საქმე №ას-169-164-2016 22 აპრილი, 2016 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები:
ზურაბ ძლიერიშვილი, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – ტ. შ-ი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ამხანაგობა „ბ. 22-ის“ წევრები: გ. ჭ-ე, თ. ჭ-ე, ლ. ჭ-ე, ქ. ს-ია, თ. ჩ-უა, მ. გ-ი, მ. გ-ია, ნ. კ-ე, დ. პ-ი, ნ. ჭ-ე, თ. ა-ი, მ. ს-ე, რ. თ-ია, ს. მ-ია, ა. კ-ე, თ. ს-ე, ნ. თ-ე, ა. ა-ა, ლ. შ-ე, ლ. დ-ე, რ. ს-ე, გ. ჩ-ი, მ. ბ-ე, ე. კ-ე, გ. დ-ი, ე. შ-ა, ნ. ყ-ი, ე. კ-ი, თ. ჯ-ა, ნ. გ-ი, შ. ს-ე, ჯ. ჩ-ი, კ. ბ-ე, ლ. მ-ი, თ. ს.ი, ლ. ხ-ი, თ. ს-ა (მოპასუხე)
თავდაპირველი თანამოსარჩელე _ ო. შ-ი
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. სასარჩელო მოთხოვნა:
ტ. და ო. შ-ებმა (შემდგომში _ მოსარჩეელეები, ტ.შ-ი _ ასევე აპელანტი, კასატორი) სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ამხანაგობა „ბ. 22-ის“ წევრების: გ. ჭ-ის, თ. ჭ-ის, ლ. ჭ-ის, ქ. ს-იას, თ. ჩ-უას, მ. გ-ის, მ. გ-იას, ნ. კ-ის, დ. პ-ის, ნ. ჭ-ის, თ. ა-ის, მ. ს-ის, რ. თ-იას, ს. მ-იას, ა. კ-ის, თ. ს-ის, ნ. თ.ის, ა. ა-ას, ლ. შ-ის, ლ. დ-ის, რ. ს-ის, გ. ჩ-ის, მ. ბ-ის, ე. კ-ის, გ. დ-ის, ე. შ-ას, ნ. ყ-ის, ე. კ-ის, თ. ჯ-ას, ნ. გ-ის, შ. ს-ის, ჯ. ჩ-ის, კ. ბ-ის, ლ. მ-ის, თ. ს.ის, ლ. ხ-ისა და თ. ს-ას მიმართ და მოითხოვეს სამოთახიანი, კეთილმოწყობილი ბინის ღირებულების _ 120 000 აშშ დოლარის, წილის დარჩენილი ღირებულების _ 165 500 აშშ დოლარისა და მორალური ზიანის _ 100 000 აშშ დოლარის სოლიდარულად დაკისრება. სარჩელი ემყარება შემდეგ გარემოებებს: 2004 წლის 20 მაისს გაფორმდა ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობა „ბ. 22“) ხელშეკრულება, რომლის მიზნად განისაზღვრა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის განხორციელება და ქ.თბილისში, წ-ის გზატკეცილის №...ში მრავალსართულიანი, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა. მოსარჩელემ, როგორც ამხანაგობის წევრმა, შენატანის სახით შეიტანა 1605 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომლის ღირებულება შეადგენს 321 000 აშშ დოლარს, სამ ოთახიანი ბინის ღიღებულება _ 120 000 აშშ დოლარს. მშენებლობის დასრულებისა და წილების განაწილების მიუხედავად, მოსარჩელეებს გადაეცათ მხოლოდ ოროთახიანი ბინის საკომპენსაციო თანხა 35 500 აშშ დოლარი. 2010 წელის 14 მაისს მოწვეულ იქნა ამხანაგობის საერთო კრება და გადაწყდა მოსარჩელისათვის თანხის გადაცემის ან/და სამოთახიანი კეთილმოწყობილი ბინის შეძენა, რაც არასწორია, თუმცა არც ეს გადაწყვეტილება აღსრულებულა. მოსარჩელემ თავისი წილი ამხანაგობაში აჩუქა ო. შ-ს. ამხანაგობის წევრებს ამ უკანასკნელის მიმართ ასევე არ შეუსრულებიათ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება. მოსარჩელე და მისი ოჯახის წევრები მრავალი წლის განმავლობაში ელოდნენ კუთვნილ ბინას. ამ პერიოდის განმავლობაში ცხოვრობდნენ გაუსაძლის პირობებში.
2. მოპასუხეების პოზიცია:
მოპასუხეებმა კვალიფიციური შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს. საქმეში არსებული შესაგებლების თანახმად, სარჩელში მითითებული გარემოებები არ დასტურდება შესაბამისი მტკიცებულებით, რაც შეეხება თანხმობას, ის ცალმხრივი გარიგებაა და ამხანაგობის უფლებამოსილი პირი მას ხელს არ აწერს.
3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 4 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გ. ჭ-ეს ტ. შ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 17 750 აშშ დოლარის გადახდა, ა. ა-ას მოსარჩელის სასარგებლოდ _ 17 750 აშშ დოლარის გადახდა, ამავე გადაწყვეტილებით განაწილდა საქმის განხილვასთან დაკავშირებით გაღებული სასამართლო ხარჯები, ამავე გადაწყვეტილებით ო. შ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
4. აპელანტების მოთხოვნა:
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს გ. ჭ-ემ და ტ. შ-მა, მოპასუხემ მოითხოვა თანხის მისთვის დაკისრების ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ხოლო მოსარჩელემ _ სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.
5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით გ. ჭ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ტ. შ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შეიცვალა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც გ. ჭ-ესა და ა. ა-ას ტ. შ-ის სასარგებლოდ დაეკისრათ თითოეულს 17 750 აშშ დოლარის, ასევე საქმის განხილვასთან დაკავშირებული ხარჯი და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც სასარჩელო მოთხოვნა ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გ. ჭ-ეს ტ. შ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 30 033,33 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის, ხოლო ა. ა-ას _ 30 033,33 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა, შესაბამისად, განისაზღვრა ხარჯების საკითხიც.
6. კასატორის მოთხოვნა:
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება, კერძოდ, მოპასუხეებისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ სამოთახიანი კეთილმოწყობილი ბინის ღირებულების _ 120 000 აშშ დოლარის, წილის დარჩენილი ღირებულების _ 165 500 აშშ დოლარის, მორალური ზიანის _ 100 000 აშშ დოლარისა და საქმის განხილვასთან დაკავშირებით გაწეული ხარჯების ანაზღაურება.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:
1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:
1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
1.2. გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ:
1.2.1. ვაკის რაისაბჭოს აღმასკომის 10.10.90 წლის №12.23.1132 გადაწყვეტილებით ბაგების დასახლება წ-ის გზატკეცილი №...ში კერძო სახლთმფლობელებს ნება დაერთოთ ერთსართულიანი სახლის დანგრევისა და მის ადგილზე ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის წესით მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობაზე. თბილისის სახალხო დეპუტატთა ვაკის რაიონული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1991 წლის 27 თებერვლის №4.54.195 გადაწყვეტილებით დამტკიცდა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ბ. 22-ის“ საინიციატივო ჯგუფი და ამხანაგობის წევრთა სია: ტ. შ-ი, რ. მ-ი და ა. ა-ა. ამავე გადაწყვეტილებით ტ. შ-ის 5-სულიანი ოჯახისათვის სამომავლოდ გადასაცემი საცხოვრებელი ფართის ოდენობად განისაზღვრა ხუთოთახიანი ბინა. ქ.თბილისის მერიის 1993 წლის 10 აგვისტოს №561 განკარგულებით შპს „კ-ს“ გადაეცა მენაშენის სტატუსი, რომელსაც პირველ რიგში, საცხოვრებელი ფართობით უნდა დაეკმაყოფილებინა ადგილზე მცხოვრები ოჯახები და წევრებად დაეტოვებინა ვაკის რაისაბჭოს აღმასკომის გადაწყვეტილებით გაწევრიანებული ოჯახები. შპს „კ-მ“ ვერ მოახერხა ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება, რის შედეგადაც ქ.თბილისის მერიის 2002 წლის 30 ივლისის №430 განკარგულებით ჩამოერთვა მას მენაშენის სტატუსი.
1.2.2. 2004 წლის 20 მაისს, თბილისის სახალხო დეპუტატთა 1990-1992 წლების დადგენილებებით დამტკიცებული საინიციატივო ჯგუფის წევრებმა: გ. ჭ-ემ, ტ. შ-მა და ნ. ჩ-ემ დადეს ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) შესახებ ხელშეკრულება. ამხანაგობას ეწოდა „ბ. 22“. ხელშეკრულების 2.2. პუნქტის თანახმად, თბილისის სახალხო დეპუტატთა ვაკის რაიონული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1991 წლის 27 თებერვლის №4.54.195 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული ამხანაგობის წევრების: რ. მ-ისა და ა. ა-ას საკითხი, მათი ადგილმდებარეობის დაუდგენლობის გამო, გადაწყდებოდა ცალკე. ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების მიზნად განისაზღვრა ქ.თბილისში, წ-ის გზატკეცილის №...ში მრავალსართულიანი, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა. ხელშეკრულების 4.2. პუნქტის თანახმად, ამხანაგობის წევრმა ტ. შ-მა თანხმობა განაცხადა, რომ მის სახელზე ქ.თბილისში ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურში აღრიცხული მიწის ნაკვეთი აღრიცხულიყო ამხანაგობის სახელზე და უარი განაცხადა ამხანაგობის სასარგებლოდ 1988 წლის 1 მარტს ქ.თბილისის ნოტარიუსის მიერ სამკვიდრო მოწმობაში აღნუსხულ ქონებაზე. ხელშეკრულების 6.2. პუნქტით მხარეები შეთანხმდნენ, რომ მშენებლობის დასრულების შემდეგ ამ ხელშეკრულების ხელმომწერი პირები (გ. ჭ-ე, ტ. შ-ი, ნ. ჩ-ე) ახლადაშენებულ საცხოვრებელ სახლში ბინებს მიიღებდნენ საერთო კრების გადაწყვეტილების შესაბამისად.
1.2.3. 2004 წლის 20 მაისს დაფუძნებული ამხანაგობა, თბილისის სახალხო დეპუტატთა ვაკის რაიონული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1990 წლის 10 ოქტომბრის №12.23.1132 და 1991 წლის 27 თებერვლის №4.54.195 გადაწყვეტილებებით დაფუძნებული ამხანაგობა „ბ.22-ის“ უფლებამონაცვლეს წარმოადგენს. მისი წევრები არიან: გ. ჭ-ე, ტ. შ-ი და ნ. ჩ-ე. რაც შეეხება დანარჩენ მოპასუხეებს, ისინი ერთობლივი საქმიანობის მონაწილეები არ არიან, რადგანაც საქმეში წარმოდგენილი ხელშეკრულებების თანახმად, მათ ამხანაგობის მიერ აშენებულ მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლში საკუთრების უფლება ნარდობის ხელშეკრულებისა და შემდგომ ბინაზე საკუთრების გადაცემის გზით მოიპოვეს.
1.2.4. ამხანაგობის 2009 წლის 13 სექტემბრის კრების ოქმით დამტკიცდა ამხანაგობის მიერ ქ.თბილისში, წ-ის გზატკეცილის 22-ში აშენებულ კორპუსში ბინების, კომერციული ფართების, ასევე, ავტოსადგომების დანომვრა ამავე კრების ოქმზე თანდართული დანართის მიხედვით. 2009 წლის 13 სექტემბრის კრების ოქმით ქ.თბილისში, წ-ის გზატკეცილი 22-ში აშენებულ კორპუსში ბინები, კომერციული ფართები, ასევე, ავტოფარეხები აღიარებულ იქნა ამხანაგობის წევრების პირად საკუთრებად. აშენებულ კორპუსში მოსარჩელისათვის გადასაცემი ბინა არ განსაზღვრულა.
1.2.5. ამხანაგობის 2008 წლის 22 თებერვლის №1 კრების ოქმით, კრებამ დაადგინა: „გადაეცეს ტ. შ-ს მხარეთა მიერ შეთანხმებული თანხა, რაც ჩაითვლება ამხანაგობა ,,ბ. 22-ის“ მიერ ტ. შ-ისათვის გადასაცემი წილიდან გადაცემული ოროთახიანი, აშენებული, გარემონტებული ბინის ანგარიშში“. მითითებული კრების ოქმის საფუძველზე, ამხანაგობის სადამფუძნებლო ხელშეკრულებაში შეტანილ იქნა დამატება (დაემატა 6.4. პუნქტი): ,,გადაეცეს ტ. შ-ს მხარეთა მიერ შეთანხმებული თანხა, რაც ჩაითვლება ამხანაგობა „ბაგები წ-ი 22-ის“ მიერ ტ. შ-ისათვის გადასაცემი წილიდან გადაცემული ოროთახიანი, აშენებული, გარემონტებული ბინის ანგარიშში“. 2008 წლის 22 თებერვალს, ტ. შ-ს, ოროთახიანი ბინის ანგარიშში, გადაეცა 35 500 აშშ დოლარი.
1.2.6. 2010 წლის 14 მაისის საერთო კრებაზე „მესამე საკითხად“ განხილულ იქნა მოსარჩელისათვის გადასაცემი ბინის საკითხი და „კრებამ დაადგინა, რომ ტ. შ-ისათვის გათვალისწინებული სამოთახიანი ბინის ანგარიშში თანხის გადაცემის ან/და სამოთახიანი კეთილმოწყობილი ბინის შეძენასთან დაკავშირებით ამხანაგობა ადასტურებს მზადყოფნას ამ წევრის წინაშე“.
1.2.7. საერთო ქონებაში მოსარჩელის წილი შეადგენდა ხუთოთახიან ბინას. მისთვის გადასაცემი ფართის ოდენობის შესახებ წერილობითი ფორმის ორმხრივი შეთანხმება მხარეთა შორის არ დადებულა. სადამფუძნებლო ხელშეკრულებაში შეტანილი ცვლილების გათვალისწინებით, გარდა ოროთახიანი ბინის ანგარიშში გადასაცემი თანხისა, ამხანაგობას კვლავ რჩებოდა მოსარჩელის წინაშე ვალდებულება. 2008 წლის 22 თებერვალს, ტ. შ-ს, ოროთახიანი ბინის ანგარიშში, გადაეცა 35 500 აშშ დოლარი. გარდა ზემოაღნიშნულისა, ერთობლივი საქმიანობის 2010 წლის 14 მაისის კრებაზე, ამხანაგობის თავმჯდომარე გ. ჭ-ე აღიარებს მოსარჩელის წინაშე ამხანაგობის ვალდებულებას სამოთახიანი ბინის ანგარიშში თანხის გადაცემის ან სამოთახიანი კეთილმოწყობილი ბინის შეძენასთან დაკავშირებით. 2004 წლის 6 აპრილის სანოტარო აქტი _ „თანხმობა“ (სადაც მოსარჩელე თანხმობას აცხადებს, რომ მის სახელზე ქ.თბილისში ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი აღირიცხოს ამხანაგობის სახელზე და სანაცვლოდ ახლადაშენებულ კორპუსში მიიღოს 350 კვ.მ ფართი) ცალმხრივი ნების გამოხატულებაა, ხელმოწერილია მხოლოდ მოსარჩელის მიერ და არ ადასტურებს, რომ ამხანაგობის დამფუძნებელი პირები იზიარებენ და ეთანხმებიან გაცხადებულ ნებას. მოსარჩელემ ვერ წარადგინა მტკიცებულებები (სსსკ-ის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად), რაც დაადასტურებდა, რომ საერთო ქონებიდან მას გააჩნდა მისი შენატანის ეკვივალენტი ღირებულების ფართის მიღების უფლება. რაც შეეხებოდა აპელანტ გ. ჭ-ეს, მას მოსარჩელის მიმართ ვალდებულების არარსებობა სარწმუნოდ არ დაუსაბუთებია.
1.2.8. მოსარჩელის წინაშე ვალდებულ პირს არ წარმოადგენენ მოპაუხეები: თ. ჭ-ე, ლ. ჭ-ე, ქ. ს-ია, თ. ჩ-უა, მ. გ-ი, მ. გ-ია, ნ. კ-ე, დ. პ-ი, ნ. ჭ-ე, თ. ა-ი, მ. ს-ე, რ. თ-ია, ს. მ-ია, ა. კ-ე, თ. ს-ე, ნ. თ-ე, ლ. შ-ე, ლ. დ-ე, რ. ს-ე, გ. ჩ-ი, მ. ბ-ე, ე. კ-ე, გ. დ-ი, ე. შ-ა, ნ. ყ-ი, ე. კ-ი, თ. ჯ-ა, ნ. გ-ი, შ. ს-ე, ჯ. ჩ-ი, კ. ბ-ე, ლ. მ-ი, თ. ს.ი, ლ. ხ-ი, თ. ს-ა. მოსარჩელის მოთხოვნა მითითებულ მოპასუხეთა მიმართ ემყარება ამხანაგობის 2010 წლის 14 მაისის კრების ოქმს, რომელ კრებაზეც განხილულ იქნა ტ. შ-ისათვის ვალდებულების შესრულების საკითხი, თუმცა მითთებული კრების ოქმი არ წარმოადგენდა სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლით გათვალისწინებულ ვალის არსებობის აღიარებას, რადგანაც არ პასუხობდა სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლით განსაზღვრულ არსებით პირობებზე შეთანხმების წესს (16.01.2012 წ. სუსგ №ას-1768-1748-2011 საქმეზე). ამასთანავე, ამხანაგობის წევრების მიერ კრებაზე, სადაც მოსარჩელე არ იყო მიწვეული, ცალმხრივად გამოხატული ნება (მზადყოფნის დადასტურება) იყო ბუნდოვანი; არ დგინდებოდა შესრულების ვადა; კრების ოქმი არ შეიცავდა ნათლად გამოხატულ ნებას მოსარჩელის წინაშე ვალდებულების შესრულების დაპირების შესახებ.
1.2.9. პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ არასწორად განისაზღვრა მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანის ოდენობა, რადგანც იგი 90 100 აშშ დოლარს შეადგენდა. ამხანაგობა „ბ. 22-ის“ მიერ აშენებული მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის სართულების გეგმის მიხედვით, სამოთახიანი ბინის ფართი III სართულზე შეადგენს 139 კვ.მ-ს, IV სართულზე - 88.0 კვ.მ-სა და 109 კვ.მ-ს, V-VI სართულებზე - 88.0 კვ.მ-ს, VII სართულზე - 109 კვ.მ-ს, და VIII სართულზე - 105 კვ.მ-ს. ვინაიდან, მითითებულ მრავალბინიან სახლში სამოთახიანი ბინის ფართი ერთი კონკრეტული მაჩვენებლით არ არის გამოხატული, სამოთახიანი ბინის ფართი საშუალოდ - 106 კვ. მეტრით უნდა განისაზღვროს. 2013 წლის 12 მარტის სასაქონლო ექსპერტიზის N... დასკვნის თანახმად, ქ.თბილისში, წ-ის გზატკეცილის 22-ში მდებარე, მრავალსართულიან, ახალაშენებულ, დასრულებულ საცხოვრებელ კორპუსში განთავსებული 1 კვ.მ საცხოვრებელი ფართის საბაზრო ღირებულება, 2013 წლის 12 მარტის მდგომარეობით, საორიენტაციოდ, 850 აშშ დოლარს შეადგენს, შესაბამისად, 106 კვ.მ ფართის ღირებულება 90 100 აშშ დოლარს შეადგენდა (106*850). ბინათმენაშენეთა ამხანაგობა „ბ. 22-ის“ წევრები არიან: გ. ჭ-ე, ტ. შ-ი და ნ. ჩ-ე. ხელშეკრულების მხარეებს ასევე წარმოადგენდნენ გ. ჭ-ე, ტ. შ-ი, ნ. ჩ-ე და ა. ა-ა. ნ. ჩ-ის მიმართ სარჩელი არ არის წარმოდგენილი. ა. ა-ას, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დაკისრებული 17 750 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის ნაწილში გადაწყვეტილება არ გაუსაჩივრებია. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ტ. შ-ის წინაშე ვალდებულ პირებს წარმოადგენენ გ. ჭ-ე და ა. ა-ა.
1.2.10. მოსარჩელემ ვერ წარადგინა მტკიცებულებები, რომლებიც მორალური ზიანის ანაზღაურების საფუძველი გახდებოდა.
1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
1.4. საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების საფუძველი ვერ გახდება კასატორის არგუმენტი იმის თაობაზე, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა მოპასუხეთა სოლიდარული პასუხისმგებლობის დაკისრების წინაპირობები. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 463-ე-476-ე მუხლებით მოწესრიგებული სოლიდარული მოვალეების ცნება ამ ინსტიტუტის ზოგად რეგულაციას წარმოადგენს, თუმცა გასათვალისწინებელია, რომ სადავო სამართალურთიერთობა ერთობლივი საქმიანობიდან გამომდინარეობს და სწორედ სპეციალური ნორმა _ სამოქალაქო კოდექსის 937-ე მუხლი ადგენს ამხანაგობის მონაწილეთა ურთიერთპასუხისმგებლობის ფორმას. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ სავსებით სწორად გამოიყენა მითითებული ნორმა და სწორადვე განმარტა იგი. ასევე ვერ იქნება გაზიარებული კასატორის მოსაზრებები ამხანაგობის 2010 წლის 24 მარტის კრების გადაწყვეტილების თაობაზე. ამ ნაწილში მხარე ცდილობს იმის დასაბუთებას, რომ ოქმზე ხელმომწერმა პირებმა აღიარეს მის წინაშე ვალდებულება/განაცხადეს ოფერტი ქონების გადაცემის თაობაზე. უპირველესად, პალატა განმარტავს იმას, რომ ოფერტის იურიდიული ბუნება სამოქალაქო კოდექსის 329-ე მუხლითაა მოწესრიგებული და მისი უმთავრესი ნიშანი ისაა, რომ წინადადების მიმცემი, აქცეპტანტის თანხმობის შემთხვევაში, მზადაა, წინადადებაში გადმოცემული პირობით შეასრულოს იგი _ დადოს ხელშეკრულება. წინადადება მიმართულია კონკრეტული ადრესატისადმი და ამ პირის მიერ ნების მიღებაზე _ აქცეპტზეა დამოკიდებული, ამგვარ შეთავაზებას კრების გადაწყვეტილება შინაარსობრივად არ შეიცავს, უფრო მეტიც, ვინაიდან მოსარჩელე არ ესწრებოდა კრებას, მისი მოსაზრების გაზიარების შემთხვევაში, სახეზე გვექნებოდა არათანმყოფი პირისათვის გაკეთებული შეთავაზება, რომლის იურიდიული ძალა, სამოქალაქო კოდექსის 330-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, აქცეპტანტის მიერ თანხმობის გონივრულ ვადაში გამოთქმაზე იქნებოდა დამოკიდებული. ამგვარ თანხმობაზე კასატორს არ მიუთითებია, ის სარჩელით გამოვლენილი ნების კანონიერებასაც კი ხდიდა სადავოდ. რაც შეეხება ვალის არსებობის აღიარებას, ამ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დასაბუთებულია, ემყარება სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლის სწორ განმარტებას და არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან (იხ. სუსგ №ას-392-371-2013, 8 ნოემბერი, 2013 წელი). საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს დასაბუთებული შედავება არ წარმოუდგენია საკომპენსაციო თანხის გამოანგარიშების ნაწილშიც, რამდენადაც სააპელაციო პალატამ სამოთახიანი ბინის ღირებულების გამოანგარიშებისას იხელმძღვანელა იმ საშუალო მონაცემით, რაც საცხოვრებელ კორპუსში არსებული სამოთახიანი ბინების საშუალო ფართების ურთიერთშეფარდებით შეიძლებოდა გამოთვლილიყო, ამ მხრივ, კასატორს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის დარღვევის დამადასტურებელ მტკიცებულებებზე არ მიუთითებია, ამასთანავე, უდავოდ გასათვალისწინებელია, რომ საკომპენსაციო თანხის ოდენობის განსაზღვრა-დადასტურების ტვირთი სწორედ მოსარჩელეს ეკისრებოდა. საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების თაობაზე სააპელაციო პალატის შეფასებებს და აღნიშნავს, რომ ორმხრივი/მრავალმხრივი გარიგების ბუნებიდან გამომდინარე, შეთანხმებულად არ შეიძლება იქნას მიჩნეული გარიგების ერთი მხარის მიერ ამ გარიგების არსებითი პირობის თაობაზე ცალმხრივად გამოვლენილი ნება. ამდენად, მხარის მსჯელობა 2004 წლის 6 აპრილის სანოტარო „თანხმობის“ თაობაზე ვერ აბათილებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებას. რაც შეეხება მორალური ზიანის ანაზღაურების საკითხს, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საკმაოდ დიდი მნიშვნელობა გააჩნია სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლით გათვალისწინებული მიზნის სწორად დადგენას. კერძოსამართლებრივ ურთიერთობებს ჩვეულებრივ, შესაძლოა, თან ახლდეს მორალური, სულიერი განცდები, მაგრამ სამოქალაქო პასუხისმგებლობა დასაშვებია მხოლოდ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, ე.ი კანონი პირდაპირ განსაზღვრავს, თუ რომელი სიკეთის ხელყოფის შემთხვევაში შეუძლია დაზარალებულს, მოითხოვოს ანაზღაურება არაქონებრივი ზიანისათვის. განსახილველი ნორმის მიზანია, შეამციროს, შეზღუდოს ამ ნორმით გათვალისწინებული შედეგის დაუსაბუთებელი გაფართოება, რათა უზრუნველყოფილ იქნას სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობა და წესრიგი. ამ მხრივ მოსარჩელის პოზიცია მართებულად არ გაიზიარა სააპელაციო პალატამ, ხოლო მხარეს იმგვარი პრეტენზია არ წარმოუდგენია, რაც საკასაციო საჩივრის დაშვების წინაპირობა გახდებოდა (სკ-ის 413-ე მუხლის განმარტების თაობაზე იხ. სუსგ №ას-1156-1176-2011, 20 იანვარი, 2012 წელი), ამასთანავე, სააპელაციო პალატამ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკის შესაბამისად სწორად გამიჯნა ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრების პასუხისმგებლობის საკითხი იმ პირების პასუხისმგებლობისაგან, რომლებიც ნარდობის სამართლებრივ ურთიერთობაში იმყოფებოდნენ ამხანაგობასთან (იხ. სუსგ №ას-482-458-2013, 16 იანვარი, 2014 წელი).
1.5. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად სწორად გამოიყენა და სწორადვე განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 935-ე, 937-ე და 413-ე მუხლები.
1.6. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
1.7. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
2. საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილი მტკიცებულებები:
2.1. საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილ შესაგებელს კასატორის მოწინააღმდეგე მხარემ დაურთო მტკიცებულებები: 2004 წლის 20 მაისის, 2007 წლის 29 დეკემბრის ხელშეკრულებების, ამხანაგობის წევრთა კრების ოქმებისა და ტ.შ-ის განცხადების ასლები.
2.2. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, მით უფრო უსაფუძვლოა საქმეში უკვე არსებული მასალების განმეორებით წარდგენა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. დასახელებული ნორმებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ თ. ა-ს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო შესაგებელზე დართული მტკიცებულებები 27 (ოცდაშვიდი) ფურცლად
3. სასამართლო ხარჯები:
„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.1. მუხლის „მ1“ ქვეპუნქტის თანახმად, კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე, 391-ე, 401-ე, 407-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ტ. შ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.
3. თ. ა-ს დაუბრუნდეს საკასაციო შესაგებელზე დართული მტკიცებულებები: 2004 წლის 20 მაისის, 2007 წლის 29 დეკემბრის ხელშეკრულებების, ამხანაგობის წევრთა კრების ოქმებისა და ტ.შ-ის განცხადების ასლები 27 (ოცდაშვიდი) ფურცლად.
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ბ. ალავიძე
მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი
პ. ქათამაძე
