№ ას-852-802-2015 29 იანვარი 2016 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – თ. ა-ა (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ლ. ბ-ი, ნ. ლ-ი (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 1 ივლისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. თ. ა-ამ სარჩელი აღძრა ლ. ბ-სა და ნ. ლ-ის მიმართ და მოითხოვა მორიგების თაობაზე 1997 წლის 4 თებერვლის განჩინების შესაბამისად ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო ზიანის ანაზღაურება 87 500 ლარის ოდენობით შემდეგ გარემოებებზე მითითებით:

2. მოსარჩელის განმარტებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 1997 წლის 4 თებერვლის განჩინებით, თ. ა-ას, ია ა-სა და ი. ა-ას შორის მორიგების დამტკიცების გამო შეწყდა საქმის წარმოება. მორიგების მხარეები შეთანხმდნენ, რომ სამი თვის ვადაში გაყიდდნენ თბილისში, გ-ის მასივი, მე-... მ/რ, კორპუსი ...^ბ-ში მდებარე ოთხოთახიან ბინას. ი. ა-ა (მამა) თანახმა იყო ი. და თ. ა-ებს (შვილებს) მისთვის შეეძინათ 2 ოთახიანი ანალოგი. პროექტის სუფთა ბინა. დარჩენილი თანხით კი ი. და თ. ა-ებს შეეძლოთ თავისთვის შეეძინათ ბინა. ამასთან, ი. ა-ა დაუბრუნებდა მათ ავეჯსა და ნივთებს.

3. მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნული შეთანხმება ი. ა-ას მიერ არ შესრულდა. ი. ა-ას გარდაცვალების შემდეგ, მთელი ქონება, ავეჯი და ნივთები გაინაწილეს ი. ა-ას მეუღლემ (დედინაცვალმა) ლ. ბ-მა და მისმა აწ გარდაცვლილმა სიძემ (ქალიშვილის ქმარმა), დ. ლ-მა.

4. დ. ლ-ის გარდაცვალების შემდეგ მის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა მისი შვილი, ნ. ლ-ი.

5. 2003 წლის 31 იანვარს გარდაიცვალა ი. ა-ა. 2008 წლის 4 აპრილს ნოტარიუს მ. მ-ის მიერ გაიცა სამკვიდრო მოწმობა, რომლის საფუძველზეც თ. ა-ამ, როგორც პირველი რიგის მემკვიდრემ, სრულად მიიღო ი. ა-ას სამკვიდრო.

6. მოსარჩელისათვის მოულოდნელად გახდა ცნობილი, რომ ზემოაღნიშნული ბინა ლ. ბ-მა გაასხვისა მოქალაქე შ. ს-ე 30 000 ამერიკულ დოლარად.

7. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა ვალდებულებით ნაკისრი პირობების შეუსრულებლობით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება 87 500 ლარის ოდენობით.

8. მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ მოცემული დავა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის შესაბამისად ხანდაზმულია, ვინაიდან თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 1997 წლის 4 თებერვლის დადგენილებით დამტკიცდა მხარეთა შორის მიღწული მორიგება და აღნიშნულ დავაზე შეწყდა საქმის წარმოება.

9. ამასთან, ქონების ნაწილი თ. ა-ამ მიიღო მორიგების აქტის დამტკიცებიდან უახლოეს პერიოდში, ხოლო 2000 წლის 13 მაისს დამატებით მიიღო ის ფულადი თანხა და ნივთები, რაც აღწერილია ნოტარიუს დ. კ-ას მიერ ნოტრიულად დამოწმებულ განცხადებაში. მოცემული განცხადების მიხედვით, თ. ა-ას მიერ მიღებული ქონება მოიცავს მისი დის, ი. ა-ას წილსაც, რომელმაც იგი განცხადებით გადასცა ძმას. მოპასუხეთა განმარტებით, მოსარჩელე მიუთითებს, რომ მას მამასთან და დედინაცვალთან არავითარი პრეტენზია არ გააჩნია არც სიცოცხლეში და არც მათი გარდაცვალების შემდგომ.

10. მოპასუხეთა მითითებით, ისინი არასათანადო მოპასუხეებს წარმოადგენენ. მათი განმარტებით, ი. ა-ა 1995 წლის ივლისიდან ფაქტობრივ, ხოლო 1996 წლიდან რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა ლ. ბ-ან. ი. ა-ა გარდაიცვალა 2003 წლის 31 იანვარს და მთელი თავისი ქონება ნოტარიულად დადასტურებული ანდერძით დაუტოვა ლ. ბ-ს, თუმცა აღნიშნული ანდერძის საფუძველზე ლ. ბ-ს არაფერი მიუღია, ვინაიდან გარდაცვალებისას ი. ა-ას ქონება არ გააჩნდა. გარდაცვალებამდე მან საცხოვრებელი ბინა გაასხვისა აწ გარდაცვლილ დ. ლ-ზე, რომელიც იყო ლ. ბ-ის ქალიშვილის, აწ გარდაცვლილი მ. ბ-ის მეუღლე. ამის შემდეგ, ი. ა-ამ იცოცხლა სამ წელს და ამ ხნის განმავლობაში მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება სადავო არ გამხდარა. შესაბამისად, მოპასუხეთა აზრით, მოსარჩელის მოთხოვნა უსაფუძვლოა.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილებით თ. ა-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 19 თებერვლის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება, რომლის საფუძველზეც მოპასუხე ნ. ლ-ს (პირადი № ..., C/N:...) აეკრძალა მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების, მდებარე: ქ. თბილისში, ჟ-ის ქუჩა №...-ში, საკადასტრო კოდი № ... გასხვისება და იპოთეკით დატვირთვა.

12. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. ა-ამ.

13. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 1 ივლისის განჩინებით თ. ა-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

14. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

15. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 1997 წლის 4 თებერვლის განჩინებით ერთის მხრივ, ი. და თ. ა-ებს და მეორეს მხრივ, ი. ა-ას შორის, დამტკიცდა მორიგება შემდეგი პირობებით: „მხარეები ვალდებულნი არიან სამი თვის ვადაში გაყიდონ თბილისში, გ-ის მასივი, მე-...მ/რ, კორპუსი ...^ბ-ში მდებარე ოთხოთახიანი ბინა. ა-ა თანახმაა შეუძინონ 2 ოთახიანი ანალოგი. პროექტის სუფთა ბინა რკინის კარებით, გ-ის მასივის ... მ/რაიონიდან ... მ/რაიონის ჩათვლით, გარდა პირველი და ბოლო სართულებისა. დაბრუნებული თანხით შეიძლება ი. და თ. ა-მა შეიძინონ ბინა თავისთვის და თანახმაა ი. ა-ამ დააბრუნოს ნივთები: სერვანდი, ტახტი, სამზარეულო გარნიტური, ჭურჭელი, ჭაღი, ტორშერი და სხვა წვრილმანი ნივთები, რომელიც დაყადაღებულია სასამართლოს მიერ“.

16. ი. ა-ამ, 1997 წლის 4 თებერვლის შეთანხმებიდან გამომდინარე მოთხოვნის უფლება დათმო ძმის, თ. ა-ას სასარგებლოდ.

17. სააპელაციო პალატამ თ. ა-ას 2000 წლის 13 მაისის განცხადების საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ ი. ა-ას მიერ შესრულებული იქნა 1997 წლის 4 თებერვლის შეთანხმებიდან გამომდინარე ვალდებულება.

18. სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 429-ე მუხლზე და საქმეში წარმოდგენილი თ. ა-ას 2000 წლის 13 მაისის განცხადების შესაბამისად დაადგინა, რომ თ. ა-ამ, ი. ა-გან და მისი მეუღლისგან, ლ. ბ-გან მიიღო ფული და ქონება, რომელშიც შედიოდა აპელანტის დის - ი. ა-ას წილიც. განცხადებაში თ. ა-ამ დაადასტურა, რომ მას მამასთან, ი. ა-ან და მის მეუღლესთან, ლ. ბ-ან არავითარი პრეტენზია არ გააჩნდა.

19. პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ თ. ა-ას 2000 წლის 13 მაისის განცხადება დამოწმებულია ნოტარიუსს დ. კ-ას მიერ და აღნიშნა, რომ მითითებული დოკუმენტის შედგენისას მხარის მიერ ნების გამოვლენაში ეჭვის შეტანის საფუძველი არ არსებობდა. სასამართლოს აზრით, აპელანტმა ვერ შეძლო იმ გარემოების დადასტურება, რომ დოკუმენტში ასახული გარემოება არ შეესაბამება რეალობას და არ გამოხატავს მის ნამდვილ ნებას. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მსჯელობა, რომ ი. ა-ას მიერ არ იყო შესრულებული 1997 წლის 4 თებერვლის შეთანხმებიდან გამომდინარე ვალდებულება.

20. სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 317-ე, 992-ე მუხლებით, ასევე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე მუხლებით და განმარტა, რომ ზიანის არსებობის ფაქტისა და ამ ზიანის სწორედ მოპასუხეთა ბრალეული ქმედებით გამოწვევის მტკიცების ტვირთი პროცესუალურად ეკისრება მოსარჩელეს. მოცემულ შემთხვევაში კი მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა მისი მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტობრივი გარემოებები - ზიანის არსებობის ფაქტი, ზიანის მიყენება მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით და მიზეზობრივი კავშირი მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და ზიანს შორის.

21. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

22. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე თ. ა-ამ შეიტანა საკასაციო საჩივარი და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი დასაბუთებით:

23. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ აწ გარდაცვლილ ი. ა-ას მის მიმართ არ შეუსრულებია ვალდებულება, რომელიც დადგენილი იყო მორიგების შესახებ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 1997 წლის 4 თებერვალის განჩინებით. კერძოდ, ი. ა-ამ არ გაყიდა ბინა და მემკვიდრისათვის არ შეიძინა შესაბამისი ბინა. რაც შეეხება განცხადებას იმის თაობაზე, რომ თ. ა-ამ, თითქოსდა, მიიღო ქონება, კასატორის განმარტებით, აღნიშნული განცხადება მან დაწერა მამის თხოვნით, რადგან მამამ დაარწმუნა, რომ იმ დროისათვის ასე აჯობებდა. სხვა შემთხვევაში უნდა არსებობდეს მიღება-ჩაბარების აქტი, რაც არ არსებობს.

24. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოებაც, რომ აწ გარდაცვლილ ი. ა-ას ჰქონდა ვალდებულება, მისთვის, როგორც მემკვიდრისათვის, გადაეცა საყოფაცხოვრებო უძრავ-მოძრავი ნივთები.

25. საკასაციო საჩივრის ავტორი შუამდგომლობს უზენაესი სასამართლოს წინაშე, აღნიშნულ საქმეზე მოწმეებად დაიკითხონ თ. გ-ე, ლ. ხ-ი და პ. გ-ი, რომლებიც, კასატორის განცხადებით, დაადასტურებენ, თუ როგორ აღიარა დედინაცვალმა, ლ. ბ-მა და მისმა სიძემ, რომ თ. ა-ას შეუძენდნენ და გადასცემდნენ ბინას სათანადო წესით.

26. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 11 სექტემბრის განჩინებით თ. ა-ას საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

27. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. ა-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, ხოლო კასატორის შუამდგომლობა მოწმეთა დაკითხვის თაობაზე არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

28. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

29. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

30. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

31. კასატორი სადავოდ ხდის გარდაცვლილ ი. ა-ას მხრიდან ვალდებულების შესრულების ფაქტს.

32. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

33. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებაში არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

34. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლი ადგენს მტკიცების ტვირთის განაწილების პროცესუალურ სტანდარტს და ზოგადი წესის თანახმად, თითოეულ მხარეს ევალება მის მიერ მითითებული გარემოების დამტკიცება, თუმცა, ნორმის მე-3 ნაწილი ყურადღებას ამახვილებს რიგი გარემოებების სათანადო მტკიცებულებებით დადასტურების აუცილებლობაზე. ამგვარი სათანადო მტკიცებულებების სახეს კი, როგორც წესი, მატერიალური კანონმდებლობა განსაზღვრავს. სამოქალაქო კოდექსის 429-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კრედიტორმა მოვალის მოთხოვნით შესრულების მთლიანად ან ნაწილობრივ მიღების შესახებ უნდა გასცეს ამის დამადასტურებელი დოკუმენტი. დასახელებული ნორმა მოვალის უფლებადამცავ დანაწესს წარმოადგენს და სწორედ ვალდებულების შესრულების დამადასტურებელი მტკიცებულების წარდგენა ევალება პირს, რომელსაც ვალდებულების შესრულებაში ედავებიან. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის მოწინააღმდეგე მხარემ (მოპასუხემ) სასამართლოს წარუდგინა თ. ა-ას 2000 წლის 13 მაისის ნოტარიულად დამოწმებული განცხადება, რომლის შესაბამისად, ირკვევა, რომ თ. ა-ამ მამის, ი. ა-ან და მისი მეუღლისაგან, ლ. ბ-ან მიიღო ფული და ქონება, რომელშიც შედიოდა თ. ა-ას დის - ი. ა-ას წილიც. განცხადებაში თ. ა-ა ადასტურებს, რომ მას მამასთან - ი. ა-ან და მის მეუღლესთან - ლ. ბ-ან არავითარი პრეტენზია არ გააჩნია (იხ. ტ. 1. ს.ფ. 150). კასატორმა როგორც პირველ, ასევე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში ვერ შეძლო იმის დადასტურება, რომ მოპასუხის მიერ წარდგენილ დოკუმენტში ასახული გარემოება არ შეესაბამება სინამდვილეს და არ გამოხატავს განმცხადებლის (თ. ა-ას) ნამდვილ ნებას, რაც დაუსაბუთებელს ხდის კასატორის მიერ წარმოდგენილ პრეტენზიებს.

35. უსაფუძვლოა ასევე და არ უნდა დაკმაყოფილდეს საკასაციო საჩივრის ავტორის შუამდგომლობა საქმეზე მოწმეთა სახით, თ. გ-ის, ლ. ხ-სა და პ. გ-ის დაკითხვის თაობაზე შემდეგ გარემოებათა გამო:

36. სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით განსაზღვრული მტკიცებულების ერთ-ერთი სახეა მოწმეთა ჩვენება.

37. ამავე კოდექსის 219-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირველი ინსტანციის სასამართლოში მხარეები შეზღუდული არიან ახსნა-განმარტების მოსმენისას წარადგინონ ახალი მტკიცებულებები ან მიუთითონ ახალ გარემოებებზე, რომელთა შესახებაც არ ყოფილა მითითებული სარჩელსა თუ შესაგებელში ან საქმის მომზადების სტადიაზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მათ შესახებ თავის დროზე საპატიო მიზეზით არ იყო განცხადებული.

38. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოში შესაძლებელია ახალი ფაქტების მოყვანა და ახალი მტკიცებულებების წარდგენა, თუმცა სასამართლო არ მიიღებს ახალ ფაქტებსა და მტკიცებულებებს, რომლებიც მხარეს შეეძლო წარედგინა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას, მაგრამ არასაპატიო მიზეზით არ წარადგინა.

39. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, მხარეთა და მათ წარმომადგენელთა შუამდგომლობები და განცხადებები ახალ მტკიცებულებათა წარმოდგენის ან გამოთხოვის შესახებ სასამართლომ შეიძლება განიხილოს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საქმის მოსამზადებელ სტადიაზე მხარეს არ შეეძლო მათი წარმოდგენა, აგრეთვე, თუ მათ შესახებ მისთვის ობიექტური მიზეზებით ვერ იქნებოდა ცნობილი და მათი წარმოდგენის საფუძველი წარმოიშვა მთავარ სხდომაზე ან, თუ მხარემ საპატიო მიზეზით ვერ უზრუნველყო შესაბამისი შუამდგომლობებისა და განცხადებების წარმოდგენა საქმის მოსამზადებელ სტადიაზე.

40. ამავე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, ამ კანონის მიზნებისთვის, საპატიო მიზეზად ჩაითვლება მხარის მიერ შუამდგომლობისა და განცხადების წარდგენის შეუძლებლობა, რაც გამოწვეულია ავადმყოფობით, ახლო ნათესავის გარდაცვალებით ან სხვა განსაკუთრებული ობიექტური გარემოებით, რომელიც მისგან დამოუკიდებელი მიზეზით შეუძლებელს ხდის სასამართლო პროცესზე გამოცხდებას ანდა შუამდგომლობისა და განცხადების წარდგენას.

41. განსახილველ შემთხვევაში საქმის მასალებით დასტურდება, რომ კასატორს, თ. ა-ას, საკასაციო საჩივარში მითითებულ პირთა საქმეზე მოწმის სახით დაკითხვის შესახებ შუამდგომლობა არც პირველი და არც სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში არ დაუყენებია. აღნიშნულის თაობაზე მან პირველად მიუთითა საკასაციო საჩივარში. ამასთან, არ მიუთითებია იმ საპატიო მიზეზის თაობაზე, რის გამოც მან ქვედა ინსტანციის სასამართლოებში ვერ ისარგებლა აღნიშნული საპროცესო უფლებით.

42. ყოველივე ზემოაღნიშნულისა და მოხმობილ ნორმათა გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს მოწმეთა დაკითხვის თაობაზე კასატორის შუამდგომლობის დაკმაყოფილების საფუძველი

43. პალატა დამატებით მიუთითებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში.

44. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო ზაინის ანაზღაურების თაობაზე.

45. შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

46. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას თ. ა-ას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. თ. ა-ას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე