საქმე №330210013167917

№ას-948-898-2015 29 იანვარი, 2016 წელი

ას-948-898-2015-კ-ე თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა/მოსამართლეები:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე,

ზურაბ ძლიერიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – გ. კ-ე (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარეები – თ. რ-ე (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე), დალი მ-ე (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე), ნანა ც-ი (შეგებებული სარჩელის მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 2 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – საზიარო უფლების გაუქმება (სარჩელში), ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, საჯარო რეესტრში მესაკუთრედ რეგისტრაცია, სესხის ხელშეკრულების დადების ფაქტის აღიარება, სესხის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების ფაქტის აღიარება (შეგებებულ სარჩელში)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. 2015 წლის 10 ივნისს გ. კ-ემ (შემდეგში შეგებებული სარჩელის მოსარჩელემ, მეორე მოპასუხემ ან კასატორმა) მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება - ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№...-ში მდებარე 90.83 კვ.მ. №... ბინა (შემდეგში სადავო ქონება) მიჰყიდა დ. მ-ეს (შემდეგში პირველ მოსარჩელეს), თ. რ-ეს (შემდეგში მეორე მოსარჩელეს) და ნ. ც-ს (შემდეგში პირველ მოპასუხეს) 67100 აშშ დოლარად, საიდანაც პირველმა მოსარჩელემ გადაიხადა 31350 აშშ დოლარი, მეორე მოსარჩელემ - 10 000 აშშ დოლარი, ხოლო, პირველმა მოპასუხემ - 24 750 აშშ დოლარი.

2. ზემოხსენებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე პირველი მოსარჩელე, მეორე მოსარჩელე და პირველი მოპასუხე საჯარო რეესტრში აღირიცხნენ სადავო ქონების თანამესაკუთრეებად.

3. პირველმა და მეორე მოსარჩელემ სარჩელით მიმართეს სასამართლოს პირველი და მეორე მოპასუხის წინააღმდეგ და მოითხოვეს:

- სადავო ბინაზე საზიარო უფლების (თანასაკუთრების) გაუქმება აუქციონზე რეალიზაციის გზით და ამონაგები თანხებიდან პირველი მოსარჩელისათვის 43.08კვ.მ-ის პროპორციული თანხის, მეორე მოსარჩელისათვის 13.75კვ.მ-ის პროპორციული თანხის, ხოლო, პირველი მოპასუხისათვის 34კვ.მ-ის პროპორციული თანხის გადაცემა;

- მეორე მოპასუხისათვის, პირველი მოსარჩელის სასარგებლოდ, 5 000 აშშ დოლარის დაკისრება;

– მეორე მოპასუხისათვის, მეორე მოსარჩელის სასარგებლოდ, 1 600 აშშ დოლარის დაკისრება.

4. მოგვიანებით, იმავე სასამართლოში შეგებებული სარჩელი წარადგინა მეორე მოპასუხემ მოსარჩელეებისა და პირველი მოპასუხის წინააღმდეგ და მოითხოვა:

- 15.06.2010 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა;

- შეგებებული სარჩელის მოპასუხეებთან სესხის ხელშეკრულების დადებისა და ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების ფაქტის დადასტურება;

- სადავო ქონების მესაკუთრედ ცნობა.

5. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 7 მარტის გადაწყვეტილებით:

- სარჩელი არ დაკმაყოფილდა;

- შეგებებული სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა;

- ბათილად იქნა ცნობილი 15.06.2010 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულება;

- შეგებებული სარჩელის მოსარჩელე ცნობილ იქნა სადავო ქონების მესაკუთრედ;

- აღიარებულ იქნა მხარეებს შორის სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების დადების ფაქტი, ასევე, ის ფაქტი, რომ შეგებებული სარჩელის მოსარჩელემ შეასრულა სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულება პირველი მოპასუხის წინაშე.

6. პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაადგინა, რომ 15.06.2010 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულებით დაიფარა სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება, შესაბამისად, ნასყიდობის ხელშეკრულება, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში სსკ-ის) 56.2 მუხლის მიხედვით, თვალთმაქცურ გარიგებას წარმოადგენდა და მის მიმართ გამოყენებულ უნდა ყოფილიყო დაფარული გარიგების მიმართ მოქმედი წესები.

7. პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაადგინა, რომ შეგებებული სარჩელის მოსარჩელემ პირველი მოსარჩელისგან ისესხა 28500 აშშ დოლარი, მეორე მოსარჩელისგან - 10000 აშშ დოლარი, ხოლო პირველი მოპასუხისგან - 20000 აშშ დოლარი. სესხის ხელშეკრულება დაიდო სამი თვით, თვეში 5% სარგებლით. სესხის უზრუნველყოფის მიზნით იპოთეკით დაიტვირთა შეგებებული სარჩელის მოსარჩელის კუთვნილი უძრავი ქონება.

8. პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაადგინა, ასევე, რომ შეგებებული სარჩელის მოსარჩელეს სრულად ჰქონდა შესრულებული სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულება პირველი მოპასუხის მიმართ, კერძოდ, მას გადახდილი ჰქონდა, როგორც სესხის ძირი - 20000 აშშ დოლარი, ასევე, პროცენტიც - 4750 აშშ დოლარი.

9. პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაადგინა, რომ შეგებებული სარჩელის მოსარჩელეს პირველი და მეორე მოსარჩელის წინაშე სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულება არ შეუსრულებია. სასამართლომ აღნიშნა, რომ სესხის დაბრუნების ფაქტი მსესხებელს უნდა დაედასტურებინა, თუმცა მან სასამართლოს ვერ წარუდგინა ვალდებულების შესრულების დამადასტურებელი მტკიცებულებები.

10. პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიუთითა სსკ-ის 56-ე მუხლზე, ამავე კოდექსის 976.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე და მიიჩნია, რომ აღნიშნულ ნორმათა საფუძველზე, სადავო ქონებაზე საკუთრება უნდა დაბრუნებოდა შეგებებული სარჩელის მოსარჩელეს.

11. პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიუთითა სსკ-ის 953-ე და 964-ე მუხლებზე და მიიჩნია, რომ, ვინაიდან ბათილად იქნა ცნობილი სადავო ქონებაზე მოსარჩელეთა თანასაკუთრება, ამით საფუძველი გამოეცალა მათ სარჩელს საზიარო უფლების გაუქმების თაობაზე. პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრებით, დაუსაბუთებელი იყო, ასევე, მოსარჩელეთა მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, ვინაიდან ეს მოთხოვნაც ეფუძნებოდა თანასაკუთრებაში არსებული სადავო ქონებით სარგებლობაში ხელშეშლას.

12. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მათი სარჩელის დაკმაყოფილება, ხოლო შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

13. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა, ასევე, შეგებებული სარჩელის მოსარჩელემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც დადგინდა იპოთეკის ხელშეკრულების დადების ფაქტი და პირველი და მეორე მოსარჩელის მიმართ სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების შეუსრულებლობის ფაქტი.

14. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 2 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა.

15. სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ასევე, გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივი შეფასებები.

16. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელეთა მოსაზრება იმის შესახებ, რომ 15.06.2010 წლის ხელშეკრულება წარმოადგენდა კანონის შესაბამისად დადებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებას და, რომ ამ გარიგებით სხვა გარიგება არ დაფარულა. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ თვალთმაქცური გარიგების ნორმატიულ შინაარსს განსაზღვრავს სსსკ-ის 56.2 მუხლი. თვალთმაქცური გარიგების დროს ნების გამოვლენის სუბიექტების ნება შეთანხმებულია და მათ განზრახული აქვთ განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის მიღება, თუმცა, შინაგანი ნება და გამოვლენილი ნება ერთმანეთს არ ემთხვევა. დადებული გარიგებით ისინი ფარავენ სხვა გარიგებას, რომლის დადების ნებაც რეალურად გააჩნიათ. თვალთმაქცური გარიგების დროს განხილვის საგანია მხარეთა მიერ შინაგანი და გარეთ გამოვლენილი ნების ურთიერთმიმართება. კონკრეტულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, საქმის მასალებით დასტურდებოდა, რომ ზემოხსენებული გარიგების მხარეები სხვა შინაარსზე იყვნენ შეთანხმებული, კერძოდ, 15.06.2010 წლის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებით დაიფარა სესხისა და იპოთეკის სახელშეკრულებო ურთიერთობა.

17. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა შეგებებული სარჩელის მოსარჩელის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ სესხი უძრავი ქონებით არ ყოფილა უზრუნველყოფილი. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება იმგვარი დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას იძლეოდა, რომ სესხი უძრავი ქონებით იყო უზრუნველყოფილი, რამდენადაც მხარეთა ნება სწორედ ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების გზით, ნასყიდობის საგნით უზრუნველყოფილი სესხის დაფარვას ემსახურებოდა. აქედან გამომდინარე, სასამართლომ სესხის ხელშეკრულება მხოლოდ უზრუნველყოფილი სახით დაადგინა, ვინაიდან დადგენილი ფაქტები იმ დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას არ იძლეოდა, რომ 15.06.2010 წლის გარიგებით არაუზრუნველყოფილი სესხი დაიფარა.

18. სააპელაციო სასამართლომ შეგებებული სარჩელის მოსარჩელის მიერ მესამე პირისათვის სესხის თანხის გადაცემა კრედიტორების (პირველი და მეორე მოსარჩელის) წინაშე ვალდებულების შესრულებად არ მიიჩნია. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სსკ-ის 373-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, ამავე კოდექსის 373-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე და განმარტა, რომ ვალდებულების შესრულების სამართლებრივი შედეგი ვალდებულების შეწყვეტაა, თუმცა, ვალდებულების ყოველი შესრულება არ იწვევს ვალდებულების შეწყვეტას, არამედ ასეთს განაპირობებს მხოლოდ კრედიტორის სასარგებლო შესრულება. კრედიტორის სასარგებლო შესრულებად ითვლება, ასევე, იმ პირის მიმართ შესრულება, რომელიც კანონით ან სასამართლოს გადაწყვეტილებით უფლებამოსილია, შესრულება მიიღოს. არაუფლებამოსილი პირის მიმართ განხორციელებული შესრულება ნამდვილია (სამართლებრივი შედეგის წარმომშობია), თუ უფლებამოსილი პირი თანახმაა, არაუფლებამოსილი პირის მიერ შესრულების მიღებაზე. პროცესუალურსამართლებრივი კუთხით, კრედიტორმა უნდა დაამტკიცოს თავისი უფლებამოსილება, ვალდებულების ძალით მოვალისათვის რაიმე მოქმედების შესრულების მოთხოვნის თაობაზე, ხოლო, არაუფლებამოსილმა კრედიტორმა უნდა დაამტკიცოს, რომ მან შესრულება კრედიტორის თანხმობით მიიღო, ან კრედიტორმა მის მიმართ განხორციელებული შესრულებისგან სარგებელი ნახა. არაუფლებამოსილი კრედიტორის მიერ მითითებული გარემოებების დადასტურების შემთხვევაში, ვალდებულება შეწყვეტილად ითვლება და კრედიტორს მოვალის მიმართ მოთხოვნის უფლება აღარ გააჩნია. იმ შემთხვევაში, თუ სამართალწარმოების მხარე მოვალე და უფლებამოსილი კრედიტორია, მოვალემ უნდა დაადასტუროს, რომ არაუფლებამოსილი პირის მიმართ შესრულება უფლებამოსილი კრედიტორის თანხმობით ან შემდგომი მოწონებით განახორციელა, ან კიდევ უფლებამოსილმა სუბიექტმა აღნიშნული შესრულებისგან სარგებელი ნახა.

19. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, კონკრეტულ შემთხვევაში, არაუფლებამოსილი კრედიტორი (მესამე პირი) პროცესის მონაწილე მხარეს არ წარმოადგენდა, შესაბამისად, მოვალეს – შეგებებული სარჩელის მოსარჩელეს უნდა დაედასტურებინა, რომ მან მესამე პირის მიმართ ვალდებულება უფლებამოსილი კრედიტორების – მოსარჩელეების თანხმობით, მათი ნებართვით ან მათთან შეთანხმებით შეასრულა. საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, რომ მესამე პირმა თანხა უფლებამოსილი კრედიტორების (მოსარჩელეების) ნებართვით მიიღო შეგებებული სარჩელის მოსარჩელისგან და შემდგომ, მათივე თანხმობით, განკარგა. მართალია, ამგვარი შინაარსის ჩვენებას თავად მესამე პირი იძლეოდა, თუმცა მითითებული გარემოება საქმეში არსებული სხვა მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა.

20. იმის გათვალისწინებით, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა უფლებამოსილი კრედიტორების – მოსარჩელეების თანხმობა არაუფლებამოსილი კრედიტორის მიერ შესრულების მიღებაზე ან უფლებამოსილი კრედიტორების მხრიდან მითითებული შესრულებიდან სარგებლის მიღება, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სსკ-ის 373-ე მუხლის შესაბამისად, შეგებებული სარჩელის მოსარჩელის ვალდებულება უფლებამოსილი კრედიტორების მიმართ არ შეწყვეტილა.

21. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მესამე პირის ხელწერილი იმის თაობაზე, რომ მან შეგებებული სარჩელის მოსარჩელისაგან სესხის თანხა მიიღო, ვალის გადაკისრებასაც არ წარმოადგენდა და, შესაბამისად, უფლებამოსილ კრედიტორებს უფლებას არ უზღუდავდა, ვალდებულების შესრულება უშუალოდ მოვალისაგან მოეთხოვათ. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სსკ-ის 203-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და განმარტა, რომ კანონის ეს ნორმა ისეთ შემთხვევას აწესრიგებს, როდესაც ვალის გადაკისრებას ადგილი აქვს კრედიტორსა და მესამე პირს შორის დადებული გარიგების საფუძველზე, სადაც ცალსახაა კრედიტორის ნება, მესამე პირის მიერ ვალდებულების საკუთარ თავზე აღების შესახებ. ამდენად, დასახელებული მუხლის გამოყენების მიზნებისათვის უნდა არსებობდეს კრედიტორსა და მესამე პირს შორის ხელშეკრულება; კანონი არ საუბრობს გარიგებაზე, შესაბამისად, დაუშვებელია ნორმის იმგვარად ინტერპრეტაცია, რომ სამოქალაქო კოდექსში მითითებული ხელშეკრულება განიმარტოს, როგორც მიღებასავალდებულო ცალმხრივი ნების გამოვლენა, რომელიც მეორე მხარეს (მოთხოვნის მფლობელს) მიუვიდა.

22. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში, 2011 წლის 18 სექტემბრის ხელწერილი იმ დასკვნის გამოტანის შესაძლებლობას არ იძლეოდა, რომ მოსარჩელეები მესამე პირის მიერ მოვალისაგან ვალის გადაკისრებას დაეთანხმნენ. მითითებული ხელწერილის, როგორც სიტყვასიტყვითი, ასევე, ლოგიკური და შინაარსობრივი განმარტებით, მოვალის ჩანაცვლება მესამე პირით არ მომხდარა. უფრო მეტიც, აღნიშნულ ხელწერილს ერთ-ერთი კრედიტორი ხელსაც არ აწერდა. გარდა ამისა, მოსარჩელეები ვალის გადაკისრებას რომ დათანხმებოდნენ, ისინი ამ მოვალის კუთვნილ უძრავ ქონებას მოთხოვნის უზრუნველსაყოფად არ დაიტოვებდნენ. აქედან გამომდინარე, ცალსახა იყო, რომ მოსარჩელეებმა მოვალის უძრავ ქონებაზე თავიანთი საკუთრების უფლების შენარჩუნებით, მის მიმართ მოთხოვნა დაიტოვეს და მესამე პირზე ვალის გადაკისრებას არ დაეთანხმნენ.

23. სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შეგებებული სარჩელის მოსარჩელემ. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

- სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა შეგებებული სარჩელის მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები და მთავარი არგუმენტი, კერძოდ, ის, რომ სადავო გარიგება ასევე მოიცავდა შუამავლის მეშვეობით გაფორმებულ სესხის სამართალურთიერთობას, რამდენადაც სასამართლოსათვის ეჭვს არ იწვევდა ამ გარიგებაში შუამავლის, ქ.ხ-ის მონაწილეობა. შეგებებული სარჩელის მოსარჩელემ სწორედ შუამავალს მიმართა სესხის აღების სურვილით, შუამავალმა კი იპოვა რამდენიმე გამსესხებელი, რომლებიც მანამდე ერთმანეთს არ იცნობდნენ. მათ თავიანთი ინტერესების გათვალისწინებით გადასცეს თანხები შუამავალს, რომელმაც ეს თანხა შეგებებული სარჩელის მოსარჩელეს გადასცა. ანალოგიურად, იმავე შუამავლის მეშვეობით მოხდა თანხის დაბრუნება. შეგებებული სარჩელის მოსარჩელემ სესხი შუამავალს დაუბრუნა, ამასთან, ერთ-ერთი გამსესხებლის თანხმობით, ვალის დაბრუნება ნაწილ-ნაწილ მოხდა, ხოლო მეორე გამსესხებელი ნაწილ-ნაწილ დაბრუნებაზე თანახმა არ იყო და ვინაიდან ერთიანი თანხა არ არსებობდა, შუამავალმა მითითებული თანხები არამიზნობრივად გამოიყენა. რაც შეეხება მესამე გამსესხებელს, რადგან ისიც თანხის მხოლოდ ერთობლივად დაბრუნებაზე აცხადებდა თანხმობას, შუამავალს სესხი არც მისთვის გადაუცია. ზემომითითებული გარემოებები მოწმეებმა თავიანთ ჩვენებებში, შეგებებული სარჩელის მოსარჩელემ კი, თავის ახსნა-განმარტებაში დაადასტურა. სასამართლოს მიერ გამოკვლეული ხელწერილით დასტურდება, რომ შეგებებული სარჩელის მოსარჩელემ სესხი სრულად დააბრუნა შუამავლისათვის გადაცემის გზით, ამ უკანასკნელმა კი იკისრა სესხის გამსესხებლებისათვის დაბრუნების ვალდებულება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ ვალდებულება არაუფლებამოსილი პირის მიმართ შესრულდა;

- სასამართლო გასცდა მოთხოვნის ფარგლებს, რადგან მოსარჩელე მოითხოვდა მხოლოდ სესხის ხელშეკრულების დადების ფაქტის დადგენას, მას იპოთეკის დადგენა არ მოუთხოვია.

24. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 8 ოქტომბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ-ის) 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

25. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

26. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. აღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

27. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

28. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით და ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ საპროცესო ნორმების დარღვევის გარეშე დაადგინა მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივად სწორად შეაფასა ისინი, შესაბამისად, სწორია სააპელაციო პალატის მიერ გამოტანილი სამართლებრივი დასკვნები გასაჩივრებული გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების შესახებ.

29. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

30. განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ კასატორს უფლებამოსილი კრედიტორების (მოსარჩელეების) წინაშე არ შეუსრულებია სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულება. სააპელაციო პალატამ დაადგინა, ასევე, რომ კასატორის მიერ სესხის თანხის მესამე პირისათვის გადაცემა ვერ მიიჩნეოდა უფლებამოსილი კრედიტორების წინაშე ვალდებულების შესრულებად, ვინაიდან კასატორმა ვერ დაადასტურა ის გარემოება, რომ არაუფლებამოსილი პირის მიმართ შესრულება უფლებამოსილი კრედიტორების თანხმობით ან შემდგომი მოწონებით განახორციელა, ან კიდევ უფლებამოსილმა კრედიტორებმა აღნიშნული შესრულებისგან სარგებელი ნახეს (სსკ-ის 373-ე მუხლი). სააპელაციო პალატამ დაადგინა ის გარემოებაც, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, არც ვალის გადაკისრებას ჰქონდა ადგილი (სსკ-ის 203-ე მუხლი), ვინაიდან კასატორის მიერ მითითებული ხელწერილით არ დგინდებოდა, რომ ვალის გადაკისრების თობაზე მესამე პირმა მოთხოვნის მფლობელთან დადო ხელშეკრულება.

31. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ზემოხსენებული ფაქტობრივი გარემოებების მიმართ კასატორს არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), შესაბამისად, ეს ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის.

32. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას იმის შესახებ, რომ სესხის დაბრუნება კრედიტორებისათვის შუამავლის მეშვეობით მოხდა. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები ასეთი დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას არ იძლევიან.

33. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს, ასევე, კასატორის პრეტენზიას იმის შესახებ, რომ სასამართლო გასცდა შეგებებული სარჩელის მოთხოვნის ფარგლებს, დაადგინა რა იპოთეკა სესხის ხელშეკრულების უზრუნველსაყოფად. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სსკ-ის 56.2 მუხლი ავალდებულებს სასამართლოს, თვალთმაქცური გარიგების დადების ფაქტის დადგენის შემთხვევაში, მოსაჩვენებლად დადებული გარიგების მიმართ გამოიყენოს დაფარული გარიგების მიმართ მოქმედი წესები. აქედან გამომდინარე, თუ სასამართლო დაადგენს, რომ ნასყიდობით დაიფარა სესხი და იპოთეკა, იგი ვალდებულია, სესხის უზრუნველსაყოფად დაადგინოს იპოთეკა ნასყიდობის საგნის მიმართ, რასაც მხარის მოთხოვნა არ სჭირდება. ცხადია, რომ მოვალე, თავისი ინტერესების გათვალისწინებით, ასეთ მოთხოვნას არ დააყენებს, ამიტომ სასამართლო მისი მოთხოვნით ვერ იქნება შებოჭილი. იმ შემთხვევაში კი, თუ კრედიტორი თავად იტყვის უარს იპოთეკაზე, მაშინ სასამართლოც არ გამოიყენებს მას.

34. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი ვერ მიუთითებს. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. სუსგ 11.11.2015წ., #ას-570-541-2015).

35. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

36. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც შეგებებული სარჩელის მოსარჩელის საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

37. სსსკ-ის 401.4-ე მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით ირკვევა, რომ კასატორს საკასაციო საჩივარზე სულ გადახდილი აქვს 2960.80 (300.00+2660.80) ლარი, შესაბამისად, მას უნდა დაუბრუნდეს ამ თანხის 70% - 1862.56 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 399-ე, 372-ე, 7.2, 257.1, 391-ე მუხლით, 401-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. გ. კ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ გ. კ-ეს დაუბრუნდეს მის საკასაციო საჩივარზე მ. კ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (2660.80 ლარის, გადახდის თარიღი – 07/10/2015 წელი, საკრედიტო საგადახდო დავალება №1) 70% – 1862.56 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ზ. ძლიერიშვილი