საქმე № 120210115773039

საქმე №ას-237-225-2016 6 მაისი, 2016 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – სს სადაზღვევო კომპანია „ჯ.-ი“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – დ. და გ. კ.-ები (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 13 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სასარჩელო მოთხოვნა:

1. სს სადაზღვევო კომპანია „ჯ.-მა“ (შემდგომში – მოსარჩელე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში დ. და გ. კ.-ების (შემდგომში – მოპასუხეები) მიმართ ზიანის – 15706 ლარის ანაზღაურების შესახებ.

სარჩელის საფუძვლები:

2. მოსარჩელის განმარტებით, 2014 წლის 7 ნოემბერს ავტომანქანა, რომელსაც მოპასუხე გ. კ.-ი მართავდა, შეეჯახა მოსარჩელის მიერ დაზღვეულ ავტომობილს. აღნიშნულ ავტოსაგზაო შემთხვევაში, კანონიერ ძალაში შესული სამართალდარღვევის ოქმის თანახმად, დამრღვევ მძღოლად ცნობილ იქნა გ. კ.-ი.

3. ხარჯთაღრიცხვის თანახმად, ზიანის ოდენობამ შეადგინა 15706 ლარი. მოსარჩელემ დაზღვეულს აუნაზღაურა ზიანის ოდენობა, შესაბამისად, მიიღო ზიანის მოთხოვნის რეგრესული უფლება. ამასთან, ავტოსაგზაო შემთხვევის დადგომის დროისათვის, სამართალდამრღვევი მძღოლის მართვის ქვეშ მყოფი ავტომანქანა იმყოფებოდა მოპასუხე დ. კ.-ის საკუთრებაში.

მოპასუხის პოზიცია:

4. მოპასუხე გ. კ.-მა სარჩელი ნაწილობრივ, მხოლოდ 3000 ლარის დაკისრების ნაწილში ცნო და განმარტა, რომ მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი ზიანის ოდენობა რეალურად მიყენებულ ზიანთან შეუსაბამობაშია. მოსარჩელის მიერ წარდგენილ ინვოისში მითითებულია ისეთი ნივთები, რომლებიც შეჯახების შედეგად არ დაზიანებულა. მიაჩნია, ამდენად, ავტომანქანის შეკეთებაზე მითითებული თანხა ხელოვნურადაა გაზრდილი, რაც იმითაც დასტურდება რომ დაზიანებული ავტომანქანის საბაზრო ღირებულება, თუნდაც ახლის, არ აღემატება 26000-27000 აშშ დოლარს.

5. მოპასუხეებმა მიუთითეს, რომ სადავო ავტომანქანა ეკუთვნის არა დ., არამედ გ. კ.-ს, შესაბამისად, დ. კ.-ი არასათანადო მოპასუხეა და სარჩელს არ ცნობს.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

6. ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2015 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხე გ. კ.-ს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 14 506 ლარის გადახდა, ხოლო დ. კ.-ის მიმართ მოთხოვნას უარი ეთქვა, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

7. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 13 იანვრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

8. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2014 წლის 7 ნოემბერს „ო.-ას“ მარკის ავტომანქანა სახელმწიფო ნომრით „...“, რომელსაც გ. კ.-ი მართავდა, შეეჯახა საქართველოში „ბ.-ს“ წარმომადგენლობის კუთვნილ „ტ.-ის“ მარკის ავტომანქანას, სახელმწიფო ნომრით „...“.

9. ავტოსაგზაო შემთხვევაში სამართალდამრღვევად ცნობილია გ. კ.-ი, რომლის მიმართ შედგა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი, რაც არ გასაჩივრებულა.

10. „ო.-ას“ მარკის ავტომანქანა სახელმწიფო ნომრით „...“ ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს დ. კ.-ის სახელზე იყო რეგისტრირებული.

11. ავტომანქანის დაზიანებები და ზიანის ოდენობა შეფასებულია შპს „ტ.-ი თბილისის“ მიერ. ზიანის ოდენობა განისაზღვრა 15 706.50 ლარით.

12. ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად დაზიანებული „ტ.-ის“ მარკის ავტომანქანა დაზღვეული იყო მოსარჩელის მიერ, რომელმაც დამზღვევს აუნაზღაურა მიყენებული ზიანი – 15 706.48 ლარი.

13. წარმოდგენილი სარჩელით სადაზღვევო კომპანია, სუბროგაციის საფუძველზე, ითხოვდა ზემოაღნიშნული თანხის სოლიდარულად დაკისრებას გ. კ.-ის, როგორც ავტომანქანის მფლობელისათვის და დ. კ.-ის, როგორც ავტომანქანის მესაკუთრისათვის.

14. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დ. კ.-ის მიმართ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა იმ საფუძვლით, რომ ეს უკანასკნელი ავტომანქანის („ო.-ა“, სახელმწიფო №„...“) მესაკუთრედ არ იქნა მიჩნეული. აპელანტმა აღნიშნულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ საქართველოს კანონის 9¹ მუხლზე, რომლის თანახმად, საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული გამონაკლისების გარდა, მექანიკურ სატრანსპორტო საშუალებაზე პირის საკუთრების უფლების წარმოშობა იურიდიულ ძალას იძენს საჯარო სამართლის იურიდიულ პირში – საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოში რეგისტრაციის მომენტიდან.

15. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია და მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სადავო ავტომანქანაზე გ. კ.-ის საკუთრების უფლება სწორად იქნა დადგენილი. გ. კ.-ის განმარტების თანახმად, სადავო ავტომანქანა შეიძინა დ. კ.-თან დადებული ზეპირი გარიგების (ნასყიდობის) საფუძველზე, რასაც დ. კ.-იც ადასტურებს.

16. სადავო არ არის გარემოება, რომ აღნიშნული ავტომანქანა და მისი სარეგისტრაციო მოწმობა 2014 წლის ოქტომბრიდან გ. კ.-ის მფლობელობაშია. აღნიშნულ გარემოებას ადასტურებს თავად გ. კ.-ი. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილია შსს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის სამცხე-ჯავახეთის მთავარი სამმართველოს მიერ გ. კ.-ის სახელზე გაცემული ცნობა, რომლის მიხედვითაც, სადავო ავტომანქანის მართვისას გ. კ.-ის სახელზე 2014 წელს შედგენილია ორი საჯარიმო ქვითარი.

17. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდგომში – სსკ) 158-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის მიხედვით, ივარაუდება, რომ ნივთის მფლობელი არის მისი მესაკუთრე.

18. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ სსკ-ის 186-ე მუხლით რეგულირებულია მოძრავი ნივთის შეძენის წესი და დადგენილია, რომ საკუთრების გადასაცემად აუცილებელია მესაკუთრემ ნამდვილი უფლების საფუძველზე გადასცეს შემძენს ნივთი. აღნიშნული ნორმის მეორე ნაწილით კანონმდებელი ამომწურავად ადგენს შემთხვევებს, რა განიხილება ნივთის გადაცემად საკუთრების გადაცემის იურიდიული შედეგის დადგომისათვის, ასეთად კი მიჩნეულია შემდეგი: შემძენისათვის ნივთის ჩაბარება პირდაპირ მფლობელობაში; არაპირდაპირი მფლობელობის გადაცემა ხელშეკრულებით, რომლის დროსაც წინა მესაკუთრე შეიძლება დარჩეს პირდაპირ მფლობელად; მესაკუთრის მიერ შემძენისათვის მესამე პირისაგან მფლობელობის მოთხოვნის უფლების მინიჭება.

19. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ დ. კ.-ს, როგორც სადავო ავტომანქანის მესაკუთრეს, ზეპირი გარიგების საფუძველზე გააჩნდა ამ მოძრავი ნივთის გ. კ.-ზე გასხვისების უფლება. გარიგების დადების ფაქტი დადასტურებულია მოძრავი ნივთის შემძენის – გ. კ.-ის მიერ. საქმისათვის, ასევე, არსებითი მნიშვნელობისაა გარემოება, რომ ავტოსატრანსპორტო საშუალებისა და მისი სარეგისტრაციო მოწმობის 2014 წლის ოქტომბრიდან გ. კ.-ის მფლობელობაში ყოფნის ფაქტი სადავოდ არ გამხდარა. აღნიშნული ფაქტობრივ გარემოებათა ერთობლიობაში შეფასებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ არსებობს ნამდვილი უფლების საფუძველზე შემძენის პირდაპირ მფლობელობაში ნივთის გადაცემის ფაქტობრივი გარემოება, რაც სამოქალაქო კოდექსის 186-ე მუხლის შესაბამისად, მოძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების წარმოშობის საკმარისი წინაპირობაა.

20. აღნიშნული თვალსაზრისით, სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ ერთგვაროვან სასამართლო პრაქტიკაზე, კერძოდ, საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ 2011 წლის 27 ოქტომბრის №ას-914-954-2011 განჩინებით განმარტა შემდეგი: „საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძვლები ამომწურავადაა დადგენილი საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით, რომელიც ერთმანეთისაგან განასხვავებს მოძრავ და უძრავ ნივთებზე საკუთრების შეძენის სამართლებრივ რეჟიმს. ამავე კოდექსის 186-197-ე მუხლებით განსაზღვრულია რა მოძრავ ნივთებზე საკუთრების შეძენის საფუძვლები, ეს წესები თანაბრად ვრცელდება ყველა მოძრავ ნივთზე და იგი არ ადგენს მოძრავ ნივთზე საკუთრების შესაძენად სავალდებულო რეგისტრაციას“ (იხ. სუსგ №ას-914-954-2011, 27 ოქტომბერი, 2011 წელი; სუსგ №ას-658-625-2014, 5 დეკემბერი, 2014 წელი).

21. „საგზაო მოძრაობის უსაფრთხეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის შესაბამისად, იგი განსაზღვრავს საქართველოს ტერიტორიაზე საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების სამართლებრივ საფუძველს. მითითებული კანონით იმპერატიულად დადგენილია სატრანსპორტო საშუალებათა სავალდებულო რეგისტრაცია, რაც თავისთავად არ წარმოადგენს ნივთზე საკუთრების წარმოშობის საფუძველს. რეგისტრაციის განხორციელება არ წარმოადგენს სამოქალაქო სამართლებრივ აქტს, იგი მხოლოდ საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის სამართლებრივ საფუძველს ქმნის და თავისი არსით ადმინისტრაციული სამართლის სფეროს განეკუთვნება“.

22. ზემოაღნიშნულ ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებათა ანალიზის საფუძველზე სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ 2014 წლის ოქტომბრიდან, მას შემდეგ, რაც ავტოსატრანსპორტო საშუალება და მისი სარეგისტრაციო მოწმობა გ. კ.-ს გადასცა, დ. კ.-ს ამ ნივთზე საკუთრების უფლება აღარ გააჩნდა, მიუხედავად იმისა, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოში ავტომანქანა კვლავ მის სახელზე ირიცხებოდა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სარჩელი დ. კ.-ის მიმართ სწორად არ დაკმაყოფილდა.

23. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია ავტომანქანისათვის მიყენებული ზიანის ოდენობის განსაზღვრასთან დაკავშირებით, ვინაიდან დადგენილია, რომ საქმეში მტკიცებულების სახით წარმოდგენილ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევის ოქმსა და მასზე დართული ავტოსატრანსპორტო საშუალებების მექანიკური დაზიანებების აღწერის ოქმში არ არსებობს მითითება „ტ.-ის“ მარკის ავტომანქანაზე წინა მარჯვენა ფარისა და მარჯვენა სარკის დაზიანების შესახებ.

24. საქმეზე მოწმის სახით დაკითხული პატრულ-ინსპექტორის ჩვენების თანახმად, ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევის ოქმთან ერთად დგება სქემა და აღიწერება მონაწილე ავტომანქანების მექანიკური დაზიანებები. თუ არსებობს ფარებისა და სარკეების დაზიანება, მათ შესახებ ცალკე ხდება მითითება. მისივე განმარტებით, „ტ.-ის“ მარკის ავტომანქანის სარკე და ფარი დაზიანებული რომ ყოფილიყო, იგი აუცილებლად დააფიქსირებდა ავტომანქანათა მექანიკური დაზიანებების აღწერის ოქმში.

25. ამ საკითხთან დაკავშირებით მნიშვნელოვანია მოწმე ნოდარ გელაშვილის ჩვენებაც, რომელმაც პირადად ნახა ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად დაზიანებული ავტომანქანები. მან ასევე უარყო „ტ.-ის“ მარკის ავტომანქანაზე წინა მარჯვენა ფარისა და სარკის დაზიანების ფაქტი.

26. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მითითებული სადავო გარემოების დასადასტურებლად მართებულად არ მიანიჭა მტკიცებულებითი მნიშვნელობა მოსარჩელის მიერ წარდგენილ ფოტოსურათებს, ვინაიდან ისინი არ ასახავდა მანქანის ფაქტობრივ მდგომარეობას უშუალოდ შემთხვევის ადგილზე, რაც არსებითი მნიშვნელობისაა.

27. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ სამოქალაქო პროცესი აგებულია შეჯიბრებითობის პრინციპზე, რაც მხარეებს უფლებებთან ერთად თავისივე ინტერესებისათვის აუცილებელ საპროცესო მოვალეობებს აკისრებს, რომელთა შეუსრულებლობა მხარეთათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს.

28. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომში – სსსკ) მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ სათანადო მტკიცებულებებით ვერ დაადასტურა სადავო ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად „ტ.-ის“ მარკის ავტომანქანის წინა მარჯვენა ფარისა და მარჯვენა სარკის დაზიანების ფაქტი, რაც ამ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საკმარისი წინაპირობა იყო.

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა და საფუძვლები:

29. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება მოსარჩელემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

30. კასატორმა მიუთითა სსკ-ის 186-ე მუხლის პირველი ნაწილზე, 327-ე მუხლზე, 477-ე მუხლის პირველ და მეორე ნაწილებზე, ასევე, სსსკ-ის 102-ე მუხლის მესამე ნაწილზე და მიიჩნია, რომ საქმეში არ წარმოდგენილა ისეთი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა მოპასუხეთა შორის სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების რეალურად დადების ფაქტს. ამასთან, თავად დ. კ.-მა სასამართლო სხდომაზე განმარტა, რომ იგი ავტომანქანას იყენებდა პირადი მიზნებისათვის ნასყიდობის შემდეგაც. შესაბამისად, მას არ გამოუვლენია ნივთის გასხვისების ნება და არც გადაუფორმებია იგი გ. კ.-ისათვის.

31. კასატორმა აღნიშნა, რომ დამრღვევ მძღოლს არ გააჩნია არანაირი ქონება, რაზეც შესაძლებელია მიექცეს აღსრულება, როდესაც რეგისტრირებული მესაკუთრის მიმართ გამოყენებულია უზრუნველყოფის ღონისძიება.

32. მხარემ მიიჩნია, რომ სადავო ნასყიდობის დადების მომენტისათვის მოქმედებდა „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ კანონის 9¹ მუხლის დანაწესი, რომელიც ითვალისწინებს ავტომანქანის გასხვისებისას საკუთრების უფლების წარმოშობას უფლების რეგისტრაციის შემდეგ.

33. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 28 მარტის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

34. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

35. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2014 წლის 7 ნოემბერს „ო.-ას“ მარკის ავტომანქანა სახელმწიფო ნომრით „...“, რომელსაც გ. კ.-ი მართავდა, შეეჯახა საქართველოში „ბ.-ს“ წარმომადგენლობის კუთვნილ „ტ.-ის“ მარკის ავტომანქანას, სახელმწიფო ნომრით „...“.

36. ავტოსაგზაო შემთხვევაში სამართალდამრღვევად ცნობილ იქნა გ. კ.-ი, რომლის მიმართ შედგა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი, რაც არ გასაჩივრებულა.

37. „ო.-ას“ მარკის ავტომანქანა სახელმწიფო ნომრით „...“ ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს ირიცხებოდა დ. კ.-ის სახელზე.

38. ავტომანქანის დაზიანებები და ზიანის ოდენობა შეფასებულია შპს „ტ.-ი თბილისის“ მიერ. ზიანის ოდენობა განისაზღვრა 15 706.50 ლარით.

39. ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად დაზიანებული „ტ.-ის“ მარკის ავტომანქანა დაზღვეული იყო მოსარჩელის მიერ, რომელმაც დამზღვევს აუნაზღაურა მიყენებული ზიანი – 15 706.48 ლარი.

40. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით მოსარჩელემ მიიჩნია, რომ მისთვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება უნდა დაკისრებოდა არა მხოლოდ დამრღვევ მძღოლს, არა ავტომანქანის რეგისტრირებულ მესაკუთრეს.

41. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი გარკვეულ შეზღუდვებს აწესებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

42. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

43. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის წინაპირობა ვერ გახდება კასატორის არგუმენტი, რომ მოპასუხეებმა ვერ დაადასტურეს სადავო ავტომანქანის გასხვისების ფაქტი.

44. აღნიშნულთან დაკავშირებით მნიშვნელოვანია სააპელაციო პალატის მიერ მითითებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა, კერძოდ, საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ 2011 წლის 27 ოქტომბრის №ას-914-954-2011 განჩინებით განმარტა, რომ „საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძვლები ამომწურავადაა დადგენილი საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით, რომელიც ერთმანეთისაგან განასხვავებს მოძრავ და უძრავ ნივთებზე საკუთრების შეძენის სამართლებრივ რეჟიმს. ამავე კოდექსის 186-197-ე მუხლებით განსაზღვრულია რა მოძრავ ნივთებზე საკუთრების შეძენის საფუძვლები, ეს წესები თანაბრად ვრცელდება ყველა მოძრავ ნივთზე და იგი არ ადგენს მოძრავ ნივთზე საკუთრების შესაძენად სავალდებულო რეგისტრაციას“ (იხ. სუსგ №ას-914-954-2011, 27 ოქტომბერი, 2011 წელი; სუსგ №ას-658-625-2014, 5 დეკემბერი, 2014 წელი).

45. „საგზაო მოძრაობის უსაფრთხეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის შესაბამისად, იგი განსაზღვრავს საქართველოს ტერიტორიაზე საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების სამართლებრივ საფუძველს. მითითებული კანონით იმპერატიულად დადგენილია სატრანსპორტო საშუალებათა სავალდებულო რეგისტრაცია, რაც თავისთავად არ წარმოადგენს ნივთზე საკუთრების წარმოშობის საფუძველს. რეგისტრაციის განხორციელება არ წარმოადგენს სამოქალაქო სამართლებრივ აქტს, იგი მხოლოდ საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის სამართლებრივ საფუძველს ქმნის და თავისი არსით ადმინისტრაციული სამართლის სფეროს განეკუთვნება“.

46. ამდენად, საკასაციო სასამართლო სავსებით ეთანხმება სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ 2014 წლის ოქტომბრიდან, მას შემდეგ, რაც ავტოსატრანსპორტო საშუალება და მისი სარეგისტრაციო მოწმობა გ. კ.-ს გადასცა, დ. კ.-ს ამ ნივთზე საკუთრების უფლება აღარ გააჩნდა, მიუხედავად იმისა, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოში ავტომანქანა კვლავ მის სახელზე ირიცხებოდა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სარჩელი დ. კ.-ის მიმართ მართებულად არ დაკმაყოფილდა.

47. ამავდროულად, საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობასა და დავის სამართლებრივ პერსპექტიულობაზე ვერანაირ გავლენას ვერ მოახდენს კასატორის არგუმენტი, რომ დამრღვევ მძღოლს არ გააჩნია არანაირი ქონება, რაზეც შესაძლებელია მიექცეს აღსრულება მაშინ, როცა რეგისტრირებული მესაკუთრის მიმართ გამოყენებულია უზრუნველყოფის ღონისძიება.

48. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

49. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

50. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

51. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2016 წლის 24 მარტის №871466 საგადახდო დავალებით გადახდილი 785 ლარის 70% – 549,5 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს სადაზღვევო კომპანია „ჯ.-ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ სს სადაზღვევო კომპანია „ჯ.-ს“ (საიდენტიფიკაციო კოდი №...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2016 წლის 24 მარტის №871466 საგადახდო დავალებით გადახდილი 785 ლარის 70% – 549,5 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ე. გასიტაშვილი