საქმე №330210011041451

საქმე №ას-180-173-2016 19 აპრილი, 2016 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – მ. და თ. ც.-ები (მოსარჩელეები, შეგებებულ სარჩელზე –მოპასუხეები)

მოწინააღმდეგე მხარე – გ. გ.-ი (მოპასუხე,შეგებებული სარჩელის ავტორი)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 24 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 10%-ის გადახდის სანაცვლოდ, უძრავი ნივთის მესაკუთრედ ცნობა (ძირითად სარჩელში), მოსარგებლისათვის თანხის გადახდის სანაცვლოდ საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტა (შეგებებულ სარჩელში), ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა და მესაკუთრედ აღრიცხვა (დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნა)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სასარჩელო მოთხოვნა:

1. მ. და თ. ც.-ებმა (შემდგომში – მოსარჩელეები) სარჩელი აღძრეს სასამართლოში გ. გ.-ის მიმართ (შემდგომში – მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის ავტორი), საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების – 72 000 აშშ დოლარის 10%-ის – 7200 აშშ დოლარის გადახდის სანაცვლოდ, უძრავი ნივთის მესაკუთრედ ცნობის შესახებ.

შეგებებული სასარჩელო მოთხოვნა:

2. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს მოსარჩელეების წინააღმდეგ. მოპასუხემ აღნიშნა, რომ მოსარჩელეები არ წარმოადგენენ მოსარგებლეებს და მათი სარჩელი უსაფუძვლოა, თუმცა თუ სასამართლო მაინც ჩათვლის მათ, „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, სადავო ფართის მოსარგებლედ, შეგებებული სარჩელის ავტორი გადაუხდის უძრავი ნივთის საბაზრო ღირებულების – 35 000 ლარის 75 ან 90%-ს, როგორც ამას სასამართლო დაადგენს.

მესამე პირის დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნა:

3. საქმეში დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის მქონე მესამე პირად ჩაება მ. ჩ.-ე, რომელმაც მოითხოვა 1999 წლის 2 სექტემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად აღიარება/ცნობა და ქ. თბილისში, ღ.-ის ქ.№..-ში მდებარე სადავო სახლის 63/129 წილის მესაკუთრედ აღრიცხვა საჯარო რეესტრში.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 21 იანვრის გადაწყვეტილებით ძირითადი სარჩელი დაკმაყოფილდა, ხოლო შეგებებულ სარჩელსა და დამოუკიდებელ სასარჩელო მოთხოვნას ეთქვა უარი, რაც მოპასუხემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 24 ნოემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 21 იანვრის გადაწყვეტილება ძირითადი სარჩელის დაკმაყოფილებისა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის, ასევე, მხარეთა შორის სასამართლო ხარჯების განაწილების ნაწილში, როგორც ძირითადი, ისე შეგებებული სარჩელი განსახილველად დაუბრუნდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

6. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოსარჩელეებმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში და მოითხოვეს შ. კ.-ის სახელზე რიცხული უძრავი ქონების 63/129 ნაწილის უმკვიდროდ ცნობა. სარჩელს ერთვოდა სანოტარო პალატიდან წარმოდგენილი ცნობა, რომლის თანახმად 2008 წელს გარდაცვლილი შ. კ.-ის დანაშთ ქონებაზე სამკვიდროს მისაღებად არავის მიუმართავს, თუმცა საქმის განხილვისას დადასტურდა, რომ შ. კ.-ს ჰყავდა მემკვიდრე (შვილი), შესაბამისად, მისი დანაშთი ქონება 2006 წლის 19 მაისის ანდერძით მიეკუთვნა შვილს – გ. გ.-ს და გაიცა სამკვიდრო მოწმობა.

7. მითითებული გარემოების გათვალისწინებით, მოსარჩელეებმა დააზუსტეს სარჩელი და მოითხოვეს, დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 10%-ის მესაკუთრისათვის გადახდის სანაცვლოდ, დაკავებულ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა.

8. 2014 წლის 12 მარტის საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, ღ-ის ქუჩა №..-ში მდებარე 95.69 კვ.მ საერთო ფართის მქონე №1 შენობა-ნაგებობისა (მათ შორის, პირველ სართულზე 21.54 კვ.მ №2 ოთახი და 74.15 კვ.მ მეორე სართული, აქედან 13.47 კვ.მ №2 ფოიე, 22.60 კვ.მ №3 ოთახი, 20.58 კვ.მ №4 ოთახი, 14.46 კვ.მ №5 ოთახი, №1 ოთახი – 3.04 კვ.მ აივანი) და პირველ სართულზე 6.51 კვ.მ-ის თანამესაკუთრეები არიან გ. გ.-ი და მარინა ჩ.-ე.

9. ამავე ამონაწერის თანახმად, პირველ სართულზე მდებარე 40.21 კვ.მ №1-ში შენობა-ნაგებობისა (მათ შორის 6.13 კვ.მ №1 ოთახი, 12.92 კვ.მ №4 ოთახი, 15.34 კვ.მ №3 ოთახი, 5.82 კვ.მ №5 ოთახი) და პირველ სართულზე არსებული 6.51 კვ.მ-ის თანამესაკუთრეები არიან მარინა ჩ.-ე და გ. გ.-ი.

10. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2012 წლის 30 მაისს გ. გ.-მა შეგებებული სარჩელი წარადგინა სასამართლოში. შეგებებული სარჩელის ავტორი ცალსახად მიუთითებს, რომ „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, თანახმაა მოსარგებლეებს გადაუხადოს შესაბამისი თანხა, სარგებლობის უფლების შეწყვეტის სანაცვლოდ, კერძოდ, გ. გ.-ი შეგებებულ სარჩელში მიუთითებს, რომ „თუ სასამართლო მაინც ჩათვლის, რომ თავდაპირველი მოსარჩელეები არიან „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მიხედვით მოსარგებლეები, მაშინ იგი მზადაა ამ კანონის თანახმად გადაუხადოს მათ სახლის შესაბამისი ღირებულება (75%, ან 90%), იმის მიხედვით, თუ რომელი სამართლებრივი ურთიერთობა ვრცელდება მათზე (შეგებებული სარჩელი ტ.2. ს.ფ. 10); საქმის მასალებით დასტურდება, რომ 2012 წლის 27 თებერვლით დათარიღებული განცხადებით, გ. გ.-ის წარმომადგენელი შუამდგომლობით მიმართავს სასამართლოს და აღნიშნავს, რომ თუკი შედეგობრივად არ დადგება მისთვის სასურველი გადაწყვეტილება, ის თანახმაა (გ. გ.-ი) გადაუხადოს მოსარჩელეებს შესაბამისი თანხა (შუამდგომლობა ტ. 1. ს. ფ. 317-318).

11. სააპელაციო სასამართლომ საქმის მასალებით დადასტურებულად ჩათვალა, რომ გ. გ.-ს შეგებებულ სარჩელზე უარი არ განუცხადებია.

12. სააპელაციო სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების (საინფორმაციო ბარათები, პირადობის მოწმობები, ამომრჩევლის ბარათები) საფუძველზე, დაადგინა, რომ მოსარჩელე მ. ც.-ი 1977 წლის 9 ივლისიდან, ხოლო თ. ც.-ი 1979 წლის 5 ივნისიდან რეგისტრირებული არიან სადავო საცხოვრებელ სადგომში ღ.-ის ქ. №..-ში.

13. თ. და მ. ც.-ები არიან 1998 წლის 30 აპრილს გარდაცვლილი მ. დ.-ის შვილები.

14. მ. დ.-ი რეგისტრირებული იყო სადავო ფართში. მის სახელზე მოდიოდა კომუნალური გადახდის ქვითრები. დადგენილია, რომ მ. დ.-ის სამკვიდრო მიიღეს მისმა შვილებმა, მოსარჩელეებმა – თ. და მ. ც.-ებმა.

15. მოსარჩელეებმა მიუთითეს ფორმადაუცველ ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე, კერძოდ, საქმეში წარმოდგენილია 1976 წლის 12 ოქტომბრით დათარიღებული შინაურული ხელშეკრულება, რომელშიც მითითებულია, რომ დ. ჯ.-ემ, მ. დ.-მა და ა. ჩ.-ემ დადეს გარიგება – 1976 წლის 12 სექტემბერს დ. ჯ.-ემ, რომელიც ცხოვრობს ღ.-ის ქ.№..-ში მდებარე სახლის მე-2 სართულზე, სახლის მესაკუთრესთან ა. ჩ.-ესთან შეთანხმებით, მის მფლობელობაში არსებული ფართი მთლიანად მიჰყიდა მ. დ.-ს.

16. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ გ. გ.-მა სადავოდ გახადა ხელშეკრულებაზე ა. ჩ.-ის ხელმოწერა, თუმცა სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ხელწერილის ექსპერტიზის დასკვნით“ დადასტურდა, რომ 1976 წლის 12 დეკემბრის ხელშეკრულებაზე, „მესაკუთრის“ გრაფაში განლაგებული ხელმოწერა შესრულებულია ა. ჩ.-ის მიერ.

17. მოსარჩელე (შეგებებულ სარჩელში) გ. გ.-ის წარმომადგენლის მიერ საქმის განხილვისას წარდგენილ იქნა სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2012 წლის 17 აგვისტოს დასკვნა, რომელშიც მითითებულია, რომ ქ.თბილისში, ღ.-ის ქ. №..-ში მდებარე ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლის ტექნიკური მდგომარეობა არადამაკმაყოფილებელია. განსაკუთრებით ავარიულია მეორე სართულზე გ. გ.-ის კუთვნილი სამოთახიანი ბინა, რომლის კედლებში განვითარებული ბზარები საფრთხის შემცველია, მოსალოდნელია აგურების ცვენა, ჭერის ჩამოშლა, უსაფრთხოების მიზნით სასურველია მეორე სართულის დემონტაჟი.

18. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მითითებული ექსპერტიზის დასკვნა სადავოდ გახადეს მოსარჩელეებმა და ამ მტკიცებულების საპირისპიროდ მათ მიერ წარდგენილ იქნა ინდივიდუალური მეწარმის – დამოუკიდებელ ექსპერტ „დ. რ.-ის“ განმეორებითი ექსპერტიზის დასკვნა, რომლის თანახმად ღ.-ის ქუჩა №..-ში მდებარე გ. გ.-ის სახელზე რიცხული ფართის საერთო ოდენობა შეადგენს არანაკლებ 80 კვ.მ-ს. მისი საერთო ღირებულებაა არანაკლებ 72000 აშშ დოლარი.

19. საცხოვრებელი ფართი არ ექვემდებარება დემონტაჟს მისი ავარიული მდგომარეობის გათვალისწინებით. რაც შეეხება ავარიულობის ხარისხს, აღნიშნულის დადგენა ვიზუალური დათვალიერებით არ ხდება.

20. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 1 აპრილის საოქმო განჩინებით, დაინიშნა სასაქონლო-საინჟინრო ექსპერტიზა „ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში“, ვინაიდან მხარეთა მიერ სასამართლოში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნები ურთიერთგამომრიცხავი შინაარსის იყო. შესაბამისად, არსებობდა სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლის მეორე ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევა.

21. ექსპერტიზისათვის შეკითხვების წარმოსადგენად მხარეებს განესაზღვრათ ვადა.

22. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 4 აპრილის განჩინებით, სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროს“ დაევალა საინჟინრო-ტექნიკური და სასაქონლო ექსპერტიზის ჩატარება ქ.თბილისში, ღ.-ის ქუჩა №..-ში მდებარე სახლის მთლიან მეორე სართულზე, მითითებული დამოუკიდებელი ექსპერტ-აუდიტ დ. რ.-ის მონაწილეობით. ამავე განჩინებით, ექსპერტს გადასაწყვეტად დაესვა კითხვები.

23. სააპელაციო პალატის მითითებით, მიუხედავად იმისა, რომ სასამართლო ითვალისწინებს ექსპერტის წინაშე დასმული შეკითხვების ჩამოყალიბებისას მხარეთა მოსაზრებებს, საბოლოოდ მაინც სასამართლო განსაზღვრავს იმ შეკითხვათა წრეს, რომელიც უნდა დაესვას ექსპერტს გადასაწყვეტად.

24. სააპელაციო პალატის შეფასებით, ექსპერტისათვის დასმული შეკითხვები უნდა ემსახურებოდეს იმ საკითხების დადგენას, რომელიც მნიშვნელოვანია საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის, ასეთი საკითხების გარკვევა კი, თავისათავად სასამართლოს პრეროგატივაა, შესაბამისად, სწორედ სასამართლო განსაზღვრავს შეკითხვების იმ წრეს, რომელზე მიღებული პასუხებითაც შესაძლებელი იქნება საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე სადავო გარემოებების დადგენა-გადაწყვეტა. განსახილველ შემთხვევაში მხარეთა შორის წარმოშობილი სადავო საკითხები უნდა მოწესრიგდეს საქართველოს კანონით „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“, ხოლო ამ კანონის მიზნებისათვის მნიშვნელოვანია, დავის პროცესში დადგინდეს მოსარგებლის მიერ დაკავებული ფართის მოცულობა და მისი საბაზრო ღირებულება. შესაბამისად, ამ სადავო გარემოებების დადგენა არის მნიშვნელოვანი სადავო საკითხის სწორად გადაწყვეტისათვის.

25. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2013 წლის 26 ნოემბერს საინჟინრო ექსპერტიზის დეპარტამენტმა სასამართლოს აცნობა, რომ ექსპერტიზის ჩატარება დანიშნული იყო 2013 წლის 16 ოქტომბერს, 16.00 საათზე, რაზეც 2013 წლის 15 ოქტომბერს ტელეფონის საშუალებით ეცნობა განჩინებაში მითითებულ ექსპერტიზის ჩატარებისას დასასწრებ ყველა პირს.

26. ექსპერტიზის ჩატარების ადგილზე ვერ გამოცხადდა მოპასუხის წარმომადგენელი ზ. ფ.-ე, რომელმაც სატელეფონო საუბრისას (16.10.13; 16:15 საათი) განმარტა, რომ არ იმყოფებოდა ქ.თბილისში. ასევე, შედგა სატელეფონო საუბარი გ.- ჩ.-ესთან, რომელმაც უარი განაცხადა ექსპერტების ობიექტში შეშვებაზე. შესაბამისად, მომზადდა აქტი დასკვნის შედგენის შეუძლებლობის შესახებ.

27. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მხარეს – შეგებებული სარჩელის ავტორის წარმომადგენელს არ მიეცა გონივრული ვადა, ექსპერტიზის ჩატარებაზე დასასწრებად, ვინაიდან, როგორც თავად განცხადებაშია მითითებული, მოპასუხის წარმომადგენელს მხოლოდ წინა დღეს ეცნობა ექსპერტიზის ჩატარების თარიღი. შესაბამისად, დროის სიმცირის გამო, მხარეს არ ჰქონდა შესაძლებლობა, შეტყობინებიდან მეორე დღეს გამოცხადებულიყო ექსპერტიზის ჩატარების ადგილას, მით უმეტეს, რომ, როგორც თავად განცხადების შინაარსი ადასტურებს, 15 ოქტომბერს მხარე არ იმყოფებოდა ქ.თბილისში, ხოლო 16 ოქტომბერს დანიშნული იყო ექსპერტიზა (საქმის მასალებით ასევე დგინდება, რომ წარმოდგენილი 2011 წლის 29 ივნისს გაცემული მინდობილობის მიხედვით, მსჯავრდებული გ. გ.-ი სასჯელს იხდის ა.-ში და მისი ინტერესების სასამართლოში დაცვას ანდობს წარმომადგენელ ზ. ფ.-ეს, რომელიც უშუალოდ მონაწილეობდა დავის განხილვის ყველა ეტაპზე).

28. პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ 2014 წლის 18 დეკემბრის განჩინების საფუძველზე ჩატარდა ადგილზე დათვალიერება, რომლის მიხედვით, მეორე სართულზე არსებულ ოთახებში კვლავ იდგა მოსარჩელეების კუთვნილი სხვადასხვა ნივთი, ასევე, მესამე პირის დამოუკიდებელი მოთხოვნით მ. ჩ.-ის განცხადებით ირკვევა, რომ 2002 წლიდან მეორე სართულზე არავინ ცხოვრობდა. სასამართლო მიუთითებს, რომ მტკიცებულებათა ერთობლიობაში შეფასებით გაუჩნდა დასაბუთებული შემდეგი ვარაუდი: შენობა მდებარეობს პრესტიჟულ ადგილას, დაზიანებები არ არის ისეთი მძიმე, რომ მისი შეკეთება და გამაგრება არ შეიძლებოდეს. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარგებლეების მიმართ თანხის გადახდის საკითხის განსაზღვრისას უნდა დაეყრდნოს დ. რ.-ის მიერ გაცემულ დასკვნას, ანგარიშგასაწევია აგრეთვე ის გარემოებაც, რომ მეორე სართულის ფართი საჯარო რეესტრის ამონაწერით არის 74,15 კვ.მ, ხოლო გ. გ.-ის მხრიდან წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნით – 54,14 კვ.მ.

29. პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელეები თ. და მ. ც.-ები წარმოადგენენ სადავო საცხოვრებელი ფართის მოსარგებლეებს და ამ უფლების საფუძველს წარმოადგენს ფორმის დაუცველად დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება. სასამართლომ გაიზიარა ინდივიდუალური მეწარმისა და დამოუკიდებელი ექსპერტის – დ. რ.-ის 2012 წლის 17 სექტემბერს ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნა მოსარგებლეთა მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის ოდენობისა და საბაზრო ღირებულების განსაზღვრის შესახებ და მიიჩნია, რომ მოსარჩელეების მიერ ქ.თბილისში, ღ.-ის ქ. №..-ში დაკავებულია 41,22 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი, 33,78 კვ.მ დამხმარე ფართი, სულ – 75 კვ.მ, რომლის საბაზრო ღირებულება არის 72 000 აშშ დოლარი.

30. პირველი ინსტანციის სასამართლომ შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე გ. გ.-ი უარს აცხადებდა იმ თანხის გადახდაზე, რაც სასამართლომ მიიჩნია დადგენილად. ასევე, მესაკუთრე – შეგებებული სარჩელის ავტორი – გ. გ.-ი, უპირველეს ყოვლისა, აცხადებდა, რომ მოსარჩელეები – მარინა და თ. ც.-ები არ იყვნენ მოსარგებლეები და იხდიდნენ ქირას, თუმცა ამის დამადასტურებელი მტკიცებულება მხარის მიერ ვერ იქნა წარდგენილი.

31. პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაასკვნა, რომ მართალია, „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, მესაკუთრის და მოსარგებლის ერთდროული მოთხოვნის არსებობისას უპირატესობა ენიჭება მესაკუთრის უფლების რეალიზაციას, მაგრამ იგი არ გულისხმობს უპირობოდ ყველა შემთხვევაში მესაკუთრის სარჩელის დაკმაყოფილებას. განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლოს შეფასებით, უპირატესობა არ შეიძლება მიენიჭოს მესაკუთრის უფლების რეალიზაციას, რის გამოც შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთება).

32. სააპელაციო სასამართლომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ არ იზიარებს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში ასახულ ზემოთ მითითებულ მსჯელობას და ყურადღებას გაამახვილებს თავად გ. გ.-ის მიერ აღძრულ შეგებებულ სარჩელზე.

33. შეგებებული სარჩელის ავტორი მიუთითებს, რომ თუკი სასამართლო მოსარჩელეებს ჩათვლის მოსარგებლეებად, მაშინ იგი, „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, მზადაა, მოსარგებლეებს გადაუხდის შესაბამის თანხა, რათა შეწყდეს მათი სარგებლობის უფლება სადავო ფართზე.

34. სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას აპელანტის წარმომადგენელმა დაადასტურა, რომ იგი (შეგებებული სარჩელის ავტორი) სადავოდ არ ხდის მოსარჩელეების მოსარგებლის სტატუსს, თუმცა მესაკუთრე იყენებს თავის უპირატეს უფლებას, მის მიერ მოსარგებლეთათვის თანხის გადახდის სანაცვლოდ, შეუწყდეს მოსარგებლეებს სარგებლობის უფლება სადავო საცხოვრებელ ფართზე.

35. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის შესაბამისად, მითითებული კანონი აწესრიგებს საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1996 წლის 27 ივნისამდე წარმოშობილ იმ ურთიერთობებს, რომლებიც სპეციალურ სამართლებრივ მოწესრიგებას მოითხოვს. აღნიშნული მიუთითებს იმაზე, რომ სპეციალურ მოწესრიგებას მოითხოვს სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე წარმოშობილი ურთიერთობა. ამდენად, ამ შემთხვევაში ანგარიშგასაწევია ის, რომ მხოლოდ ზემოაღნიშნული კანონი განსაზღვრავს იმ ფაქტობრივ გარემოებათა წრეს, რომლის არსებობის შემთხვევაში იარსებებს საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობა.

36. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა ზემოაღნიშნული კანონის 1¹ მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით, მე-2 მუხლით და განმარტა, რომ მესაკუთრეს უფლება აქვს, მოსთხოვოს მოსარგებლეს საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის შეწყვეტა დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების გადახდის სანაცვლოდ, რაც წარმოადგენს მესაკუთრის მატერიალურ-სამართლებრივი უფლებას. მას შეუძლია, თავისი შეხედულებისამებრ განკარგოს იგი, გამოიყენოს ან არ გამოიყენოს აღნიშნული უფლება.

37. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოსარჩელეები წარმოადგენენ სადავო საცხოვრებელი სადგომის მოსარგებლეებს, რომელთა მოთხოვნას წარმოადგენს მესაკუთრისათვის თანხის გადახდის სანაცვლოდ მათ მიერ დაკავებულ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა.

38. შეგებებული სარჩელის ავტორი გ.ი გ.-ი არის სადავო სადგომის მესაკუთრე და საქმის მასალებით დადასტურებულია (შეგებებული სარჩელი, მხარის ახსნა-განმარტება) მესაკუთრის ნება „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული უფლებით სარგებლობის თაობაზე, რაც გულისხმობს, მესაკუთრის მიერ თანხის გადახდის სანაცვლოდ, სარგებლობის უფლების შეწყვეტას. ასეთ პირობებში კი, გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში ასახული მსჯელობა, რომ გ. გ.-ი უარს აცხადებს იმ თანხის (ასევე, სადავოდ ხდის მოსარგებლეების მიერ დაკავებული ფართის ოდენობას) გადახდაზე, რაც სასამართლომ მიიჩნია დადგენილად, რის გამოც, უპირატესობა არ შეიძლება მიენიჭოს მესაკუთრის უფლების რეალიზაციას, სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, დაუსაბუთებელია და ვერ იქნება გაზიარებული, ვინაიდან, თუ სასამართლო შესაბამისი მტკიცებულებების კვლევის შედეგად მივიდოდა ამ დასკვნამდე, იგი შესაძლოა გამხდარიყო შეგებებული სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების და არა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი.

39. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით. სამართლებრივი თვალსაზრისით შემოწმებისას სასამართლო ხელმძღვანელობს 393-ე და 394-ე მუხლების მოთხოვნებით. ამავე კოდექსის 394-ე მუხლის თანახმად გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ: ე¹) გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

40. სააპელაციო სასამართლომ გაითვალისწინა ის გარემოებები, რომ განსახილველ შემთხვევაში სასამართლოს მიერ არ დადგენილა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე რიგი ფაქტობრივი გარემოებები და სათანადოდ არ გამოკვლეულა საქმეზე წარდგენილი მტკიცებულებები, რამაც საბოლოოდ განაპირობა არასწორი სამართლებრივი დასკვნები გაკეთება, ამდენად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

41. აქვე სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ, წარდგენილი ექსპერტთა დასკვნების ურთიერთგამომრიცხავი შინაარსის გამო, საქმეზე ექსპერტიზის დანიშვნის, ამ გზით დავის გადაწყვეტისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების დადგენის საჭიროდ მიჩნევისა და სასამართლოს მიერ აღნიშნულის შესახებ შესაბამისი განჩინების გამოტანის მიუხედავად, დგინდება, რომ სათანადო კვლევა ვერ ჩატარდა, დასკვნა არ არის წარმოდგენილი, ე.ი. გარემოებები, რასაც არსებითი მნიშვნელობა გააჩნდა დავის გადაწყვეტისთვის, სასამართლომ მიიჩნია სპეციალური ცოდნის მქონე პირთა – ექსპერტთა მიერ დასადგენად, თუმცა დასმული კითხვები პასუხგაუცემელია).

42. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, საქმის ხელახლა განხილვისას, სასამართლომ კანონით დადგენილი წესით უნდა უზრუნველყოს დასკვნების გაკეთება სარჩელსა და შეგებებულ სარჩელში დაფიქსირებული პოზიციების ურთიერთშეჯერებით, შესაბამისად, ამ გზით დადგენილი ფაქტების სწორი სამართლებრივი შეფასების შედეგად უნდა გადაწყდეს მხარეთა შორის დავა. იმ გარემოების მხედველობაში მიღებით, რომ საქმის წარმოების ამ ეტაპზე აღნიშნული დავის არსებითად განხილვის შემთხვევაში, მხარეები დაკარგავენ შესაძლებლობას ორი ინსტანციის სასამართლოს მიერ სრულყოფილად იქნეს გამოკვლეული და შესწავლილი საქმის როგორც სამართლებრივი, ასევე ფაქტობრივი გარემოებები, სააპელაციო პალატამ მიზანშეწონილად მიიჩნია საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება პირველი ინსტანციის სასამართლოსათვის.

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა და საფუძვლები:

43. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება მ. და თ. ც.-ებმა გაასაჩივრეს საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოწინააღმდეგე მხარის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

44. კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ უგულებელყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლების დანაწესი. მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენელ ზ. ფ.-ეს 16 ოქტომბერს ექსპერტიზის ჩატარების შესახებ ეცნობა 15 ოქტომბერს, თუმცა აღნიშნული ვადა არ უნდა ჩაითვალოს არაგონივრულად, ვინაიდან ამ უკანასკნელს რაიმე საპროცესო მოქმედებაში მონაწილეობისათვის მომზადება არ ესაჭიროებოდა. მას მხოლოდ და მხოლოდ უნდა დაეშვა ექსპერტები სადავო ფართში. ამასთან, ზ.ფ.-ეს არ შეუტყობინებია ექსპერტიზის ბიუროსათვის, რომ, არაგონივრული ვადის გამო, ვერ ახერხებდა ჩამოსვლას. აღნიშნულის მიუხედავად, სააპელაციო პალატამ უკანონოდ გაიზიარა ზ.ფ.-ის ზეპირი განმარტება და მიიღო უკანონო გადაწყვეტილება.

45. მხარის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია ამავე კოდექსის 169-ე მუხლის მოთხოვნა. საქმეში არსებული მასალებით დადასტურებულია, რომ მოწინააღმდეგე მხარემ არამარტო სასამართლოს დანიშნული ექსპერტიზის ჩატარებისას არ მისცა საშუალება ექსპერტებს, ჩაეტარებიათ ექსპერტიზა, არამედ დამოუკიდებელი ექსპერტი არ შეუშვა ბინაში ექსპერტიზის ჩასატარებლად, არ მისცეს საშუალება ამზომველს, მოეხდინა შიდა აზომვა. სააპელაციო სასამართლომ კი აღნიშნული ფაქტები არ გაითვალისწინა.

46. კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო პალატამ უკანონოდ გამოიყენა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომლის მიხედვით უპირატესი უფლება მოთხოვნაში აქვს მესაკუთრეს, მესაკუთრის მოთხოვნის უპირატესობა იარსებებდა, თუ მესაკუთრე შეგებებულ სარჩელს წარადგენდა პირველი ინსტანციის სასამართლოში და მხარე მოითხოვდა საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 90%-ის გადახდის სანაცვლოდ ფართზე სარგებლობის უფლების შეწყვეტას, მოსარჩელის მხრიდან კი პირველი ინსტანციის სასამართლოში წამოყენებული ალტერნატიული და პირობითი შეგებებული სარჩელიც კი არ იქნა სასამართლოს მთავარ სხდომაზე წარდგენილი. შესაბამისად, პირველი ინსტანციის სასამართლოს უფლება არ ჰქონდა, თვითონ მიეღო გადაწყვეტილება შეგებებული სარჩელის ფარგლებში თუ მხარე მთავარ სხდომაზე არ დააფიქსირებდა და არ გამოკვეთავდა თავის მოთხოვნას. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა კანონი და არასწორად განმარტა იგი.

