საქმე №ას-1059-999-2015 25 დეკემბერი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდო.ე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ე. გ-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. თ-ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 28 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – უძრავი ნივთის მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. სასარჩელო მოთხოვნა:

ე. გ-მა (შემდგომში _ მოსარჩელე, კასატორი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. თ-ის (შემდგომში _ მოპასუხე) მიმართ 1995 წლის 4 დეკემბერს გარდაცვლილი მამის _ ვ. ჯ-ის (შემდგომში _ მამკვიდრებელი) დანაშთი ქონების (ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მ-ში მდებარე 2500 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და 194 კვ.მ ლიტ „ა“ ორსართულიანი სახლის) მესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნით. მოსარჩელის განმარტებით, მამკვიდრებელი გარდაიცვალა 1995 წლის 7 დეკემბერს, რომელსაც დარჩა ოთხი პირველი რიგის მემკვიდრე: მეუღლე და სამი შვილი. მამკვიდრებლის მეუღლე გარდაიცვალა 1999 წლის 1 ივლისს, ხოლო შვილი (დ.ჯ-ი) _ 2007 წლის 24 ივნისს. მამის გარდაცვალებიდან 6 თვის ვადაში სამკვიდრო მიიღო მოსარჩელემ, რაც გამოიხატა უძრავი ქონების ფაქტობრივი დაუფლებით, რეგისტრაციითა და მამკვიდრებლის კუთვნილი ნივთების ფლობით.

2. მოპასუხის პოზიცია:

კვალიფიციური შედავებით მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მამის სამკვიდროს მოსარჩელე არ დაუფლებია, რაც დასტურდება სანოტარო დადგენილებითაც სამკვიდრო მოწმობის გაცემაზე უარის თქმის შესახებ, ამასთანავე, ფაქტობრივი ფლობით სადავო ქონება მიღებული აქვს მოპასუხეს. ეს გარემოება დასტურდება ახმეტის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 21 აგვისტოს გადაწყვეტილებითა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილებით. მოსარჩელე გათხოვდა 1972 წელს და მის მეუღლეს მხარეთა მშობლებთან ცუდი ურთიერთობა ჰქონდა, სწორედ ამიტომ მამის გარდაცვალებამდეც და მის შემდგომაც მოსარჩელეს არ უცხოვრია სადავო სახლში, მოპასუხე ძმასთან ერთად უვლიდა დედას, ხოლო დედისა და ძმის გარდაცვალების შემდგომ დამოუკიდებლად უძღვებოდა მეურნეობას. რაც შეეხება მოსარჩელის რეგისტრაციას, იგი სამკვიდროს მიღებას არ ადასტურებს იმ პირობებში, როდესაც მხარე არ დაუფლებია მას.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თელავის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 20 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სამკვიდროს 1/2-ის მესაკუთრედ ცნობის ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილება.

5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 28 აპრილის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

5.1. გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება:

5.1.1. პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა მშობლები _ ვ. ს.ს ძე ჯ-ი და რ. (იგივე რ.) გ-ის ასული ჯ-ი რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდნენ 1952 წლის 22 იანვრიდან. ვ. ს.ს ძე ჯ-ი გარდაიცვალა 1995 წლის 4 დეკემბერს, ხოლო რ. ჯ-ი _ 1999 წლის 1 ივლისს. დ. ვ.ს ძე ჯ-ი იყო მოსარჩელისა და მოპასუხის ძმა, რომელიც 2007 წლის 27 ივნისს გარდაიცვალა.

5.1.2. მოსარჩელე 1972 წლის 22 დეკემბრიდან რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფება ო. გ-თან.

5.1.3. გაზიარებულ იქნა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეფასება, რომ მამკვიდრებლის მეურნეობა არ წარმოადგენდა საკოლმეურნეო კომლს და სადავო სახლი იყო მოსარჩელის მშობლების თანასაკუთრებაში, შესაბამისად, 1995 წელს გარდაცვლილი მამკვიდრებლის ქონება მემკვიდრეებზე უნდა გადასულიყო საერთო საფუძველზე.

5.1.4. 2013 წლის 18 სექტემბრის AA2013035596-03 საარქივო ცნობის შესაბამისად, საკომლო წიგნში 1986-1990 წლების მდგო.ეობით (ამავე წიგნშია დაფიქსირებული 1991-1997 წლების მონაცემებიც) კომლის უფროსად (მდებარე ახმეტის რაიონის სოფელ მ-ში) ჩაწერილია ვ. ს.ს ძე ჯ-ი, იგი გადახაზულია და ჩაწერილია, რომ გარდაიცვალა; ვ. ჯ-ის გარდაცვალების შემდეგ კომლის უფროსად ჩაწერილია რ. გ-ის ასული ჯ-ი - ცოლი, კომლში ირიცხება დ. ვ.ს ძე - შვილი, იგი გადახაზულია და ჩაწერილია, რომ ამოეწერა. საკრებულოს 1998-2006 წლების საკომლო წიგნში კომლის უფროსად და ერთადერთ წევრად ჩაწერილია რ. გ-ის ასული ჯ-ი, რომელიც გარდაიცვალა. ახმეტის ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივის მონაცემებით, სოფელ მ-ში მდებარე სადავო უძრავი ნივთის სააღრიცხვო ბარათის მონაცემებით, მოსარგებლედ მითითებულია ვ. ს.ს ძე ჯ-ი (საფუძველი სააღრიცხვო ბარათი, აღრიცხვის თარიღი 20.04.1989 წელი).

5.1.5. აპელანტი სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ მის მიერ სამკვიდრო ქონება კანონით დადგენილი წესითაა მიღებული და აღნიშნავდა, რომ ამ მხრივ, სასამართლომ არ გაიზიარა საქმის განხილვის პროცესში პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებები. აპელანტის შეფასებით, სასამართლოს მიერ მოწმეთა ჩვენებების გაზიარებას შედეგად მოჰყვებოდა საქმისათვის ისეთი მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოების უტყუარად არსებობის დადასტურება, როგორიცაა - მოსარჩელის მიერ სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივად დაუფლების ფაქტი. აპელანტის პრეტენზიიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიუთითა მოწმეთა ჩვენებებზე და აღნიშნა, რომ შ. მ-ის განმარტებით, მოსარჩელე არ ცხოვრობდა სადავო ბინაში, თუმცა მოდიოდა და ეხმარებოდა დედას (15:00:49-15:00:60სთ), ძმის ორმოცის შემდგომ მოსარჩელეს სადავო ბინაში აღარ უცხოვრია (15:05:18:-15:05:30სთ); გ. თ-ის (მოპასუხის მეუღლე) ჩვენებით, დ- (მოსარჩელისა და მოპასუხის ძმის) გარდაცვალებამდე (ასევე, მის შემდეგ) მისი მეუღლე ცხოვრობდა სადავო ბინაში და უვლიდა სახლს, ეზოს (15:16:32-15:17:50სთ); თ. ბ-მა (მეზობელმა) თავის ჩვენებაში მიუთითა, რომ ე. გ-ი დედასთან მოდიოდა, თუმცა იქ არ უცხოვრია (14:34:57-14:35:20სთ; 14:42:2-14:42:35სთ); გ. ხ-მა (მეზობელმა) აღნიშნა, რომ როდესაც ვ. ჯ-ი და მისი მეუღლე გარდაიცვალნენ, ქონებას მეტწილად უვლიდა ნ. თ-ი, მოპასუხის დავალებით თავად უვლიდა მიწის ნაკვეთს, რისთვისაც ნ. თ-ი უხდიდა თანხას (14:46:53-14:47:40სთ). მ. ხ-ის (მეზობლის) ჩვენებით, ნ. თ-ი დედის გარდაცვალების შემდეგ ხშირად მოდიოდა და უვლიდა ოჯახს, ნაკვეთს, რომელსაც მისი მეუღლე ამუშავებდა, ხოლო სანაცვლოდ თანხას უხდიდა და, შესაბამისად, მოსავალიც ნ.ს მიჰქონდა (14:53:53-14:55:08სთ). მოწმე ა. ე-ი მიუთითებდა, რომ მიწის ნაკვეთს ამუშავებდა ნ. თ-ი (15:02:40-15:03:00); დ. მ-ი (მეზობელი) თავის ჩვენებაში აღნიშნავდა, რომ მშობლების გარდაცვალების შემდეგ სახლ-კარს უვლიდა ნ. თ-ი და მისი ოჯახი (15:10:00-15:10:56სთ). ამ ჩვენებების შეფასების საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხე მართავდა სამკვიდროს (უვლიდა ოჯახს, მიწის ნაკვეთს, რომლის დამუშავების შედეგად მიღებული მოსავალი მიჰქონდა), რაც ადასტურებდა იმ ფაქტს, რომ მას სისტემატური კავშირი ჰქონდა სამკვიდრო ქონებასთან და ეპყრობოდა მას, როგორც საკუთარს, ხოლო საწინააღმდეგო დასკვნის საფუძველს, ეს ჩვენებები არ იძლეოდა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა მამის სამკვიდროს მიღების ფაქტი.

