№ ას-437-416-2015 15 თებერვალი, 2016 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი - თ. ბ-ე (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ვ. გ-ა (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილება
საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – თანხის დაკისრება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
1. ვ. გ-ამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში თ. ბ-ის მიმართ და მოითხოვა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების“ შესახებ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების შესაბამისად, თანხის გადახდის სანაცვლოდ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა შემდეგი დასაბუთებით:
2. 1970 წლის 4 აპრილს ვ. გ-ამ თ. მ-ან 4000 მანეთად შეიძინა ქ. თბილისში, მ-ის (ყოფილი ო-ოს) ქუჩა №...-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლში ერთი ოთახი შემინული აივნით, ავტოფარეხით და მიმდებარე ტერიტორიით, რაც დასტურდება მის მიერ დაწერილი ხელწერილით. თ. მ-ე მოსარჩელეს ჰპირდებოდა, რომ აღნიშნულ ქონებას გადაუფორმებდა, თუმცა ისე გარდაიცვლა, რომ პირობა არ შეუსრულებია.
3. 2005 წლის 19 მაისს, თ. მ-ის შვილმა ნ. ბ-ემ, დედისაგან მემკვიდრეობით მიღებული ზემოაღნიშნული უძრავი ქონება ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე ისე გადასცა შვილს, თ. ბ-ეს (თ. მ-ის შვილიშვილს), რომ ვ. გ-ის ამ ფაქტის შესახებ არაფერი უცნობებია.
4. 2008 წლის 1 ივლისს ვ. გ-ამ ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „მ-ე ...“-თან გააფორმა ხელშეკრულება ერთობლივი საქმიანობის შესახებ, რომლის თანახმად, „მ-ე ...“ ვალდებულებას იღებდა ვ. გ-ის 80 კვ.მ ფართში ნაგებობის დანგრევის სანაცვლოდ ახლადაშენებულ სახლში გამოეყო იდენტური ფართის საცხოვრებელი ფართი, თუმცა აღნიშნულ ხელშეკრულებას არანაირი სამართლებრივი შედეგი არ მოჰყოლია, ვინაიდან ამხანაგობის ხელმძღვანელი, ფარსადან გვიდიანი პასუხისმგებლობაში იქნა მიცემული.
5. მოსარჩელის განმარტებით, მას, როგორც დაზარალებულს სამოქალაქო კოდექსის 150-ე მუხლის მე-2 ნაწილის, 171-ე მუხლისა და „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების“ შესახებ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების შესაბამისად, ჰქონდა უფლება თ. ბ-ან, როგორც თ. მ-ის უფლებამონაცვლისაგან, მოეთხოვა მის მიერ შეძენილი 80 კვ.მ მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემა მისი ღირებულების 10 პროცენტის გადახდის სანაცვლოდ.
6. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მოსარჩელეს რამდენიმე წელია შეწყვეტილი ჰქონდა ბინით სარგებლობა. შესაბამისად. იგი არ წარმოადგენდა იმ სამართლებრივი ურთიერთობის მხარეს, რის საფუძველზეც წარდგენილი იყო სარჩელი.
7. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 26 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ვ. გ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა. ვ. გ-ა ცნობილ იქნა თ. ბ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით რეგისტრირებული, ქ. თბილისში, ო-ოს ქუჩა №... „ა“-ში მდებარე 245.00 კვ.მ უძრავი ქონებიდან (საკადასტრო კოდი: ...) 80.5 კვ.მ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ; მოსარჩელე ვ. გ-ას მოპასუხე თ. ბ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 56 000 ლარის 10%-ის, 5 600 ლარის გადახდა.
8. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. ბ-ემ.
9. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილებით თ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 26 დეკემბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ვ. გ-ას სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ვ. გ-ა, თ. ბ-ის მიწის ნაკვეთის (საცხოვრებელი სადგომის) ღირებულების 35 000 ლარის 10%-ის, 3 500 ლარის გადახდის შემთხვევაში (სანაცვლოდ) ცნობილ იქნა თ. ბ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით რეგისტრირებული, ქ. თბილისში, ო-ოს ქუჩა №... „ა“-ში მდებარე 245.00 კვ.მ უძრავი ქონებიდან (საკადასტრო კოდი:...) 50 კვ.მ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ.
10. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო არ იყო მხარეთა შორის წარმოშობილი სამართლებრივი ურთიერთობის შესახებ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ გაკეთებული სამართლებრივი შეფასება. კერძოდ, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობის შეფასება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობად და ის გარემოება, რომ მოსარჩელე ვ. გ-ა წარმოადგენს ამ ურთიერთობიდან გამომდინარე მოსარგებლე პირს, რომელიც ფლობს საცხოვრებელ სადგომს მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე. სადავო არ იყო ასევე ის გარემოება, რომ მოპასუხე წარმოადგენს საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრეს და აღნიშნული სადგომის (კერძოდ, თბილისში, ო-ოს ქ. №... „ა“-ში მდებარე 245 კვ.მ მიწის ნაკვეთის) მიახლოებითი საბაზრო ღირებულება შეადგენს 56 000 ლარს.
11. სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
12. 1970 წლის 14 აპრილის ხელწერილის შესაბამისად, თ. მ-ემ ვ. გ-ას 4 000 მანეთად მიჰყიდა თბილისში, ო-ოს ქუჩა №3-ში მდებარე უძრავი ქონების ნაწილი - ერთი ოთახი შუშაბანდით, ასევე გვერდით არსებული ავტოფარეხი.
13. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ გაცემული ცნობა-დახასიათების მიხედვით, თბილისში, ო-ოს ქუჩა №... „ა“-ში მდებარე 248.00 კვ.მ უძრავი ქონების მესაკუთრედ აღრიცხულია ნ. ბ-ე. დღევანდელი მდგომარეობით 245.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი (დაზუსტებული ფართობით), საკადასტრო კოდი: ..., რეგისტრირებულია მოპასუხე თ. ბ-ის სახელზე. საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს წარმოადგენს 2005 წლის 19 მაისის ჩუქების ხელშეკრულება.
14. ნ. ბ-ე არის თ. მ-ის შვილი, ხოლო უძრავი ქონების ახლანდელი მესაკუთრე, თ. ბ-ე არის ნ. ბ-ის შვილი.
15. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სამოქალაქო რეესტრის სააგენტოს საბურთალოს სამსახურის საინფორმაციო ბარათის შესაბამისად, დადგენილია, რომ მოსარჩელე ვ. გ-ა 1970 წლის 15 აპრილიდან რეგისტრირებულია მისამართზე, ქ. თბილისი, გ. მ-ის ქუჩა №.... რეგისტრაცია გაუქმებული არ არის.
16. ინდივიდუალური აუდიტორის, „ზაზა მუხიგულაშვილის“ აუდიტორული დასკვნის თანახმად, ო-ოს ქ. №... „ა“-ში მდებარე 245 კვ.მ მიწის ნაკვეთის მიახლოებითი საბაზრო ღირებულებაა 56 000 ლარი.
17. ქ. თბილისის მერის 1994 წლის 7 ივლისის №9 დადგენილებით, ო-ოს ქუჩას სახელი შეეცვალა და ეწოდა გ. მ-ის ქუჩა.
18. ქ. თბილისში, ო-ოს ქუჩა №... „ა“-ში მდებარე 245.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე მდებარე საცხოვრებელი სადგომი დღეისათვის დანგრეულია. სადავო საცხოვრებელი სადგომი დაინგრა 2000 წლის შემდგომ.
19. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია მსგავსი ფაქტობრივი მოცემულობის მქონე სამართლებრივ ურთიერთობებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილ პრაქტიკას. კერძოდ, იმ ფაქტს, რომ მოცემულ შემთხვევაში საცხოვრებელი სადგომი დანგრეულია და მოსარგებლე მოითხოვს კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ არა საცხოვრებელ სადგომზე, არამედ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების გადაცემას. აღნიშნული შემთხვევა კი, საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული არ არის. სასამართლომ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2011 წლის 8 ივლისის განჩინებაზე, სადაც სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 150–ე მუხლის მე–2 ნაწილისა და ამავე კოდექსის 171–ე მუხლის დანაწესზე მითითებით განმარტა, რომ საცხოვრებელი სადომი წარმოადგენს მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს. შესაბამისად, მოსარგებლის უფლება ვრცელდება მის სარგებლობაში არსებულ საცხოვრებელ სადგომზე და, შესაბამისად, იმ მიწის ნაკვეთზე, რომელზედაც უშუალოდ საცხოვრებელი სადგომი იყო განთავსებული (და არა მიმდებარე ტერიტორია). უზენაესი სასამართლოს მოსაზრებით, იმ საცხოვრებელი სადგომის დანგრევა, რომელზედაც მხარეს გააჩნდა მოსარგებლის უფლება, არ იწვევს იმ უფლების მოსპობას, რომელიც მას გააჩნია იმ მიწის ნაკვეთზე, რომელზეც მყარად დაკავშირებული იყო საცხოვრებელი სადგომი. ამდენად სააპელაციო პალატის განმარტებით, ის ფაქტი, რომ საცხოვრებელი სადგომი დანგრეულია, არ წარმოშობდა მოცემულ შემთხვევაში მოსარგებლის მიერ დაყენებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს.
20. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად განსაზღვრა მოსარგებლის მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სადგომისა და, შესაბამისად, დანგრეული საცხოვრებელი სადგომის ნაცვლად გადასაცემი მიწის ნაკვეთის მოცულობა 80 კვ.მ.-ით.
21. განსახილველ შემთხვევაში, ვინაიდან საცხოვრებელი სადგომი ამ დროისათვის უკვე დანგრეულია და თავად საცხოვრებელი სადგომის ფიზიკურად არ არსებობის გამო იგი ობიექტურად ვერ იქნება ამ დავაში განხილვის და შეფასების საგანი, პალატის მოსაზრებით, მხარეთა შორის ამ დავის ფარგლებში განხილვის საგანს შეადგენს მიწის ნაკვეთის ის მოცულობა, რომელზეც განთავსებული იყო სადავო საცხოვრებელი სადგომი. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარგებლის მიერ დაკავებული მხოლოდ საცხოვრებელი სადგომის კვალობაზე, მისი მოცულობის გათვალისწინებით უნდა მოხდეს მოსარჩელისათვის მის მიერ კანონით გათვალისწინებული კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ მიწის ნაკვეთის ნაწილის გადაცემა.
22. აღნიშნული საკითხის გადაწყვეტის მიზნით, სასამართლომ ყურადღება მიაქცია საქმეში წარმოდგენილ 1970 წლის 14 აპრილის ხელწერილის შინაარსს, ასევე ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის კეთილმოწყობისა და საბინაო კომუნალური მეურნეობის ს.მ.ც. „საბურთალოს“ მიერ მ-ის ქ. N...-ში მდებარე ვ. გ-ას კუთვნილი სახლისა და ეზოს სქემატური ნახაზის მონაცემებს (ტ.1. ს.ფ. 22).
23. ხელწერილის შინაარსიდან გამომდინარე, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარგებლეს 12 კვ.მ ერთი ოთახისა და შუშაბანდის გარდა გადაეცა მოპასუხის საცხოვრებელი ბინის მარჯვენა მხარეს მდებარე „გადმოხურული გარაჟიც“. ნახაზში ასახული მონაცემებით კი, რომლითაც დაფიქსირებულია ვ. გ-ას მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის ბოლო დროინდელი, ე.ი. მის დანგრევამდე არსებული ფაქტობრივი მდგომარეობა, სასამართლომ დაადგინა, რომ საერთო ფართობი ეზოს ჩათვლით შეადგენდა 80.5 კვ.მ-ს; აქედან ეზო იყო 28 კვ.მ., საცხოვრებელი ფართობი - 50 კვ.მ., დამხმარე ფართობი - 2.5 კვ.მ. თავის მხრივ, 50 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი, აპელანტის მითითებით, მოიცავდა 26 კვ.მ ავტოფარეხსა და 12 კვ.მ ოთახს შუშაბანდით, რომლის მომიჯნავედ ასევე განთავსებული იყო 12 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართი.
24. მითითებული სქემატური ნახაზის და 1970 წლის 14 აპრილის ხელწერილის შეფასების საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ვ. გ-ის გადაცემული საცხოვრებელი სადგომი მოიცავდა ნახაზზე ასახულ საცხოვრებელ ფართს - 50 კვ.მ-ს (26 კვ.მ + 12 კვ.მ +12 კვ.მ.). მხარეთა შორის არსებული ხელწერილის შინაარსის გათვალისწინებით კი, ვინაიდან ეზოში განთავსებული საპირფარეშო და წყალი დარჩა საერთო სარგებლობაში, შესაბამისად, დამხმარე ფართი - 2.5 კვ.მ., პალატის მოსაზრებით, ვერ ჩაითვლებოდა მოსარჩელისათვის გადაცემულ ფართში. ამასთან, ვინაიდან, მხარეთა შორის არსებულ ურთიერთობას აწესრიგებს „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომლის რეგულირების სფეროში არ ექცევა მიწის ნაკვეთი, აღნიშნულიდან გამომდინარე, ნახაზზე მოცემული ეზო ფართით - 28 კვ.მ ვერ იქნება მიჩნეული საცხოვრებელი სადგომის შემადგენელ ნაწილად;
25. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ვ. გ-ას მიერ ო-ოს ქ. №... „ა“-ში დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის ფართი შეადგენდა 50 კვ.მ-ს და არა 80 კვ.მ-ს. ამდენად მოსარჩელის მოთხოვნა 80 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების გადაცემის თაობაზე ექვემდებარებოდა მხოლოდ ნაწილობრივ, კერძოდ, 50 კვ.მ-ის ნაწილში დაკმაყოფილებას.
26. იმის გათვალისწინებით, რომ აპელანტის მიერ სადავოდ არ გამხდარა მიწის ნაკვეთის საბაზრო ღირებულების შესახებ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულება, რომლის საფუძველზეც მითითებულ მისამართზე 80 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფართის ღირებულება განსაზღვრულია 56 000 ლარით, ამასთან, იმის გათვალისწინებით, რომ, საბოლოოდ, მოსარჩელისათვის გადასაცემი მიწის ნაკვეთის მოცულობა განისაზღვრა 50 კვ.მ-ით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ვ. გ-ას მოპასუხის სასარგებლოდ, მის მიერ დაკავებულ 50 კვ.მ ფართზე საკუთრების უფლების გადაცემის სანაცვლოდ, უნდა დაკისრებოდა საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების - 35 000 ლარის 10%-ის 3 500 ლარის გადახდა.
27. სასამართლომ მიუთითა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველ და მეორე პუნქტებზე და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილი გარემოებების მიხედვით, ვ. გ-ა წარმოადგენს სადავო საცხოვრებელი სადგომის მოსარგებლეს, რომელსაც მფლობელობის უფლება მიღებული აქვს მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, მოპასუხე თ. ბ-ე კი - მესაკუთრეს. ამასთან, მოპასუხეს, როგორც სადავო საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრეს, არ გამოუვლენია ნება, რომ სათანადო კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ მოსარჩელეს (მოსარგებლეს) გაეთავისუფლებინა საცხოვრებელი სადგომი. აღნიშნული კი მოსარგებლეს აძლევდა შესაძლებლობას, შესაბამისი თანხის გადახდის სანაცვლოდ, სადგომზე მოეპოვებინა საკუთრების უფლება. ზემოთ დასახელებული ფაქტობრივი გარემოებების მხედველობაში მიღებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების საფუძველი.
28. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე თ. ბ-ემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:
29. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონი, რადგან მოსარჩელეს განუსაზღვრა 50 კვ.მ-ის ღირებულების 10%-ის გადახდა.
30. საქმეში წარმოდგენილი ხელწერილით დასტურდება, რომ 1970 წელს მოსარჩელეს შეძენილი ჰქონდა 12 კვ.მ ოთახი შუშაბანდით და ბინის მარჯვენა მხარეს „გადმოხურული გარაჟი“. მიმდინარე დავის ძირითადი გარემოება ეფუძნება მითითებულ ხელწერილს, თუმცა არც ერთი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების დასაბუთებისას არ გამოუყენებია აღნიშნული მტკიცებულება. სასამართლო მიუთითებს, რომ „ეზო ფართით 28 კვ.მ ვერ იქნება მიჩნეული საცხოვრებელი სადგომის შემადგენელ ნაწილად“. ასეთ შემთხვევაში მოსარჩელის ხელწერილის მიხედვით მითითებული „გარაჟი“ დარჩენილია მსჯელობის გარეშე, რადგან ის მდებარეობდა ეზოში და მიწის ნაკვეთი - ეზო არ შედის „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის რეგულირების სფეროში. ამ შემთხვევაში მოსარჩელეს მოთხოვნის უფლება რჩება 12 კვ.მ-ზე და შესაბამისად, უკანონოა სასამართლოს მიერ მიწის ფართის განსაზღვრა 50 კვ.მ.-ით.
31. კასატორის აზრით, სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის სხვა დანაწესი და კომპენსაცია უნდა განესაზღვრა არა 10, არამედ 25%-ით. კანონის არასწორი განმარტება კი მიუთითებს გადაწყვეტილების უკანონობასა და ამავე გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველზე.
32. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 15 ივნისის განჩინებით თ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
33. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
34. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
35. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
36. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
37. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
38. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით, ვინაიდან ამ კატეგორიის საქმეებზე უკვე არსებობს უზენაესი სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკა (იხ. მაგ. სუს 08.07.2011წ №266-250-2011 განჩინება, რომელიც შეეხება საცხოვრებელი სადგომის დანგრევის შემთხვევაში „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული მოსარგებლის უფლებას კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ იმ საცხოვრებელი სადგომის მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ იქნას ცნობილი, რომელზეც უშუალოდ მდებარეობდა სადავო საცხოვრებელი სადგომი; ასევე სუს 25.06.2012წ. №ას-602-568-2012 განჩინება, რომელიც შეეხება ფორმის დაცვის გარეშე დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე წარმოშობილ სამართლებრივ ურთიერთობას, რომელიც დაკავებული საცხოვრებელი ფართის საბაზრო ღირებულების 10%-ის გადახდის სანაცვლოდ მოსარგებლის მიერ დაკავებულ საცხოვრებელ სადგომზე მისი მესაკუთრედ ცნობის საფუძველია („საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტი).
39. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას თ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
40. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივრები დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორ თ. ბ-ეს უნდა დაუბრუნდს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% –210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა
1. თ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;
2. კასატორ თ. ბ-ეს (პ/ნ: ...) დაუბრუნდეს კ. გ-ის (პ/ნ: ...) მიერ 2015 წლის 29 მაისს №0 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური
მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი
ბ. ალავიძე