47. მხარის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ უგულებელყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-10 მუხლით დადგენილი სასამართლო გადაწყვეტილების სავალდებულოობა.

48. საქმეში წარმოდგენილია თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილება №.. საქმეზე, რომლითაც სამხარაულის ექსპერტიზის ბიურომ მოითხოვა კასატორის მიმართ თანხის დაკისრება იმისათვის, რომ ადგილზე გამოცხადდა და ექსპერტიზა ვერ ჩაატარა. სასამართლომ აღნიშნული მოთხოვნა დააკმაყოფილა. სასამართლომ არ გაიზიარა განმარტება იმის შესახებ, რომ მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენელს არაგონივრულ ვადაში ეცნობა ექსპერტიზის ჩანიშვნა და ამ მიზეზით არ გამოცხადდა დათქმულ ადგილას. რაც მთავარია, მოწინააღმდეგე მხარეს სადავოდ არ გაუხდია ის გარემოება, რომ ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ბიურომ მას არ მისცა საშუალება, მონაწილეობა მიეღო ექსპერტიზაში და მიეცა საშუალება ექსპერტიზის ჩატარებისათვის. მას ამისათვის არ მიუმართავს განცხადებით ბიუროსთვის. სააპელაციო სასამართლო დაეყრდნო მხოლოდ ზ. ფ.-ის განმარტებას და ამ შემთხვევაში სამართლებრივი შეფასების გარეშე დატოვა და იგნორირება გაუკეთა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას, რომელიც ერთვის საქმეს.

49. კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ უგულებელყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით გათვალისწინებული მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპი და მოწინააღმდეგე მხარეს სააპელაციო სასამართლოში მისცა საშუალება, მოეთხოვა ის, რაც მას პირველი ინსტანციის სასამართლოში არ მოუთხოვია, კერძოდ, მოეთხოვა უპირატესი უფლების გამოყენება „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე, რითაც შეილახა კასატორის უფლება და უგულებელყოფილ იქნა ამავე კოდექსის 177-ე, 178-ე, 188-ე, 215-ე, 281-ე მუხლები მოთხოვნები.

50. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 14 მარტის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით დადგინდა, რომ კასატორები სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებული არიან.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

51. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

52. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი გარკვეულ შეზღუდვებს აწესებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

53. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

54. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

55. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

56. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი ძირითადად ეფუძნება იმ გარემოებას, რომ გ. გ.-ს შეგებებული სარჩელით არ მოუთხოვია „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონით უძრავი ნივთის მესაკუთრისათვის მინიჭებული უფლების რეალიზება და მოსარგებლეთათვის (მოსარჩელეებისათვის) შესაბამისი კომპენსაციის გადახდის გზით სადავო უძრავ ნივთზე სარგებლობის შეწყვეტა. ამავდროულად, კასატორი სადავოდ ხდის მოწინააღმდეგე მხარის მიერ საქმეზე დანიშნული ექსპერტიზის ჩატარებაში ხელშეშლის ფაქტს.

57. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოცემულ საქმეზე სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებანი:

58. მ. ც.-ი 1977 წლის 9 ივლისიდან, ხოლო თ. ც.-ი 1979 წლის 5 ივნისიდან რეგისტრირებული არიან სადავო საცხოვრებელ სადგომში ღ.-ის ქ. №--ში.

59. თ. და მ. ც.-ები არიან 1998 წლის 30 აპრილს გარდაცვლილი მ. დ.-ის შვილები.

60. მ. დ.-ი რეგისტრირებული იყო სადავო ფართში. მის სახელზე მოდიოდა კომუნალური გადახდის ქვითრები. დადგენილია, რომ მ. დ.-ის სამკვიდრო მიიღეს მისმა შვილებმა, მოსარჩელეებმა – თ. და მ. ც.-ებმა.

61. მოსარჩელეებმა მიუთითეს ფორმადაუცველ ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე, კერძოდ, საქმეში წარმოდგენილია 1976 წლის 12 ოქტომბრით დათარიღებული შინაურული ხელშეკრულება, რომელშიც მითითებულია, რომ დ. ჯ.-ემ, მ. დ.-მა და ა. ჩ.-ემ დადეს გარიგება – 1976 წლის 12 სექტემბერს დ. ჯ.-ემ, რომელიც ცხოვრობს ღ.-ის ქ.№..-ში მდებარე სახლის მე-2 სართულზე, სახლის მესაკუთრესთან ა. ჩ.-ესთან შეთანხმებით, მის მფლობელობაში არსებული ფართი მთლიანად მიჰყიდა მ. დ.-ს.

62. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2012 წლის 30 მაისს გ. გ.-მა შეგებებული სარჩელი წარადგინა სასამართლოში.

63. შეგებებული სარჩელის ავტორი ცალსახად მიუთითებს, რომ „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, თანახმაა, მოსარგებლეებს გადაუხადოს შესაბამისი თანხა, სარგებლობის უფლების შეწყვეტის სანაცვლოდ.

64. გ. გ.-ი შეგებებულ სარჩელში მიუთითებს, რომ „თუ სასამართლო მაინც ჩათვლის, რომ თავდაპირველი მოსარჩელეები არიან „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მიხედვით მოსარგებლეები, მაშინ იგი მზადაა ამ კანონის თანახმად გადაუხადოს მათ სახლის შესაბამისი ღირებულება (75%, ან 90%) იმის მიხედვით, თუ რომელი სამართლებრივი ურთიერთობა ვრცელდება მათზე.“

65. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმის მასალებში წარდგენილ 2012 წლის 27 თებერვლით დათარიღებულ განცხადებაზე, რომლის თანახმად გ. გ.-ის წარმომადგენელი შუამდგომლობით მიმართავს სასამართლოს და აღნიშნავს, რომ თუკი შედეგობრივად არ დადგება მისთვის სასურველი გადაწყვეტილება, ის (გ. გ.-ი) თანახმაა, გადაუხადოს მოსარჩელეებს შესაბამისი თანხა.

66. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომ საქმის მასალებით დადასტურებულია მესაკუთრის ნება „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული უფლებით სარგებლობის თაობაზე, რაც გულისხმობს, მესაკუთრის მიერ თანხის გადახდის სანაცვლოდ, სადავო უძრავ ნივთზე მოსარჩელეთა სარგებლობის უფლების შეწყვეტას.

67. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი მითითებულ საკითხთან დაკავშირებით დასაშვებ და დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიას არ შეიცავს.

68. მოცემული საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის წინაპირობას არ წარმოადგენს კასატორის არგუმენტი მოწინააღმდეგე მხარის მიერ საქმეზე დანიშნული ექსპერტიზის ჩატარებაში ხელშეშლის ფაქტთან დაკავშირებითაც.

69. საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, საპროცესო დარღვევას არ შეიცავს და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სტაბილურ პრაქტიკას არ ეწინააღმდეგება სააპელაციო პალატის დასაბუთება, რომ მხარეს არ მიეცა გონივრული ვადა, ექსპერტიზის ჩატარებაზე დასასწრებად, ვინაიდან, როგორც თავად განცხადებაშია მითითებული, მოპასუხის წარმომადგენელს მხოლოდ წინა დღეს ეცნობა ექსპერტიზის ჩატარების თარიღი. შესაბამისად, დროის სიმცირის გამო, მხარეს არ ჰქონდა შესაძლებლობა, შეტყობინებიდან მეორე დღეს გამოცხადებულიყო ექსპერტიზის ჩატარების ადგილას, მით უმეტეს, რომ როგორც თავად განცხადების შინაარსი ადასტურებს, 15 ოქტომბერს მხარე არ იმყოფებოდა ქ.თბილისში, ხოლო 16 ოქტომბერს დანიშნული იყო ექსპერტიზა (საქმის მასალებით ასევე დგინდება, რომ წარმოდგენილი 2011 წლის 29 ივნისს გაცემული მინდობილობის მიხედვით, მსჯავრდებული გ. გ.-ი სასჯელს იხდის ა.------ში და მისი ინტერესების სასამართლოში დაცვას ანდობს წარმომადგენელ ზ. ფ.-ეს, რომელიც უშუალოდ მონაწილეობდა დავის განხილვის ყველა ეტაპზე).

70. ზემოაღნიშნული მსჯელობა სრულ შესაბამისობაშია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე მუხლის მეორე ნაწილის დანაწესთან, რომლის თანახმად მხარეებს ან მათ წარმომადგენლებს სასამართლო უწყება უნდა ჩაჰბარდეთ იმ ვარაუდით, რომ მათ ჰქონდეთ სასამართლოში დროულად გამოცხადებისა და საქმის მომზადებისათვის გონივრული ვადა.

71. კანონის მითითებული დანაწესი ადგენს ამა თუ იმ საპროცესო მოქმედების თაობაზე მხარეების და, შესაბამისად, მათი წარმომადგენლების დროულად ინფორმირების აუცილებლობას, რაშიც გულისხმობს ინფორმაციის მიწოდებას საპროცესო მოქმედების შესრულებამდე გონივრული ვადით ადრე. ცხადია, კანონმდებელი არ აზუსტებს ასეთი ვადის გამოანგარიშების წესს, თუმცა გონივრულობის პრინციპი თავისთავად მოიცავს ისეთ დროს, რომლის განმავლობაშიც შესაძლებელია ამა თუ იმ მოქმედების შესრულება, რაც ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში არსებული გარემოებებიდან გამომდინარე განისაზღვრება.

72. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. და თ. ც.-ების საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ნ. ბაქაქური