5.1.6. პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 1306-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 1424-ე, 1421-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ უნდა არსებობდეს მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს მიღების ნება და სამკვიდროს მიღების მიზნით განხორციელებული მოქმედებების არსებობის ფაქტი, რომლებიც, თავის მხრივ, ადასტურებენ სამკვიდრო ქონების ფლობასა და მართვას. ასეთად კი, მიიჩნევა მამკვიდრებლის გარდაცვალების შემდეგ მემკვიდრის ცხოვრება იმავე საცხოვრებელ სახლში და სხვა. სამკვიდრო მიღებულად ჩაითვლება იმ შემთხვევაშიც, როდესაც მემკვიდრე არ ფლობს მამკვიდრებლის ნივთებს, მაგრამ მისი მოქმედებიდან დასტურდება, რომ სამკვიდროს თავისად მიიჩნევს, რაც შეიძლება გამოიხატებოდეს გადასახადების გადახდაში, დამქირავებლისათვის ქირის გადახდევინებაში, თხოვებაში და ა.შ.

5.1.7. მამკვიდრებლის გარდაცვალების მომენტისათვის კომლში (ოჯახში) თანასაკუთრების უფლებით ცხოვრობდა რეგისტრირებულ ქორწინებაში მყოფი მისი მეუღლე, რომელიც ფაქტობრივი ფლობისა და განკარგვის წესით დაეუფლა მამკვიდრებლის დანაშთი სამკვიდრო ქონების წილს. რ. ჯ-ი გარდაიცვალა 1999 წლის 1 ივლისს. მისი გარდაცვალების შემდეგ, სადავო ქონების ფაქტობრივ ფლობასა და მართვას ახორციელებდნენ მოპასუხე და მისი ძმა. ეს უკანასკნელი გარდაიცვალა 2007 წლის 27 ივნისს (დადგენილია ის გარემოებაც, რომ 2007 წლის 3 აგვისტოს №2–197 სანოტარო აქტით ე. გ-მა უარი განაცხადა მამკვიდრებელ დ. ჯ-ის კუთვნილი უძრავ-მოძრავი ქონებიდან მისი წილის მიღებაზე დის _ ნ. თ-ის სასარგებლოდ; ე. გ-ის მიერ ამ სანოტარო აქტის ბათილობის მოთხოვნით აღძრული სარჩელი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა). მოსარჩელეს მამის დანაშთ ქონებაზე სამკვიდრო მოწმობის გაცემაზე, 2013 წლის 8 აგვისტოს დადგენილებით, ეთქვა უარი სამკვიდროს მისაღებად კანონით დადგენილი ვადის გაშვების გამო, ამასთანავე, რადგანაც არ დასტურდებოდა მის მიერ სამკვიდროს ფაქტობრივად დაუფლების ფაქტიც, არ არსებობდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების წინაპირობები.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნის დაკმაყოფილება.

6.1. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

6.1.1. სააპელაცო სასამართლომ არ შეაფასა აპელანტის მიერ წარდგენილი პრეტენზიები, კერძოდ, სრულყოფილად არ გამოიკვლია მოწმეთა ჩვენებები და იმსჯელა მხოლოდ იმ ჩვენებებზე, რომლებიც მოპასუხის სასარგებლო გარემოებებზე მიუთითებდა. აპელანტს სააპელაციო სასამართლოში სადავოდ არ გაუხდია მოპასუხის მიერ სამკვიდროს დაუფლების ფაქტი, რადგანაც ეს გარემოება საქმის პირველი ინსტანციის წესით განხილვისას გამოიკვეთა, შესაბამისად, პალატას უნდა ემსჯელა არა მოპასუხის, არამედ მოსარჩელის მიერ სამკვიდრო ქონების დაუფლებაზე, ამასთანავე, სასამართლოს საერთოდ არ შეუფასებია ის მტკიცებულება, რომელიც მოსარჩელის რეგისტრაციას ადასტურებს სადავო მისამართზე. კასატორი დღემდე აქაა რეგისტრირებული, შესაბამისად, რეგისტრაციის დამადასტურებელი მტკიცებულება მნიშვნელოვანი იყო და მოწმეთა ჩვენებებთან ერთობლიობაში შეფასებით დასტურდებოდა სარჩელის საფუძვლიანობა.

