№190210014505171

საქმე №ას-1099-1035-2015 13 იანვარი, 2016 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – სს „რ--- ს--- ს---–ი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ი----ე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 16 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – შრომის სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე, საკომპენსაციო თანხის დაკისრება, გამოუყენებელი შვებულების ანაზღაურება (თავდაპირველ სარჩელში); მორალური ზიანის ანაზღაურება (შეგებებულ სარჩელში)

აღწერილობითი ნაწილი:

I. სასარჩელო მოთხოვნა და სარჩელის საფუძვლები:

1. ი---ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს „რ--სამშობარო ს--–ის“ მიმართ და მოითხოვა: შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის გამო ორი თვის კომპენსაცია - 1400 ლარი; 2014 წლის საშვებულებო თანხა - 700 ლარი და 2013-2014წ.-ის გამოუყენებელი შვებულების თანხა - 3035 ლარი.

2. სარჩელის ფაქტობრივ გარემოებად მითითებულია, რომ მოსარჩელე 1985 წლიდან მუშაობდა სს „რ-სამშობარო ს---–ში“ სხვადასხვა თანამდებობაზე, 2009 წლიდან კი, უფროსი ბებიაქალის თანამდებობაზე.

3. მუშაობის პერიოდში მას საყვედური ან გაფრთხილება არ მიუღია. იგი ყოველთვის კეთილსინდისიერად ასრულებდა დაკისრებულ მოვალეობას, რაც სხვადასხვა დროს საფუძვლად დაედო მის დაწინაურებას.

4. 2014 წლის 01 მაისამდე სამი დღით ადრე მოსარჩელეს შეატყობინეს სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ და ასევე აცნობეს, რომ მის ნაცვლად იგივე სამუშაოს შეასრულებდა მისი ქალიშვილი, რომელიც მუშაობდა ექიმად.

5. მოსარჩელემ გააგრძელა დაკისრებული მოვალეობის შესრულება, რადგანაც მას გათავისუფლების შესახებ ბრძანება არ ჩაბარებია.

6. 2014 წლის 01 მაისს მოსარჩელემ ს-- ს-–ის დირექტორისაგან შეიტყო, რომ განთავისუფლებულია და უნდა დატოვოს ტერიტორია.

7. 2014 წლის 01 მაისს მოსარჩელემ წერილობით განცხადებით მოითხოვა შრომის წიგნაკი და სახელფასო ამონაწერი, ასევე, საბოლოო ანგარიშსწორება, რაც დღემდე არ გადასცემია.

8. მოსარჩელის განმარტებით ს-- ს---–ის დირექტორმა იგი ჯერ ზეპირი ბრძანებით გაათავისუფლა და შემდეგ გამოსცა ბრძანება შტატის გაუქმებისა და ინვენტარიზაციის შესახებ, რაზეც შედგა მიღება-ჩაბარების აქტი, ხოლო როდესაც ნახა, რომ არანაირი დარღვევა არ ჰქონდა, გამოსცა კიდევ ერთი ბრძანება მოსარჩელის სხვა თანამდებიბაზე გადაყვანასთან დაკავშირებით, სადაც ხელფასი ადრინდელზე სამჯერ ნაკლები იყო.

9. მოსარჩელის განმარტებით ს--ს---–ის დირექტორმა მას სთხოვა სამსახურში გამოსვლა ან სამსახურის გაცდენის საპატიო ცნობის წარმოდგენა, თუმცა მხარეებს შორის შეთანხმება არ შედგა.

II. მოპასუხის პოზიცია და შეგებებული სასარჩელო მოთხოვნა

10. მოპასუხემ შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და მიუთითა მის უსაფუძვლობაზე.

11. ასევე, მოპასუხემ თავდაპირველ სარჩელთან ერთად განსახილველად წარადგინა შესაგებელი, რომლითაც მოითხოვა თავდაპირველი მოსარჩელისათვის - 1000 ლარის ანაზღაურების დაკისრება.

III. პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნებზე მითითება:

12. რ-- საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ი---ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. სს „რ--ს--– ს---–ს“ დაეკისრა: 2 თვის კომპენსაცია - 1400 ლარი და 2013-2014წწ.-ის გამოუყენებელი შვებულების თანხა - 1400 ლარი. სს ,,რ-- - ს-- ს---–ს’’ უარი ეთქვა შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

IV. სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნა

13. რ-- საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა ორივე მხარის მიერ.

14. სს „რ-ს-ს---–ის“ სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნას წარმოადგენდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივი გაუქმება და სააპელაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღებით ი---ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

15. ი---ის სააპელაციო მოთხოვნას კი - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში, ი---ის სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

V. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები:

16. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 16 ივლისის განჩინებით სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა.

17. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ შრომითი დავის განხილვისას სასამართლომ უნდა შეაფასოს, დაირღვა თუ არა მხარეთა უფლებები ამა თუ იმ სამართლებრივი აქტის თუ მოქმედების განხორციელების შედეგად, უნდა დადგინდეს დაირღვა თუ არა მხარეთა თანასწორობის პრინციპი, ხომ არ განხორციელდა დისკრიმინაცია და ა.შ. ამ გარემოებათა გამორკვევისას სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს შრომის კოდექსით, რომელიც აწესრიგებს საქართველოს ტერიტორიაზე შრომით და მის თანმდევ ურთიერთობებს, თუ ისინი განსხვავებულად არ რეგულირდება სხვა სპეციალური კანონით ან საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებით. შრომით ურთიერთობასთან დაკავშირებული საკითხები, რომლებსაც არ აწესრიგებს ეს კანონი ან სხვა სპეციალური კანონი, რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ნორმებით.

18. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლის თანახმად, სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. სასამართლოს უპირველესი ამოცანაც სამოქალაქო უფლების მართლზომიერად განხორციელების უზრუნველყოფაში მდგომარეობს. ნებისმიერი დავის განხილვისას, როგორც წესი, სასამართლო ამოწმებს უფლების გამოყენებისა და ვალდებულების შესრულების მართლზომიერების საკითხს და მის საფუძველზე აფასებს მხარეთა მიერ სასამართლოს წინაშე დაყენებულ მოთხოვნათა მართებულობას. წინააღმდეგ შემთხვევაში, სასამართლოსათვის მიმართვის უფლება თავის მნიშვნელობას კარგავს. უფლების გამოყენების მართლზომიერების შესაფასებლად კი, აუცილებელია მისი გამოყენების განმაპირობებელ გარემოებათა მართლზომიერების შეფასება.

19. შრომითი დავის განხილვისას სასამართლომ უნდა შეაფასოს, დაირღვა თუ არა მხარეთა უფლებები ამა თუ იმ სამართლებრივი აქტის თუ მოქმედების განხორციელების შედეგად, უნდა დადგინდეს დაირღვა თუ არა მხარეთა თანასწორობის პრინციპი, ხომ არ განხორციელდა დისკრიმინაცია და ა.შ. ამ ამოცანის შესრულება კი, შეუძლებელია თუ სასამართლოსათვის უცნობია ხელშეკრულების მოშლის მიზეზი და უცნობია ან არ დადგინდა დავის წარმოშობის მიზეზი.

20. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის შრომითი ურთიერთობა წარმოიშვა 2013 წლის 02 სექტემბრის შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე, რომლითაც დამსაქმებელმა დასაქმებული მიიღო უფროსი ბებიაქალის თანამდებობაზე ერთი წლის ვადით.

21. მითითებული შრომითი ხელშეკრულების 10.2 პუნქტის თანახმად, წინამდებარე ხელშეკრულებაში ცვლილებების ან დამატებების შეტანა ხდება მხოლოდ მხარეთა წერილობითი შეთანხმებით.

22. საქართველოს შრომის კოდექსის მე-11 მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, შრომითი ხელშეკრულების არსებითი პირობების შეცვლა შესაძლებელია მხოლოდ მხარეთა შეთანხმებით. თუ შრომითი ხელშეკრულება არ ითვალისწინებს რომელიმე არსებით პირობას, ასეთი პირობის განსაზღვრა შესაძლებელია დასაქმებულის თანხმობით.

23. სააპელაციო პალატამ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხის მიერ განხორციელდა ორგანიზაციული ხასიათის ცვლილება, რაც გამოიხატა მოსარჩელის მიერ დაკავებული უფროსი ბებიაქალის საშტატო ერთეულის გაუქმებაში. მოპასუხე გადაყვანილ იქნა ახალ - ბებიაქალის თანამდებობაზე, აღნიშნულის შესახებ კი, რაც შრომით ხელშეკრულებაში არსებითი პირობების შეცვლას წარმოადგენდა დამსაქმებელს წინასწარი წერილობითი თანხმობა დამსაქმებლისაგან არ მიუღია.

დადგენილია, რომ ი--ეს ბებიაქალის თანამდებობაზე მუშაობა არ გაუგრძელებია. ასევე დადგენილია, რომ დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლებამდე სამი დღით ადრე 2014 წლის 27 აპრილს, ი---ისათვის ცნობილი იყო მისი მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ.

24. საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველია ეკონომიკური გარემოებები, ტექნოლოგიური ან ორგანიზაციული ცვლილებები, რომლებიც აუცილებელს ხდის სამუშაო ძალის შემცირებას.

25. ამავე კოდექსის 38-ე მუხლის შესაბამისად, დამსაქმებლის მიერ ამ კანონის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „ვ“, „ი“ და „ო“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლით შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტისას დამსაქმებელი ვალდებულია არანაკლებ 30 კალენდარული დღით ადრე გააფრთხილოს დასაქმებული წინასწარი წერილობითი შეტყობინების გაგზავნით.

25. ამასთანავე, დასაქმებულს მიეცემა კომპენსაცია არანაკლებ ერთი თვის შრომის ანაზღაურების ოდენობით, შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტიდან 30 კალენდარული დღის ვადაში. დამსაქმებლის მიერ ამ კანონის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „ვ“, „ი“ და „ო“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლით შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტისას დამსაქმებელი უფლებამოსილია არანაკლებ 03 კალენდარული დღით ადრე გააფრთხილოს დასაქმებული წინასწარი წერილობითი შეტყობინების გაგზავნით.

ამ შემთხვევაში, დასაქმებულს მიეცემა კომპენსაცია არანაკლებ ორი თვის შრომის ანაზღაურების ოდენობით, შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტიდან 30 კალენდარული დღის ვადაში.

26. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალტამ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, ასეთ შემთხვევაში, დამსაქმებელს - სს „რ---- ს--–- ს---–ს“ მოსარჩელის ი---ის წინაშე წარმოეშვა ორი თვის კომპენსაციის ანაზღაურების ვალდებულება შრომის ანაზღაურების - 1400 ლარის ოდენობით (თვეში 700 ლარი სახელფასო განაკვეთის გაანგარიშების შემთხვევაში). შესაბამისად, ამ ნაწილში, მოსარჩელის მოთხოვნა მართებულად დაკმაყოფილდა და მისი გაუქმების საფუძველი არ არსებობს.

27. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სააპელაციო პალატამ ასევე მიუთითა შრომის კოდექსის 21-ე მუხლის პირველი ნაწილზე და აღნიშნა, რომ დასაქმებულს უფლება აქვს, ისარგებლოს ანაზღაურებადი შვებულებით – წელიწადში სულ მცირე, 24 სამუშაო დღით. ამავე კოდექსის 22-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მუშაობის მეორე წლიდან დასაქმებულს მხარეთა შეთანხმებით შვებულება შეიძლება მიეცეს სამუშაო წლის ნებისმიერ დროს. 26-ე მუხლის მიხედვით, დასაქმებულის საშვებულებო ანაზღაურება განისაზღვრება შვებულების წინა 3 თვის საშუალო ანაზღაურებიდან, თუ მუშაობის დაწყებიდან ან უკანასკნელი შვებულების შემდეგ ნამუშევარი დრო 3 თვეზე ნაკლებია – ნამუშევარი თვეების საშუალო ანაზღაურებიდან, ხოლო ყოველთვიური ფიქსირებული ანაზღაურების შემთხვევაში, ბოლო თვის ანაზღაურების მიხედვით.

28. საქართველოს შრომის კოდექსის 21-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის მიხედვით ამ კანონის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „ვ“–„თ“ და „ო“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლით შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტისას, დამსაქმებელი ვალდებულია დასაქმებულს აუნაზღაუროს გამოუყენებელი შვებულება შრომითი ურთიერთობის ხანგრძლივობის პროპორციულად.

29. მხარეთა შორის გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულების თანახმად, მოსარჩელეს უფლება ჰქონდა ანაზღაურებადი შვებულებით ესარგებლა მხოლოდ 12 დღე. დადგენილია, რომ ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში ი---ე უწყვეტად მუშაობდა შრომითი ხელშეკრულებების საფუძველზე მოპასუხესთან, ასევე დადგენილია, რომ მოსარჩელეს 2013-2014 წლებში არ უსარგებლია კუთვნილი ანაზღაურებადი შვებულებით.

30. „ყოველწლიური ფასიანი შვებულების შესახებ“ კონვენციის მე-6 მუხლის მიხედვით (საქართველოში ძალაშია საქართველოს პარლამენტის 1993 წლის 22 თებერვლის დადგენილებით) პირი, რომელიც გათავისუფლებულია მეწარმის მიზეზით, მაგრამ ვიდრე იგი გამოიყენებდა კუთვნილ შვებულებას, შვებულების ყოველი დღისათვის ამ კონვენციის შესაბამისად იღებს მე-3 მუხლით გათვალისწინებულ ჯილდოს. მე-3 მუხლის თანახმად კი, ყოველი პირი, რომელიც შვებულებაში გადის ამ კონვენციის მე–2 მუხლის შესაბამისად, შვებულების მთელი პერიოდისათვის იღებს: ა) ან ეროვნული კანონებითა და წესებით განსაზღვრული ხერხით გამოთვლილ თავის ჩვეულებრივ ჯილდოს ნატურის სახით ჯილდოს შესაბამისი ფულადი ექვივალენტის დამატებით, თუკი ასეთი არის; ბ) ან ჯილდოს, რომელიც განსაზღვრულია კოლექტიური შეთანხმებით.

31. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, არსებობდა გამოუყენებელი შვებულების ანაზღაურების წინაპირობები, ვინაიდან მოსარჩელეს არ უსარგებლია კუთვნილი ანაზღაურებადი შვებულებით 2013-2014წწ.-ში. რაც შეეხება, მის მოთხოვნას 2004-2012წწ.-ის შვებულების თანხის - 2,350 ლარის ანაზღაურების შესახებ, აღნიშნული მოკლებულია დასაბუთებას და ვერ იქნება გაზიარებული.

საქართველოს შრომის კოდექსის 21-ე და 22-ე მუხლებით დადგენილია არა მარტო შვებულების ხანგრძლივობის ფარგლები, არამედ დასაქმებულს ენიჭება უფლება ისარგებლოს ანაზღაურებადი შვებულებით. აღნიშნული უფლების რეალიზებისათვის აუცილებელია დასაქმებულის ნების მიღება-სავალდებულო გამოხატვა.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, ყოველწლიური ანაზღაურებადი შვებულება წარმოადგენს დასაქმებულის დასვენების დროს ანუ, იმ უფლებას, რომელიც არ შეიძლება შეიცვალოს ფულადი კომპენსაციით. დანაწესის მიზანია დასაქმებულის დასვენების უფლების დაცვა იმგვარად, რომ ფულადი კომპენსაციით ჩანაცვლებით არ მოხდეს საქართველოს შრომის კოდექსის 21-ე მუხლით გათვალისწინებული მიზნის უგულებელყოფა.

32. „ყოველწლიური ფასიანი შვებულების შესახებ“ კონვენციის მე-6 მუხლის შესაბამისად გადამწყვეტია, რომ პირი იყოს გათავისუფლებული მეწარმის მიერ, არ ჰქონდეს გამოყენებული კუთვნილი შვებულება და ეროვნული კანონები ითვალისწინებდეს შესაბამისი ანაზღაურების გამოყენების საშუალებას. ამდენად, თუ არსებობს ზემოაღნიშნული სამი გარემოება, რომელსაც ადგენს კონვენციის მე-6, მე-3 და მე-5 მუხლები, დასაქმებულს წარმოეშობა უფლება, მოითხოვოს გამოუყენებელი შვებულების ანაზღაურება.

33. საქართველოს შრომის კოდექსის 25-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, აკრძალულია ანაზღაურებადი შვებულების გადატანა ზედიზედ 2 წლის განმავლობაში.

34. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიუთითა, რომ წინა წლების შვებულების უფლება, რომელიც არ იქნა რეალიზებული მომდევნო ორი წლის განმავლობაში, გაქარწყლდა და შესაბამისად, მისი ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება საფუძველს მოკლებული იყო.

35. ზემოთ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების და მსჯელობის გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ სწორი სამართლებრივი შეფასება მიეცა დავის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვან საკითხებს, რაც არსებითად სწორი გადაწყვეტილების მიღების წინაპირობა გახდა.

VI. კასატორის მოთხოვნა და კასაციის საფუძვლები

36. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2015 წლის 16 ივლისის გადაწყვეტილება მისი გაუქმებისა და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის მოთხოვნით საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს „რ--------- ს--–--------- ს---–მა“.

37. კასატორის მოსაზრებით, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ არასწორად გამოიყენა შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის 1936 წლის 04 ივნისის 52-ე კონვენცია „ყოველწლიური ფასიანი შვებულების შესახებ, საქართველოს შრომის კოდექსის მე-2, მე-11, 21-ე, 22-ე, 25-ე, 37-ე, 38-ე მუხლები, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლი, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 55-ე მუხლები.

38. კასატორის განმარტებით, 2013 წლის 02 სექტემბერს მხარეებს შორის დაიდო შრომის ხელშეკრულება ერთი წლის ვადით. მასში ცვლილებების ან დამატებების შეტანის შესაძლებლობა განსაზღვრული იყო ამავე ხელშეკრულების 10.2 პუნქტით, მხარეთა წერილობითი შეთანხმების ფორმით.

39. 2014 წლის 27 აპრილს სს „რ---ს--ს---–ის“ დირექტორსა და მოსარჩელეს შორის შედგა საუბარი ი-------ის უფროსი ბებიაქალის თანამდებობიდან ბებიაქალის თანამდებობაზე გადაყვანის შესახებ.

40. 2014 წლის 01 მაისს გამოიცა „სს რ---ს--– ს---–ის“ დირექტორის „№37/კ“ ბრძანება, რომლითაც დაწესებულებაში გაუქმდა უფროსი ბებიაქალის თანამდებობა, ხოლო №14/ს ბრძანებით უფროსი ბებიაქალი - ი-----ე გადაყვანილ იქნა ბებიაქალის თანამდებობაზე.

41. 2014 წლის 01 მაისს №15/ს ბრძანებით სს „რ---- ს--- ს---–ში“ შეიქმნა კომისია და უფროსი ბებიაქალის თანამდებობის გაუქმებასთან დაკავშირებით გადაწყდა ინვენტარიზაციის ჩატარება.

42. აღნიშნულ ბრძანებას იმავე დღეს გაეცნო მოსარჩელე და ბრძანების ასლზე გაკეთებული მინაწერით, მოითხოვა ადმინისტრაციის მხრიდან ანაზღაურებისა და იმ განყოფილების დაკონკრეტება, სადაც იგი იქნა გადაყვანილი.

43. 2014 წლის 01 მაისს მოსარჩელემ განცხადებით მიმართა სს „რ--ს--–ს---–ის“ დირექტორს და მოითხოვა საბოლოო ანგარიშსწორება, ასევე, ბოლო 7 წლის სახელფასო ამონაწერისა და შრომის წიგნაკის მიცემა.

44. სს „რ----ს--–-ს---–ის“ დირექტორის - ა-–-- ბ---ის წერილობითი პასუხით მოსარჩელეს განემარტა, რომ არ მომხდარა მასთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა, იგი ვალდებული იყო გამოცხადებულიყო სამსახურში და გაეგრძელებინა თავისი მოვალეობის შესრულება, ან წერილობით დაეფიქსირებინა საკუთარი პოზიცია ახალ თანამდებობაზე დანიშვნასთან დაკავშირებით.

45. 2014 წლის 06 მაისს მოსარჩელის წარმომადგენელმა განცხადებით მიმართა სს „რ-- ს--- ს---–ს“ და მოითხოვა 2014 წლის საშვებულებო თანხა 700 ლარის ოდენობით, 2 თვის კომპენსაცია - 1400 ლარის ოდენობით, 2004 – 2013წწ.-ის გამოუყენებელი საშვებულებო თანხა 3050 ლარის ოდენობით და მორალური ზიანი 3000 ლარის ოდენობით.

46. 2014 წლის 13 მაისს სს „რუსთვის ს-- ს---–მა“ წერილობით უარი განაცხადა მისი მოთხოვნების შესრულებაზე და აღნიშნა, რომ 2014 წლის 01 მაისის №14/ს ბრძანების შესაბამისად მოსარჩელე მიიჩნეოდა სს „რ-ს---- ს---–ის“ თანამშრომლად.

47. 2014 წლის 13 მაისს სს „რ---- ს--- ს---–ის“ ადამიანური რესურსების მართვის სამსახურის უფროსმა წერილობით მიმართა მოსარჩელეს და განუმარტა, რომ მასთან დადებული შრომითი ხელშეკრულება ძალაში იყო. იმისთვის, რომ გაცდენილი დღეები ჩათვლილიყო საპატიოდ, იგი სამი დღის ვადაში უნდა გამოცხადებულიყო სამსახურში.

48. 2014 წლის 02 ივნისს სს „რ--------- ს--–--------- ს---–ის“ დირექტორის მიერ გამოცემული №47/კ ბრძანებით, საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე მოსარჩელე გათავისუფლდა ბებიაქალის თანამდებობიდან და შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება.

49. სს „რ--- ს--- ს---–ის“ 2014 წლის 06 ივნისის სახელფასო ცნობის მიხედვით, 2013 წელს ი------ეზე ხელფასის სახით გაცემულმა თანხამ შეადგინა 8,890.79 ლარი, ხოლო 2014 წლის იანრიდან აპრილის ჩათვლით - 3,813.50 ლარი. პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილებაში მითთებული არ იყო, რომ ი---ეს აღებული ჰქონდა 01.05.2014წ.-ის ერთი დღის ხელფასი.

50. კასატორი დამატებით აღნიშნავს, რომ მოსარჩელეს არ გაუსაჩივრებია სს „რ---- ს-ს---–თან“ 2013 წლის 02 სექტემბერს გაფორმებული შრომის ხელშეკრულება, გენერალური დირექტორის 2015 წლის 01 მაისის „№14/ს“, „№15/ს“, „№37/კ“ და 2014 წლის 02 ივნისის „№47/კ“ ბრძანებები; 2014 წლის 01 მაისის, ამავე წლის 13 მაისის №160 და 161-ე წერილები, 2014 წლის 06 ივნისის ცნობა №190.

გარდა ამისა, ამ პერიოდის განმავლობაში, მოსარჩელეს განცხადებით არ მოუთხოვია ანაზღაურებადი შვებულების გამოყენება, მან მიმართა დირექტორს მხოლოდ არაანაზღაურებად შვებულებასთან დაკავშირებით.

სამოტივაციო ნაწილი:

VII. საკასაციო პალატის დასკვნები:

36. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 09 ნოემბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

37. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც, მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

38. მოცემულ საქმეზე დადგენილია დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

- 02.09.2013წ.-ს სს „რ--ს--ს---–მა“ ი---ე მიიღო უფროსი ბებიაქალის თანამდებობაზე ერთი წლის ვადით. შრომითი ხელშეკრულებით განისაზღვრა ანაზღაურებადი შვებულების უფლება ყოველწლიურად 12 სამუშაო დღის ვადით, ხოლო ანაზღაურების გარეშე შვებულება წელიწადში 15 კალენდარული დღის ვადით.

- 01.05.2014წ.-ის №15/ს ბრძანებით სს „რ--ს--ს---–ში“ შეიქმნა კომისია და დადგინდა ინვენტარიზაციის ჩატარება უფროსი ბებიაქალის თანამდებობის გაუქმებასთან დაკავშირებით. იმავე თარიღის №37/კ ბრძანებით გაუქმდა სს „რ-ს--ს---–ში“ უფროსი ბებიაქალის თანამდებობა, ხოლო 14/ს ბრძანებით კი, ს-- ს---–ში უფროსი ბებიაქალის თანამდებობის გაუქმების გამო, ი----ე გადაყვანილ იქნა ბებიაქალად.

- 01.05.2014წ.-ს მოსარჩელემ წერილობით მოითხოვა საბოლოო ანგარიშსწორების განხორციელება, ბოლო 7 წლის სახელფასო ამონაწერი და შრომის წიგნაკი, რაზედაც მიიღო წერილობითი პასუხი, რომ მასთან შრომითი ხელშეკრულება კი არ იყო შეწყვეტილი, არამედ იგი გადაყვანილი იყო სხვა თანამდებობაზე. ამასთან, ვალდებული იყო გამოცხადებულიყო სამსახურში და გაეგრძელებინა მისი მოვალეობების შესრულება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, წერილობით უნდა დაეფიქსირებინა პოზიცია ახალ თანამდებობაზე დანიშვნასთან დაკავშირებით.

- 06.05.2014წ.-ს მოსარჩელის წარმომადგენელმა განცხადებით მიმართა მოპასუხეს და მოითხოვა 2014 წლის საშვებულებო თანხა 700 ლარის ოდენობით, 2 თვის კომპენსაცია 1400 ლარის ოდენობით, 2004-2013წწ.-ის გამოუყენებელი საშვებულებო თანხა 3050 ლარის ოდენობით და მორალური ზიანის ანაზღაურება 3 000 ლარის ოდენობით.

- მოგვიანებით, 02.06.2014წ.-ს გამოიცა ბრძანება №47/კ, რომლითაც მოსარჩელე განთავისუფლდა ბებიაქალის თანამდებობიდან და შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

40. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით კასატორი სადავოდ ხდის ი--ისათვის ორი თვის კომპენსაციის - 1400 ლარისა და 2013-2014წწ.-ის გამოუყენებელი შვებულების თანხის - 1400 ლარის გადახდის დაკისრების მართლზომიერებას. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს საკასაციო საჩივრის საფუძვლებს და აღნიშნავს, რომ კასატორის მითითებულ არგუმენტებზე დეტალურადაა გაცემული პასუხი სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

ამასთან, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ საქმის განმხილველმა სააპელაციო სასამართლოს შემადგენლობამ სწორი სამართლებრივი შეფასებები გააკეთა საქმისათვის მნიშვნელოვან საკითხებთან დაკავშირებით და სწორად შეაფასა მხარეთა შორის არსებული მატერიალურ-სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე მხარეთა უფლება-მოვალეობები, რის შედეგადაც სასამართლო მივიდა სწორ გადაწყვეტილებამდე.

შესაბამისად, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

41. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც, ვინაიდან შრომით სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე საკომპენსაციო თანხის დაკისრებისა და გამოუყენებელი შვებულების ანაზღაურებასთან დაკავშირებით არსებობს სასამართლო პრაქტიკა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

25. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს „რ-ს--ს-–ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ სს „რ-ს--- ს-ს“ უკან დაუბრუნდეს 2015 წლის 04 ნოემბერს №12 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან (300 ლარი) 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: პ. ქათამაძე

ბ. ალავიძე