№330210014417346

საქმე №ას-1253-1175-2015 17 თებერვალი, 2016 წელი

№ას-1253-1175-2015

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ვ- ბ-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ყ-ი“ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 22 ოქტომბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

I. სასარჩელო მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებები:

1. შპს „ყ-მა“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხე ვ- ბ-ის მიმართ 3,183.63 ლარის დაკისრების მოთხოვნით.

2. სარჩელის ფაქტობრივ გარემოებად მითითებულია, რომ შპს ,,ყ-ის’’ აბონენტმა (ა.ბ. N--) 2011 წლის 27 იანვარს მოახდინა ბუნებრივი გაზის დატაცება. აღნიშნული ფაქტი დადასტურებულია 2011 წლის 03 თებერვლის N06/255 კანონიერ ძალაში შესული შესაბამისი დადგენილებით.

შპს ,,ყ- ი’’ სსკ-ის და საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგებს მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2009 წლის 09 ივლისის N12 დადგენილებით დამტკიცებული ,,ბუნებრივი გაზის მიწოდებისა და მოხმარების წესების’’ მე-9 მუხლის შესაბამისად უფლებამოსილია აბონენტისგან მოითხოვოს მიყენებული ზიანის ანაზღაურება. ეს უკანასკნელი ზუსტად განსაზღვრავს აბონენტის მიერ კომპანიისთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების წესს. კერძოდ, აბონენტს დატაცებული ბუნებრივი გაზის გამო, ზანის ანაზღაურების მიზნით ერიცხება თანხა მომხმარებელთან არსებული ბუნებრივი გაზის ხელშეწყობით სამი თვის მანძილზე 12 საათის განმავლობაში უწყვეტად მოხმარებული ბუნებრივი გაზის ოდენობის ღირებულება.

შპს ,,ყ-ის’’ სპეციალური მმართველის მიერ დამტკიცებული საქართველოში ხმარებაში არსებული ბუნებრივი გაზის ხელშეწყობის სიმძლავრეების ცხრილის მიხედვით აბონენტის მიერ შპს ,,ყ-ისთვის’’ მიყენებულმა ზიანმა შეადგინა 2,148.86 ლარი. ამასთან, აბონენტს ასევე გააჩნია აღნიშნულ (სამართალდარღვევების) შემთხვევამდე და მას შემდეგაც მოხმარებული ბუნებრივი გაზის ღირებულება და (მიერთების) ბუნებრივი გაზის აღდგენის გადასახადის დავალიანება 1,034.77 ლარის ოდენობით.

II. მოპასუხის პოზიცია

3. მოპასუხე მხარემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ იგი დაუსაბუთებულია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს. მხარის განმარტებით, შპს ,,ყ-ის’’ მიერ ბუნებრივი აირის უკანონო მოხმარებისთვის შედგენილ იქნა ადმინისტრაციულ-სამართალდარღვევათა ორი ოქმი. ერთი გაუქმებულ იქნა უშუალოდ შპს ,,ყ- ის’’, ხოლო მეორე თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ. მოპასუხე ვ- ბ-ი გათავისუფლებულ იქნა ჯარიმისგან და გამოუცხადდა სიტყვიერი შენიშვნა. გარდა ამისა, ვ-ბ-ზე გავრცელდა საქართველოს 2010 წლის 11 ივნისის კანონი და იგი გათავისუფლდა როგორც ძირითადი ადმინისტრაციული სახდელისგან, ასევე მასზე დარიცხული საურავისგან.

მიუხედავად ამისა, შპს ,,ყ- მა’’ არ შეასრულა არც სასამართლს დადგენილება არც კანონის მოთხოვნა და აბონენტ ბ-ს მაინც დააკისრა ჯარიმა 600 ლარის ოდენობით, რამაც საურავების დარიცხვის შემდეგ 5 წლის განმავლობაში 1000 ლარს გადააჭარბა. შპს ,,ყ– მა’’ 2011 წლის იანვრიდან საგადაახადო ქვითარში შეიტანა ,,ძველი დავალიანება’’, რითაც სახსრების გამოძალვის მიზნით საგადახდო ქვითარი გააყალბა.

მოპასუხემ რამდენჯერმე მიმართა შპს ,,ყ- ის’’ ხელმძღვანელობას, რათა მათ წარმოედგინათ აღნიშნული ჯარიმის წარმოშობის საფუძველი, თუმცა უშედეგოდ. მხოლოდ 2013 წლის ოქტომბერს მოპასუხემ მიიღო განმარტება, რომ მოცემული თანხა წარმოადგენს შპს ,,ყ- ის’’ მიმართ კომპენსაციას მიყენებული მატერიალური ზიანისთვის. აქედან გამომდინარე, მოპასუხე მძიმე პირობებში აღმოჩნდა, რამეთუ ფაქტობრივად ხდება მისი ორმაგი დაბეგვრა, ერთი ფაქტისათვის ორმაგად დასჯა. ამასთან აღსანიშნავია, რომ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევთა კოდექსის მიხედვით, ბუნებრივი აირის დატაცებისას ფიზიკური პირის გაფრთხილებას, ხოლო განმეორების შემთხვევაში, დაჯარიმებას 100 ლარის ოდენობით ითვალისწინებს, რაც უგულვებელყოფილ იქნა შპს ,,ყ- ის’’ მიერ ოქმის შედგენისას. მოპასუხე მხარის მითითებით ქმედებისათვის ორჯერ დასჯა, წარმოდგენილ შემთხვევაში დაჯარიმება, კონსტიტუციასთან და მის არსებით პრინციპებთან შეუსაბამობაშია და შესაბამისად, მოსარჩელე მხარის სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობას გამორიცხავს.

III. პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნებზე მითითება

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 12 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა. მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 3,183.63 ლარის გადახდა.

IV. სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნა

5. გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი წარადგინა მოსარჩელემ და მოითხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 12 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

6. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 22 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 12.11.2014წ. გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. შპს „ყ-ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 2,426.53 ლარის გადახდა.

7. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ ვ- ბ-ი წარმოადგენს შპს „ყ-ის” აბონენტს სააბონენტო ნომრით 208325, მისამართი: ქ. თბილისი, ჩ-ი, ბ--ის შენ. 81.

8. 28.01.2009წ. შპს ,,ყ- ის“ თანამშრომელების მიერ შედგენილი იქნა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი ქ. თბილისში, ჩ-ი, ბ--ის შენ. 81-ში რეგისტრირებული აბონენტის მიმართ ბუნებრივი გაზის უკანონო (უმრიცხველოდ) მოხმარების თაობაზე. შპს ,,ყ- --ის“ თანამშრომელების მიერ შედგა ასევე შესაბამისი აქტიც.

9. მოსარჩელის განმარტებით, 2009 წელს უკანონოდ მოხმარებული გაზის საფასურის ანაზღაურების მიზნით აბონენტს №- (ბ-ი) 06.02.2009წ. დაერიცხა დავალიანება 790.88 ლარის ოდენობით, საიდანაც აბონენტმა განახორციელა გარკვეული თანხის გადახდა და მისი დავალიანება 14.07.2009წ. მდგომარეობით შეადგენდა 757.10 ლარს

ამდენად, დადგენილია, რომ საქმეში წარმოდგენილი აბონენტის ბარათში მითითებული საწყისი დავალიანება - 757.10 ლარი, წარმოადგენს უკანონოდ მოხმარებული გაზის საფასურის ანაზღაურების მიზნით 28.01.2009წ. ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის და აქტის საფუძველზე დარიცხული დავალიანების გადაუხდელ ნაწილს.

10. 27.01.2011წ. შპს ,,ყ-- ს“ უსაფრთხოების დეპარტამენტის მთავარი სპეციალისტის მიერ შედგენილი იქნა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი №00085 აბონენტ ბ-ის მიმართ (აბონენტის ნომერი 208325, მის: ჩ--ი, ბ-ის შენ. 81) ბუნებრივი გაზის უკანონო მოხმარების თაობაზე.

შპს ,,ყ-- ის“ იურიდიული დეპარტამენტის სასარჩელო-საპრეტენზიო განყოფილების სპეციალისტის 03.02.2011წ. ადმინისტრაციული სამართლადარღევის საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ №06/255 დადგენილების შესაბამისად, დადასტურებულად იქნა მიჩნეული საქართველოს

ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 961 მუხლით

გათვალისწინებული სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტის არსებობა, მაგრამ

იქიდან გამომდინარე რომ ვერ იქნა დადგენილი საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდესის 961 მუხლით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩამდენი პირის ვინაობა საქმის წარმოება შეწყდა სამართალდამრღვევის ვინაობის დაუდგენლობის გამო (ტ. I, ს.ფ.15). პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილია და სადავოდ გამხდარი არის, რომ აღნიშნული დადგენილება არ გასაჩივრებულა.

11. აბონენტს №-- მომხმარებელთა მხრიდან უკანონოდ მოხმარებული ბუნებრივი გაზის ოდენობის დადგენისა და მისი საფასურის მომხმარებლებზე დარიცხვის მოქმედი ინსტრუქციების (მომხმარებლის მიერ ძირითადად გამოყენებული დანადგარების ხარჯების ცხრილის გათვალისწინებით) შესაბამისად დაერიცხა ბუნებრივი აირის ღირებულება 2011 წლის ბუნებრივი აირის უკანონოდ მოხმარების ფაქტის შესაბამისად - 2148.86 ლარის ოდენობით.

12. სააპელაციო პალატამ ხანდაზმულად მიიჩნია სასარჩელო მოთხოვნა აბონენტ ვ. ბ-ისთვის 2009 წელს უკანონოდ მოხმარებული გაზის საფასურის ანაზღაურების მიზნით დარიცხული დავალიანების - 757.10 ლარის დაკისრების ნაწილში და მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, სხვა პირისაგან რაიმე მოქმედების შესრულების ან მოქმედებისაგან თავის შეკავების მოთხოვნის უფლებაზე ვრცელდება ხანდაზმულობა. ხანდაზმულობის ვადაში მოიაზრება დრო, რომლის განმავლობაშიც უფლებამოსილ პირს შეუძლია თავისი უფლების რეალიზაცია ან დაცვა. ხანდაზმულობის ინსტიტუტის სპეციფიკურობა იმაში მდგომარეობს, რომ დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ მოთხოვნის უფლება ობიექტურად არსებობს, თუმცა იგი განუხორციელებელია. ანუ ამ უფლების რეალიზება სრული მოცულობით დამოკიდებულია მოთხოვნის ადრესატის ნება-სურვილზე. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსისი 130-ე მუხლი ხანდაზმულობის დაწყებას მოთხოვნის წარმოშობის მომენტს უკავშირებს. ხოლო მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად მიიჩნევა დრო, როდესაც პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ.

სამოქალაქო კოდექსის კოდექსის 129-ე მუხლის თანახმად, სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს სამ წელს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის შესაბამისად, ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულების არსებობა. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ ვ- ბ-–ი შპს „ყ.გ.თ.-ის" აბონენტია. შესაბამისად, მხარეთა შორის არსებობს გაზის მიწოდების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ურთიერთობა. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის კოდექსის 992-ე მუხლის შესაბამისად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. ამავე კოდექსის 1008-ე თანახმად, დელიქტით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლების ხანდაზმულობის ვადა არის სამი წელი იმ მომენტიდან, როცა დაზარალებულმა შეიტყო ზიანის ან ზიანის ანაზღაურებაზე ვალდებული პირის შესახებ.

წინამდებარე დავაზე სააპელაციო პალატამ გაავრცელა სასარჩელო მოთხოვნის სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადა და დადგენილად მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილ აბონენტის ბარათში მითითებული 14.07.2009წ. მდგომარეობით არსებული საწყისი დავალიანება - 757.10 ლარი წარმოადგენს უკანონოდ მოხმარებული გაზის საფასურის ანაზღაურების მიზნით 28.01.2009წ. ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის და შესაბამისი აქტის საფუძველზე დარიცხული დავალიანების გადაუხდელ ნაწილს. აბონენტის ბარათის შესაბამისად, 14.07.2009წ. მდგომარეობით არსებული დავალიანება - 757.10 ლარი მომდევნო წლების განმავლობაში არ შემცირებულა. რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა გარემოებას მასზედ, რომ ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადის განმავლობაში ვალდებული პირის მიერ უფლებამოსილი პირის წინაშე თანხის გადახდით ან/და სხვაგვარად მოხდა მოთხოვნის არსებობის აღიარება, საქმეში წარმოდგენილი არ არის. შესაბამისად, არ არსებობს გარემოებები, რაც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლის შესაბამისად ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტის საფუძველი გახდებოდა. წინამდებარე სარჩელი აღიძრა მხოლოდ 27.01.2014წ. ანუ, 757.10 ლარის მოთხოვნის ნაწილში ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადის გასვლის შემდგომ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ ხანდაზმულად მიიჩნია სასარჩელო მოთხოვნა აბონენტ ვალერი ბ---–ისთვის 2009 წელს უკანონოდ მოხმარებული გაზის საფასურის ანაზღაურების მიზნით დარიცხული დავალიანების - 757.10 ლარის დაკისრების თაობაზე, რაც სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ამ ნაწილში, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენდა.

