№330210014578168

საქმე №ას-1278-1199-2015 10 თებერვალი, 2016 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ლ- კ-–ვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. ბ---ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 30 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

I. სასარჩელო მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებები:

1. ნ. ბ--ამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ლ-კ-ვილის მიმართ 5000 აშშ დოლარის მოთხოვნით.

2. მოსარჩელის განმარტებით, 2012 წლის 5 ივნისს მხარეებს შორის გაფორმდა სესხის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, მოსარჩელემ მოპასუხეს სესხის სახით გადასცა 5 000 აშშ დოლარი, სარგებლის გარეშე, იმ პირობით, რომ მსესხებელი აღნიშნულ თანხას დააბრუნებდა 3 თვის ვადაში. მოპასუხემ ვალდებულება არ შეასრულა.

3. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და თავდაპირველ სარჩელთან ერთად განსახილველად წარადგინა შეგებებული სარჩელი, რომლითაც მოითხოვა, 2012 წლის 05 ივნისს ლ-კ-–ვილსა და ნ. ბ--ს შორის გაფორმებული სესხის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა.

4. შეგებებული სარჩელის ავტორის განმარტებით, 2010 წლის 5 ივნისს მხარეებს შორის გაფორმებულია უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით ბ--მა ლ. კ–ვილისაგან შეიძინა უძრავი ქონება 15,000 აშშ დოლარად.

თავდაპირველად, გამყიდველი უძრავ ქონებას აფასებდა 20,000 აშშ დოლარად, თუმცა, ვინაიდან ქონება წარმოადგენდა თანასაკუთრებას და მის წინ განლაგებული ეზო გამიჯნული არ იყო, მხარეები შეთანხმდნენ 15,000 აშშ დოლარზე.

ასევე, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ გამყიდველი მოამზადებდა დოკუმენტაციას და უზრუნველყოფდა გაყიდული უძრავი ქონების (ბინა და ეზო) გამიჯვნას - მის კერძო საკუთრებად აღრიცხვას და მხოლოდ ამის შემდეგ, გადაიხდიდა მყიდველი დამატებით, 5000 აშშ დოლარს.

გამყიდველმა მოითხოვა, რომ მხარეებს გაეფორმებინათ სესხის ხელშეკრულება რათა მყიდველს უარი არ ეთქვა თანხის გადახდაზე. შესაბამისად, გაფორმდა სესხის ხელშეკრულება, თუმცა, რეალურად, მხარეთა შორის სასესხო ურთიერთობას ადგილი არ ჰქონდა და სესხის ხელშეკრულებით დაიფარა სხვა პირობა.

მოპასუხემ (შეგებებული სარჩელით) ვერ უზრუნველყო ქონების გამიჯვნა, ვინაიდან ერთ-ერთ თანამესაკუთრეს არ აქვს მიღებული სამკვიდრო, თუმცა, ნახაზები მის მიერ იქნა მომზადებული.

მოსარჩელის განმარტებით, იგი დღესაც თანახმაა გადაუხადოს შეთანხმებული თანხა მოპასუხეს, თუ იგი უზრუნველყოფს ქონების გაყოფას.

III. პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნებზე მითითება

5. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 04 ივნისის გადაწყვეტილებით ლ- კ-ვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. ნ. ბ--ის შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა: ბათილად იქნა ცნობილი ლ- კ-ვილსა და ნ. ბ--ს შორის დადებული 2012 წლის 5 ივნისის სესხის ხელშეკრულება (სანოტარო მოქმედების რეესტრის ნომერი 120582935).

IV. სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნა

6. გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი წარადგინა ლ- კ-ვილმა, რომელმაც მოითხოვა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

7. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 30 ოქტომბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

8. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 623-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, სესხის ხელშეკრულებით გამსესხებელი საკუთრებაში გადასცემს მსესხებელს ფულს ან სხვა გვაროვნულ ნივთს, ხოლო მსესხებელი კისრულობს დააბრუნოს იმავე სახის, ხარისხისა და რაოდენობის ნივთი და განმარტა, რომ სესხის ხელშეკრულება რეალური ხელშეკრულებაა და იგი დადებულად ითვლება მსესხებლისათვის თანხის ან გვაროვნული ნივთის გადაცემის მომენტიდა პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა მასზედ, რომ თანხის დაბრუნების ვალდებულების წარმოშობისათვის სახეზე უნდა ყოფილიყო თანხის გადაცემის ფაქტი. მოცემულ შემთხვევაში, ბ-ის ვალდებულება არ არსებობდა, რამდენადაც ლ- კვილს მისთვის თანხა არ გადაუცია. პალატის აღნიშნული დასკვნა გამომდინარეობდა მხარეთა ახსნა-განმარტებების და საქმეში არსებული სხვა მტკიცებულებების ერთობლივი შეფასების შედეგად. ამ მხრივ, სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა შემდეგ გარემოებებზე:

- ლ. კ-ვილს, ბ-ს და მ. ხ-ეს შორის 2012 წლის 05 ივნისს გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, ბ-მა და მ. ხ-ემ ლ.კ-ვილისაგან 30 000 აშშ დოლარად შეიძინეს უძრავი ქონება მდებარე თბილისი, ქუჩა ნ-ე, N12 1/6 ნაწილი (ს/კ:N0-), აქედან 15 000 აშშ დოლარი გადაიხადა მ. ხ-ემ, 15 000 აშშ დოლარი ბ-მა. სასამართლო ყურადღება გაამახვილა იმ ფაქტზე, რომ ლ. კ-ვილს და ბ-ს შორის სადავოდ გამხდარი სესხის ხელშეკრულება გაფორმებულია იმავე დღეს.

- ნასყიდობის საგანი გასხვისებამდე დატვირთული იყო იპოთეკით ლ. კ-ვილის მიერ აღებული სასესხო ვალდებულებების უზრუნველყოფის მიზნით. სესხი იყო პროცენტიანი. მხარეთა ახსნა-განმარტებების მიხედვით სწორედ აღნიშნული ვალდებულებების დაფარვის მიზნით განახორციელა ლ. კ-–ვილმა უძრავი ქონების გასხვისება, რასაც ადასტურებდა ის გარემოებაც, რომ აღნიშნულ ქონებაზე რეგისტრირებული იპოთეკა გაუქმდა ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების დღეს. ამდენად, ლ. კ-ვილმა ბინის რეალიზაციიდან აღებული თანხის ნაწილით გაისტუმრა იპოთეკარები.

მოსარჩელის განმარტებით, ბინის რეალიზაციიდან მიღებული თანხის დარჩენილი ნაწილიდან - 5000 აშშ ასესხა ბ-ს, რომელსაც თანხა ესაჭიროებოდა ბინის გასარემონტებლად. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მხარეები არ უარყოფდნენ იმ ფაქტს, რომ ლ. კ-ვილს და ბ-ს ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებადე ერთმანეთთან ნაცნობობა არ აკავშირებდათ. ისინი ერთმანეთს შეხვდნენ ბინის ნასყიდობის საკითხთან დაკავშირებით რამდენჯერმე. რის შემდეგაც, ლ. კ-ვილმა ბ-ს სესხად გადასცა 5000 აშშ დოლარი, ყოველგვარი პროცენტისა და უზრუნველყოფის გარეშე. პალატა იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობას, რომ აღნიშნული არ ეწინააღმდეგება კანონს, მაგრამ ეწინააღმდეგება გონიერი დამკვირვებლის თვალით ადამიანურ ლოგიკას და ამგვარ სიტუაციაში მყოფი ადამიანის ქმედებას.

- შეგებებული სარჩელის ავტორის მითითებით, 5000 აშშ დოლარი წარმოადგენდა არა სასესხო ვალდებულებას, არამედ აღნიშნული თანხა უნდა გადაეხადა ლ. კ-ვილისთვის მას შემდეგ, რაც იგი მოამზადებდა დოკუმენტაციას და უზრუნველყოფდა გაყიდული უძრავი ქონების (ბინა და ეზო) გამიჯვნას - მის კერძო საკუთრებად აღრიცხვას. აღნიშნულთან დაკავშირებით საყურადღებო იყო პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოწმის სახით დაკითხული მ. ო-ის ჩვენება, სადაც იგი აღნიშნავდა, რომ წარმოადგენდა ერთადერთ მესაკუთრეს, რომელსაც არ ჰქონდა დარეგისტრირებული ბინა და სწორედ ამის გამო ეშლებოდა ხელი ლ. კ–ვილს ქონების გამიჯვნაში. მოწმის განმარტებით, ლ. კ-ვილმა მასთან საუბარში აღნიშნა, რომ მისი ბინის მყიდველისგან ( ბ-ისგან) ასაღები ჰქონდა თანხა, რომელსაც მიიღებდა მას შემდეგ, რაც დაასრულებდა ეზოს და ბინის გამიჯვნას (იხ: თბილისის საქალაქო სასამართლოს 31.03.2015წ. სხდომის ოქმის).

საქმეზე მოწმის სახით დაკითხული თ. სიხარულიძის (მ. ხ-ის დედა) განმარტებით ირკვეოდა, რომ ლ. კ-ვილს უნდა მოეხდინა 2012 წლის 05 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულებით ბ-სა და მ. ხ-ეზე გასხვისებული ბინების გამიჯვნა, თუმცა ხელი შეუშალა იმ გარემოებამ, რომ ერთ-ერთ მესაკუთრეს დასამტკიცებელი ჰქონდა მემკვიდრეობით მიღებული ბინა (იხ: 31.03.2015წ. სხდომის ოქმი).

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მხარეთა ახსნა-განმარტებების და საქმის მასალების ერთობლივად, შინაგანი რწმენის საფუძველზე შეფასების შედეგად პალატამ დადგენილად მიიჩნია გარემოება მასზედ, რომ მხარეთა შორის არ არსებობდა სასესხო-სამართლებრივი ურთიერთობა და რეალობაში ამ ხელშეკრულების დადება ემსახურებოდა მხოლოდ მათ შორის არსებული სხვა შეთანხმების უზრუნველყოფას.

სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლით, რომლის შესაბამისად, ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგები მოჰყვეს (მოჩვენებითი გარიგება). თუ მოსაჩვენებლად დადებული გარიგებით მხარეებს სურთ სხვა გარიგების დაფარვა, მაშინ გამოიყენება დაფარული გარიგების მიმართ მოქმედი წესები (თვალთმაქცური გარგება).

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლის შესაბამისად, ხელშეკრულება დადებულად ითვლება, თუ მხარეები მის ყველა არსებით პირობაზე შეთანხმდნენ საამისოდ გათვალისწინებული ფორმით.

პალატამ განმარტა, რომ თვალთმაქცური გარიგების დროს ნების გამოვლენის სუბიექტების ნება შეთანხმებულია და მათ განზრახული აქვთ განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომა, თუმცა, მათი შინაგანი ნება და გამოვლენილი ნება არ ემთხვევა ერთმანეთს. დადებული გარიგებით ისინი ფარავენ სხვა გარიგებას, რომლის დადების ნებაც რეალურად გააჩნიათ. ამ შემთხვევაში, დგება ამ ნორმის საფუძველზე ნების გამოვლენის ბათილობის საკითხი. თვალთმაქცური გარიგების დროს განხილვის საგანია გარიგების მხარეთა მიერ შინაგანი და გარეთ გამოვლენილი ნების ურთიერთმიმართება, ვინაიდან მათ შორის არსებობს შეუსაბამობა.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მხარეებმა წერილობით გამოავლინეს ნება იმ გარიგების დადებისა, რომელიც სინამდვილეში მათ შორის არ დადებულა, ე.ი. მხარეებმა წერილობითი გამოვლენილი ნებით დაფარეს სხვა გარიგება.ეს ნიშნავს, რომ მხარეებს არ სურდათ სესხის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგის დადგომა. სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სადავო სესხის ხელშეკრულება ბათილია, ხოლო ამავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, გარიგების მიმართ გამოყენებულ უნდა იქნეს დაფარული გარიგების, ანუ ნარდობის ხელშეკრულების მიმართ მოქმედი ნორმები.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 629-ე მუხლის თანახმად, ნარდობის ხელშეკრელებით მენარდე კისრულობს შეასრულოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო, ხოლო შემკვეთი ვალდებულია გადაუხადოს მენარდეს შეთანხმებული საზღაური.

მოცემულ შემთხვევაში უდავოა, რომ ლ. კ-ვილის მიერ ვალდებულება შესრულებული არ იყო, რაც მის მოთხოვნას თანხის დაკისრების თაობაზე უსაფუძვლოს ხდიდა.

VI. კასატორის მოთხოვნა და კასაციის საფუძვლები

11. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება აპელანტმა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და მოცემულ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

12. საკასაციო საჩივარი იმ გარემოებას ეფუძნება, რომ საქმის განმხილველმა სააპელაციო სასამართლოს შემადგენლობამ არასწორად გამოიყენა და განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 623-ე და 624-ე მუხლები და არასწორად შეაფასა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები. მისი მოსაზრებით, სესხის ხელშეკრულების არსებობის მტკიცების ტვირთი გამსესხებლის მხარეზე იყო, რომელმაც ამ ურთიერთობის დასადასტურებლად წარმოადგინა წერილობითი მტკიცებულებები (05.06.2012წ.-ის ხელშეკრულება) და ამ მტკიცებულებებისათვის სასამართლოს უპირატესობა უნდა მიენიჭებინა. სასამართლომ უპირატესობა მიანიჭა მოწმეთა ჩვენებებს და წინააღმდეგობაში მოვიდა დადგენილ პარაქტიკასთა კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ სესხი - 5000 აშშ დოლარი მსესხებლისათვის გადაცემული არ ყოფილა. იმ პირობებში, როდესაც გამსესხებლის მიერ საქმეში წარმოდგენილი იყო წერილობითი მტკიცებულება - 05.06.2012წ.-ის სესხი ხელშეკრულება, მტკიცების ტვირთი გადავიდა მოპასუხეზე/მსესხებელზე. სასამართლო კი, სასეხო ურთიერთობის არარსებობაზე მსჯელობისასა დაეყრდნო მოწმეთა ჩვენებებს, რითაც წინაარმდგეობაში მოვიდა სამოქალაქო კოდექსით დადგენილ იმ მოთხოვნასთან, რომლის მიხედვითაც სასესხო ურთიერთობის სადავოობისას მისი დადასტურება მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებებით დაუშვებელია (იხ., საკასაციო საჩივრის საფუძვლები ტ.2. ს.ფ. 86-87).

კასატორის მოსაზრებით, საქმის განმხილველმა სააპელაციო სასამართლოს შემადგენლობამ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ მხარეთა შორის არ არსებობდა სასესხო ურთიერთობა და რეალურად, ამ ხელშეკრულების დადება ემსახურებოდა მხოლოდ მათ შორის არსებული სხვა შეთანხმების უზრუნველყოფას. ამ თვალსაზრისით, კასატორი მიიჩნევს, რომ არასწორადაა განმარტებული სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის მე-2 ნაწილიც და არასწორად მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის ადგილი ჰქონდა თვალთმაქცურ გარიგებას და რეალურად დაიფარა ნარდობის ხელშეკრულება.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლომ გაიზიარა მხოლოდ შეგებებული სარჩელის ავტორის განმარტებები და მოსაზრებები და კანონის სრული დარღვევით უგულვებელყო მისი განმარტება და მოსაზრება. კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლომ ალოგიკურად მიიჩნია სრულიად უცხო ადამიანისათვის სარგებლის გარეშ სესხის გადაცემა, რითად დაარრვია კანონის მოთხოვნა. ამ მსჯელობის ლოგიკურ გაგრძელებად კი, სასამართლომ ის არ მიიჩნია ტუ რატომ მოუწერდა სრულიად უცხო ადამიანს სესხის ხელშეკრულებაზე ხელს მსესხებელი ტანხის რეალურად გადაცემისა და რეალური სასაესხო ურთიერთობის წარმოსობის გარეშე. კასატორის განმარტებით, მოპასუხე მხარეს მისი ფაქტობრივი შესაძლებლობების გათვალისიწნებით გონივრული წინდახედულების უფრო მარალი სტანდარტი უნდა გამოეჩინა და კარგად გაეცნობიერებინა თუ რას აწერდა ხელს. აღნისნულზე სასამართლომ ასერთოდ არ იმსჯელა. კასატორი მიუთიტებს რომ სანოტარო ფორმით ხელშეკრულებას სწორედ უცნობი ადამიანები აფორმებე

კასატორის მოსაზრებით, დაუსაბუთებელია მხარეთა ურთიერთობის ნარდობად კვალიფიკაციაც, არც ისაა დადგენილი თუ რა კონკრეტულად სამუშაოს შესრულება იკისრა კ–ვილმა. დაუდგენელია ტუ რა უფლებები და ვალდებულებები წარმოესობოდათ ნარდობის ხელსეკრულების მხარეებს. შესაბამისად, კასატორი მიიჩნევს, რომ თვალთმაქცობაზე მითითებით, მხარეთა შორის სანოტარო ფორმის დაცვით გაფორმებული სესხის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა და მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობის ნარდობად კვალიფიკაცია დაუსაბუთებელია.

სამოტივაციო ნაწილი:

VIII. საკასაციო პალატის დასკვნები:

13. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 21 იანვრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

14. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

15. მოცემულ შემთხვევაში სადავოა, სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულებით სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობა, რომლის დასადასტურებლად კასატორი მიუთითებს სესხის სანოტარო ფორმით დადასტურებულ წერილობით დოკუმენტზე, რომლის გასაქარწლებლად კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე იმ გარემოებაზე აპელირებს, რომ მიუხედავად ხელშეკრულების წერილობითი ფორმით არსებობისა, მხარეთა შორის ხელშეკრულება რეალურად არ დადებულა და სესხი - 5000 აშშ დოლარი კასატორს, როგორც მსესხებელს მისთვის არ გადაუცია. ხოლო საქმეში წარმოდგენილი სესხის ხელშეკრულების წერილობითი ფორმით არსებობას იმით ხსნის, რომ წარმოდგენილი ხელშეკრულებით დაიფარა მხარეთა შორის არსებული სხვა შეთანხმება.

16. საკასაციო პალატა მიუთითებს განსახილველ საქმეზე დადგენილ დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგ ფაქტობრივი გარემოებებს:

- ლ. კ--ვილს, ბ--ს და მ. ხ--ეს შორის 2012 წლის 05 ივნისს გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, ბ-მა და მ. ხ-ემ ლ.კ--ვილისაგან 30 000 აშშ დოლარად შეიძინეს უძრავი ქონება მდებარე თბილისი, ქუჩა ნ-ე, N12 1/6 ნაწილი (ს/კ:N0--), აქედან 15 000 აშშ დოლარი გადაიხადა მ. ხ-ემ, 15 000 აშშ დოლარი ბ--მა. სასამართლო ყურადღება გაამახვილა იმ ფაქტზე, რომ ლ. კ--ვილს და ბ--ს შორის სადავოდ გამხდარი სესხის ხელშეკრულება გაფორმებულია იმავე დღეს.

- ნასყიდობის საგანი გასხვისებამდე დატვირთული იყო იპოთეკით ლ. კ-ვილის მიერ აღებული სასესხო ვალდებულებების უზრუნველყოფის მიზნით. სესხი იყო პროცენტიანი. მხარეთა ახსნა-განმარტებების მიხედვით სწორედ აღნიშნული ვალდებულებების დაფარვის მიზნით განახორციელა ლ. კ–ვილმა უძრავი ქონების გასხვისება, რასაც ადასტურებდა ის გარემოებაც, რომ აღნიშნულ ქონებაზე რეგისტრირებული იპოთეკა გაუქმდა ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების დღეს. ამდენად, ლ. კ-ვილმა ბინის რეალიზაციიდან აღებული თანხის ნაწილით გაისტუმრა იპოთეკარები.

- მოსარჩელის განმარტებით, ბინის რეალიზაციიდან მიღებული თანხის დარჩენილი ნაწილიდან - 5000 აშშ ასესხა ბ-ს, რომელსაც თანხა ესაჭიროებოდა ბინის გასარემონტებლად.

- მხარეები არ უარყოფდნენ იმ ფაქტს, რომ ლ. კ-ვილს და ბ-ს ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებადე ერთმანეთთან ნაცნობობა არ აკავშირებდათ. ისინი რამდენჯერმე ერთმანეთს შეხვდნენ ბინის ნასყიდობის საკითხთან დაკავშირებით. რის შემდეგაც, ლ. კ-ვილმა ბ-ს სესხად გადასცა 5000 აშშ დოლარი, ყოველგვარი პროცენტისა და უზრუნველყოფის გარეშე და ამ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებისას, პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ აღნიშნული არ ეწინააღმდეგებოდა კანონს, მაგრამ გონიერი დამკვირვებლის თვალით, სარწმუნო არ იყო.

- შეგებებული სარჩელის ავტორის მითითებით, 5000 აშშ დოლარი წარმოადგენდა არა სასესხო ვალდებულებას, არამედ აღნიშნული თანხა უნდა გადაეხადა ლ. კ-ვილისთვის მას შემდეგ, რაც იგი მოამზადებდა დოკუმენტაციას და უზრუნველყოფდა გაყიდული უძრავი ქონების (ბინა და ეზო) გამიჯვნას - მის კერძო საკუთრებად აღრიცხვას. პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოწმის სახით დაკითხული მ. ო–ის ჩვენების მიხედვით იგი წარმოადგენდა ერთადერთ მესაკუთრეს, რომელსაც არ ჰქონდა დარეგისტრირებული ბინა და სწორედ ამის გამო ეშლებოდა ხელი ლ. კ–ვილს ქონების გამიჯვნაში. მოწმის განმარტებით, ლ. კ-ვილმა მასთან საუბარში აღნიშნა, რომ მისი ბინის მყიდველისგან ( ბ-ისგან) ასაღები ჰქონდა თანხა, რომელსაც მიიღებდა მას შემდეგ, რაც დაასრულებდა ეზოს და ბინის გამიჯვნას (იხ: თბილისის საქალაქო სასამართლოს 31.03.2015წ. სხდომის ოქმის).

- საქმეზე მოწმის სახით დაკითხული თ. სიხარულიძის (მ. ხ-ის დედა) განმარტებით ირკვეოდა, რომ ლ. კ-ვილს უნდა მოეხდინა 2012 წლის 05 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულებით ბ-სა და მ. ხ-ეზე გასხვისებული ბინების გამიჯვნა, თუმცა, ხელი შეუშალა იმ გარემოებამ, რომ ერთ-ერთ მესაკუთრეს დასამტკიცებელი ჰქონდა მემკვიდრეობით მიღებული ბინა (იხ: 31.03.2015წ. სხდომის ოქმი).

17. საკასაციო პალატა აღნიშნავს იმასაც, რომ ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში, სადავოა სასესხო ურთიერთობის წარმოშობა, მტკიცების ტვირთი სესხის ხელშეკრულების არსებობისა, ამ ურთიერთობის წარმოშობაზე მიმთითებელ მხარეს ეკისრება. ამ უკანასკნელმა კი, წარმოადგინა სანოტარო ფორმით გაფორმებული სესხის ხელშეკრულება.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მხარეთა მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასებისას სასამართლო ხელმძღვანელობს სსკ-ის 105-ე მუხლით დადგენილი სტანდარტით. ნორმის დანაწესით, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას, უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში. მოცემულ შემთხვევაში, საქმის განმხილველმა სააპელაციო სასამართლოს შემადგენლობამ მხარეთა ახსნა-განმარტებების და საქმის მასალების ერთობლივად, შინაგანი რწმენის საფუძველზე შეფასების შედეგად დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ მხარეთა შორის არ წარმოშობილა სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულებით სამართლებრივი ურთიერთობა და ფაქტობრივად, ხელშეკრულების წერილობითი სახით გაფორმება, მიზნად ისახავდა და ემსახურებოდა მხარეთა შორის არსებული სხვა შეთანხმების შესრულების უზრუნველყოფას.

18. ამასთან, საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება სასესხო ურთიერთობის დასადგენად მტკიცებულებათა დასაშვებობასთან მიმართებით საკასაციო საჩივარში გაჟღერებულ მოსაზრებას და აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სადავო სამართალურთიერთობის მომწესრიგებელი ნორმის, სამოქალაქო კოდექსის 624-ე მუხლის დანაწესი, რომლის თანახმად, ზეპირი სესხის ხელშეკრულების დროს მისი ნამდვილობა არ შეიძლება დადასტურდეს მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებებით, მიუთითებს სწორედ იმაზე, რომ სადავოდ ქცეული სასესხო ურთიერთობის დადგენისათვის საკმარისი არ არის მოწმის ჩვენება და შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს, როგორც ზეპირი ასევე, წერილობითი მტკიცებულებების ესა თუ ის სახე.

19. ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგა

20. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც, ვინაიდან სასესხო ურთიერთობის წარმოშობის სამართლებრივ საფუძვლებთან დაკავშირებით არსებობს სასამართოს მიერ დადგენილი პრაქტიკა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 600 ლარის 70% – 420 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ლ- კ–ვილის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ლ- კ–ვილს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2015 წლის 21 დეკემბერს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 600 ლარის 70% – 420 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ბაქაქური