6.1.2. პალატამ, მართალია, მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლზე, თუმცა მან ცალმხრივად შეაფასა მტკიცებულებები, საპირისპირო ვითარებაში, სასამართლო გამოიტანდა დასკვნას, რომ მოსარჩელემ დაამტკიცა სადავო გარემოებები. ანალოგიურად შეიძლება ითქვას პალატის მხრიდან სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის გამოყენებაზე. ამასთანავე, პალატამ იმსჯელა, რომ მამის გარდაცვალების შემდგომ მის ქონებას დაეუფლა კასატორის დედა, ხოლო დედის გარდაცვალების შემდგომ _ მოპასუხე და მხარეთა ძმა. სასამართლოს არ უმსჯელია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებებზე და შეაფასა კასატორის მიერ ძმის სამკვიდროზე უარის თქმის ფაქტი, რაც განსახილველი დავის საგანი არ იყო, პალატის მსჯელობიდან გამოდის, რომ მოსარჩელეს არ შეიძლებოდა პრეტენზია ჰქონოდა მამის სამკვიდროზე, რადგანაც უარი განაცხადა ძმის სამკვიდროს მიღებაზე.

6.1.3. მოწმის ჩვენეებთან დაკავშირებით კასატორმა აღნიშნა, რომ სასამართლომ იმსჯელა მხოლოდ მათ ნაწილზე, კერძოდ, შ.მ-ის ჩვენებიდან სასამართლოს არ უმსჯელია მოწმის იმ განმარტებებზე, რომელთა თანახმადაც, მოსარჩელე რჩებოდა დედასთან, ეხმარებოდა მას, მიჰქონდა მოსავალი, დებს კარგი ურთიერთობა ჰქონდათ და იგი მხოლოდ ძმის გარდაცვალების შემდეგ დაიძაბა, მოპასუხემ გააგდო კასატორი; გ.თ-ის ჩვენებიდან სასამართლოს არ უმსჯელია იმაზე, რომ კასატორი რჩებოდა დედასთან (ერთი კვირა რჩებოდა მოპასუხე, მეორე კვირას _ მოსარჩელე), დედის გარდაცვალების შემდეგ მოპასუხე გადავიდა საცხოვრებლად და დებს შორის უთანხმოება დ.ს (ძმის) გარდაცვალების შემდეგ წარმოიშვა; თ.ბ-ის ჩვენებიდან სასამართლოს არ მიუთითებია ის, რომ კასატორი მიდოდა დედასთან, დებს კარგი ურთიერთობა ჰქონდათ და ძმის გარდაცვალების შემდეგ გაურთულდათ, დები მიწის ნაკვეთს უვლიდნენ ერთად; გ.ხ-ის ჩვენებიდან არ შეფასებულა შემდეგი: მოწმე ადასტურებდა, რომ მეტწილად ნაკვეთს მოპასუხე ამუშავებდა, თუმცა არ უარყოფდა, რომ მოსარჩელეც ამუშავებდა მას, განმარტავდა, რომ მოსარჩელე მიდიოდა სადავო სახლშიც; მოწმე მ.ხ-ის ჩვნებით, რაც სააპელაციო პალატას არ გამოუკვლევია, დედის გარდაცვალების შემდგომ მოსარჩელეც, დრო როცა ჰქონდა, მიდიოდა მშობლების სახლში, მანვე აღნიშნა, რომ დებს შორის ურთიერთობა შეწყდა ძმის გარდაცვალების შემდგომ; მოწმე ა.ე-მა აღნიშნა, რომ მოსარჩელეს ხედავდა, ბაღში როგორ მუშაობდა, ე.იც მიდიოდა, მაგრამ უფრო ხირად მიდიოდა ნ.; რაც შეეხება დ.მ-ის ჩვენებას, სასამართლოს მეტად უნდა შეეფასებინა იგი და გაერკვია მისი გაზიარების შესაძლებლობა, რამდენადაც ამ მოწმის ჩვენება სხვა მოწმეების ჩვენებასთან წინააღმდეგობრივია, ამასთან, მოწმე ადასტურებს იმას, რომ მოპასუხე ძმის გარდაცვალების შემდგ დაეუფლა ქონებას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

1.2. გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ მამკვიდრებლის გარდაცვლაებიდან 6 თვის ვადაში სამკვიდროს ფაქტობრივად დაუფლების ფაქტი მოსარჩელემ ვერ დაამტკიცა, შესაბამისად, სარჩელი სადავო უძრავი ქონების 1/2-ის მესაკუთრედ ცნობის თაობაზე დაუსაბუთებელი იყო და არ არსებობდა მისი გაზიარების წინაპირობები.

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ანდა განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

1.4. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორი სამკვიდროს ფაქტობრივად დაუფლების ფაქტის დადასტურებას ცდილობს სადავო მისამართზე რეგისტრაციითა და მოწმეთა ჩვენებებით, ამასთან პრეტენზიას გამოთქვამს სასამართლოს მხრიდან ამ მკტკიცებულებების არაჯეროვანი შეფასების თაობაზე. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამკვიდროს ფაქტობრივად მიღების ფაქტის დადასტურების მტკიცების ტვირთი, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, ეკისრება მოსარჩელეს, რომელმაც სარწმუნო ფაქტებსა და მტკიცებულებებზე მითითებით უნდა დაადასტუროს ეს გარემოება. საკასაციო სასამართლო იზიარებს გასაჩივრებული განჩინების შეფასებებსა და დასკვნებს სადავო მტკიცებულებებთან მიმართებით და აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის მე-20 მუხლი განსაზღვრავს ფიზიკური პირის საცხოვრებელი ადგილის ცნებას და ნორმის პირველი ნაწილის თანახმად, ფიზიკური პირის საცხოვრებელ ადგილად მიიჩნევა ადგილი, რომელსაც იგი ჩვეულებრივ საცხოვრებლად ირჩევს. პირს შეიძლება ჰქონდეს რამდენიმე საცხოვრებელი ადგილი. მითითებული ნორმიდან გამომდინარე, მნიშვნელობა ენიჭება პირის ნებას საცხოვრებლის არჩევის თაობაზე და ფაქტობრივად ცხოვრების ფაქტს, შესაბამისად, რეგისტრაცია, სამოქალაქო სამართლის მიზნებისათვის გადამწყვეტ ფაქტს არ წარმოადგენს. რაც შეეხება მოწმეთა ჩვენებებს, საკასაციო პალატამ კასატორის შედავების ფარგლებში შეისწავლა ეს მტკიცებულებები და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად შეაფასა ისინი. ობიექტური დამკვირვებლის მიერ მოწმეთა ჩვენებების შეფასების შედეგად შეუძლებელია იმ დასკვნის გამოტანა, რომ მოსარჩელე სამკვიდროს ფლობდა და განიხილავდა, როგორც საკუთარს. ის გარემოება, რომ მხარე „როცა დრო ჰქონდა მიდიოდა და ეხმარებოდა“ ან თუნდაც დედა აძლევდა სოფლის მეურნეობის პროდუქტებს („ნიორი და ხახვი მიჰქონდა, რადგან თიანეთში არ მოდის“ იხ. მოწმე შ.მ-ის ჩვენება, 04.12.2013წ. სხდომის ოქმი, 15:01:54სთ) არ შეიძლება განხილულ იქნეს სამკვიდროს მიღებად. პალატა განმარტავს, რომ 1421-ე მუხლის მიზნებისათვის სამკვიდროს მიღება ცალმხრივი გარიგებაა და მას შესაბამისი იურიდიული შედეგი იმ შემთხვევაში მოჰყვება, თუ მემკვიდრე კანონით გათვალისწინებული მოქმედებების განხორციელების გზით გამოხატავს ნამდვილ ნებას, რაც მოწმობს მის მიერ სამკვიდროს მიღებას, ანუ უტყუარად უნდა დასტურდებოდეს, რომ მემკვიდრე, რომელიც პრეტენზიას გამოთქვამს ქონების ფაქტობრივად დაუფლებაზე, ამ ქონებას უნდა განიხილავდეს თავის საკუთრებად. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის შესაბამისად, სადავო მტკიცებულებები სწორად შეაფასა და მართებულად მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მიერ სამკვიდროს დაუფლების ნამდვილი ნება არ დასტურდებოდა.

1.5. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

1.6. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. სასამართლო ხარჯები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. დასახელებული ნორმიდან გამომდინარე, პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მ. ე-ის მიერ 2015 წლის 9 ნოემბერს #... საკრედიტო საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 375 ლარის 70% _ 262,5 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ე. გ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ე. გ-ს (პ/#...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს მ. ე-ის მიერ 2015 წლის 9 ნოემბერს #... საკრედიტო საგადახდო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 375 ლარის 70% _ 262,5 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდო.ე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური