საქმე № 010210014582627

საქმე №ას-1086-1023-2015 4 იანვარი, 2016 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ვ. შ.-ე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „რ.-ის“ თავმჯდომარე გ. პ.ე, დ. ა.-ა, ბ., ბ., გ. ბ.-ები, მ., მ.- თ.-ეები (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 4 სექტემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ვ. შ.-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ბმა „რ.-ის“ თავმჯდომარე გ. პ.ის, დ. ა.-ა, ბ., ბ., გ.– ბ.-ების, მ., მ.- თ.-ეების მიმართ და მოითხოვა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „რ.-ის“ 2011 წლის 24 ივნისის, 2011 წლის 8 ოქტომბრისა და 2011 წლის 22 ოქტომბრის კრების ოქმების ბათილად ცნობა.

2. მოსარჩელის განმარტებით, ქ.ბათუმში, რ.-ის ქ.№..ში დაფუძნებულია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „რ.-ი“. 1996 წლის 4 სექტემბრიდან ვ.. შ.-ე ქ.ბათუმში, რ.-ის ქ.№..ში მდებარე №.. ბინის (ს/კ ..) მესაკუთრეა, შესაბამისად, არის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „რ.-ის“ წევრი. ამავე ამხანაგობის წევრია დ. ა.-აც.

3. 2011 წლის 24 ივნისის ამხანაგობის კრების ოქმის საფუძველზე მოპასუხეებმა საკუთრების უფლება დაირეგისტრირეს საერთო საკუთრების აივნისა და ლოჯის ფართზე (16.25 კვ.მ). აივნისა და ლოჯის გადაცემას სჭირდებოდა მის თანხმობას. მას ასეთი თანხმობა არ გამოუხატავს, შესაბამისად, დასახელებული ოქმი ბათილია.

4. მოსარჩელის განმარტებით, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „რ.-ის“ 2011 წლის 24 ივნისის კრების №9 ოქმი ხელმოწერილია კრების თავმჯდომარე მ. კ.-ას მიერ, რომელიც მითითებული ამხანაგობის წევრი არ იყო.

5. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „რ.-ის“ 2011 წლის 8 ოქტომბრისა და 2011 წლის 22 ოქტომბრის კრების ოქმებზე ხელმომწერი რ. ჭ.-ე, ასევე, არ არის ამხანაგობის წევრი. ამასთან, კრება კანონით დადგენილი წესით არ მოწვეულა და არ ჩატარებულა.

6. მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ სადავო 2011 წლის 24 ივნისის კრების ოქმი შედგა კანონის მოთხოვნათა დაცვით. ამხანაგობის წევრებს სადარბაზოებში გაკრული განცხადებების საშუალებით ეცნობათ სხდომის შესახებ, სადაც მითითებული იყო კრების დღის წესრიგი. ამხანაგობის წევრებმა წინასწარ, ხელმოწერით დაადასტურეს თანხმობა ფართის დ. ა.-ას საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე.

7. მოპასუხეთა მოსაზრებით, ასევე კანონიერადაა შედგენილი ამხანაგობის კრების 2011 წლის 8 ოქტომბრისა და 2011 წლის 22 ოქტომბრის ოქმები. „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონით დაშვებულია ბინათმესაკუთრეთა სხდომის გაძღოლა არამესაკუთრის მიერ. მ. კ.-ა და რ. ჭ.-ე არ მონაწილეობდნენ კენჭისყრაში და მათი სხდომაში მონაწილეობა არ შეიძლება კრების ოქმების ბათილობის საფუძველი გახდეს.

8. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 27 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

9. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 4 სექტემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

10. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოდავე მხარეები ცხოვრობენ ქ.ბათუმში, რ.-ის ქ. №..ში და არიან ერთმანეთის მეზობლები.

11. ვ. შ.-ეს ეკუთვნის აღნიშნულ მისამართზე მდებარე №--- ბინა, ხოლო მოწინააღმდეგე მხარეს – №.. ბინა.

12. მხარეთა ბინებს შორის არის 2,5 კვ.მ სათავსი, რომელსაც 1991 წლიდან მაინც ფლობს დ. ა.-ა, საცხოვრებელ ბინაში მოწყობილი აქვს 16,25 კვ.მ აივანი და ლოჯია.

13. ქ.ბათუმში, რ.-ის ქ.№..ში მდებარე სახლი არის მრავალბინიანი და შექმნილია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „რ.-ი“.

14. ამხანაგობამ 2011 წლის 20 მაისს დ. ა.-ას საკუთრებაში გადასცა 75,5 კვ.მ სხვენი, თუმცა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მითითებული კრების ოქმი, სადავო 2,5 კვ.მ ფართის გადაცემის ნაწილში, ბათილად იქნა ცნობილი. გადაწყვეტილება შევიდა კანონიერ ძალაში. სადავო საკითხის გადასაწყვეტად ამხანაგობამ კვლავ მოიწვია რამდენიმე კრება.

15. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „რ.-ის“ 2008 წლის 24 ივნისის კრების №9 ოქმით საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურს ეთხოვა დ. ა.-ას საკუთრებად მის ბინაზე მიშენებული 16,25 კვ.მ აივნისა და ლოჯიის რეგისტრაცია.

16. 2011 წლის 8 ოქტომბერს ამხანაგობამ მოიწვია კრება დ. ა.-ას მიერ 2,5 კვ.მ-ს ფლობის დასადასტურებლად, თუმცა ამ კრებაზე ამხანაგობის 117 წევრიდან გამოცხადდა მხოლოდ 40 წევრი და კრება არ ჩატარდა.

17. სააპელაციო პალატამ ასევე დაადგინა, რომ მომდევნო კრება მოწვეულ იქნა 2011 წლის 22 ოქტომბერს. აღნიშნული კრების გადაწყვეტილებით საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურს ეთხოვა დ. ა.-ას საკუთრებად სადავო 2,5 კვ.მ-ს რეგისტრაცია. კრებაზე ამხანაგობის წევრებმა დაადასტურეს, რომ სადავო „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მიღების მომენტისათვის სწორედ დ. ა.-ა ფლობდა.

18. სააპელაციო პალატის შეფასებით, საქალაქო სასამართლომ სავსებით სწორად დაადგინა, რომ სადავო კრებათა ჩატარების თაობაზე აპელანტი ინფორმირებული იყო და, ამ მოტივით, კრების ოქმების ბათილად ცნობის საფუძველი არ არსებობდა.

19. ამავდროულად, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლის თანახმად, სარჩელი შეიძლება აღიძრას უფლებისა თუ სამართლებრივი ურთიერთობების არსებობა-არარსებობის დადგენის, დოკუმენტების ნამდვილობის აღიარების ან დოკუმენტების სიყალბის დადგენის შესახებ, თუ მოსარჩელეს აქვს იმის იურიდიული ინტერესი, რომ ასეთი აღიარება სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოხდეს.

20. სააპელაციო სასამართლომ, თავად მხარეთა განმარტებების თანახმად, დადასტურებულად მიიჩნია ის ფაქტი, რომ 1991 წლიდან სადავო ფართს დ. ა.-ა ინდივიდუალურად ფლობდა. აღნიშნული სასამართლოს სხდომაზე ერთმნიშვნელოვნად დაადასტურა ვ. შ.-ემ და იგივე დგინდება დ. ა.-ას კუთვნილი ბინის 2007 წლის 8 ოქტომბრის ნახაზითაც, სადაც სადავო ქონება სწორედ დ. ა.-ას კუთვნილ ფართშია მოქცეული.

21. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტით და მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 1 ივლისის განჩინებაზე (საქმე №ას-17-14-2015), სადაც საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მსგავსი კატეგორიის საქმეზე „სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობად უნდა იკვეთებოდეს მოსარჩელის ნამდვილი იურიდიული ინტერესი“... „მოცემული დავის გადაწყვეტისას პროცესუალურ გზამკვლევს წარმოადგენს სწორედ სარჩელის იურიდიული ინტერესის არსებობა“...

22. „სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის აუცილებელი კომპონენტების შემოწმების მიზნებისათვის, პირველ რიგში, უნდა დადგინდეს ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე... საცხოვრებელი ბინის ზემოთ არსებული სადავო სამეურნეო სათავსები (სხვენი) რა სამართლებრივი შინაარსით ხასიათდება – წარმოადგენს იგი ... საერთო ქონებას, თუ ამხანაგობის მოპასუხე წევრთა ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებულ ფართებს“. „კანონის სამართლებრივი ანალიზი ცხადყოფს, რომ კანონმდებელი განსხვავებულ სამართლებრივ რეჟიმში აქცევს, ერთი მხრივ, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალურ საკუთრებასა და ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებულ სამეურნეო სათავსებს (სარდაფები, სხვენები და ა.შ.) და, მეორე მხრივ, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას”... „იმის მიხედვით, საერთო საკუთრებაშია თუ ფაქტობრივ მფლობელობაშია სადავო სამეურნეო სათავსები... შესაძლოა, ვიმსჯელოთ მათი განკარგვის კანონით დადგენილი წესის დაცულობაზე”.

23. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ რადგან სადავო ქონებას 1991 წლიდან დ. ა.-ა ფლობს, ამხანაგობამ სავსებით მართებულად დაადგინა ამ ფლობის სამართლებრივი შედეგები. ამის შესაბამისად, აპელანტს სადავო ქონებაზე უფლებები არ გააჩნია და მას არც კრების გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობის მიმართ ნამდვილი იურიდიული ინტერესი აქვს. აღნიშნულის გამო, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლები არ არსებობს.

24. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ვ. შ.-ემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით:

25. კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მოცემული დავის გადასაწყვეტად უნდა გამოეყენებინა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლი, რომელშიც პირდაპირ და ცალსახად არის განმარტებული, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვნად ცვლის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას და გავლენას ახდენს სხვა ბინის მესაკუთრეთა მიერ საერთო ქონების გამოყენებაზე, ხორციელდება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრებაზე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ყველა წევრის მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე.

26. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 10 ნოემბრის განჩინებით ვ. შ.-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

27. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ვ. შ.-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

28. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოდავე მხარეები ცხოვრობენ ქ.ბათუმში, რ.-ის ქ. №..ში და არიან ერთმანეთის მეზობლები.

29. ვ. შ.-ეს ეკუთვნის აღნიშნულ მისამართზე მდებარე №--- ბინა, ხოლო მოწინააღმდეგე მხარეს – №.. ბინა.

30. მხარეთა ბინებს შორის არის 2,5 კვ.მ სათავსი, რომელსაც 1991 წლიდან მაინც ფლობს დ. ა.-ა, საცხოვრებელ ბინაში მოწყობილი აქვს 16,25 კვ.მ აივანი და ლოჯია.

31. ქ.ბათუმში, რ.-ის ქ.№..ში მდებარე სახლი არის მრავალბინიანი და შექმნილია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „რ.-ი“.

32. ამხანაგობამ 2011 წლის 20 მაისს დ. ა.-ას საკუთრებაში გადასცა 75,5 კვ.მ სხვენი, თუმცა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მითითებული კრების ოქმი, სადავო 2,5 კვ.მ ფართის გადაცემის ნაწილში, ბათილად იქნა ცნობილი. გადაწყვეტილება შევიდა კანონიერ ძალაში. სადავო საკითხის გადასაწყვეტად ამხანაგობამ კვლავ მოიწვია რამდენიმე კრება.

33. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „რ.-ის“ 2008 წლის 24 ივნისის კრების №9 ოქმით საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურს ეთხოვა დ. ა.-ას საკუთრებად მის ბინაზე მიშენებული 16,25 კვ.მ აივნისა და ლოჯიის რეგისტრაცია.

34. 2011 წლის 8 ოქტომბერს ამხანაგობამ მოიწვია კრება დ. ა.-ას მიერ 2,5 კვ.მ-ს ფლობის დასადასტურებლად, თუმცა ამ კრებაზე ამხანაგობის 117 წევრიდან გამოცხადდა მხოლოდ 40 წევრი და კრება არ ჩატარდა.

35. სააპელაციო პალატამ ასევე დაადგინა, რომ მომდევნო კრება მოწვეულ იქნა 2011 წლის 22 ოქტომბერს. აღნიშნული კრების გადაწყვეტილებით საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურს ეთხოვა დ. ა.-ას საკუთრებად სადავო 2,5 კვ.მ-ს რეგისტრაცია. კრებაზე ამხანაგობის წევრებმა დაადასტურეს, რომ სადავო „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მიღების მომენტისათვის სწორედ დ. ა.-ა ფლობდა.

36. სააპელაციო სასამართლომ, თავად მხარეთა განმარტებების თანახმად, დადასტურებულად მიიჩნია ის ფაქტი, რომ 1991 წლიდან სადავო ფართს დ. ა.-ა ინდივიდუალურად ფლობდა. აღნიშნული სასამართლოს სხდომაზე ერთმნიშვნელოვნად დაადასტურა ვ. შ.-ემ და იგივე დგინდება დ. ა.-ას კუთვნილი ბინის 2007 წლის 8 ოქტომბრის ნახაზითაც, სადაც სადავო ქონება სწორედ დ. ა.-ას კუთვნილ ფართშია მოქცეული.

37. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით მხარე სადავოდ ხდის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „რ.-ის“ წევრთა კრების ოქმებს იმ თვალსაზრისით, რომ ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების გასხვისება მოხდა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლით გათვალისწინებული წესის დარღვევით.

38. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი გარკვეულ შეზღუდვებს აწესებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

39. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

40. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

41. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით (სუსგ 1.07.2015წ. საქმე №ას-17-14-2015).

42. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

43. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ვ. შ.-ეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2015 წლის 3 ნოემბერს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ვ. შ.-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ვ. შ.-ეს (პირადი №..) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2015 წლის 3 ნოემბერს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ნ. ბაქაქური