№ ას-518-491-2015 27 აპრილი, 2016 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი - გ. ფ-ი(მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. ი-ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. გ. ფ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. ი-ის მიმართ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის თაობაზე შემდეგი დასაბუთებით:

2. 2006 წლის 29 ივნისს გაიმართა შპს „...“-ის პარტნიორთა კრება, სადაც გ. ფ-მა დათმო კუთვნილი წილი საწარმოში და სანაცვლოდ გადაეცა რუსთავში, გ-ის ქ. №...-ში მდებარე შენობა-ნაგებობის ნაწილი, 1008 კვ.მ და მიწის ნაკვეთი 800 კვ.მ. გაფორმდა უძრავი ქონების ნატურით საკუთრებაში გადაცემის ხელშეკრულება, ცვლილებები შევიდა სამეწარმეო რეესტრის მონაცემებში, შედგა შესაბამისი ნახაზი, რომლის საფუძველზეც, მოსარჩელის საკუთრებაში აღირიცხა ოთხსართულიანი კორპუსი მთლიანად და მიმდებარედ მიწის ნაკვეთი. საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლება აღირიცხა 2006 წლის 6 ივლისს. მოსარჩელის განმარტებით ხსენებული კორპუსის პირველი სართულის 12 კვ.მ ფართობი უკანონოდ, ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე დაკავებული ჰქონდა ნ. ი-ს, რომელიც სარგებლობდა აღნიშნული ფართით. მოპასუხე იყო მეზობელი შენობა-ნაგებობის პირველი სართულის მესაკუთრე. მიუხედავად არაერთი მოთხოვნისა, იგი არ ათავისუფლებდა დაკავებულ ფართს.

3. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

4. მისი განმარტებით, გ. ფ-ი მალავდა ინფორმაციას, რომ აღნიშნულ 12 კვ.მ ფართზე იმსჯელა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს შესაბამისმა სამსახურმა და თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულმა კოლეგიამ, რომლის გადაწყვეტილება შესული იყო კანონიერ ძალაში. აღნიშნული გადაწყვეტილებით სასამართლომ დაადგინა, რომ გ. ფ-ის მოთხოვნა 12 კვ.მ ფართთან დაკავშირებით უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელი იყო.

5. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 16 ივნისის გადაწყვეტილებით გ. ფ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ნ. ი-ის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა ქ. რუსთავში, გ-ის ქ. №...-ში მდებარე უძრავი ქონების ნაწილი 7.56 კვ.მ და 4.35 კვ.მ ფართობი რომელიც მდებარეობდა შენობის მარჯვენა მხარეს მდებარე ოთახის გამავალი კარიდან და წარმოადგენდა დერეფანსა და საპირფარეშოს (საკადასტრო კოდი ...) და მოსარჩელეს გადაეცა გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში.

6. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ი-მა.

7. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილებით ნ. ი-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 16 ივნისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; გ. ფ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

8. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

9. შპს ,,...-ის’’ 2006 წლის 29 ივნისის პარტნიორთა კრების ოქმისა და უძრავი ქონების ნატურით გადაცემის შესახებ 2006 წლის 26 ივნისის ხელშეკრულების თანახმად, გ. ფ-ს გადაეცა ქ. რუსთავში, გ-ის ქ. #...-ში მდებარე შენობა-ნაგებობის ნაწილი, კერძოდ, 4 590 კვ. მეტრიდან 1 008 კვ.მ (შენობის გარეთა პერიმეტრის ზომების მიხედვით, რომლის საბალანსო ღირებულება შეადგენს 10 430 ლარს), ხოლო მიწის ნაკვეთი 4 800 კვ. მეტრიდან 300 კვ. მეტრი (რომლის საბალანსო ღირებულება შეადგენს 280 ლარს). აღნიშნულ უძრავ ქონებაზე დარეგისტრირდა გ. ფ-ის საკუთრების უფლება 2006 წლის 6 ივლისს.

10. უძრავი ქონების ნატურით გადაცემის შესახებ 2006 წლის 26 ივნისის ხელშეკრულებით წარმოშობილი უფლების საფუძველზე 2012 წლის 30 ივლისს გ. ფ-ის საკუთრებად დარეგისტრირდა 1008.02 კვ.მ შესაბამისი ამზომველის მიერ შესრულებული აზომვითი ნახაზის მიხედვით (საკადასტრო კოდით ...).

11. პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო ფართს დავის განხილვის მომენტისთვის ფლობდა მოპასუხე ნ. ი-ი. სასამართლოს მიერ ჩატარებული ადგილზე დათვალიერების შედეგად დადგინდა, რომ სადავო 12 კვ.მ ფართი განთავსებულია გ. ფ-ის კუთვნილი შენობა- ნაგებობის პირველი სართულის მარჯვენა მხარეს, რომელსაც ამავე მხრიდან ემიჯნება ნ. ი-ის საკუთრება. გ. ფ-ის მფლობელობაში არსებული ქონება არ არის იზოლირებული სადავო ფართისგან, მას აკავშირებს გასასვლელი კარი. გასასვლელი კარი აქვს მოწყობილი თავისი ფართიდან სადავო ფართში ნ. ი-საც. გ. ფ-ი მისი მხრიდან არსებული გასასვლელი კარით არ სარგებლობს, კარი ამოქოლილია. სადავო ფართში განთავსებულია დერეფანი, სველი წერტილი და საპირფარეშო.

12. სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2013 წლის 5 თებერვლის წერილით გამოარკვია, რომ შიდა აზომვით ნახაზზე მინიშნებული არასაცხოვრებელი ფართი 7.56 კვ.მ და 4.35 კვ.მ მდებარე პირველ სართულზე, შედის გ. ფ-ის საკუთრებაში რეგისტრირებულ შენობის ფართში, საკადასტრო კოდით ..., რომლის რეგისტრაციაც განხორციელდა 2012 წლის 30 ივლისს.

13. ასევე საჯარო რეესტრის მიერ გაცემული 2013 წლის 10 ოქტომბრის ინფორმაციით, შიდა აზომვითი ნახაზის მიხედვით წარმოდგენილი ფართი პირველ სართულზე მდებარეობს და არ შედის ნ. ი-ის მიერ რეგისტრირებულ საკუთრებაში არსებულ ფართში (საკადასტრო კოდით ...).

14. აღნიშნული მტკიცებულებების საფუძველზე, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2012 წლის 30 ივლისს, მოსარჩელის მიერ თავის საკუთრებაში არსებული ფართის (1008 კვ.მ) რეგისტრაციისას, რომლითაც განხორციელდა მისი იდენტიფიცირება შპს „ლს კომპანის“ მიერ შესრულებული აზომვითი ნახაზის საფუძველზე, ამავე ნახაზზე მონიშნული იქნა მხარეთა შორის სადავო დაახლოებით 12 კვ.მ ფართი, მდებარე მათ საკუთრებაში არსებული ფართების მიჯნაზე. მოსარჩელის მიერ ვერ იქნა დადასტურებული, თუ რა კონფიგურაციის და მდებარეობის ფართი გადაეცა მას 2006 წლის 26 ივნისს 1008 კვ.მ ზე მისი უფლების წარმოშობის დროს.

15. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ნ. ი-ის საკუთრებად უძრავი ქონების (საკადასტრო კოდით ...) რეგისტრაციას საფუძვლად დაედო შპს „696-ის“ 1997 წლის 30 იანვრის კრების ოქმი, რომლის თანახმად, მას გადაეცა შპს „...-ის“ კუთვნილი ნაგებობის ნაწილი პირველ სართულზე გარე 255,06 კვ.მ. და შიდა ზომის 194,0 კვ.მ. ფართობი.

16. პალატის განმარტებით, ვინაიდან ვერც ექსპერტიზის დასკვნებით და ვერც სხვა მტკიცებულებებით, მხარეთა საკუთრებაში რეგისტრირებული ობიექტების ფაქტობრივ ფართობებსა და უფლების დამდეგნი დოკუმენტებით განსაზღვრულ ფართობებს შორის მცირე სხვაობის გამო, ვერ მოხერხდა იმ გარემოების დადგენა, რომ სადავო ობიექტი შედიოდა ნ. ი-ის საკუთრებად რეგისტრირებულ 255,06 კვ.მ ფართში (შიდა ზომები 194 კვ.მ), რომელიც მას გადაეცა უფრო ადრე, 1997 წელს 30 ივნისის კრების ოქმის საფუძველზე, ვიდრე გ. ფ-ს, აღნიშნული გარემოების დადგენისას შეფასება უნდა მიეცეს 2013 წლის 10 ოქტომბრის ინფორმაციას და საქმეში წარმოდგენილ აზომვით ნახაზს, რომელიც დაცულია მარცხენა სანაპიროს გამგეობაში და თარიღდება 1997 წლის 8 აპრილით.

17. აღნიშნული ნახაზი, ნ. ი-ის განმარტებით, წარმოადგენს მისთვის გადაცემული ფართის მაიდენტიფიცირებელ დოკუმენტს, რომლის საფუძველზეც, მისი საკუთრების უფლება დარეგისტრირდა საჯარო რეესტრში. იგი წარმოდგენილი იყო საქმეში ორი განსხვავებული ასლის სახით. სააპელაციო პალატის მითითებით, ერთ-ერთ მათგანზე დაშტრიხულია ფართი 25 კვ.მ-ის ოდენობით და არ არის სადავო, რომ აღნიშნული ფართი არ წარმოადგენს ნ. ი-ის საკუთრებას (ტ.1, ს.ფ. 90). მეორე ასლზე კი, გარდა 25 კვ.მ-ისა დაშტრიხულია ასევე სადავო ფართიც (ტ. 1, ს. ფ.128).

18. სააპელაციო სასამართლოში ნ. ი-მა წარადგინა აღნიშნული ნახაზის საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბეჭდით დამოწმებული ასლი (ტ. 2, ს.ფ. 51), რომლის საფუძველზე, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნახაზი ნამდვილად დაცულია საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში ნ. ი-ის უფლების სარეგისტრაციო მასალებში წარმოდგენილი სახით და ის შეესაბამება ს.ფ. 90-ზე წარმოდგენილ ასლს. იმის გათვალისწინებით, რომ საქმეში წარმოდგენილი ასლები განსხვავებულია, ხოლო აღნიშნული დოკუმენტი დამოწმებულია საჯარო რეესტრის ბეჭდით, პალატამ, სსსკ-ის 134-135-ე მუხლების საფუძველზე, მას მიანიჭა მტკიცებულებითი მნიშვნელობა. აღნიშნული ნახაზის თანახმად, სადავო ფართი შედის ნ. ი-ისთვის გადაცემულ ფართში.

19. ამრიგად, მითითებული ნახაზისა და შპს „...-ის“ 1997 წლის 30 ივნისის კრების ოქმის საფუძველზე სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. ი-ს წარმოეშვა უფლება 194 კვ.მ უძრავ ქონებაზე, მდებარე ქ. რუსთავი, გ-ის N..., საკადასტრო კოდით .... სადავო 12 კვ.მ ფართი 1997 წლის მდგომარეობით შედიოდა ამ ფართში. ამდენად, ნ. ი-ი მართლზომიერად ფლობდა სადავო ფართს.

20. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არსებობდა ნ. ი-ის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და გ. ფ-ს სარჩელზე უარის თქმის ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძველი.

21. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე გ. ფ-მა შეიტანა საკასაციო საჩივარი და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი დასაბუთებით:

22. კასატორის განცხადებით, მიუხედავად საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა, რომლებიც ადასტურებენ სადავო ქონებაზე გ. ფ-ის საკუთრებას, სააპელაციო პალატამ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის მე-2 ნაწილის უხეში დარღვევით მოსთხოვა აპელანტს (იხ. 2015 წლის 10 მარტის სხდომის ოქმი) ნახაზის დედნისა და განახლებული ამონაწერის წარმოდგენა საჯარო რეესტრიდან. მოცემულ შემთხვევაში ნ. ი-ს ჰქონდა შესაძლებლობა მანამდეც წარედგინა სასამართლოსთვის ნახაზის დედანი და განახლებული ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, რაც მან არ გააკეთა, ხოლო ამ მტკიცებულების წარუდგენლობის საპატიო მიზეზი არ არსებობდა. მიუხედვად სასამართლოს ამ უკანონო განჩინებისა, აპელანტმა არ წარადგინა ნახაზის დედანი, ვინაიდან იგი არ არსებობდა (იხ. 23.04.2015 წლის საჯარო რეესტრის წერილი №97145). სასამართლომ მაინც დაურთო საქმეს იგივე ასლი, რაც საქმეში იყო წარმოდგენილი (ტომი 1. ს.ფ 90) და ამით ხელოვნურად გაზარდა საქმის მოცულობა. საკასაციო საჩივრის ავტორის აზრით, ეს ფარატინა ფურცელი (ყალბი დოკუმენტი) რომელსაც არ აქვს ბეჭედი, საჭირო ხელმოწერა და დოკუმენტისათვის აუცილებელი რეკვიზიტები, არ წარმოადგენს იურიდიული ძალის მქონე წერილობით მტკიცებულებას. მიუხედვად ამისა პალატამ მას მიანიჭა მტკიცებულებითი მნიშვნელობა.

23. კასატორი უსაფუძვლოდ და დაუსაბუთებლად მიიჩნევს სასამართლოს დასკვნას, რომ ნახაზებს შორის არის სხვაობა და განმარტავს, რომ თუნდაც მხარეს წარმოედგინა აღნიშნული ნახაზის დედანი, სასამართლოს არ ჰქონდა უფლება მიეღო გ. ფ-ის საწინააღმდეგო გადაწყვეტილება, რადგან საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით - საჯარო რეესტრის ამონაწერით, რომელზეც მოქმედებს უტყუარობის პრეზუმფცია, საჯარო რეესტრის 05.02.2013 წლის №17178.10.10.2013 წლის №184023 და 10.10.2013 წლის #183955 წერილებით და უფლებადამდგენი დოკუმენტით დადასტურებულია ის ფაქტი, რომ სადავო ქონება არის გ. ფ-ის საკუთრება. ამრიგად, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლით რეესტრის მონაცემების უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია და ნ. ი-ის მიერ წარმოდგენილი ყალბი აზომვითი ნახაზების საფუძველზე, შელახა მოსარჩელის კონსტიტუციით გარანტირებული საკუთრების უფლება. ამრიგად, სახეზეა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე მუხლების შესაბამისად უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები.

24. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 25 მაისის განჩინებით გ. ფ-ის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

25. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. ფ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

26. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

27. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

28. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

29. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

30. შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

31. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას გ. ფ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

32. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. გ. ფ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორ გ. ფ-ს დაუბრუნდეს მის (საიდენტიფიკაციო კოდი: ...) მიერ 2015 წლის 11 მაისს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე