საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ას-777-734-2015 15 იანვარი, 2016 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

ეკატერინე გასიტაშვილი(მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – სს „ს-ა“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – დ. ხ-ე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 21 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. 2011 წლის 28 მარტს სს „ს-ასა“ (შემდეგში - მოსარჩელე, კორპორაცია ან კასატორი) და დ. ხ-ეს (შემდეგში - მოპასუხე ან შემსყიდველი) შორის გაფორმდა Nლ/0329/11 ხელშეკრულება სიმინდის თესლის ნასყიდობის თაობაზე [საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში სსკ, 477-ე მუხლი].

2. მოპასუხემ მოსარჩელისაგან შეიძინა 9 600 ლარის ღირებულების სიმინდის თესლი (იხ. ხელშეკრულება - ტ. 1, ს.ფ 14-15), რისთვისაც ხელშეკრულების 2.1. პუნქტში მითითებული წესით უნდა გადაეხადა თანხა.

3. შემსყიდველმა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საქონელი მიიღო 2011 წლის 20 აპრილს, რაზეც შესაბამისი მიღება-ჩაბარების აქტი გაფორმდა (იხ. აქტი - ტ. 1, ს.ფ 16), თუმცა, მას თანხა არ გადაუხდია.

4. კორპორაციამ, 2013 წლის 25 ნოემბერს, შემსყიდველს წერილობით მიუთითა, გადაეხადა თანხა არაუგვიანეს 2013 წლის 30 ნოემბრისა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, დაიწყებდა სააღსრულებო წარმოებას (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 18).

5. 2013 წლის 11 დეკემბერს, დავალიანების გადახდევინების მიზნით, მოსარჩელემ დაიწყო გამარტივებული წარმოება (იხ. აღსრულების ეროვნული ბიუროს გადაწყვეტილება ტ. 1, ს.ფ 19).

6. საქმის მასალებშია 2014 წლის 31 იანვრის შეტყობინება მორიგების შეთავაზების შესახებ, რომლის თანახმად, შემსყიდველმა კორპორაციას შესთავაზა გადახდის გრაფიკი, რომლის მიხედვითაც დაფარავდა 9 600 ლარს (იხ. შეტყობინება, ტ. 1, ს.ფ 20-21), თუმცა, შეთავაზება უპასუხოდ დარჩა.

7. 2014 წლის 17 თებერვალს კორპორაციამ სარჩელი აღძრა შემსყიდველის წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხისათვის ნასყიდობის საფასურის 9 600 ლარის დაკისრება (სსკ-ს 477-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, იხ. სარჩელი ტ. 1, ს.ფ 1-13).

8. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 7 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით (საქმე #2/2393-14) კორპორაციის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ტ. 1, ს.ფ 240-257).

9. სასამართლომ გადაწყვეტილება დააფუძნა სსკ-ის 50-ე, 316-317-ე, 319-ე, 327-ე, 341-ე, 352-ე, 361-ე, 405-ე, 487-488-ე, 491-ე, 495-ე მუხლებზე, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონზე და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ხელშეკრულების დადების პირობას წარმოადგენდა სათესლე მასალის ვარგისიანობა და იმ მიზნის მიღწევა, რასაც, ერთი მხრივ, მოპასუხე მითითებული სათესლე მასალის თაობაზე არსებულ სარეკლამო შეთავაზებებსა და, მეორე მხრივ, უხვმოსავლიანობას (ხუთმაგი ოდენობა) უკავშირებდა. შემსყიდველისათვის, სათესლე მასალის დათესვის შედეგად, მოსავლის და, რაც ნიშანდობლივია, უხვი მოსავლის მიღება იყო არსებითი პირობა, რომლის გარეშეც ხსენებულ სათესლე მასალას არ შეიძენდა. დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების მიხედვით, მოპასუხემ მოსავალი ვერ მიიღო. აღნიშნულის მიზეზად დადგინდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ნასყიდობის საგნის ნაკლი - სიმინდის თესლის უხარისხობა, რითაც როგორც ძირითადმა მსესხებელმა, ასევე თავდებმა პირებმა დაარღვიეს ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული ვალდებულებები. მხარეთა შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით, გათვალისწინებული იყო ვარგისი, უხვი მოსავლის მომცემი სათესლე მასალის მიწოდება შემსმყიდველისათვის, რაც არ შესრულებულა. შესაბამისად, შემსყიდველის მიერ ნასყიდობის საფასურის გადახდაზე უარის თქმა, წარმოადგენდა მის მიერ ხელშეკრულებაზე უარის თქმას. ვინაიდან ნივთის ნაკლი აღმოჩნდა მისი გადამუშავების შემდეგ, აღნიშნული მოპასუხეს უფლებას აძლევდა, უარი ეთქვა ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ფულადი ვალდებულების შესრულებაზე.

10. კორპორაციამ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, მოითხოვა მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება.

11. კორპორაციის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად ის ფაქტი, რომ შემსყიდველმა ვერ მიიღო მოსავალი. კორპორაციის მითითებით, სიმინდის დათესვის შემდეგ გასული იყო სამი წელი და ამ პერიოდში, შემსყიდველს მისთვის არ მიუმართავს. მოსავლის მიუღებლობა არც მოწმეთა ჩვენებებით დასტურდებოდა. რამდენიმე მოწმეს დეტალები არ ახსოვდა, ვერ იხსენებდნენ წელს, თუ როდის დაითესა სიმინდი და ა.შ. დადასტურებული არ იყო ის გარემოება, რომ შემსყიდველმა ყველა აგროსამუშაო თანმიმდევრულად და ზედმიწევნით შეასრულა.

12. კორპორაციის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად ის გარემოება, რომ მიწოდებული სათესლე მასალა არ იყო სათანადო ხარისხის. მოსარჩელემ არაერთი მტკიცებულება წარუდგინა სასამართლოს, მათ შორის, საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ გაცემული ლაბორატორიული დასკვნები, რის საპირისპიროდაც შემსყიდველმა წარმოადგინა მხოლოდ საინფორმაციო ბროშურები და რეკლამის ვიდეო ჩანაწერი, რაც, თავის მხრივ, არ აკნინებდა ნივთს. ასევე, წარდგენილი იყო შპს „მ-ის“ ლაბორატორიული ანალიზი, თუმცა, ლაბორატორიის დირექტორმა ვერ დაადასტურა ის გარემოება, რომ მათ კორპორაციის კუთვნილი ნივთი შეამოწმეს. კორპორაცია აღნიშნავდა, რომ სასამართლომ არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, რომ შემსყიდველი სიმინდის თესლს ფლობდა მხოლოდ 2011 წლის განმავლობაში, დასკვნა კი გაკეთდა 2013 წელს, ლაბორატორიული ანალიზის საფუძველზე. ამასთან, პასუხი არ გაეცა შეკითხვას, რით დასტურდებოდა შემოწმებულ სიმინდსა და კორპორაციის მიერ რეალიზებულ სიმინდს შორის კავშირი, შენახვის წესების დაცვა და სხვა მნიშვნელოვანი დეტალები. აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით, სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა მხოლოდ აკრედიტაციის უქონლობაზე, რაც ზემოაღნიშნულ გარემოებებთან ერთად, იყო ანალიზის დამაკნინებელი გარემოება. მხოლოდ იმის გამო, რომ სიმინდის თესლის ანალიზი საქართველოში ჩატარდა, სასამართლომ არასწორად მიანიჭა უპირატესი მნიშვნელობა მას საერთაშორისო ლაბორატორიების დასკვნებთან მიმართებაში.

13. კორპორაციის მოსაზრებით, ნივთის გამოცდასთან დაკავშირებით, გარკვეული ქმედებების გამხორციელებაზე, ყურადღების გამახვილება დაუსაბუთებელი იყო. ხელშეკრულების 6.1. მუხლი ითვალისწინებდა კორპორაციის უფლებამოსილებას, განეხორციელებინა გარკვეული ტექნიკური კონტროლი, თუმცა, აღნიშნული საკითხი არასდროს დამდგარა და არ წარმოადგენდა დავის განხილვისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებას.

14. კორპორაციის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად შეაფასა მოწმე ე. ფ-ის ჩვენება, რომლის პასუხები კითხვებზე არასერიოზული და არაადეკვატური იყო.

15. კორპორაციის განმარტებით, „მცენარეთა და ცხოველთა ახალი ჯიშების შესახებ“ კანონით გათვალისწინებული მოქმედების განუხორციელებლობა, რაც უფლებაა და არა მოვალეობა, სასამართლომ არასწორად განიხილა ვარგისიანობის კონტექსტში. კორპორაციამ განმარტა აღნიშნული კანონის მოქმედების სფერო და მიზანი, რასაც შემსყიდველმა ვერანაირი მტკიცებულება ვერ დაუპირისპირა.

16. კორპორაციამ მიუთითა, რომ მან შეასრულა ხელშეკრულებით და სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული ყველა სახის ვალდებულება. კერძოდ, შემსყიდველს გადასცა შეთანხმებული ხარისხის მაჩვენებლის მქონე სიმინდი. სსკ-ის 487-ე მუხლის თანახმად, გამყიდველმა მყიდველს ნივთობრივად და უფლებრივად უნაკლო ნივთი გადასცა, რაც დასტურდებოდა მიღება-ჩაბარების აქტით, შემსყიდველს პრეტენზია არ ჰქონია. ამასთან, ნასყიდობის საგანი არ განეკუთვნებოდა ისეთი კატეგორიის ნივთს, რომლის ნაკლის დასადგენად საჭირო იყო მხოლოდ მისი გადამუშავება ან გარდაქმნა. ამას ცხადჰყოფდა შპს „მ-ის“ დასკვნაც, რომლითაც დასტურდებოდა, რომ ყოველგვარი გარდაქმნის გარეშე, 15 დღის ვადაში შესაძლებელია ზოგადად სხვადასხვა სიმინდის აღმოცენების განსაზღვრა.

17. კორპორაციის მოსაზრებით, შემსყიდველის, როგორც მეწარმე სუბიექტისადმი უნდა გავრცელებულიყო სსკ-ის 495-ე მუხლით გათვალისწინებული მოთხოვნა, რომლის თანახმადაც შემსყიდველი ვალდებული იყო, გონივრულ ვადაში შეემოწმებინა ნასყიდობის საგანი, წინააღმდეგ შემთხევაში, მას წაერთმეოდა პრეტენზიის უფლება.

18. კორპორაციის განმარტებით, გამარტივებული წარმოების ეტაპზე რესპოდენტმა/მოწინააღმდეგე მხარემ აღიარა დავალიანება და გამყიდველს შესთავაზა გადახდის გრაფიკი. ამის თაობაზე არაერთხელ გაამახვილა ყურადღება კორპორაციამ, ასევე წარადგინა შესაბამისი დოკუმენტი, შეთავაზება მორიგების შესახებ, რომელიც ინიცირებული იყო მოწინააღმდეგე მხარის მიერ და სადაც მკაფიოდ იყო განსაზღვრული, რომ შემსყიდველი აღიარებდა დავალიანებას.

19. "სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის 918-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, რესპოდენტის მხრიდან მორიგების შეთავაზებად ითვლება შემთხვევა, როდესაც რესპოდენტი მართებულად მიიჩნევს დავალიანების ოდენობას ან მის ნაწილს, მაგრამ ითხოვს დავალიანების ან მისი ნაწილის დაფარვის ვადის გაზრდას ან განაწილვადებას. ეს საკითხი სასამართლო სხდომის მიმდინარეობისას არაერთხელ წამოჭრა კორპორაციამ.

20. კორპორაცია მიიჩნევს, რომ სასამართლომ ყურადღება არ გაამახვილა იმ გარემოებაზე, თუ რატომ აპირებდა დავალიანების გადახდას შემსყიდველი, თუკი მოსავალი არ მიუღია. სასამართლომ ზემოაღნიშნული საკითხი განიხილა სსკ-ის 341-ე მუხლის საფუძველზე და არა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის 918-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, რომელიც სპეციალური და უფრო ახალი კანონია. სსკ-ის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, ერთი და იმავე დონის სამართლის ნორმათა კოლიზიის დროს, გამოიყენება სპეციალური და უფრო ახალი კანონი.

21. სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 21 მაისის განჩინებით კორპორაციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

22. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა წინამდებარე განჩინების 1-3 პუნქტებში მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე.

23. სასამართლომ აღნიშნა, რომ პირველი ინსტაციის სასამართლოში მოწმედ დაიკითხნენ პირები (ზ. კ-ი, მ. ქ-ე, ნ. კ-ე), რომლებიც შემსყიდველის მეზობლები არიან და უშუალოდ იყვნენ ჩართულები სათანადო (სახნავ-სათესი, სასუქით მომარაგების, მორწყვის) სამუშაოების წარმოებაში. მოწმეებს უშუალოდ აქვთ ნანახი და იციან მოსავლის მიუღებლობის თაობაზე არსებული ფაქტობრივი გარემოება, რაც, მათი განმარტებით, არ წარმოადგენს მითითებულ სათესლე მასალასთან დაკავშირებით მხოლოდ მოპასუხის პრობლემას და საგამონაკლისო შემთხვევას (იხ. მოწმეთა ჩვენებები, 2014 წლის 21 მაისის სხდომის ოქმი, ტ. 1). ამის საპირისპიროდ, კორპორაციამ განმარტა, რომ მისთვის უცნობია, მიიღო თუ არა მხარემ მოსავალი, ხოლო თუკი მოსავალი ვერ მიიღო, შესაძლებელია, ეს შემსყიდველის მიერ გარკვეული სამუშაოების არასათანადო ჩატარებას გამოეწვია.

24. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილი მტკიცების სტანდარტის გათვალისწინებით, ისეთ პირობებში, როცა მოპასუხე საქმეზე წარმოდგენილი კონკრეტული მტკიცებულებებით ადასტურებდა მისი განმარტებების საფუძვლიანობას, მოსარჩელის მხოლოდ ზოგადი ხასიათის მითითება, რომ გარკვეული სახის სამუშაოების დარღვევას შეიძლებოდა გამოეწვია სიმინდის მოსავლის მიუღებლობა, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მართებულად არ იქნა გაზიარებული. აღსანიშნავია ისიც, რომ კორპორაციას არ მიუთითებია, კონკრეტულად რა მოქმედება უნდა განეხორციელებინა შემსყიდველს, რა სახის სამუშაო უნდა ჩაეტარებინა, რომლის გარეშეც შეიძლებოდა დამდგარიყო მსგავსი შედეგი.

25. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კორპორაციამ შემსყიდველს მიაწოდა არასათანადო ხარისხის სათესლე მასალა. დავის გადასაწყვეტად, უნდა დადგნეილიყო, აკმაყოფილებდა თუ არა სიმინდის თესლის ხარისხი იმ მოსალოდნელ შედეგს, რაც ტელევიზიით და სხვადასხვა ბროშურებით ვრცელდებოდა, რამაც განაპირობა შემსყიდველის ინტერესი ამ სათესლე მასალისადმი.

26. სასამართლომ მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ შპს ,,მ- ის“ ლაბორატორიის და ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის ნ. ე-ის კვლევაზე, სადაც აღნიშნულია გამოსაკვლევად წარდგენილი სიმინდის თესლის უხარისხობასა და სტანდარტით გათვალისწინებულ მოთხოვნებთან შეუსაბამობაზე (ტ. I, ს.ფ. 50). დასკვნაში აღნიშნულია: თესლის სიწმინდეზე ჩატარებული აღრიცხვებით დადგინდა, რომ ის არ შეიცავს გარეშე მინარევებს. მავნებელ დაავადებათა გავრცელება არ აღინიშნება. მარცვალი, სიდიდისა და მოცულობის მიხედვით, მეტად განსხვავებულია ერთმანეთისაგან (დაუკალიბრებელია), 1 000 მარცვლის აბსოლუტური წონა შეადგენს 260 გრ. თესლის გაღვივების ენერგიისა და უნარებზე ჩატარებული აღრიცხვიანობით დადგინდა, რომ გაღვივების ენერგია შეადგენს 22-25%-ს, ხოლო გაღვივების უნარი 23-25%-ს და არ შეესაბამება სტანდარტით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს. ლაბორატორიის პირობებში წარმოდგენილი თესლის გარკვეული ნაწილი ჩათესილ იქნა სავეგეტაციო ქოთნებში მომზადებულ ნიადაგში. ამ შემთხვევაში ნიადაგში ჩათესილი მარცვლის 8% აღმოცენდა. ჩატარებული ცდებისა და დაკვირვების შედეგი საფუძველს იძლევა დადასტურდეს, რომ დამკვეთის მიერ წარდგენილი სიმინდის მარცვალი არ შეესაბამებოდა სტანდარტით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს და ამდენად, მისი სათესლედ გამოყენება დაუშვებელი იყო.

27. პირველი ინსტანციის სასამართლოში სადავო არ გამხდარა შპს ,,მ-ის“ ექსპერტის კვალიფიკაცია და გამოცდილება მითითებულ სფეროში. სააპელაციო საჩივარში კორპორაცია უთითებდა, რომ ნაკლებად მნიშვნელოვნად მიაჩნდა ,,მ-ის“ ლაბორატორიის და ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის მიერ ჩატარებულ კვლევაზე, აკრედიტაციის თაობაზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა და აღნიშნავდა, რომ წარმოდგენილი კვლევით არ დასტურდებოდა შემოწმებულ სიმინდის თესლსა და კორპორაციის მიერ რეალიზებულ სიმინდს შორის კავშირი, შენახვის წესების დაცვა და სხვა მნიშვნელოვანი დეტალი.

28. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ წარმოდგენილი კვლევით დგინდებოდა, შპს „მ-ს“ თესვითი ხარისხის შესამოწმებლად მასალა გადასცა „სიმინდის წარმოების ხელშეწყობის პროგრამით დაზარალებულთა კავშირის“ თავმჯდომარემ, ე. ფ-ემ. საკვლევად წარდგენილი იყო სათესლე სიმინდის „პიონერი“ (PR35F38) ჰიბრიდის ნიმუში. ანალიზის შედეგის კავშირი უშუალოდ კორპორაციის მიერ რეალიზებულ სიმინდის მარცვალთან და თესლის ვარგისიანობასთან, რომელმაც ამომწურავად დაასახელა, თუ რა სახის სათესლე მასალა წარადგინა კვლევისათვის, რა სახით ინახებოდა აღნიშნული მასალა მასთან და მიუთითა, რომ მის მიერ მითითებული თესლიც შეიძინა კორპორაციისაგან.

29. სასამართლომ აღნიშნა, რომ გასათვალისწინებელი იყო ის გარემოებაც, რომ ზემოხსენებული კვლევა ჩატარდა საქართველოში შემოსული თესლის ნიმუშზე და, ალბათობის მეტი ხარისხით, იძლეოდა პასუხს უკვე საქართველოს ტერიტორიაზე არსებული თესლის ვარგისიანობაზე, საქმეში არსებული სერტიფიკატებისაგან განსხვავებით, რომელთა თანახმად, სათესლე მასალა შემოწმდა რუმინეთის რესპუბლიკაში, თუმცა, მისი კავშირი საქართველოში შემოსულ თესლთან ცალსახად არ იკვეთებოდა.

30. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ, მითითებული ფაქტობრივი გარემოების დადგენისას, მართებულად იხელმძღვანელა ნასყიდობის ხელშეკრულებებით, საინფორმაციო ბროშურებით, სარეკლამო რგოლის შინაარსით, შესაბამისი ხარისხის სერტიფიკატებით, სიმინდის თესლის ანალიზის შედეგებით, საქმეზე მოწმის სტატუსით მოწვეული პირებისა და მხარეთა ახსნა-განმარტებებით და, მტკიცებულებათა ერთობლიობით შეფასების შედეგად, მართებულად მიიჩნია დადგენილად ნასყიდობის საგნის - სათესლე მასალის არავარგისიანობა.

31. სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას გამოიყენა სსკ-ის 327-ე, 352-ე, 405-ე 487-488-ე, 491-ე მუხლები და მიუთითა, რომ ხელშეკრულების არსებითი პირობების ჩამონათვალს კანონი არ განსაზღვრავს, ამ პირობებს მხარეები თვითონ განსაზღვრავენ და ასეთად ხელშეკრულების მხოლოდ ის პირობები მიიჩნევა, რომლებზედაც მხარეები უნდა შეთანხმდნენ, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ხელშეკრულება არ დაიდება. ხელშეკრულების არსებით პირობებს შეიძლება მიეკუთვნოს ხელშეკრულების საგანი, ხელშეკრულების მხარეები, მხარეთა მიერ განსახორციელებელი შესრულება და ა.შ. განსახილველ შემთხვევაში, ასეთ არსებით პირობას წარმოადგენდა სათესლე მასალის ვარგისიანობა და იმ მიზნის მიღწევა, რასაც შემსყიდველი მითითებული სათესლე მასალის შესახებ არსებულ სარეკლამო შეთავაზებებსა და უხმოსავლიანობას (ხუთმაგი ოდენობის) უკავშირებდა. შემსყიდველმა მოსავალი ვერ მიიღო, ამის მიზეზად დგინდება ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ნასყიდობის საგნის ნაკლი - სიმინდის თესლის უხარისხობა.

32. სასამართლომ აღნიშნა, რომ მხარეთა შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული იყო ვარგისი, უხვი მოსავლის მომცემი სათესლე მასალის მიწოდება შემსყიდველისათვის, რაც არ შესრულებულა. ვინაიდან ნივთის გადამუშავების შემდეგ აღმოჩნდა ნაკლი, აღნიშნული შემსყიდველს აძლევდა უფლებას, უარი ეთქვა ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ფულადი ვალდებულების შესრულებაზე.

33. სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია, სსკ-ის 495-ე მუხლზე დაყრდნობით, ნივთის ნაკლზე პრეტენზიის უფლების დაკარგვის თაობაზე. მოხმობილი ნორმის თანახმად, თუ მყიდველი მეწარმეა, ის ვალდებულია დაუყოვნებლივ შეამოწმოს ნივთი; თუკი იგი ნაკლის აღმოჩენიდან შესაბამის ვადაში ან იმ ვადაში, რომლის განმავლობაშიც ცნობილი უნდა ყოფილიყო მისთვის ნაკლის არსებობა, არ წარუდგენს გამყიდველს პრეტენზიას, მას ერთმევა ნივთის ნაკლის გამო მოთხოვნის უფლება.

34. სასამართლომ განმარტა, რომ კანონი მყიდველს არ ავალებს ნივთის ყიდვისას დაუყოვნებლივ შეამოწმოს მისი ხარისხი, ამ მხრივ გამონაკლისია დაწესებული იმ მყიდველისთვის, რომელიც სამეწარმეო საქმიანობას ეწევა. კანონმდებლობა მეწარმეს ავალებს ნივთის ყიდვისას დაუყოვნებლივ შეამოწმოს იგი. მეწარმე ვალდებულია ან თვითონ შეამოწმოს ნივთი, ან უზრუნველყოს მისი შემოწმება, ვითარების შესაბამისად, მაქსიმალურად მოკლე დროში. თუ მყიდველი ნაკლს აღმოაჩენს შესაბამის ვადაში ან იმ ვადაში, რომლის განმავლობაშიც ცნობილი უნდა ყოფილიყო მისთვის ნაკლის არსებობა, არ წარუდგენს გამყიდველს პრეტენზიას (რეკლამაციას) მას ერთმევა ნივთის ნაკლის გამო მოთხოვნის უფლება. როგორც გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაშიც მართებულადაა აღნიშნული, ნაკლთან მიმართებით შემოწმების ვალდებულება მხოლოდ იმ ვითარებაში უნდა მოხდეს, როდესაც სახელშეკრულებო ურთიერთობის მონაწილე მეწარმე სუბიექტია ან/და ნასყიდობის საგანი მისი სამეწარმეო საქმიანობის სფეროს უკავშირდება და შესაბამისად, მისი კომპეტენცია, გამოცდილება ამ სფეროში სხვა რიგითი ფიზიკური პირისაგან განსხვავებულია.

35. სასამართლომ მიუთითა, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულებისა და მიღება-ჩაბარების აქტის თანახმად, სამართლებრივ ურთიერთობაში მოპასუხე მონაწილეობდა, როგორც ფიზიკური პირი და არსად დაფიქსირებულა მისი მეწარმის სტატუსი. სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, გასათვალისწინებელი იყო ასევე ნასყიდობის საგნის სპეციფიკა, რაც, სპეციალური კვლევის გარეშე, შეუძლებელს ხდიდა სათესლე მასალის ვარგისიანობის დაუყოვნებლივ შემოწმებას.

36. სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტი კორპორაციის მსჯელობა, რომ გამარტივებული წარმოების ეტაპზე, რესპოდენტმა/მოწინააღმდეგემ აღიარა დავალიანება, რაც კორპორაციის მიერ აღძრული სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველს წარმოადგენდა.

37. სასამართლომ მიიჩნია, რომ სსკ-ის 341-ე მუხლის სწორი განმარტების საფუძველზე, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად არ მიიჩნია ვალის აღიარებად და ვალდებულების წარმოშობის საფუძვლად შემსყიდველის მიერ კორპორაციისათვის მორიგების შეთავაზება გამარტივებული წარმოების ეტაპზე. შემსყიდველის შეთავაზება მორიგებაზე, თავისი შინაარსით, არ აკმაყოფილებდა ვალის აღიარებისათვის დადგენილ კრიტერიუმებს. აღნიშნული შეთავაზება გამომდინარეობდა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონიდან, რომელიც მიზნად ისახავდა აპლიკანტსა (კორპორაცია) და რესპონდენტს (შემსყიდველი) შორის მორიგების პირობებზე შეთანხმებას და ვერ მიიჩნეოდა სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებულ ვალდებულებითსამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის დამოუკიდებელ საფუძვლად.

38. ზემოხსენებულიდან გამომდინარე, სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება, რომ სახეზე იყო ნორმათა კოლიზია და, სსკ-ის მე-2 მუხლის საფუძველზე, არსებობდა უფრო ახალი და სპეციალური კანონის გამოყენების წინაპირობა. სასამართლომ განმარტა, რომ ვალდებულების წარმოშობის საფუძვლებს ადგენს სამოქალაქო კოდექსი, რომლის 317-ე მუხლის თანახმად: ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების (დელიქტის), უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან. რაც შეეხება „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის XVI1-ე თავით დადგენილ სპეციალურ წესებს, იგი განსაზღვრავს ფულადი თანხის დავალიანების გადახდევინების შესახებ მოთხოვნებთან დაკავშირებით გამარტივებული წარმოების პროცედურებს. კანონის 918-ე მუხლი ადგენს სწორედ ამ წარმოების ფარგლებში მორიგების შესაძლებლობას (რაც სამოქალაქო სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილეთა დისპოზციურობის პრინციპიდან გამომდინარე უფლებას წარმოადგენს), რასაც ამტკიცებს აღსრულების ეროვნული ბიურო, ხოლო ამავე მუხლის მე-3 პუნქტით, მხარეთა შორის შეთანხმების მიუღწევლობა იწვევს, რესპონდენტის პროტესტის შემთხვევაში გათვალისწინებულ სამართლებრივ შედეგს. ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ კორპორაციის მიერ მითითებული ნორმა, დავის სასამართლოში განხილვისას, ვერ მიიჩნეოდა ვალდებულების წარმოშობის დამოუკიდებელ და, შესაბამისად, სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლად. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ მართებულად არ დააკმაყოფილა კორპორაციის სარჩელი შემსყიდველისათვის თანხის დაკისრების თაობაზე.

39. კორპორაციამ, საკასაციო წესით, გაასაჩივრა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2015 წლის 21 მაისის განჩინება, მოითხოვა მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება.

40. საკასაციო საჩივარი დამყარებულია შემდეგზე:

40.1. მოწინააღმდეგე მხარემ ვერ დაასაბუთა, სიმინდი რა მიზნით შეიძინა. ორმხრივად გაფორმებული არცერთი დოკუმენტით არ დასტურდება ის გარემოება, რომ ხელშეკრულების არსებით პირობას ხუთმაგი მოსავლის მიღება წარმოადგენდა. ხელშეკრულების მიზანს სიმინდის თესლის შეძენა წარმოადგენდა, ხოლო სხვა გარემოებები, რაზეც სააპელაციო სასამართლო უთითებს, სადავოა და ცალკე განმარტებას საჭიროებს, რაც არ მომხდარა. მოწინააღმდეგე მხარეს, მტკიცების ტვირთის ფარგლებში, უნდა დაემტკიცებინა, რომ სიმინდი დასათესად შეიძინა და არა მისი შემდგომი რეალიზაციის მიზნით.

40.2. სასამართლომ არასწორად განმარტა სსკ-ის 352-ე და 405-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი, ვინაიდან სიმინდის სათესლე მასალა არ განეკუთვნება იმ კატეგორიის თესლს, რომლის ნაკლის აღმოსაჩენად საჭირო იყო მისი გარდაქმნა, ან გადამუშავება, რასაც ადასტურებს მოწინააღმდეგე მხარის მიერ წარდგენილი ლაბორატორიული დასკვნა. კასატორის მითითებით, სიმინდის მასალა არ არის იმ ჩარჩოებში მოქცეული, რაზეც სასამართლო აპელირებს, შესაბამისად, შემსყიდველის მიერ საფასურის გადახდაზე უარის თქმა, ვერ ჩაითვლება ხელშეკრულებაზე უარის თქმად.

40.3. სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ მოწინააღმდეგე რეგისტრირებულია ინდ. მეწარმედ, მასზე ვრცელდება ყველა საგადასახადო ნორმა, როგორც მეწარმეზე და მას, სსკ-ის 495-ე მუხლის შესაბამისად, ნივთის ვარგისიანობა, შეძენიდან გონივრულ ვადაში, უნდა შეემოწმებინა, რისი განუხორციელებლობის შემთხვევაშიც, მოთხოვნის უფლება ერთმეოდა. მოწინააღმდეგეს უნდა დაედასტურებინა ის ფაქტი, რომ იგი სხვა მიზნით იყო დარეგისტრირებული ინდ. მეწარმედ. კასატორის მოსაზრებით, მნიშვნელოვანია, უზენაესმა სასამართლომ განმარტოს საკითხი იმის შესახებ, ინდ. მეწარმე წარმოადგენს თუ არა ყველანაირი გაგებით მეწარმე სუბიექტს. აღნიშნული საკითხის განმარტება ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ არასაკმარისია, საკითხი იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას ეხება და უზენაესი სასამართლოსეული განმარტება ამ საკითხს სამართლებრივად დაარეგულირებს.

40.4. სასამართლომ არ გამოიყენა „სააღსრულებო წარმოებათა“ შესახებ საქართველოს კანონის 918-ე მუხლი, რომლის თანახმად, შემსყიდველის განცხადება მორიგების შესახებ, ამავე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, დავალიანების აღიარებას ნიშნავს. კასატორმა გაიმეორა სააპელაციო სასამართლოში გაცხადებული პოზიცია, რომელიც ამ განჩინების მე-20 პუნქტშია მითითებული.

40.5. სააპელაციო სასამართლო შემსყიდველის მიერ მოსავლის მიუღებლობასთან დაკავშირებით, მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებებს დაეყრდნო, რომლებიც ვერ ასაბუთებენ და ადასტურებენ გარკვეულ გარემოებებს, ამასთან ისინი წარმოადგენდნენ მოწინააღმდეგე მხარესთან დაახლოებულ პირებს.

40.6. სასამართლომ ყურადღება არ გაამახვილა ლაბორატორიული დასკვნის საფუძვლიანობაზე, ამასთან, საერთაშორისო ლაბორატორიების მიერ ჩატარებულ დასკვნებთან, შედარებით საქართველოში მომზადებულ დასკვნას მიანიჭა უპირატესობა, თუმცა, ამ ლაბორატორიას აკრედიტაციაც კი არ აქვს მინიჭებული. ლაბორატორიის დასკვნა და მოწმე ე. ფ-ის განმარტებები (ეს უკანასკნელი პირდაპირ არის დაინტერესებული სასამართლო დავის შედეგით), არ იძლევა პასუხებს კითხვებზე, 2 წლის შემდეგ გაურკვეველ გარემოებებში არსებულ არაიდენტიფიცირებულ სიმინდის თესლზე.

40.7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ 2015 წლის 30 ივლისის განჩინებით კორპორაციის საკასაციო საჩივარი მიიღო წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში - სსსკ) 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად, ხოლო იმავე წლის 22 ოქტომბერს დასაშვებად ცნო, სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ და „გ“ ქვეპუქტების საფუძველზე.

41. შემსყიდველმა 2015 წლის 15 დეკემბერს დაზუსტებული საკასაციო შესაგებელი და დამატებით წერილობითი მოსაზრებები (სამართლებრივი დასკვნები) წარმოადგინა საკასაციო საჩივართან დაკავშირებით და მიუთითა, რომ ქვემდგომი სასამართლოების გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება, პირიქით, შეესაბამება, ანალოგიურ საქმეზე უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას (საქმე # ას-230-217-2015). განსახილველ საქმეში, მოწინააღმდეგემ უფრო მეტი და ბევრად მნიშვნელოვანი მტკიცებულება წარმოადგინა საკუთარი პოზიციის გასამყარებლად, ვიდრე საკასაციო სასამართლოს დასახელებულ საქმეშია.

41.1. „ცხოველთა და მცენარეთა ახალი ჯიშების შესახებ“ საქართველოს კანონის 46.1 მუხლზე მითითებით, შემსყიდველი აღნიშნავს, რომ საქმეში არ არის ფიტოსანიტარული სერტიფიკატი, რაც ნაკლიანი ნივთის შეთავაზების წინაპირობას წარმოადგენს და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია; მითითებული კანონი 2010 წლის დეკემბრის ბოლოსაა მიღებული და, მისი მოქმედების პერიოდში, 2011 წელს შემოიტანა კორპორაციამ საქართველოში სათესლე მასლა და მოახდინა მისი რეალიზება;

41.2. შემსყიდველი უთითებს აპოსტილით დამოწმებულ და ლეგალიზებულ დოკუმენტებს შორის განსხვავებებზე იმ კონტექსტში, რომ საქმის პირველივე ინსტანციის სასამართლოში განხილვისას, მოპასუხემ სადავოდ გახადა ხარისხის სერტიფიკატის ნამდვილობა, მიუთითა ფიტოსანიტარული სერტიფიკატის არარსებობასა და მის მიზანზე;

41.3. სსკ-ის 487-ე, 488-ე მუხლებზე დაყრდნობით, მოპასუხე უთითებს ნივთის ნაკლზე; შემსყიდველი უთითებს, სათესლე მასალის თაობაზე, რეიტინგულ ტელეკომპანიებში, ბროშურებსა და ინტერნეტ სივრცეში გავრცელებულ რეკლამებზე, რომელთა მიხედვით, კორპორაციის მიერ შეთავაზებული სასიმინდე თესლი უპრეცედენტოდ მაღალი მოსავლისა და უნიკალური თვისებების მქონე პროდუქტი იყო, ასევე, აპელირებს რეკლამის მარეგულირებელ კანონმდებლობაზე;

41.4. შემსყიდველი აღნიშნავს, რომ საქმეზე დაიკითხნენ მოწმეები, რომელთაც დაადასტურეს სიმინდის მოსავლის მიუღებლობის ფაქტი, თუმცა, ესეც რომ არ დასტურდებოდეს, მოპასუხე აპელირებს, რომ კორპორაციამ ვერ განმარტა, თუ რას ნიშნავს გვალვაგამძლეობა და ხუთმაგი მოსავალი და უთითებს სსკ-ის 491-ე, 352-ე, 405-ე მუხლებზე, ასევე 495-ე მუხლზე, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლზე.

41.5. შემსყიდველმა ვერ მიიღო მოსავალი, რაც დამტკიცდა პირველი ინსტანციის სასამართლოში, კერძოდ, სიმინდის მარცვლის ნაკლის არსებობა, აღნიშნული კი მყიდველს აძლევს უფლებას, უარი თქვას თანხის გადახდაზე (ღირებულების ანაზღაურებაზე);

41.6. კორპორაციამ საქართველოში შემოიტანა სიმინდის ჯიში, რომელიც არ არის საქართველოში კანონით დადგენილი წესით გამოცდილი, არ არის არსებულ კლიმატთან და ნიადაგთან შეგუებული, არც საქპატენტშია რეგისტრირებული სელექციონერის უფლებით და არ არის გაცემული პიონერის ჯიშის სიმინდზე რეგისტრაციის მოწმობა. კორპორაციამ ნაკლის მქონე ნივთის რეალიზება მოახდინა არა მხოლოდ მოპასუხესთან, არამედ მთელი ქვეყნის მასშტაბით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, კორპორაციის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

42. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი პუნქტით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396 - ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება);

43. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ არ ეთანხმება კასატორის პრეტენზიებს, რომლებიც წინამდებარე განჩინების 40.3 და 40.4 ქვეპუნქტებშია მითითებული, ამასთან, იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნებს, რომლებიც განჩინების 33-34 და 35-38 პუნქტებშია ჩამოყალიბებული.

44. სადავო სამართალურთიერთობის სამართლებრივი შეფასებისას, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს, რომ კრედიტორმა, ნასყიდობის საგნის გადაცემის შემდეგ, მოითხოვა შესრულება (იხ. განჩინების 1-4 პუნქტები), ხოლო შემდეგ, სარჩელის აღძვრით, გავიდა ხელშეკრულებიდან. საგულისხმოა, რომ მოპასუხეს, ნივთის ნაკლის გამო, არ მოუთხოვია ხელშეკრულების მოშლა სსკ-ის 352-ე მუხლის საფუძველზე (სსკ-ის 491-ე მუხლი), არც მოთხოვნათა გაქვითვა ან ნივთის გამოცვლა. შემსყიდველმა სარჩელზე შესაგებლის წარდგენით, სადაც აღნიშნავდა, რომ საერთოდ არ მიუღია მოსავალი, უარჰყო ნასყიდობის საფასურის გადახდა, რითაც მან უარი თქვა ხელშეკრულებაზე.

45. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს საქმის მასალებში განთავსებულ შპს „მ-ის“ დასკვნაზე (ტ.1., ს.ფ.50), რომლის თანახმად, „ლაბორატორიულ პირობებში წარმოდგენილი თესლის გარკვეული ნაწილი ჩათესილ იქნა სავეგეტაციო ქოთნებში მომზადებულ ნიადაგში. ამ შემთხვევაში ნიადაგში ჩათესილი მარცვლის 8 % აღმოცენდა“. მითითებული მსჯელობით, არ დგინდება, სავეგეტაციო ქოთნებში მომზადებული ნიადაგი არის თუ არა კონკრეტული სასიმინდე თესლის აღმოცენებისათვის შესატყვისი ის ბუნებრივი გარემო და პირობები, რომელიც დაადასტურებდა, რომ სათესლე მასალა გამოყენებულია იდენტურ ნიადაგსა და პირობებში, რომელიც ჩვეულებრივ, კონკრეტული სპეციფიკაციის სათესლე მასალის აღმოცენებას უკავშირდება; ასევე, დაუდგენელია, ლაბორატორიული ანალიზის შედეგებით, ქოთნებში აღმოცენებული სიმინდის მარცვლის 8%, ადასტურებს თუ არა, რომ სათესლე ჯიშის მასალის ბუნებრივ გარემოში დათესვა, მარცვლის აღმოცენებას უფრო მეტი ან ნაკლები პროცენტით გამოიწვევდა. აღნიშნული ფაქტების კვლევისა და დადგენის კომპეტენცია სცილდება საკასაციო სასამართლოს უფლებამოსილებას, თუმცა, სასამართლოს მნიშვნელოვნად მიაჩნია კონკრეტული ფაქტების დადგენა, რათა განსახილველ დავაში, შეფასდეს, საერთოდ მიიღო თუ არა შემსყიდველმა შეძენილი სასიმინდე მასალით მოსავალი, რადგან კასატორი ამ ფაქტობრივ გარემოებაზეც დავობს (იხ. განჩინების მე-11, მე-16 პუნქტები). მისი მოსაზრებით, შპს „მ-ის“ დასკვნაც ცხადჰყოფდა, რომ ყოველგვარი გარდაქმნის გარეშე, 15 დღეში, შესაძლებელია ზოგადად სხვადასხვა სიმინდის აღმოცენების განსაზღვრა. კასატორი დავობს იმაზეც, რომ ლაბორატორიული ანალიზისათვის სათესლე მასალა გადაცემულია 2013 წელს, მაშინ, როდესაც 2011 წელს უნდა დათესილიყო მოსავალი. აქედან გამომდინარე, ასევე დასადგენია, 2013 წელს საკვლევად გამოყენებული სათესლე მასალა, თავისი თვისებებით, იდენტური იყო თუ არა 2011 წელს გაყიდული სასიმინდე მარცვლის ბუნებრივი თვისებებისა, დროის გარკვეული პერიოდის გასვლამ, იმოქმედა თუ არა საკვლევ მასალაზე. მითითებული ფაქტების კვლევა და დადგენა უტყუარ და დამაჯერებელ მტკიცებულებებს შექმნის, რომელთა გარეშე, შეუძლებელია სადავო სამართალურთიეთობის შეფასება და შესაბამისი დასკვნის გამოტანა.

46. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას იმ ნაწილში, რომლითაც იგი დავობს, რომ საკვლევად გადაცემული თესლი არაიდენტიფიცირებულია, რადგან, მტკიცების ტვირთის სტანდარტის გათვალისწინებით, კორპორაციას შეეძლო, წარედგინა, შესაბამისი თესლის ნიმუში, ან სხვა სახის უტყუარი მტკიცებულებები, რომლებითაც დადასტურდებოდა, რომ სადავოდ ქცეული თესლის დათესვით, სხვა პირებმა მიიღეს შემოსავალი.

47. საკასაციო სასმართლო ყურადღებას მიაქცევს საკასაციო შესაგებელსა და დამატებით წარმოდგენილ მოსაზრებებში, შემსყიდველის წარმომადგენლის მითითებას საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკაზე |სუსგ # ას--230-217-2015, 06.05.2015წ./ და აღნიშნავს, რომ განხილული საქმის გარკვეული ფაქტობრივი გარემოებები განსხვავდება სადავო სამართალურთიერთობისაგან; კასატორის მოწინააღმდეგე მხარის მიერ მითითებულ საქმეში, შემსყიდველმა პრეტენზიით მიმართა კორპორაციას, შეატყობინა, რომ მისგან შეძენილი თესლით განიცადა ზარალი და მოითხოვა დავალიანების ჩამოწერა. კონკრეტულ დავაში, მოდავე მხარეებმა, შეჯიბრებითობისა და დისპოზიციურობის პრინციპებზე დაყრდნობით, წარადგინეს საკუთარი მოსაზრებები და შესაბამისი მტკიცებულებები, რაც შეაფასა სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას.

48. განსახილველი დავის ფარგლებში, მნიშვნელოვანია იმ გარემოებების გამოკვლევა, რომლებიც საფუძვლად უნდა დაედოს საქმეზე ობიექტური და დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღებას, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო, კასატორის პრეტენზიებისა და არგუმენტების ნაწილობრივ გაზიარებით, მიზანშეწონილად მიიჩნევს საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნებას ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოსათვის.

49. სსსკ-ის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად თუ საკასაციო სასამართლო დააბრუნებს საქმეს ხელახლა განსახილველად, მთელი სასამართლო ხარჯები, რაც გაწეულია ამ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით, სარჩელის აღძვრიდან დაწყებული, უნდა შეჯამდეს და შემდეგ განაწილდეს მხარეთა შორის ამ მუხლის საფუძველზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სს „ს-ის“ საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 21 მაისის განჩინება და საქმე დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს სააპელაციო საჩივრის ხელახლა განსახილველად;

3. კასატორს სახელმწიფო ბაჟი გადახდილი აქვს;

4. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. თოდუა

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

პ. ქათამაძე