდე წარმოებული მოლაპარაკების შედეგად მიღწეული პირობები ძალაში დარჩა ვახტანგ ჩხეიძის ჩართვის შემდეგაც.
27. პალატამ მნიშვნელოვნად მიიჩნია ის გარემოებაც, რომ გ. ც-ის 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების სანაცვლოდ მოპასუხეს გადახდილი აქვს თანხის – 21000 ლარის ნაწილი, რაც მისი მხრიდან სადავოდ არ გამხდარა. შესაბამისად, თავად ეს ფაქტიც წარმოადგენდა იმის დამადასტურებელ გარემოებას, რომ გ. ც-ის მხრიდან ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება შესრულებული იყო.
28. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ დადასტურებულად მიიჩია, რომ გ. ც-ის მხრიდან შესრულებულია 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება, რომლის შესრულების სანაცვლოდ გათვალისწინებული იყო 21 000 ლარის გადახდა. სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხემ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება არ შეასრულა და მოსარჩელეს სრულად არ გადაუხადა ხელშეკრულებით შეთანხმებული საზღაური - 21 000 ლარიდან გადახდილია 10 500+3000 ლარი, შესაბამისად, დარჩენილია 7 500 ლარის დავალიანება.
29. სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 417-418-ე მუხლებით და აღნიშნა შემდეგი: მოცემულ შემთხვევაში საქმეზე დადგენილი იმ ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, რომ მოპასუხემ დაარღვია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულება, კერძოდ, 21 000 ლარიდან დარჩენილი თანხა – 7500 ლარი მოპასუხემ გ. ც-ს არ გადაუხადა, რომლის გადახდის ვადაც დადგა 2012 წლის 1 სექტემბრიდან (მოპასუხის მიერ შეკვეთილი მედიკამენტების მიღების მომენტი), ასევე იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელემ თავისი ინიციატივით შეამცირა პირგასამტეხლოს ოდენობა, კერძოდ, 20 970 ლარიდან 2092 ლარამდე, შესაბამისად, პირგასამტეხლოს დაკისრების ნაწილშიც გ. ც-ის მოთხოვნა საფუძვლიანი იყო და იგი უნდა დაკმაყოფილებულიყო.
30. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე შპს „მ-ქ. და ი. კ-ამ“ შეიტანა საკასაციო საჩივარი და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:
31. საკასაციო საჩივრის ავტორის განმარტებით გ. ც-ის მხრიდან 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულების შესრულების ფაქტი არ დასტურდება. ზემოხსენებული გარემოებების მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა თავად მოსარჩელეს. მოცემულ შემთხვევაში კი სახეზეა სააპელაციო სასამართლოს მიერ მტკიცების ტვირთის არასწორი განაწილება, რამაც პირდაპირი გავლენა იქონია სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოტანილ გადაწყვეტილებაზე. თავის მხრივ, მოწმეების, ე. ა-სა და ნ. ც-ის ჩვენებებით დასტურდებოდა საწინააღმდეგო გარემოება, რომ გ. ც-ს არანაირი ტრენინგი ან სხვა სახის სწავლება არ ჩაუტარებია მოწმე დ. ჩ-ის.
32. კასატორი არასწორად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომ გ. ც-ის მიერ 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულების 1.1 პუნქტით ნაკისრი ვალდებულების განხორციელების შედეგი უნდა ყოფილიყო არა კომპანია „L. L. S.A.“-სგან წამლების გამოგზავნა კასატორისათვის, არამედ ე.წ „გამოცდილების გაზიარება“.
33. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო საჩივრის ავტორი განმარტავს შემდეგს: ყოველი ხელშეკრულება მხარეთა შორის ფორმდება კონკრეტული შედეგის მიღწევის მიზნით. ამ შემთხვვეაში, ხელშეკრულების 1.1 პუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულება და ამავე ხელშეკრულების 3.4 პუნქტის შინაარსის ერთობლიობა, სწორედაც რომ, მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ კონკრეტული შედეგის დადგომა კომპანია „L. L. S.A.“-საგან წამლების გამოგზავნა უნდა ყოფილიყო გ. ც-ის მიერ 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულების 1.1 პუნქტით ნაკისრი ვალდებულების განხორციელების შედეგი, რა შემთხვევაშიც ხელშეკრულებით იყო გათვალისწინებული 21 000 ლარის ანაზღაურება. სწორედაც, რომ ხელშეკრულების 3.4 პუნქტით გათვალისწინებული მედიკამენტის რეგისტრაციის პრეცედენტი იყო გარანტი იმისა, რომ გ. ც-მა ჯეროვნად შეასრულა 2012 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულების 1.1 პუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულება.
34. საკასაციო საჩივრის ავტორის აზრით, საქმის მასალებით ცალსახად თვალსაჩინოა, რომ პრაქტიკულად ყოველი ქმედება, რის გამოც თავის დროზე, 2012 წლის 16 იანვარს გაფორმდა ხელშეკრულება, განხორციელდა მას შემდეგ, რაც კომპანია „L. L. S.A.“-სთან ურთიერთობაში ჩაერთო კასატორი ორგანიზაციის დირექტორის მოადგილე ვ. ჩ-ე.
35. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 13 იანვრის განჩინებით შპს „მ-ქ. და ი. კ-ის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
36. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „მ-ქ. და ი. კ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
37. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
38. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
39. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
40. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
41. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
42. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს „მ-ქ. და ი. კ-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
43. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 479 ლარის 70% – 335,3 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა
1. შპს „მ-ქ. და ი. კ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორ შპს „მ-ქ. და ი. კ-ას“ (ს/კ: ...) დაუბრუნდეს ფ. ჭ-ის (პ/ნ: ...) მიერ 2015 წლის 13 მაისს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 479 ლარის 70% – 335,3 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური
მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი
ბ. ალავიძე