13. სამოქალაქო კოდექსის 477–ე მუხლით, მყიდველი მოვალეა გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2009 წლის 9 ივლისის №12 დადგენილების მე-3 მუხლის პირველი პუქნტით, მუხლის ბუნებრივი გაზის ნასყიდობის ხელშეკრულებით მიმწოდებელი (გამყიდველი) კისრულობს ვალდებულებას, მიაწოდოს საცალო მომხმარებელს (მყიდველს) ბუნებრივი გაზი მოქმედი კანონმდებლობით, ამ წესებითა და ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობების დაცვით, ხოლო მყიდველი იღებს ვალდებულებას, გადაიხადოს მიღებული ბუნებრივი გაზის საფასური და დაიცვას მოქმედი კანონმდებლობით, ამ წესებითა და ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობები.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მხარეებს შორის წარმოშობილი იყო გაზის მიწოდების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა. სარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენდა დავალიანების ანაზღაურება 3,183.63 ლარის ოდენობით, რომელიც მოიცავდა როგორც 2009 და 2011 წლებში ბუნებრივი აირის უკანონოდ მოხმარების ფაქტის შესაბამისად დარიცხულ თანხას, ისე აბონენტის მიმდინარე დავალიანებას.

სასამართლომ სარჩელი საფუძვლიანად მხოლოდ დავალიანების დარჩენილი ნაწილის - 2426.53 (3 183.63 - 757.10 = 2426.53) ლარის დაკისრების ნაწილში მიიჩნია, რომელიც მოიცავდა, როგორც 2011 წლის ბუნებრივი აირის უკანონოდ მოხმარების ფაქტის შესაბამისად დარიცხულ თანხას, ისე მიმდინარე დავალიანებასაც, რაც დასტურდებოდა აბონენტის ბარათით. პალატამ მიუთითა, რომ წარმოდგენილ შემთხვევაში, გადახდის ისტორიაში ასახული უკანონოდ მოხმარებული ბუნებრივი აირის შესაბამის გაანგარიშებასთან დაკავშირებით მოპასუხე მხარის შედავება არ განხორციელებულა (გაანგარიშების ოდენობა). მოპასუხე მხარემ მიუთითა, რომ იხდიდა მიმდინარე გადასახადებს, რაც დასტურდება კიდეც გადახდის ისტორიის შესაბამისად, თუმცა, როგორც უკანონო მოხმარების ისე მიმდინარე გადასახადის გადაუხდელობის გამო, არსებული დავალიანების არ არსებობის თაობაზე რაიმე კონკრეტული მტიცებულება წარმოდგენილი არ ყოფილა და მეტიც, მითითება გაკეთდა მხოლოდ მითითებული უკანონო მოხმარების ფაქტების მიმართ არსებული ინსტრუქციის შესაბამისად თანხის დაკისრების არამართებულობაზე, რაც მხარის მითითებით კონსტიტუციურ პრინციპებს ეწინააღმდეგებოდა. მოპასუხე მხარის განმარტებით, ვინაიდან გათავისუფლდა ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობისაგან მოპასუხეს არ გააჩნდა რაიმე სამართლებრივი მექანიზმი მოითხოვოს მისთვის თანხის დაკისრება. პალატამ მიუთითა, რომ მიუხედავად იმ გარემოებისა, რომ მოპასუხეს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის შესაბამისად არ დაეკისრა სახდელი ჯარიმის სახით, მას აღნიშნული არ ათავისუფლებს მოწინააღმდეგე მხარისათვის მოსარჩელის კუთვნილი ბუნებრივი აირის აღურიცხავად მოხმარების გამო დარიცხული დავალიანების ანაზღაურებისაგან. ადმინისტრაციული პასუხისიმგებლობის ზომა ან/და მისგან გათავისუფლება, ვერ გახდება კონკრეტული პირის მიმართ დამდგარი ვალდებულების გაქარწყლების სამართლებრივი საფუძველი. კონკრეტული სამართალდამრღვევის მიმართ გამოყენებული სახდელის ფორმა და მისი ზომა დამოუკიდებელია სამოქალაქო კანონმდებლობით არსებული ზიანის ანაზღაურების სამართლებრივი ინსტიტუტისაგან.

VI. კასატორის მოთხოვნა და კასაციის საფუძვლები

14. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება აპელანტმა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება.

15. საკასაციო საჩივრის ავტორი სადავოდ ხდის სასამართლოს განსჯადობას და მიიჩნევს, რომ ვინაიდან სარჩელის მოთხოვნას დატაცებული ბუნებრივი აირის მოხმარების საფასურის გადახდა წარმოადგენდა აღნიშნული ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 208-ე მუხლის შესაბამისად არ მიეკუთვნებოდა სასამართლოს განსჯადობას. ამავე კოდექსის 278-ე მუხლზე მითითებით, კასატორი აღნიშნავს, რომ დადგენილება, რომელიც არაუფლებამოსილმა ორგანომ გამოიტანა გაუქმებას ექვემდებარება.

კასატორი ასევე მიუთითებს, „ენერგეტიკისა და ბუნებრივი აირის შესახებ“ საქართველოს 1997 წლის 27 ივნისის N816-II კანონის მე-4 მუხლის „გ“ პუნქტზე, რომლის შესაბამისად, აღნიშნული საკითხის განხილვა და გადაწყვეტა შედის საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების ეროვნული კომისიის კომპეტენციაში.

სამოტივაციო ნაწილი:

VIII. საკასაციო პალატის დასკვნები:

16. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 21 იანვრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

17. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

18. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ვინაიდან კასატორის პრეტენზია მხოლოდ სასამართლოს უწყებრივ განსჯადობას შეეხება, პალატა მხოლოდ ამ ნაწილში, იმსჯელებს წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობაზე.

კასატორის ზემოთმითითებულ პოზიციას საკასაციო პალატა არ იზიარებს და პირველ რიგში, ყურადღებას ამახვილებს დავის საგანსა და მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის საკანონმდებლო რეგლამენტაციაზე:

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ შპს „ყმა“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხე ვ-- ბ-ის მიმართ 3,183.63 ლარის დაკისრების მოთხოვნით. სარჩელის ფაქტობრივ გარემოებად მოსარჩელემ მიუთითა, რომ შპს ,,ყ-- ის’’ აბონენტმა (ა.ბ. N--) 2011 წლის 27 იანვარს მოახდინა ბუნებრივი გაზის დატაცება, რაც დადასტურებულია 2011 წლის 03 თებერვლის N06/255 კანონიერ ძალაში შესული შესაბამისი დადგენილებით.

ამდენად, განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლოში, სამოქალაქო წესით განსახილველი დავის საგანს წარმოადგენდა აბონენტზე დარიცხული დავალიანების თანხის დაკისრება. საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე ერთმნიშვნელოვანია დასკვნა, რომ მხარეებს შორის წარმოშობილია ბუნებრივი აირის მიწოდებიდან გამომდინარე ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა, რაც ორივე მხარეს აკისრებს შემხვედრ ვალდებულებებს და თავის მხრივ, მომხმარებელს წარმოუშობს მოხმარებული აირის ღირებულების ანაზღაურების ვალდებულებას, იქნება ეს სტადარტული ქვითრის საფუძველზე დარიცხული პერიოდული თანხა თუ სამართალდარღვევის შესაბამისი ოქმის საფუძველზე დარიცხული დავალიანება.

მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად სწორადაა მიჩნეული სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლი, მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმა, რომლის თანახმად მყიდველი მოვალეა გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება. ასევე, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2009 წლის 9 ივლისის №12 დადგენილების მე-3 მუხლის პირველი პუნქტი, რომლის დანაწესით, ბუნებრივი გაზის ნასყიდობის ხელშეკრულებით მიმწოდებელი (გამყიდველი) კისრულობს ვალდებულებას, მიაწოდოს საცალო მომხმარებელს (მყიდველს) ბუნებრივი გაზი მოქმედი კანონმდებლობით, ამ წესებითა და ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობების დაცვით, ხოლო მყიდველი იღებს ვალდებულებას, გადაიხადოს მიღებული ბუნებრივი გაზის საფასური და დაიცვას მოქმედი კანონმდებლობით, ამ წესებითა და ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობები. შესაბამისად, საფუძველს მოკლებულია კასატორის პრეტენზია განსჯადობის წესის დარღვევასთან მიმართებით და საქმე განხილულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლის მოთხოვნათა სრული დაცვით.

საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან და ზემოთმოხმობილ ნორმათა სამართლებრივი ანალიზიდან გამომდინარე, სარჩელი საფუძვლიანად იქნა მიჩნეული დავალიანების დარჩენილი ნაწილის - 2426.53 (3 183.63 - 757.10 = 2426.53) ლარის დაკისრების ნაწილში, რომელიც მოიცავდა, როგორც 2011 წლის ბუნებრივი აირის უკანონოდ მოხმარების ფაქტის შესაბამისად დარიცხულ თანხას, ისე მიმდინარე დავალიანებასაც, რაც დასტურდებოდა აბონენტის ბარათით.

19. ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

20. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც, ვინაიდან ბუნებრივი აირის მიწოდების საფასურის ანაზღაურების სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით არსებობს სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკა.

21. კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ვ- ბ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ნ. ბაქაქური