საქმე №190210012147019

საქმე №ას-348-333-2016 10 ივნისი, 2016 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ. შ.-ი (მოპასუხე, აპელანტი)

მოწინააღმდეგე მხარე – ზ. რ.-ი, ხ. რ.-ი, გ. ფ.-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 19 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სასარჩელო მოთხოვნა:

1. გ. ფ.-მა, ზ. და ხ. რ.-ებმა (შემდგომში – მოსარჩელეები, მოწინააღმდეგე მხარე) სარჩელი აღძრეს სასამართლოში (შემდგომში – მოპასუხე, აპელანტი) ნ. შ.-ის მიმართ უძრავი ქონების გაუმჯობესებისათვის გაწეული 6212 ლარის ანაზღაურების შესახებ.

სარჩელის საფუძვლები:

2. მოსარჩელეთა მითითებით, 2010 წლის 4 ოქტომბრის სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე მოპასუხის სახელზე აღირიცხა 2001 წელს გარდაცვლილი ბებიის სამკვიდრო ქონება გ.-ის რაიონის სოფელ ჯ.-ში, მათ შორის, 1000 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე არსებული საცხოვრებელი ბინა, რომლიც იმყოფებოდა მოსარჩელეთა მფლობელობაში. მოპასუხესთან ერთად ბებიის მემკვიდრე იყო მოსარჩელე ქ. ფ.-ი.

3. მოსარჩელეებმა განმარტეს, რომ სადავო სამკვიდროს მოპასუხის სახელზე აღრიცხვის ფაქტი შეიტყეს 2012 წლის ოქტომბერში, როდესაც მოპასუხემ, პოლიციის ძალით მოითხოვა მოსარჩელეთა სადავო ბინიდან გამოსახლება. მამკვიდრებელმა თავის სიცოცხლეში ზეპირი გარიგების საფუძველზე აჩუქა სადავო ქონება ქ. ფ.-ს, რომელმაც მეუღლესთან ერთად ააშენა იქ საცხოვრებელი სახლი და 1990 წლიდან 2012 წლამდე დაუბრკოლებლად ცხოვრობდა.

4. 2009 წელს გარდაიცვალა ნ. შ.-ისა და გ. ფ.-ის დედის – ქ. ფ.-ის მამა, რომლის სიკვდილის პერიოდში ქ. ფ.-ი იმყოფებოდა ი.-აში. სადავო სახლში გამოსახლებამდე – 2012 წლის 28 ოქტომბრამდე ცხოვრობდნენ მოსარჩელეები. 2009-2011 წლებში მათ სახლს მიაშენეს ფართი, გაარემონტეს და კეთილმოაწყეს, ჩაატარეს სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები და მიწის ნაკვეთის გაუმჯობესებისათვის გასწიეს მნიშვნელოვანი ხარჯი, რაც შეადგენს 6212 ლარს. მოსარჩელეები სადავო ქონებას ფლობდნენ როგორც საკუთარს. მათთვის სახლის გასხვისების შესახებ ცნობილი გახდა მხოლოდ 2012 წლის 10 ოქტომბერს, როდესაც შსს გ.--ის რაიონული სამმართველოს უბნის ინსპექტორ-გამომძიებელმა ფ.-ების ოჯახს მისცა გაფრთხილება უძრავი ნივთის ხელყოფისა და სხვაგვარი ხელშეშლის აღკვეთის შესახებ. მოპასუხის ქმედებით მოსარჩელეებს მიადგათ 6212 ლარის ზიანი.

მოპასუხის პოზიცია:

5. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ გ. ფ.-მა სადავო ბინაში მოძრავი ნივთები შეიტანა 2011 წლის ზაფხულში. მოცემული დროისათვის უძრავი ქონება უკვე მოპასუხის საკუთრებაში იყო, ამასთან, ქ. ფ.-ისა და ნანა მარცვალაძის მიერ დაყადაღებული იყო მის მიერ მიღებული სამკვიდრო ქონება და მიმდინარეობდა დავა სასამართლოს სხვადასხვა ინსტანციაში. მას შემდეგ, რაც ქონებას მოეხსნა ყადაღა, მოპასუხემ კანონიერად გაასხვისა იგი. ამასთან, მოსარჩელეები სადავო ბინაში აღარ ცხოვრობენ და პოლიციამ გაიტანა მხოლოდ მათ მიერ ბინაში უკანონოდ შეტანილი ნივთები.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

6. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, რაც მოპასუხემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

7. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 19 თებერვლის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

8. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2010 წლის 4 ოქტომბერს მოპასუხემ სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე მიიღო ბებიის დანაშთი ქონება გ.-ის რაიონი სოფელი ჯ.-ში და საჯარო რეესტრში აღრიცხა თავის სახელზე.

9. 2010 წელს მოპასუხემ სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე სულ მიიღო 6 ერთეული უძრავი ქონება, მათ შორის, 2 სახლი, რომელიც მისივე განცხადების საფუძველზე შეფასებულია 5000 ლარად.

10. 2012 წლის 27 ივლისს მოპასუხემ გ.--ის რაიონის სოფელ ჯ.-ში მდებარე 1000 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი 7000 აშშ დოლარად მიჰყიდა ც. ნ.-ეს.

11. 2012 წლის 10 ოქტომბერს შსს გ.--ის რაიონული სამმართველოს უბნის ინსპექტორ-გამომძიებელმა ფ.-ების ოჯახს მისცა გაფრთხილება ც. ნ.-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის ხელყოფისა და სხვაგვარად ხელშეშლის აღკვეთის შესახებ.

12. გ. ფ.-ი მოპასუხის დის – ქ. ფ.-ის შვილია.

13. გ.--ის რაიონის სოფელ ჯ.-ში მდებარე 1000 კვ.მ მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა მოპასუხისა და მოსარჩელის ბებიას – ქ. შ.–ს, რომლის გარდაცვალების შემდეგ მისი ქონება მემკვიდრეობით მიიღო მისმა შვილმა – ნ. შ.-ის მამამ და გ. ფ.-ის ბაბუამ – შ. შ.-მა. შ. შ.-ი მეუღლე ლ.-თან ერთად სადავო სახლში არ ცხოვრობდა.

14. მოწმეთა ჩვენებებით სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ სადავო საცხოვრებელი სახლი ააშენეს აპელანტის დამ და მისმა მეუღლე მ. ფ.-მა. 1990 წლიდან ისინი ფლობდნენ უძრავ ნივთს და თავისად მიაჩნდათ.

15. 2009 წლიდან 2010 წლამდე მოსარჩელეებმა კაპიტალურად გაარემონტეს სადავო სახლი, გაუმჯობესების შედეგად უძრავი ქონების ღირებულება 6 212 ლარით გაიზარდა.

16. მოწმე მ.–ის ჩვენებით დასტურდება, რომ სადავო ბინას აშენებდა გ. ფ.-ის მამა – მ. ფ.-ი. 2010 წლის გაზაფხულზე გ. ფ.-მა დაიწყო ბინაში სარემონტო სამუშაოების ჩატარება. 2010 წლის ივნისში მიმდინარეობა უკვე ეზოს მოწესრიგება, კერძოდ, აგებდნენ ბილიკებს. გ. ფ.-ის მიერ სარემონტო სამუშაოების ჩატარებამდე ბინაში საცხოვრებლად ვარგისი პირობები არ იყო.

17. მოწმე თ.–ის ჩვენებით დასტურდება, რომ სადავო სახლი 1980-იანი წლების შემდეგ ააშენა მ. ფ.-მა და მასში შ. შ.-ს არ უცხოვრია. იგი მეუღლე ლ.–თან ერთად ცალკე ცხოვრობდა. დაახლოვებით 2009-2010 წლებში საცხოვრებელ სახლს კაპიტალური რემონტი ჩაუტარა გ. ფ.-მა. გააკრა შპალერი, გააკეთა ღობე, დაამონტაჟა გისოსები, კაპიტალურად გააკეთა წყლის გაყვანილობა, ააშენა და კეთილმოაწყო აბაზანა, ასევე, გაიყვანა კანალიზაცია, მოაპირკეთა ეზო, დააგო ბილიკები.

18. მოწმე შ. ზ.–ის ჩვენებით დასტურდება, რომ გ. ფ.-მა და ხ. რ.-მა ააშენეს და გაარემონტეს აბაზანა, სახლში გააკრეს შპალერი, მოაწესრიგეს იატაკი.

19. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომში – სსსკ) მე-4, 102-ე და 105-ე მუხლების თანახმად, მითითებული მტკიცებულებების ურთიერთშეჯერების და ერთობლივი ანალიზის საფუძველზე სააპელაციო პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია მოსარჩეელების მიერ სადავო უძრავ ქონებაზე სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების განხორციელების ფაქტი. თავის მხრივ, საქმეში წარმოდგენილი აუდიტორული ფირმა „ა.-ის“ მიერ 2012 წლის 17 ოქტომბრის შედგენილი დასკვნით დასტურდება, რომ რეკონსტრუქცია-რემონტისა და გაუმჯობესების მთლიანმა ღირებულებამ შეადგინა 6212 ლარი. სადავო ბინაში სარემონტო სამუშაოების ჩატარების ფაქტი, ასევე, დასტურდება მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ფოტოსურათებით, რომლებიც 2013 წლის 4 იანვრის ჰაბიტოსკოპიური და კომპიუტერული ექსპერტიზის №000012213 დასკვნის თანახმად, გადაღებულია 2010 წლის 6 აგვისტოს.

20. მოცემულ შემთხვევაში, იმ პირობებში, როდესაც მიწის ნაკვეთი გ. ფ.-ის დიდ ბებიას – ქ. შ.-ს, ხოლო მისი გარდაცვალების შემდეგ ბაბუას – შ. შ.-ს ეკუთვნოდა, საცხოვრებელი სახლი კი მისმა მშობლებმა ააშენეს, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ გ. ფ.-ს, ხ. და ზ. რ.-ების საცხოვრებელი სახლის თავისად დაგულებულის განცდა ჰქონდათ და მათ მიერ სადავო საცხოვრებელ ფართზე სარემონტო სამუშაოების ჩატარებისას ისინი ფიქრობდენ და სჯეროდათ, რომ საკუთარ საქმეს აკეთებდნენ.

21. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მოპასუხის მხრიდან სათანადო მტკიცებულებებზე მითითებით ვერ იქნა უარყოფილი მოწმეთა ჩვენებებით გადმოცემული და აუდიტორული ფირმა „ა.-ის“ მიერ 2012 წლის 17 ოქტომბერს შედგენილ დასკვნაში ასახული ფაქტობრივი გარემოებები სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების ჩატარებისა და მისი ღირებულების განსაზღვრის შესახებ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მითითებული მტკიცებულებების ურთიერთშეჯერების და ერთობლივი ანალიზის საფუძველზე სააპელაციო პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია მოსარჩელეთა მხრიდან სადავო საცხოვრებელ სახლზე აუდიტორულ დასკვნაში მითითებული ღირებულების გაუმჯობესების განხორციელების ფაქტი.

22. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდგომში – სსკ) 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების, ასევე, 164-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ როგორც კეთილსინდისიერი, ისე არაკეთილისინდისიერი მფლობელის მიერ ნივთზე გაწეული ხარჯების და გაუმჯობესებების ანაზღაურება შეიძლება განხორციელდეს მხოლოდ მაშინ, როდესაც ნივთის უკან დაბრუნება უფლებამოსილი პირის უსაფუძვლო გამდიდრებას იწვევს. ამავე კოდექსის 987-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, სხვა პირის ქონებაზე შეცდომით გაწეული ხარჯების ანაზღაურების ვალდებულება წარმოიშობა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს პირი ამით გამდიდრდა.

23. მოცემულ შემთხვევაში საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დადასტურებულია, რომ მოსარჩელეები მათ მიერ დაკავებულ ფართს მიიჩნევდნენ საკუთარ ქონებად და, საყოფაცხოვრებო პირობების გაუმჯობესების მიზნით, ჩაატარეს სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოები. ამდენად, უდავოა, რომ მათ ეს ხარჯები შეცდომით გასწიეს მეორე პირის – მოპასუხის ქონებაზე, ამ ქონების დაბრუნებამ კი გამოიწვია მიმღების უსაფუძვლო გამდიდრება.

24. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა და საფუძვლები:

25. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება მოპასუხემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

26. კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ მოწმეთა ჩვენებით დაადგინა, რომ სადავო საცხოვრებელი სახლი ააშენეს მოპასუხის დამ და მისმა მეუღლემ და ფლობდნენ 1990 წლიდან, როგორც საკუთარს. აღიშნული ფაქტობრივი გარემოების დადგენით სასამართლომ დააწესა ახალი უკანონო სტანდარტი, რომლითაც მოწმეთა ჩვენება საკმარისია საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის დასადასტურებლად და შემდეგ მისი თავისად მისაჩნევად. სასამართლოს დასაბუთება გამორიცხავს სამშენებლო არქიტექტურული ნორმების არსებობას, რომელთა საფუძველზეც გაიცემა ნებართვა და მშენებელს უფლება ეძლევა განახორციელოს მშენებლობა.

27. საქმეში არ არის წარდგენილი დოკუმენტები, რომლებიც ადასტურებენ, რომ მშენებლობა განახორციელა მოპასუხის დის ოჯახმა. ამასთან, საცხოვრებელი სახლი უძრავი ნივთია, რომელიც თავის მხრივ მოიცავს მიწას. მიწის გარეშე მშენებლობის განხორციელება შეუძლებელია. შესაბამისად, მშენებლებს უნდა ჰქონდეს მიწა საკუთრებაში ან ფლობდეს აღნაგობის უფლებას (ან უნდა ჰქონდეს დავალება მშენებლობის განხორციელებაზე). უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლება წარმოიშობა წერილობითი გარიგებით და რეგისტრაციით.

28. კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ უკანონოდ გაიზიარა მოსარჩელე მხარის მოწმეთა ჩვენებები და არ გაითვალისწინა მოპასუხის მიერ წარმოდგენილ მოწმეთა განმარტებები. მოცემულ შემთხვევაში სასამართლომ უსაფუძვლოდ უძრავ ნივთთან დაკავშირებული ფორმალურ-სამართლებრივი მოთხოვნები მოწმეთა ჩვენებით გადაწყვიტა, რაც თავისთავად ეწინააღმდეგება კანონს.

29. სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია აუდიტორულ დასკვნაში მითითებული სადავო ნივთის გაუმჯობესების განხორციელების ფაქტი, კერძოდ, რომ სარემონტო სამუშაოების ჩატარება დასტურდება მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ფოტოსურათებით, რომლებზეც 2013 წლის 4 იანვარს ჩატარდა ექსპერტიზა.

30. ამავე დროს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში არ არის მითითებული ის გარემოებები, რომელთა შეფასების საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აუდიტორული ფირმა „ა.-ის“ 2012 წლის 17 ოქტომბერს შედგენილი დასკვნა.

31. კასატორის მოსაზრებით, აღნიშნული დასკვნის გაზიარება უკანონოა, რადგან დასკვნაში არ მოიპოვება საცხოვრებელი სახლის საწყისი მდგომარეობა, ანუ ის, რისი გაუმჯობესებაც მოხდა. აღნიშნულის გარეშე კი, გაუმჯობესების დადგენა შეუძლებელია. დასკვნის მე-4 მუხლის თანახმად, დამკვეთის მიერ ვერ იქნა მიწოდებული მშენებლობის საპროექტო ან აზომვითი ნახაზები, მშენებლობის ხარჯთაღრიცხვა, დადასტურებული ინფორმაცია შეფასების ობიექტის ექსპლუატაციიდან მიღებული შემოსავლების შესახებ. წინამდებარე ანგარიშის შედგენის დროს შემფასებელი ამოდიოდა შეფასების ობიექტთან დაკავშირებული უფლებადამდგენი დოკუმენტების სარწმუნოობიდან (ანუ წარდგენილი დოკუმენტის ავთენტურობა არ დადგენილა, რაც მიაწოდეს, იმაზე დაწერა დასკნა).

32. აღნიშნული პირობების გათვალისწინებით გაუმჯობესებაზე საუბარი არა თუ დასაშვები, არამედ შეუძლებელია. თავად დასკვნის თანახმად, ანგარიში გამოხატავს შემფასებლის პროფესიონალურ აზრს შესაფასებელი ქონების ღირებულების მიმართ და არ ითვლება იმ გარანტად, რომ შესაფასებელი ქონება გადაეცემა სხვა პირს ზუსტად იმ თანხით, რაც მითითებულ წინამდებარე ანგარიშში. რაც შეეხება ექსპერტიზის №000012213 დასკვნას, აღნიშნულ დასკვნაში საერთოდ არ ჩანს, რომ კვლევა ეხება სადავო საცხოვრებელ სახლს. ექსპერტი დასკვნაში საუბრობს მხოლოდ ბავშვის ასაკზე, გისოსებზე, ფილაქანზე და „ჟოლობზე“, მაგრამ დასკვნაში არ არის საუბარი, თუ რა კავშირი აქვს მას სადავო საცხოვრებელ სახლთან და საერთოდ რომელი სახლის გისოსზე, ფილაქანზე და „ჟოლობებზეა“ საუბარი. აქედან გამომდინარე, აღნიშნული დასკვნის საფუძველზე სადავო ბინაში სარემონტო სამუშაოების ჩატარების ფაქტი ვერ დადასტურდება. სააპელაციო სასამართლომ კი, ყოველგვარი ანალიზისა და დასაბუთების გარეშე, დაადგინა გაუმჯობესება და მოქალაქეს უსაფუძვლოდ დააკისრა ზიანის ანაზღაურება.

33. კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ იმ პირობებში, როდესაც მიწის ნაკვეთი – გ. ფ.-ის ბებია ქ. შ.-ს, ხოლო, მისი გარდაცვალების შემდეგ, ბაბუას – შ. შ.-ს ეკუთვნოდა, საცხოვრებელი სახლი კი მისმა მშობლებმა ააშენეს, სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ გ. ფ.-ს, ხ. და ზ. რ.-ებს საცხოვრებელი სახლის თავისთავად დაგულების განცდა ჰქონდათ და მათ მიერ სადავო საცხოვრებელ ფართზე სარემონტო სამუშაოების ჩატარებისას ისინი ფიქრობდნენ და სჯეროდათ, რომ საკუთარ საქმეს აკეთებდნენ. სასამართლოს აღნიშული მსჯელობა ეწინააღმდეგება კანონით დადგენილ საკუთრების, მემკვიდრეობის ნორმებს და ზოგადად სამართალს. ის, რომ ბებია ქონებას ფლობდა, არ ნიშნავს, რომ მისი მესაკუთრე შვილიშვილი გახდება, მით უმეტეს შვილიშვილები მემკვიდრეობის რიგში მხოლოდ მშობლის გარდაცვალების შემთხვევაში, წარმომადგენლობითი უფლებით მონაწილეობენ. რაც შეეხება, უძრავი ნივთის საკუთრებად დაგულებას, აღნიშნული დაკავშირებულია კანონით დადგენილ იმპერატიულ ნორმებთან, რომელთა უგულებელყოფა დაუშვებელია.

34. კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სსკ-ის 163-ე მუხლი. სააპელაციო პალატას არ შეუფასებია საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები და მითითებული ნორმით დაიცვა მხოლოდ მოსარჩელის ინტერესები. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა მოწინააღმდეგე მხარის კეთილსინდისიერებაზე, თუმცა შეგნებულად გვერდი აუარა მხარეთა შორის არსებულ დავას, შესაბამისად, მოსარჩელეებისათვის ცნობილი იყო, რომ საკუთრების უფლება სადავო ქონებაზე ეკუთვნოდა კასატორს და ეს საკითხი სადავოდ იყო გამხდარი. საქმეში წარმოდგენილია სასამართლოს გადაწყვეტილებები, მათ შორის, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2012 წლის 12 აპრილის გადაწყვეტილება, რომელიც ადასტურებს მოსარჩელე მხარის არაკეთილსინდისიერებას ნივთის ფლობის მიმართ. აღნიშნულ სამემკვიდრეო დავაში მონაწილეობდნენ მოსარჩელეების ოჯახის წევრები. შ. შ.-ი გარდაიცვალა 2009 წლის 22 მაისს და ამ დროიდან მოყოლებული მამკვიდრებლის შვილის, შვილიშვილის, სიძისა და რძლისთვის უცნობი იყო ქონების მემკვიდრე და მომავალი მესაკუთრე, აღნიშნულის შესახებ მათ შეიტყვეს მხოლოდ 2012 წელს, გამოსახლების დადგენილების წარდგენისას.

35. კასატორმა მიიჩნია, რომ საქმეში არ არსებობს მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა მოპასუხის გამდიდრების ფაქტს, რის დასადგენადაც საჭიროა დოკუმენტი, რომელიც ასახავს პირის მდგომარეობას მოქმედების განხორციელებამდე და განხორციელების შემდეგ, რა ღირებულების ქონებას ფლობდა ადამიანი და რა ღირებულების გახდა მისი ქონება შემდგომ. საქმეში არსებული დოკუმენტებით შესაძლოა აპელირება იმაზე, რომ მოხდა შეცდომით ხარჯების გაწევა სხვის ქონებაზე, რაც შეეხება გამდიდრებას, სადავო ურთიერთობის ამგვარად დაკვალიფიცირება შეუძლებელია. აღნიშნულის დამადასტურებელი დოკუმენტი საქმეში არ არსებობს.

36. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 18 აპრილის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

37. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

38. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა და მხარეს დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია არ წამოუდგენია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი გარემოებების მიმართ, კერძოდ, 2010 წლის 4 ოქტომბერს მოპასუხემ სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე მიიღო ბებიის დანაშთი ქონება გ.--ის რაიონი სოფელი ჯ.-ში და საჯარო რეესტრში აღრიცხა თავის სახელზე.

39. 2010 წელს მოპასუხემ სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე სულ მიიღო 6 ერთეული უძრავი ქონება, მათ შორის, 2 სახლი, რომელიც მისივე განცხადების საფუძველზე შეფასებულია 5000 ლარად.

40. 2012 წლის 27 ივლისს მოპასუხემ გ.--ის რაიონის სოფელ ჯ.-ში მდებარე 1000 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი 7000 აშშ დოლარად მიჰყიდა ც. ნ.-ეს.

41. 2012 წლის 10 ოქტომბერს შსს გ.--ის რაიონული სამმართველოს უბნის ინსპექტორ-გამომძიებელმა ფ.-ების ოჯახს მისცა გაფრთხილება ც. ნ.-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის ხელყოფისა და სხვაგვარად ხელშეშლის აღკვეთის შესახებ.

42. გ. ფ.-ი მოპასუხის დის – ქ. ფ.-ის შვილია.

43. გ.--ის რაიონის სოფელ ჯ.-ში მდებარე 1000 კვ.მ მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა მოპასუხისა და მოსარჩელის ბებიას – ქ. შ.–ს, რომლის გარდაცვალების შემდეგ მისი ქონება მემკვიდრეობით მიიღო მისმა შვილმა – ნ. შ.-ის მამამ და გ. ფ.-ის ბაბუამ – შ. შ.–მა. შ. შ.–ი მეუღლე ლ.–თან ერთად სადავო სახლში არ ცხოვრობდა.

44. მოწმეთა ჩვენებებით სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ სადავო საცხოვრებელი სახლი ააშენეს აპელანტის დამ და მისმა მეუღლე მ. ფ.-მა. 1990 წლიდან ისინი ფლობდნენ უძრავ ნივთს და თავისად მიაჩნდათ.

45. 2009 წლიდან 2010 წლამდე მოსარჩელეებმა კაპიტალურად გაარემონტეს სადავო სახლი, გაუმჯობესების შედეგად უძრავი ქონების ღირებულება 6 212 ლარით გაიზარდა.

46. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით მხარე სადავოდ ხდის, რომ: სააპელაციო სასამართლომ მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებების საფუძველზე ისე დაადგინა უძრავი ნივთის აშენება-გარემონტების ფაქტი, რომ აღნიშნულის დამადასტურებელი წერილობითი მტკიცებულებები არ არსებობდა; საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა უძრავი ნივთის გაუმჯობესების ფაქტი; მოსარჩელეთა ხარჯზე მოპასუხის გამდიდრების დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში არ მოიპოვება.

47. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი გარკვეულ შეზღუდვებს აწესებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

48. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

49. დაუსაბუთებელია კასატორის არგუმენტი, რომ სააპელაციო სასამართლოს სადავო უძრავი ნივთის აშენება-გარემონტების ფაქტის დადგენისას უნდა გამოეყენებინა სსკ-ის 183-ე მუხლის დანაწესი.

50. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ დასახელებული ნორმა არეგულირებს უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების წარმოშობას, რაც მოცემულ შემთხვევაში სადავოდ არ გამხდარა. მოსარჩელეთა პრეტენზია საცხოვრებელ ფართზე საკუთრების მოპოვებას არ ეხება, არამედ მხარე ითხოვს თანხის ანაზღაურებას ნივთის გაუმჯობესების შედეგად მისი ღირებულების გაზრდის ოდენობით. აღნიშნული გარემოების დადგენაზე კი, უძრავი ნივთის საკუთრების მოპოვების წესები ვერ გავრცელდება.

51. საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის წინაპირობას არ ქმნის კასატორის არგუმენტი, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა უძრავი ნივთის გაუმჯობესებისა და მოსარჩელეთა ხარჯზე მოპასუხის გამდიდრების ფაქტები.

52. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომ სსსკ-ის მე-4, 102-ე და 105-ე მუხლების თანახმად, სასამართლომ განიხილა რა საქმე მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპის დაცვით, ურთიერთშეჯერებისა და ერთობლივი ანალიზის საფუძველზე სადავო გარემოებების დადგენისას სწორად იხელმძღვანელა გასაჩივრებულ განჩინებაში ასახული მოწმეთა ჩვენებებით, საქმეში წარმოდგენილი აუდიტორული ფირმა „ა.-ის“ მიერ 2012 წლის 17 ოქტომბრის შედგენილი დასკვნით, მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ფოტოსურათებით და დადასტურებულად ჩათვალა, რომ სადავო სარეკონსტრუქციო-სარემონტო და გაუმჯობესების მთლიანმა ღირებულებამ შეადგინა 6212 ლარი. ასევე, დასაბუთებულია სააპელაციო სასამართლოს მოტივაცია იმის შესახებ, რომ მოსარჩელეთა მხრიდან განხორციელებული სამუშაოების შედეგად აღნიშნული თანხის ოდენობით მოპასუხე უსაფუძვლოდ გამდიდრდა.

53. მითითებული კუთხით სააპელაციო პალატამ სავსებით სწორად იხელმძღვანელა სსკ-ის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებით, 164-ე მუხლითა და 987-ე მუხლის პირველი ნაწილით. ანალოგიურ დავებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკა (სუსგ 5.04.2012 წელი, საქმე №ას-268-259-2012).

54. ამდენად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

55. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

56. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

57. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2016 წლის 4 აპრილს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 311 ლარის 70% – 217,7 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. შ.-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ნ. შ.-ს (პირადი №…) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2016 წლის 4 აპრილს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 311 ლარის 70% – 217,7 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ნ. ბაქაქური