საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ას-17-17-2016 26 თებერვალი, 2016 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

ეკატერინე გასიტაშვილი (მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – შპს „ბ-ი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ბმა „კ-ის 19“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 4 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1.ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა "კ-ის 19" არის თბილისში, გ-ის ქ. №19-ში მდებარე მრავალბინიან სახლში, ბინების (არასაცხოვრებელი ფართების) მესაკუთრეთა გაერთიანება. 13.03.2008წ. საერთო კრებაზე ამხანაგობას ეწოდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „კ-ის 19" (შემდეგში: მოსარჩელე, ამხანაგობა), დამტკიცდა ამხანაგობის წესდება, აირჩიეს ამხანაგობის თავმჯდომარე და გამგეობის წევრები (ტ.I, ს.ფ. 21,22; „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, შემდეგში „ამხანაგობის კანონი“, 23-ე მუხლი).

2. ამხანაგობამ 13.03.2008წ. არჩეულ გამგეობაზე მოახდინა ამხანაგობის საერთო კრების კომპეტენციაში შემავალი ისეთი საკითხების გადაწყვეტის დელეგირება, როგორიცაა: საერთო ქონების რემონტი, იჯარით გაცემა, გაქირავება, ხელფასების განსაზღვრა და დამტკიცება. გამგეობასვე დაევალა საერთო ქონების მოვლა-შენახვის ყოველთვიური შესატანის ოდენობის განსაზღვრა 1კვმ - ზე და ამის თაობაზე ამხანაგობის წევრთა ინფორმირება, მათი შენიშვნების გათვალისწინება და შეთანხმებული ვარიანტის დამტკიცება გამგეობის სხდომაზე. კრების ოქმით განისაზღვრა, რომ შეთანხმებული და დამტკიცებული წესი სავალდებულო იქნებოდა შესასრულებლად ამხანაგობის ყველა წევრისათვის (ტ.I, ს.ფ. 21-22).

3. გამგეობის 23.04.2008 წ. გადაწყვეტილებით დამტკიცდა ამხანაგობის ბიუჯეტი და შენობის მოვლისთვის დაწესდა მოსაკრებელი-ამხანაგობის საკუთრებაში არსებული ქონების ფართის მიხედვით 1 კვ.მ.-ზე 1.8 ლარი (ტ.I, ს.ფ. 23,24).

4. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, შპს „ბ-ის“(შემდეგში: მოპასუხე, საწარმო ან კასატორი) საკუთრებად, 2013 წლის 4 ოქტომბრიდან ირიცხება, წინამდებარე განჩინების პირველ პუნქტში მითითებულ მისამართზე მდებარე, ორი ერთეული უძრავი ქონება: კომერციული ფართი - 416 კვმ (საკადასტრო კოდი: ...) და 1279.13 კვმ ფართი (სარდაფის სართული, საკადასტრო კოდი: ...; ტ.I, ს.ფ. 21,22). შესაბამისად, საწარმო სწორედ ამ დროიდან წარმოადგენს ამხანაგობის წევრს.

5. ამხანაგობის 16.05.2014წ. გაცემული ცნობის თანახმად, საწარმოს 2014 წლის მაისის მდგომარეობით ერიცხება ჯამური დავალიანება 11 514.4 ლარი, რომელიც შემდეგი კომპონენტებისაგან შედგება: ტარიფი-მოსაკრებელი კვმ-ს მიხედვით 04.10.2013წ.-დან 01.05.2014წ.-მდე, სულ დარიცხულია 11 514.4 ლარი (ტ.I, ს.ფ. 28). სადავო არ არის, რომ საწარმოს აღნიშნული თანხა გადახდილი არ აქვს.

6. ამხანაგობამ 2014 წლის 28 მაისს სარჩელი აღძრა სასამართლოში საწარმოს წინააღმდეგ თანხის დაკისრების მოთხოვნით და მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში სსკ) 316-ე, 317-ე მუხლებზე.

7. მოპასუხემ არ ცნო სარჩელი იმ დასაბუთებით, რომ სარჩელის აღძვრა არ გამოხატავდა ამხანაგობის ინტერესებს, რადგან დავის დაწყების თაობაზე არ მოწვეულა საერთო კრება, ხოლო გამგეობის ცალკეული წევრის სურვილი სასარჩელო წარმოებაზე არ წარმოადგენდა ამხანაგობის პოზიციას. ამასთან, საწარმომ ფაქტობრივი გარემოებების მითითებისას, დაადასტურა, რომ მას არ ჰქონდა გადახდილი ამხანაგობის მიერ დადგენილი მოსაკრებელი, მისი ოდენობა სადავო იყო მისი დათვლისა და დარიცხვის მეთოდის ჩათვლით (იხ. შესაგებელი, ტ.1., ს.ფ. 79-81).

8. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილებით ამხანაგობის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მის სასარგებლოდ, მოპასუხეს დაეკისრა 11 514.4 ლარის გადახდა.

9. საწარმომ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, მოითხოვა მისი გაუქმება და ამხანაგობის სარჩელის უარყოფა. მოპასუხემ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების წინმსწრები 03.02.2015წ. საოქმო განჩინებაც გაასაჩივრა, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა საწარმოს შუამდგომლობა სარჩელის განუხილველად დატოვების შესახებ.

10. საწარმოს სააპელაციო საჩივარი შემდეგ საფუძვლებს მოიცავს:

10.1. დაუსაბუთებელია დავის საგანი 11 514.4 ლარი როგორ განისაზღვრა;

10.2. სასამართლომ არასწორად მიიჩნია უდავო გარემოებად, რომ ამხანაგობა დაფუძნდა 2008 წლის მარტში. „ამხანაგობის კანონის“ მე-11 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ნებისმიერ მრავალბინიან სახლში ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა დაფუძნებულად ჩაითვალა ამ კანონის ძალაში შესვლის დღიდან - 2007 წლის 01 აგვისტოდან;

10.3. სასამართლომ არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, რომ საქმეში წარმოდგენილი არ არის ხელწერილები, რომლებშიც დაფიქსირდებოდა ამხანაგობის წევრების ნება შესაბამისი საკითხისადმი. სასამართლომ მიუთითა, რომ მიუხედავად ხელმოწერების არასაკმარისობისა, წესდების ბათილობა არ იწვევს კრების ოქმის ბათილად ცნობას. მოპასუხის განმარტებით, მისი პოზიცია არასდროს ყოფილა იმგვარი, რომ წესდების ბათილობა იწვევს კრების ოქმის ბათილად ცნობას. ნებისმიერ შემთხვევაში, ამხანაგობის ოქმს და წესდებას უნდა ახლდეს სათანადო რაოდენობის ხელმოწერები, რათა დადგინდეს ამხანაგობის წევრთა რეალური ნება. წესდების შემთხვევაში, სასამართლომ სავალდებულოდ მიიჩნია ასეთი ხელმოწერების არსებობა, ხოლო კრების ოქმის შემთხვევაში კი - არა. ამხანაგობის კრების ოქმი მრავალმხრივი გარიგებაა და სავალდებულოა, მასში აღინიშნოს გარიგების მხარეები ან/და ოქმში მიეთითოს, ვინ ესწრებოდა კრებას. მხოლოდ ციფრების აღნიშვნა არ წარმოადგენს საკმარის გარემოებას კრების ოქმის კანონიერად მიჩნევისათვის;

10.4.სასამართლომ ყურადღება არ გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ ამხანაგობის წევრად გახდომის შემდეგ საწარმო არ მიუწვევიათ ამხანაგობის არცერთ სხდომაზე, რაც ამ უკანასკნელის უპირობო ვალდებულებას წარმოადგენს;

10.5. გამგეობას არ ჰქონდა გარკვეული გადაწყვეტილებების მიღების უფლება, ვინაიდან „ამხანაგობის კანონი“ ადგენს კონკრეტულ ქვორუმს მთელი რიგი გადაწყვეტილებების მისაღებად.

10.6. „ამხანაგობის კანონის“ მე-15 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრებისთვის საერთო ქონების განვითარებასთან დაკავშირებული დამატებითი ხარჯების დაკისრება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მას ამხანაგობის წევრთა 2/3 დაამტკიცებს. თუ ამხანაგობა აპირებს მოსაკრებლის დადგენას ინდივიდუალური ფართის მიხედვით, აღნიშნულ საკითხზე გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს საერთო კრებამ ხმების 2/3-ით და ამ წესის შეცვლა დაუშვებელია. აღნიშნული უფლებამოსილების დელეგირება სხვა ორგანოზე, მათ შორის ე.წ „გამგეობაზე“ დაუშვებელია. გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ გამგეობის გადაწყვეტილებას ხელს არ აწერს გამგეობის ყველა წევრი. ამხანაგობის წესდებაში, მართალია, მითითებულია, რომ გამგეობას უფლება აქვს გადაწყვეტილება მიიღოს ხმათა უმრავლესობით, მაგრამ პირველი ინსტანციის სასამართლომ თავად ჩათვალა ეს წესდება ნაკლიანად და ამდენად, გამგეობის გადაწყვეტილება მაინც არ შეიძლება მიჩნეული იქნეს კანონიერად. წესდების არსებობა სავალდებულო არ არის, თუმცა, თუ წესდებას შემოაქვს კანონისგან განსხვავებული რეგულირება და იგი ბათილია, ცალსახაა, რომ ამხანაგობამ უნდა იხელმძღვანელოს კანონით;

10.7. გადაწყვეტილებაში არაა მითითებული, თუ რატომ უნდა გადაიხადოს მოპასუხემ სადავო თანხა. კანონის მე-7 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად, მესაკუთრეს, რომელსაც ხმა არ მიუცია იმ ღონისძიებებისთვის, რომლებიც პირდაპირ არ არის დაკავშირებული ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მოვლა-პატრონობასა და ექსპლუატაციასთან, არ ეკისრება ამგვარი ღონისძიების შედეგად წარმოშობილი ხარჯების ანაზღაურების ვალდებულება. ამასთანავე, მას არ აქვს ამ ღონისძიებებიდან გამომდინარე სარგებლობათა მოთხოვნის უფლებაც. სასამართლომ არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, რომ მოპასუხე არ სარგებლობს რაიმე სიკეთით, რასაც, მოსარჩელის განმარტებით, ხმარდება მოსაკრებლის თანხები. ამხანაგობას არა აქვს უფლება, მოსთხოვოს ამხანაგობის წევრს თანხის გადახდა, თუ ის არ სარგებლობს ამ თანხიდან გამომდინარე სიკეთით;

10.8. საქალაქო სასამართლოს 03.02.2015წ. საოქმო განჩინება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა საწარმოს შუამდგომლობა ამხანაგობის სარჩელის განუხილველად დატოვების შესახებ, უნდა გაუქმდეს. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ) 98-ე მუხლის მიხედვით, უფლებამოსილება სასამართლოში საქმის წარმოების შესახებ უფლებას აძლევს წარმომადგენელს, მარწმუნებლის სახელით შეასრულოს ყველა საპროცესო მოქმედება, გარდა სარჩელის აღძვრისა, არბიტრაჟისათვის საქმის გადაცემისა, სასარჩელო მოთხოვნაზე მთლიანად ან ნაწილობრივ უარის თქმისა, სარჩელის ცნობისა, სარჩელის საგნის შეცვლისა, მორიგებისა, სასამართლო გადაწყვეტილების გასაჩივრებისა, სააღსრულებო ფურცლის გადასახდევინებლად წარდგენისა, მიკუთვნებული ქონების ან ფულის მიღებისა. წარმომადგენლის უფლებამოსილება ამ მუხლში აღნიშნული თითოეული მოქმედების შესრულებისათვის სპეციალურად უნდა იქნეს აღნიშნული მარწმუნებლის მიერ გაცემულ მინდობილობაში. ამხანაგობას სასამართლოში წარმოადგენს თავმჯდომარე, მაგრამ აღნიშნული წარმომადგენლობის განხორციელების დროს მას არ აქვს სსსკ-ის 98-ე მუხლში მითითებული უფლებამოსილებები, თითოეული უფლების არსებობის ფაქტი უნდა დასტურდებოდეს მარწმუნებლის, ანუ ამხანაგობის მიერ გაცემული სპეციალური უფლებამოსილებით. მოპასუხის განმარტებით, იმის დაშვება, რომ ერთ პიროვნებას, თუნდაც ამხანაგობის თავმჯდომარეს, ნება დაერთოს საკუთარი შეხედულებისამებრ აღძრას სარჩელი ამხანაგობის სახელით მაღალი რისკის მატარებელია. განსახილველ შემთხვევაში, რამდენიმე მეზობლის გარდა, მოცემული დავის თაობაზე სხვა ამხანაგობის წევრებმა არაფერი იციან. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, წინამდებარე სარჩელი უნდა დარჩეს განუხილველი.მოპასუხის მოსაზრებით, სარჩელის განუხილველად დატოვების დამოუკიდებელ საფუძველს წარმოადგენს ის გარემოებაც, რომ როგორც 13.03.2008წ. კრების ოქმით ირკვევა, ამხანაგობის თავმჯდომარედ ერთი წლის ვადით აირჩიეს გ. ხ-ე. წარმომადგენლის - ი. ნ-ას სახელზე 27.01.2014წ. რწმუნებულება გაცემული აქვს ზ. მ–ს, თუმცა, საქმეში არ მოიპოვება, კანონით დადგენილი წესით გაფორმებული, ამხანაგობის კრების ოქმი, რომლითაც დადასტურდებოდა ის გარემოება, რომ ზ. მ-ი ნამდვილად წარმოადგენდა ამხანაგობის თავმჯდომარეს და მას არ ჰქონდა ვადა გასული რწმუნებულების გაცემის ან/და სარჩელის სასამართლოში შეტანის დროისათვის.

11.თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 04 ნოემბრის განჩინებით საწარმოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

12. სასამართლომ განჩინების მიღებისას იხელმძღვანელა სსკ-ის მე-10, 316-317-ე, 361-ე მუხლებით; „ამხანაგობის კანონის“ პირველი, მე-3, მე-8, მე-11, მე-13, 21-ე, 23-ე, 26-28-ე მუხლებით.

13. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-5 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები და განმარტა, რომ განსახილველ საქმეში მოპასუხეს არ აღუძრავს შეგებებული სარჩელი ამხანაგობის 13.04.2008 წ. საერთო კრების გადაწყვეტილების, მითითებულ კრებაზე დამტკიცებული ამხანაგობის წესდების ან/და ამხანაგობის გამგეობის 23.04.2008წ. ბათილად ცნობის მოთხოვნით. შესაბამისად, წინამდებარე სარჩელის ფარგლებში, რომლითაც მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილია საერთო საკუთრებაში რიცხული ქონების მოვლა-პატრონობისთვის ამხანაგობის მიერ განსაზღვრული მოსაკრებლის გადახდა, სასამართლო ვერ იმსჯელებს ამ უკანასკნელის გადაწყვეტილებების ან/და საერთო კრებაზე დამტკიცებული წესდების კანონიერებაზე, კრების მოწვევის და გადაწყვეტილებების მიღების პროცედურის კანონთან შესაბამისობაზე.

14. სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, განსახილველ შემთხვევაში, მხარეთა შორის არსებობს კანონისმიერი ვალდებულებითსამართლებრივი ურთიერთობა საერთო საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის მოვლა-პატრონობასთან დაკავშირებით. შესაბამისად, ამხანაგობის საერთო კრების მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, რაც ეხება საერთო ქონების ნორმალურ ფუნქციონირებას და მასთან დაკავშირებულ ხარჯებს, სავალდებულოა ამხანაგობის წევრებისათვის. ამხანაგობის გამგეობასთან დაკავშირებით, სასამართლომ განმარტა, ასეთი ორგანოს არსებობას კანონი არ ითვალისწინებს, თუმცა, კერძო ავტონომიის პრინციპიდან გამომდინარე (დაშვებულია, რაც აკრძალული არ არის) ამხანაგობას შეუძლია შექმნას ნებისმიერი სხვა ორგანო, გარდა კანონით გათვალისწინებულისა, ოღონდაც იმ პირობით, რომ ეს არ შეაფერხებს და ფაქტობრივად არ გამოიწვევს კანონით გათვალისწინებული ორგანოების - წევრთა საერთო კრება, თავმჯდომარე - გაუქმებას.

15.ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, ამხანაგობის კრების ოქმის, წესდების და ამხანაგობის კრების მიერ არჩეული მართვის ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების არსებობის პირობებში, დასაბუთებული იყო სარჩელი, მითითებული გადაწყვეტილებების საფუძველზე, განსაზღვრული მოსაკრებლის ამხანაგობის წევრისთვის დაკისრების თაობაზე.

16. სასამართლომ, ასევე, უცვლელად დატოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების წინმსწრები 03.02.2015წ. საოქმო განჩინება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა შუამდგომლობა სარჩელის განუხილველად დატოვების შესახებ (ტ. I, ს.ფ. 132).

17. „ამხანაგობის კანონის“ 26-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საქმიანობას უძღვება თავმჯდომარე. საქმეში წარმოდგენილია ამხანაგობის 04.06.2013წ. კრების ოქმი, რომლითაც გამგეობის და ამხანაგობის თავმჯდომარედ არჩეულია ზ. მ-ი (ტ. I, ს.ფ. 43-52). ამხანაგობის წესდების მე-14 მუხლის თანახმად, ამხანაგობის გამგეობა აირჩევა ერთი წლით. ამასთან, ამხანაგობის თავმჯდომარე საქმიანობას აგრძელებს საერთო კრების მიერ ახალი თავმჯდომარის არჩევამდე (ტ. I, ს.ფ. 17,18). წესდების ამავე მუხლით განისაზღვრა ამხანაგობის თავმჯდომარის უფლებამოსილება, გამოვიდეს სასამართლოში ან სხვა ორგანოებში ამხანაგობის სახელით (ტ.I, ს.ფ. 17). საქმეში წარმოდგენილია 27.01.2014წ. ზ. მ-ის, როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარის სახელით გაცემული რწმუნებულება, რომლითაც ი. ნ-ას მინიჭებული აქვს სასამართლოში წარმომადგენლობის, მათ შორის სასამართლოში სარჩელის წარდგენის უფლებამოსილება (ტ. I, ს.ფ. 53), რომელმაც სასამართლოში წარადგინა სარჩელი (ტ. I, ს.ფ. 1-13).

18. მითითებული გარემოებების გათვალისწინებით, სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მსჯელობა, რომ ამხანაგობის სარჩელი საქალაქო სასამართლოში წარადგინა საქმის წარმოებაზე არაუფლებამოსილმა პირმა, რაც სარჩელის განუხილველად დატოვების საფუძველი იყო. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების წინმსწრები 03.02.2015წ. საოქმო განჩინების გაუქმების საფუძველი არ არსებობს, რადგან იგი ფაქტობრივ-სამართლებრივი თვალსაზრისით დასაბუთებული და კანონიერი იყო, ხოლო სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდა განჩინების, სსსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ, გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს.

19. საწარმომ საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოს განჩინება, მოითხოვა მისი გაუქმება და ამხანაგობის სარჩელის უარყოფა.

20. საკასაციო საჩივრის დასაბუთება შემდეგია:

20.1.სასამართლომ არ გამოიკვლია და არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, განავითარა მცდარი, დაუსაბუთებელი და არასრული მსჯელობა, მიიღო არასწორი გადაწყვეტილება;

20.2. დაუსაბუთებელია, რომელი სამართლებრივი ნორმების საფუძველზე დაადგინა სასამართლომ, რომ მოპასუხეს უნდა აღეძრა შეგებებული სარჩელი საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების ბათილად ცნობის მოთხოვნით, მაშინ, როდესაც საწარმო თავის შესაგებელს აფუძნებდა იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ამხანაგობის კრების ოქმი, წესდება და გამგეობის გადაწყვეტილება არ იყო სამართლებრივი შედეგის წარმომშობი და ვერ გამოდგებოდა მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძვლად. სსსკ-ის 102 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ვინაიდან მოსარჩელე თავის მოთხოვნებს ამყარებდა ზემოაღნიშნულ დოკუმენტებზე, მასვე უნდა ემტკიცებინა ასეთი დოკუმენტების ნამდვილობა. ხოლო, მოპასუხის მხრიდან სარჩელის დაკმაყოფილების გამომრიცხავ გარემოებებზე მითითება საკმარისია და არ არსებობს სამართლებრივი ნორმა, რომელიც ავალდებულებს მოპასუხეს აღძრას შეგებებული სარჩელი, იმისთვის, რომ დაამტკიცოს, რომ არ არსებობს სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი. ასეთი მიდგომით, ყველა დოკუმენტი, რომელსაც ამხანაგობის კრების ოქმს დავარქმევთ ნამდვილია (მიუხედავად იმისა თუ ვინ აწერს მას ხელს), ვიდრე სასამართლოს წესით არ იქნება მოთხოვნილი ასეთი დოკუმენტების ბათილობა;

20.3. კასატორი უთითებს საქართველოს სამოქალაქო სამართალსა და საპროცესო სამართალში არსებული მტკიცების ტვირთის სამართლიანი და ობიექტური განაწილების სტანდარტზე, რომლის თანახმად, მტკიცების ტვირთი ეკისრება მას, ვინც ამტკიცებს და არა მას, ვინც უარყოფს. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელეს გააჩნდა უპირატესობა, სასამართლოსთვის წარედგინა მისთვის ხელსაყრელი მტკიცებულებები იმასთან დაკავშირებით, რომ 13.03.2008 წ. კრებას ესწრებოდა ამხანაგობის წევრთა 2/3;

20.4. 2008 წლის კრების ოქმს არ ერთვის ამხანაგობის წევრთა ხელმოწერები. არ დგინდება საქმეში წარმოდგენილი ხელმოწერები საერთოდ ეკუთვნის თუ არა წესდებას. იმ პირობებშიც, თუ აღნიშნული ხელმოწერები ეკუთვნის წესდებას, წარმოდგენილია მხოლოდ 18 პირის ხელმოწერა, რაც ოქმშივე მოცემული მონაცემების გათვალისწინებით არ შეადგენს მესაკუთრეთა 2/3-ს. შეუძლებელია შემოწმდეს ხელმოწერები შესრულებულია თუ არა 13.03.2008 წ. მდგომარეობით საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მესაკუთრეების მიერ, ვინაიდან საქმეში არ არის წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ გაცემული დოკუმენტი, რომლის საფუძველზეც დადგინდებოდა მითითებული თარიღის დროს რამდენი საკადასტრო ერთეული იყო რეგისტრირებული საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში და ვინ იყვნენ აღნიშნული ფართების მესაკუთრეები.იმის გამო, რომ ოქმს და წესდებას არ ახლავს უფლებამოსილ პირთა ხელმოწერები, შეუძლებელია დადგინდეს ამხანაგობის წევრთა რეალური ნება. საქმეში წარმოდგენილი წესდება არ არის მიღებული ამხანაგობის წევრთა ხმების 2/3-ის მიერ, შესაბამისად, იგი არ შეიძლება მიჩნეული იქნეს ამხანაგობის მოქმედ წესდებად.

20.5. გამგეობის 23.04. 2008 წ. სხდომის ოქმს ერთვის 1კვმ-ზე 1.8 ლარის მოსაკრებლის გაანგარიშების საფუძველი, ყოველთვიური ხარჯები 2008 წლის მაისიდან, თუმცა, არ დგინდება აღნიშნული ხარჯების კავშირი საერთო ქონების მოვლა-პატრონობასა და ექსპლუატაციასთან.

20.6. სასამართლოს ამხანაგობის თავმჯდომარის უფლებამოსილება არ შეიძლება დაედგინა საქმეში წარმოდგენილი 15.05.2013 წ. კრების ოქმის საფუძველზე, ვინაიდან, მასში მითითებული ინფორმაციით, თავმჯდომარე აირჩიეს 20 ხმით, რაც საკმარისი ქვორუმი არ იყო მის ასარჩევად. ამავე ოქმში მოცემულია, რომ ამხანაგობას ჰყავს 46 ხმის უფლების მქონე წევრი. „ამხანაგობის კანონის“ 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, ამხანაგობის წევრთა კრებაზე ხმების 2/3-ით არის შესაძლებელი თავმჯდომარის არჩევა. იმის გათვალისწინებით, რომ კანონის აღნიშნული ჩანაწერი სპეციალურ და იმპერატიულ ნორმას წარმოადგენს, ოქმში მოცემული ქვორუმით აღნიშნული გადაწყვეტილების მიღება (ამხანაგობის თავმჯდომარის არჩევა) არ იყო შესაძლებელი არც განმეორებით კრებაზე.

20.7. ამხანაგობის წარმომადგენლის ზოგადი უფლებამოსილების დასადასტურებლად საკმარისია კრების ოქმი, რომლითაც პირი ამხანაგობის თავმჯდომარედ არის არჩეული. თუმცა, მითითებული წარმომადგენლობა ამხანაგობის თავმჯდომარეს არ ანიჭებს იმ სპეციალურ უფლებამოსილებას, რომელიც დავალების ხელშეკრულებაში სპეციალურ მითითებას საჭიროებს, შესაბამისად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის თავმჯდომარეს მითითებულ კრების ოქმში სპეციალურად უნდა ჰქონდეს ჩამოთვლილი ის უფლებამოსილებანი, რასაც ცალკე მითითება სჭირდება.

20.8. სასამართლოს მიერ წინამდებარე განჩინების პირველ პუნქტში დასახელებულ მისამართზე მდებარე მრავალერთეულიან შენობა-ნაგებობაზე „ამხანაგობის კანონის“ გავრცელება ეწინააღმდეგება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილ პრაქტიკას, ვინაიდან აღნიშნულ მისამართზე არ არის არცერთი საცხოვრებელი ფართი. 2008 წლის კრების ოქმში მითითებულია, რომ ამხანაგობაში ირიცხება 33 არასაცხოვრებელი ფართი. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა არ წარმოადგენს, მხოლოდ არასაცხოვრებელი ფართებისა და კომერციული მიზნებისათვის გამოყენებული ფართების მესაკუთრეთა გაერთიანებას, რასაც მოცემულ შემთხვევაში აქვს ადგილი.

21.საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ 2016 წლის 18 იანვრის განჩინებით მოპასუხის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში მიიღო სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საწარმოს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ დაუშვებელია, შემდეგი მოტივაციით:

22.სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

23. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

24. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს არსებული პრაქტიკისაგან.

25. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

26. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა)განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "გ" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

27.საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს:

27.1.კასატორი სადავოდ ხდის ამხანაგობის მიერ შენობის მოვლისა და ექსპლუატაციისათვის დადგენილი მოსაკრებლის მოთხოვნის კანონიერებას.

27.2.სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ ამხანაგობის 13.03.2008 წ. კრების ოქმით დადგინდა მოსაკრებელი შენობის მოვლისა და ექსპლუატაციისათვის, ხოლო ამავე კრებამ მოსაკრებლის ოდენობის განსაზღვრის დელეგირება მოახდინა ამხანაგობის გამგეობაზე.

27.3. ამხანაგობის გამგეობის 2008 წლის 23 აპრილის გადაწყვეტილებით განისაზღვრა 1 კვ.მ.-ზე მოსაკრებელი -1.8 ლარი (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-3 პუნქტი.)

27.4.საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის ძირითად პრეტენზიას, იმის თაობაზე, რომ მოთხოვნის დამაბრკოლებელი გარემოების არსებობის პირობებში სასამართლოს არ უნდა დაეკმაყოფილებინა მოთხოვნა და მან არასწორად გაანაწილა მტკიცების ტვირთი.

27.5.საკასაციო სასამართლო მტკიცების ტვირთთან დაკავშირებით საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მყარ პრაქტიკაზე (იხ. სუსგ-ებები: # ას-944-894-2015, 27.11. 2015წ.; # ას-1326-1252-2012, 25.03.2013 წ.; # ას-1142-1071-2012, 07.03,2013 წ.) დაყრდნობით აღნიშნავს, რომ აღნიშნული სტანდარტის თანახმად, მტკიცების ტვირთი განაწილებულ უნდა იქნეს იმგვარად, რომ მოსარჩელესა და მოპასუხეს დაეკისროთ იმ ფაქტების დამტკიცების ტვირთი, რომელთა მტკიცება მათთვის უფრო მარტივი და ობიექტურად შესაძლებელია. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელემ წარმოადგინა მისი მოთხოვნის საფუძვლად მითითებული ფაქტების დამადასტურებელი მტკიცებულებები (13.03.2008 წ. კრებისა და 23.04.2008 წ. გამგეობის ოქმები), ხოლო მტკიცება იმისა, რომ მითითებული ოქმები ბათილია, შესაგებლის ავტორის პროცესუალური ვალდებულებაა, რომლის დამტკიცება დამაჯერებელი და სარწმუნო არგუმენტებით მან ვერ შეძლო.

27.6.საპროცესო კანონმდებლობით არსებობს მოპასუხის საპროცესო თავდაცვის საშუალება-შეგებებული სარჩელი (სსსკ-ის 201-ე მუხლის მეორე ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტი). სსსკ-ის 189-ე მუხლის მეორე ნაწილი (მოსამართლე მიიღებს შეგებებულ სარჩელს, თუ:ა) შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა მიმართულია პირვანდელი მოთხოვნის ჩასათვლელად; ბ) შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება მთლიანად ან ნაწილობრივ გამორიცხავს პირვანდელი სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას; გ) შეგებებულ სარჩელსა და პირვანდელ სარჩელს შორის არის ურთიერთკავშირი და მათი ერთად განხილვის შედეგად აღძრული დავა უფრო სწრაფად და სწორად გადაწყდება), განსაზღვრავს შეგებებული სარჩელის აღძვრის სამართლებრივ წინაპირობებს (საფუძვლებს).

27.7.საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოპასუხის მიერ მოთხოვნის დამაბრკოლებელი შესაგებლის ზოგადად წარდგენა ვერ დააფუძნებს მოთხოვნის უარყოფას, თუ მხარემ ზემოთმითითებული მტკიცების სტანდარტის გათვალისწინებით არ დაამტკიცა შესაგებელში აღნიშნული გარემოება.

27.8. სამართლებრივად დაუსაბუთებელია კასატორის პრეტენზია, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკაზე მითითებით, რომ დავის გადასაწყვეტად სასამართლოს „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონი არ უნდა გამოეყენებინა. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კასატორის მიერ მითითებული უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 28 იანვრის განჩინებით (საქმე №ბს-180-173(კ-13) განხილული საქმის დავის საგანი წინამდებარე დავისგან განსახვავებულია და ადმინისტრაციული სასამართლოს დასკვნა კანონის გამოყენებასთან დაკავშირებით კასატორის მსჯელობის საწინააღმდეგოა.

27.9. კასატორის პრეტენზიასთან დაკავშირებით, რომელიც ამ განჩინების 20.8 ქვეპუნქტშია მითითებული, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საკასაციო განაცხადის ავტორს არ წარმოუდგენია დამაჯერებელი მტკიცებულებები საკუთარი პოზიციის გასამყარებლად, საწარმო არც საკუთარ შესაგებელში და არც სააპელაციო საჩივარში არ უთითებდა იმაზე, რომ „ამხანაგობის კანონის“ გამოყენება განსახილველი ურთიერთობისადმი არ უნდა მომხდარიყო, ვინაიდან რეალურად მხოლოდ არასაცხოვრებელი და კომერციული ფართების მესაკუთრეები არიან განჩინების პირველ პუნქტში მითითებულ მისამართზე მდებარე ქონების მესაკუთრეები და მხოლოდ ისინი არ შეიძლება იყვნენ ამხანაგობის წევრები (იხ. ტ.1., ს.ფ. 78-87, 150-164). „წევრობა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობაში ეფუძნება არა პირის სუბიექტურ გადაწყვეტილებას, არამედ ობიექტურ გარემოებას, რომ მას აქვს საკუთრება ბინაზე მრავალბინიან სახლში. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა, ამ შემთხვევაში, პირის თვითრეალიზაციის, თავისუფალი განვითარების უფლების ჯგუფური განხორციელების უფლება კი არ არის, არამედ თავად საკუთრების ობიექტის ბუნებიდან გამომდინარე და ელემენტარული საყოფაცხოვრებო და საარსებო მოთხოვნილებების დაკმაყოფილების ობიექტური გარემოებით განპირობებული რეალობა. ბინათმესაკუთრეთა გაერთიანება ხდება უძრავი ნივთისადმი სამართლებრივი დამოკიდებულების ობიექტური ფაქტორის გამო. გაერთიანების წევრობა წყდება ავტომატურად, ბინაზე საკუთრების უფლების დაკარგვისთანავე ანუ ამ ობიექტური ფაქტორის გაქრობისთანავე, პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას აქაც არ აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო, ო. ალაფიშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ, საქმე # 2/2/439, 15.09.2009წ.). „ამხანაგობის კანონის“ მე- 3 მუხლის „ა“ ქვეპუნტით განმარტებულია ტერმინი: „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა – მრავალბინიან სახლში მდებარე საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი, მათ შორის, კომერციული მიზნებისათვის გამოყენებული ფართობის მესაკუთრეთა გაერთიანება“, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების სარწმუნო და დამაჯერებელი გაბათილება ვერ შეძლო კასატორმა, შესაბამისად, მისი სუბიქტური შეფასება განსახილველი საკითხისადმი, რომელიც, ერთი მხრივ, შესაგებელსა და სააპელაციო საჩივარში, მეორე მხრივ კი, საკასაციო საჩივარშია წარმოდგენილი, არათანმიმდევრულია და არ დასტურდება საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებით. კასატორის მიერ მხოლოდ ზოგადად არის მითითებული, რომ განსახილველ საქმეზე „ამხანაგობის კანონის“ გამოყენება ეწინააღმდეგება საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკას (იხ. ამ განჩინების 20.8 ქვეპუნქტი), შესაბამისად, ვერ დამტკიცდა საკასაციო განაცხადის დასაშვებად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.

27.10. სასამართლო ვერც კასატორის იმ მოსაზრებას გაიზიარებს, რომ სარჩელის განუხილველად დატოვებაზე უარის თქმის შესახებ საქალაქო სასამართლოს 03.02.2015წ. საოქმო განჩინება უკანონოა მისი ფაქტობრივი და სამართლებრივი დაუსაბუთებლობის გამო. სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნებს (იხ. ამ განჩინების 16-18 პუნქტები).

28.ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივარი სამართლებრივად დაუსაბუთებელი, რაც გამორიცხავს მის დასაშვებად ცნობას.

29. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება, მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს "ბ-ის" საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. შპს "ბ-ის" (ს/ნ …) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 575.72 ლარის (საგადასახადო დავალება №1, გადახდის თარიღი 2015 წლის 21 დეკემბერი), 70% – 403 (ოთხას სამი) ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. თოდუა

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

პ. ქათამაძე