Facebook Twitter

№330210013321007

საქმე №ას-252-240-2016 10 ივნისი, 2016 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნინო ბაქაქური, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – დ- ფ-ე (თავდაპირველი მოსარჩელე, აპელანტი)

მოწინააღმდეგე მხარე - შ- (თავდაპირველი მოპასუხე, მოწინააღმდეგე მხარე)

მოპასუხეები შეგებებული სარჩელით - ბ-ფ-ე, თ- ბ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 26 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება (თავდაპირველი სარჩელით), გარიგების ბათილად ცნობა, თანხის დაკისრება (შეგებებული სარჩელით)

აღწერილობითი ნაწილი:

I. თავდაპირველი და შეგებებული სარჩელების მოთხოვნები:

1. დ- ფ-ემ (შემდეგში: თავდაპირველი მოსარჩელე) სარჩელი აღძრა შპს „ე-ბაის“ (შემდეგში: კომპანია) მიმართ, სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 158,413 ლარის და შედარების აქტის საფუძველზე 342,874 ლარის დაკისრების მოთხოვნით.

2. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და თავდაპირველ სარჩელთან ერთად განსახილველად შეგებებული სარჩელი აღძრა თავდაპირველი მოსარჩელის, ბ- ფ-ისა (შემდეგში: შეგებებული სარჩელით პირველი მოპასუხე) და თ- ბ-ის (შემდეგში: შეგებებული სარჩელით მეორე მოპასუხე) მიმართ, რომლითაც მოითხოვა:

ა) კომპანიასა და შეგებებული სარჩელით მეორე მოპასუხეს შორის 2009 წლის 26 ნოემბერს გაფორმებული სესხის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა;

ბ) კომპანიასა და შეგებებული სარჩელით პირველ მოპასუხეს შორის 2009 წლის 26 ნოემბერს გაფორმებული სესხის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა;

გ) შეგებებული სარჩელით პირველი მოპასუხესა და თავდაპირველ მოსარჩელეს შორის 2013 წლის 12 ივნისის მოთხოვნებისა და უფლებების დათმობის შესახებ ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა;

დ) შეგებებული სარჩელით მეორე მოპასუხესა და თავდაპირველ მოსარჩელეს შორის 2013 წლის 12 ივნისის გაფორმებული მოთხოვნებისა და უფლებების დათმობის შესახებ ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა;

ე) კომპანიას (მ. ა-ის წარმომადგენლობით) და თავდაპირველ მოსარჩელეს (შეგებებული სარჩელით პირველი მოპასუხის წარმომადგენლობით) შორის 2010 წლის 11 იანვრის შედარების აქტის ბათილად ცნობა;

ვ) თავდაპირველ მოსარჩელისთვის კომპანიის სასარგებლოდ საქვეანგარიშოდ გატანილი 95,000 ლარის დაკისრება;

ზ) თავდაპირველ მოსარჩელისთვის კომპანიის სასარგებლოდ მიწის ნაკვეთების გასხვისების საფასურის - 260,650 ლარის დაკისრება;

თ) თავდაპირველ მოსარჩელისთვის კომპანიის სასარგებლოდ სს „პ-იდან“ მიღებული 99,000 აშშ დოლარისა და 27,120 აშშ დოლარის დაკისრება.

3. შეგებებული სარჩელის მოპასუხეებმა მოთხოვნა არ ცნეს.

II. პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნებზე მითითება:

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 30 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. კომპანიას თავდაპირველი მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 143,528 ლარი (თავდაპირველი მოსარჩელის სესხის ძირითადი თანხა და პროცენტი - 100,688 ლარი; შეგებებული სარჩელით მეორე მოპასუხის სესხის ძირითადი თანხა - 42,840 ლარი). თავდაპირველ მოსარჩელეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე კომპანიასათვის 357,759 ლარის დაკისრების მოთხოვნაზე.

შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. ბათილად იქნა ცნობილი კომპანიის დირექტორ მ. ა-ს და თავდაპირველი მოსარჩელის წარმომადგენელს (შეგებებული სარჩელით პირველი მოპასუხე) შორის 11.01.2010წ.-ს გაფორმებული შედარების აქტი თავდაპირველი მოსარჩელის სასარგებლოდ თავდაპირველი მოპასუხის 342,874 ლარის ოდენობით დავალიანების არსებობაზე. თავდაპირველ მოსარჩელეს კომპანიის სასარგებლოდ დაეკისრა 355,650 ლარი (95 000 + 260 650) და 27,120 აშშ დოლარი. შეგებებული სარჩელი მოთხოვნების: ა); ბ); გ); დ); ვ) ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

III. სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნა:

5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმების და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილების მოთხოვნით, აგრეთვე, შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის მოთხოვნით სააპელაციო საჩივარი წარადგინა თავდაპირველმა მოსარჩელემ.

IV. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები:

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

6. წარდგენილი სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში სააპელაციო სასამართლომ მსჯელობა იქონია აპელანტის იმ მოთხოვნებზე, რომლებიც შეეხებოდა:

ა) კომპანიისათვის (შეგებებული სარჩელით მეორე მოპასუხეთან გაფორმებული) სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სარგებლის დაკისრების მოთხოვნის მართებულობას;

ბ) 11.01.2010 წლის შედარების აქტის საფუძველზე კომპანიისათვის 342 874 ლარის დაკისრების მოთხოვნის მართებულობას;

გ) 11.01.2010 წლის შედარების აქტის ბათილად ცნობისა და თავდაპირველი მოსარჩელისათვის კომპანიის სასარგებლოდ 95 000 ლარის, 260 650 ლარის და 27 120 აშშ დოლარის დაკისრების უმართებულობას.

7. სააპელაციო საჩივრის ა) მოთხოვნასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია და აღნიშნა, რომ ამ ნაწილში, პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა დასაბუთებული იყო, მასში ასახული იყო თავდაპირველი მოპასუხის იმდროინდელი პარტნიორების თ. ჯ-სა და ზ. ჭ-ს ჩვენებები, რომლითაც დასტურდებოდა, რომ მათ და შპს-ს დანარჩენმა პარტნიორებმა, ასევე, თავდაპირველი მოსარჩელის ოჯახმა შეაგროვეს თანხა (50 000-50 000 აშშ დოლარი), რაც ხელზე გადასცეს შეგებებული სარჩელით მეორე მოპასუხეს კომპანიის საგადასახადო ვალდებულებების დასაფარად. ზ. ჭ-ს ჩვენებით თ. ბ-ეს გადასცა 27 000 აშშ დოლარი, რაც არ არის დაბრუნებული. სესხი იყო ერთწლიანი, თვეში 2%-იანი სარგებლის გადახდის პირობით.

თ. ჯ-ს ჩვენებით პირადად მან თ.ბ-ეს გადასცა 2 000 აშშ დოლარი, რაც დაბრუნებული არ არის. ამასთან, მისთვის უცნობია სესხი სარგებლიანი იყო არა, ხოლო გარდაცვლილი პარტნიორის გ. ქ-ის შვილის - გ. ქ-ის განმარტებით თ.ბ--ისათვის სარგებლიანი სესხის გაფორმების უფლება არ მიუცია.

დადგენილია, რომ 12.06.2010-29.06.2010 წლის პერიოდის სალაროს საბუთების მიხედვით საწარმოში შესული 38 360 ლარი, 26.11.2009 წლის სასესხო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, გაცემულია საწარმოს მაშინდელ ბუღალტერზე თ. ბ--ეზე და აღნიშნული არის სესხის ძირითადი თანხა (ტომი I, ს.ფ. 372).

ამდენად, სასამართლო მივიდა დასკვნამდე, რომ თ. ბ-ე სესხის ხელშეკრულების დადებისას მოქმედებდა, როგორც სესხის გამცემი პირების (საზოგადოების პარტნიორების) წარმომადგენელი. დადგენილია აგრეთვე, საზოგადოებისათვის სესხის გადაცემის ფაქტი, თუმცა, სარგებელზე შეთანხმება მოწმეთა წინააღმდეგობრივი ჩვენებების გამო, მხოლოდ ზ. ჭ-ს ჩვენების საფუძველზე, სასამართლომ დადასტურებულად არ ჩათვალა, რაც ამ ნაწილში (14 885 ლარი), საფუძვლად დაედო სარჩელზე უარის თქმას.

8. სააპელაციო საჩივრის გ) მოთხოვნასთან დაკავშირებით წარმოდგენილი აპელანტის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ 95,000 ლართან დაკავშირებით გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შეუსაბამო იყო საგადასახადო კანონმდებლობასთან, რადაგან სადავო თანხის სტატუსის (რაობის) განსაზღვრისათვის სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა რუსთავის რეგიონალური ცენტრის 08.10.2009 წლის კამერალური შემოწმების აქტით, რომლითაც ეს თანხა განსაზღვრული იყო, როგორც დივიდენდი და იბეგრებოდა დივიდენდის გადასახადით, ხოლო 2009 წლის მოგების დეკლარაციაში ამ თანხის ხარჯად მითითება ვერ შეცვლიდა ამ თანხის ერთხელ უკვე დადგენილ სტატუსს - დივიდენდი და დეკლარაციაში მისი თუნდაც უსაფუძვლოდ მითითება გავლენას იქონიებდა მხოლოდ მოგების გადასახადზე და არა თავად თანხის რაობაზე (სააპელაციო საჩივარი, ტომი VI, ს.ფ. 478), სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა და განმარტა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ-ის) მე-2 ნაწილში ჩამოთვლილ მტკიცებულებათაგან წინასწარ დადგენილი ძალა არცერთს არ გააჩნდა, გარდა და სსსკ-ის 106-ე მუხლით გათვალისწინებული საყოველთაოდ ცნობილი და პრეიუდიციული ფაქტებია, რაც მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ იყო. დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებით კი, აპელანტის პოზიციას 95 000 ლარის დივიდენდად მიჩნევის თაობაზე ვარგისი სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნდა. მით უფრო, იმ პირობებში, როდესაც სადავო თანხის საქვეანგარიშოდ გაცემა უდავო იყო, ხოლო თანხის დივიდენდად გაცემაზე საწარმოს გადაწყვეტილება საქმეში წარმოდგენილი არ იყო.

აპელანტის მიერ მითითებული რუსთავის რეგიონალური ცენტრის 08.10.2009 წლის კამერალური შემოწმების აქტით (ტომი I, ს.ფ. 187-188) სადავო თანხის დივიდენდად შეფასება კი, პალატის მოსაზრებით, დაბეგვრის მიზნებში განეკუთვნებოდა საჯარო სამართლის (საგადასახადო კანონმდებლობა) რეგულირების სფეროს და საგადასახადო ვალდებულებების მიზნებისათვის განხორციელებული შეფასება (თანხის სტატუსი) გავლენას ვერ მოახდენდა სამოქალაქო ურთიე-ბაებში ვალდებულებების არსებობაზე.

9. 27 120 აშშ დოლართან დაკავშირებით აპელანტი არ დაობდა. აპელანტი სადავოდ ხდიდა მხოლოდ დადგენილი ფაქტობრივ გარემოებებს იმის თაობაზე, რომ თავდაპირველი მოსარჩელის დირექტორობის პერიოდში კომპანიის ადმინისტრაციული შენობა არ აშენებულა (გადაწყვეტილების პ: 3.2.23), გარდა ამისა, აღნიშნული თანხით ეროვნული ვალუტის შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტი საქმეში წარმოდგენილი არ იყო (გადაწყვეტილების პ: 3.1.25). ამასთან, აპელანტის მოსაზრებით, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები არასრული იყო, კერძოდ, საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა 27 120 აშშ დოლარის დაუსაბუთებლად ხარჯვის ფაქტი და ის გარემოება, რომ მხოლოდ 2009 წლის განმავლობაში კომპანიას ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადახდილი ჰქონდა 217 693 ლარი, ასევე იხდიდა საბანკო კრედიტის თანხებს, ხელფასებს, კომუნალურ გადასახადებს, რაც აღრიცხული იყო კომპანიის სალაროს მთავარ წიგნში, რომლის წარმოდგენაზეც უარს აცხადებდა კომპანია. ამავე დროს, კომპანიის სამეურნეო საქმიანობის შემოწმების აქტებით 27 120 აშშ დოლარის არამიზნობრივი ხარჯვის ფაქტი არ გამოვლენილა (სააპელაციო საჩივარი, ტომი VI, ს.ფ. 82-83).

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის ზემოხსენებული პოზიცია და მიუთითა, იმ უდავო გარემოებაზე, რომ 03.07.2009 წელს საკრედიტო ხელშეკრულება (30.1.571) გაფორმდა სს ,,პ -სა“ და კომპანიას შორის, რომლის შესაბამისად კომპანიამ სს ,,პ -იდან“ სესხად მიიღო 30 000 აშშ დოლარი 60 თვის ვადით, წლიური 20% სარგებლის დარიცხვით. დადგენილია, რომ აღნიშნული კრედიტის მიზნობრიობას წარმოადგენდა ადმინისტრაციული შენობის (ფართის) მშენებლობის დაწყება (ტომი I, ს.ფ. 141). დადგენილია, რომ თავდაპირველი მოსარჩელის დირექტორობის პერიოდში კომპანიის ადმინისტრაციული შენობა არ აშენებულა. კრედიტიდან (30 000 აშშ დოლარი) 20 000 აშშ დოლარი და 7 120 აშშ დოლარი გაიცა ეროვნული ვალუტის შესაძენად, რაც დასტურდებოდა კომპანიის საბანკო ამონაწერით (ტომი I, ს.ფ. 152). საქმის მასალებში კი, არ იყო წარმოდგენილი მტკიცებულებები 27 120 აშშ დოლარით ეროვნული ვალუტის შეძენის თაობაზე.

ზემოაღნიშნული დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ იმ პირობებში, როდესაც უდავოდ დასტურდებოდა კომპანიის სახელით ბანკიდან კრედიტის თანხის მიღების, კრედიტის გაცემის მიზნობრიობის, აგრეთვე 27 120 (20 000+7 120) აშშ დოლარის ეროვნული ვალუტის შესაძენად გაცემისა და ვალუტის შეძენის თაობაზე მტკიცებულებების არარსებობის ფაქტობრივი გარემოებები, აგრეთვე ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ კრედიტის მიზნობრიობის შესაბამისად არ განხორციელებულა კომპანიის ადმინისტრაციული შენობის მშენებლობა აპელანტის (მოპასუხის) მიერ მითითებული გარემოებები სადავო თანხით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადასახადების გადახდის, საბანკო კრედიტის, ხელფასებისა და კომუნალური ხარჯების დაფარვის თაობაზე, თავად აპელანტის (მოპასუხის) მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა. ამასთან, აპელანტის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ მის მიერ მითითებული გარემოებები უნდა დამტკიცებულიყო საზოგადოების (კომპანიის) 2009 წლის სალაროს მთავარ წიგნში დაცული ინფორმაციით, რომლის წარმოდგენაზეც უარს აცხადებდა კომპანია, არ გამომდინარეობდა საქმის მასალებიდან. კერძოდ, ზემოხსენებული პოზიციის საპირისპიროდ სააპელაციო პალატა მიუთითებდა კომპანიის მიერ დამატებით შეგებებულ სარჩელზე (ტომი II, ს.ფ. 5) დართულ მტკიცებულებებს 1022 ფურცლად, რომელთა შორის წარმოდგენილი იყო კომპანიის სალაროს წიგნის მასალები (სალაროს შემოსვლის და გასავლის ორდერები, ანგარიშფაქტურები და სხვა) 2009-2010 წლის პერიოდზე (ტომი III, ს.ფ. 301-358; ტომი IV, ს.ფ. 1-322; ტომი V). ამასთან, საქმის მასალების მიხედვით კომპანიის წარმომადგენელი მიუთითებდა, რომ თავდაპირველი მოსარჩელის მიმართ წარმოებულ სისხლის სამართლის საქმეზე, რომლის ფარგლებშიც გამოძიების პროცესში ქ. რუსთავის მერიიდან გამოთხოვილ იქნა საპრივატიზებო მასალები, კომპანიიდან ამოღებულ იქნა საბუღალტრო დოკუმენტაცია, გარდა აღნიშნულისა ინახებოდა საბუღალტრო ექსპერტიზისა და რევიზიის აქტების ასლები და საზოგადოების ბუღალტრის მიერ შედგენილი ბალანსი და სხვა დოკუმენტაცია და შუამდგომლობდა ზემოხსენებული მასალების სრულად გამოთხოვას, რაზეც წარდგენილი იყო ორი წერილობითი შუამდგომლობა (ტომი I, ს.ფ. 294-295; ტომი II, ს.ფ. 1-4), ხოლო აპელანტის (მოპასუხე მხარე) მიერ მტკიცებულების (მოცემულ შემთხვევაში, 2009 წლის სალაროს მთავარი წიგნი) მოპოვების პროცესუალური უფლების რეალიზებისა და ამ კუთხით, მისი უფლებების შეზღუდვის შესახებ მტკიცებულებები საქმის მასალებში არ მოიპოვებოდა. საყურადღებო იყო, რომ არც საქმის სააპელაციო ინსტანციაში განხილვის მსვლელობისას აპელანტს რაიმე შუამდგომლობით სასამართლოსათვის არ მოუმართავს. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე პალატამ მიიჩნია, რომ აპელანტის პოზიცია პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მტკიცების ტვირთის არასწორი გადანაწილებისა და ამასთან დაკავშირებით მხარეთა არათანაბარ პროცესუალურ მდგომარეობაში ჩაყენების თაობაზე უსაფუძვლო იყო.

სააპელაციო პალატამ დამატებით აღნიშნა, რომ აპელანტის მითითება საზოგადოების სამეურნეო საქმიანობის შემოწმების აქტებზე, სადაც არ იყო დადგენილი სადავო თანხის არამიზნობრივი ხარჯვა, არასაკმარისი იყო და ვერ შეფასდებოდა დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გამომრიცხავ მტკიცებულებად.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია თავდაპირველი მოსარჩელისათვის 260 650 ლარის დაკისრების უსაფუძვლობის თაობაზე, კერძოდ, აპელანტი მიუთითებდა, რომ სადავო თანხიდან (260 650 ლარი) 97 200 ლარი აისახა 2009 წლის დეკლარაციის ე-ბალივ შემოსავალში, ხოლო დარჩენილი 163 650 ლარი აღრიცხული არ იყო ბუღალტერიაში, თუმცა ეს თანხა მიჩნეულ იქნა თავდაპირველი მოსარჩელის ვალდებულებად და გათვალისწინებულ იქნა 11.01.2010 წლის შედარების აქტის გაფორმებისას (სააპელაციო საჩივარი, ტომი VI, ს.ფ. 81-82). ამასთან, აღნიშნავდა, რომ 2009 წელს კომპანიას რეალიზებული ჰქონდა საერთო ჯამში, 260 650 ლარის ღირებულების უძრავი ქონება - მიწის ნაკვეთები მასზე არსებული შენობა-ნაგებობები (ტომი I, ს.ფ.391; 395-397; 15.09.2010 წლის შემოწმების აქტი).

2016 წლის 22 იანვრის სასამართლო სხდომაზე თბილისის სააპელაციო სასამართლოში აპელანტის წარმომადგენლის პოზიციის შესაბამისად, კომპანიის მიერ საგადასახადო ორგანოში წარდგენილი 2009 წლის მოგების დეკლარაციის თანახმად, კომპანიის ე-ბალივი შემოსავალი შეადგენდა 310 726 ლარს, რომელშიც ასახული იყო 97 000 ლარი - უძრავი ქონების რეალიზაციით მიღებული შემოსავალი. ამასთან, დღგ-თი დასაბეგრი ბრუნვა 2009 წლისათვის შეადგენდა 260 359 ლარს. აღნიშნულ თანხებს (310 726-260 359) შორის სხვაობა 50 366 ლარი წარმოადგენდა მიწის ნაკვეთების რეალიზაციით მიღებულ შემოსავალს, რომელიც თავისუფალი იყო დღგ-ს გადასახადისაგან. დანარჩენი თანხა (97 000-50 366) კი, ასახული იყო დღგ-თი დასაბეგრ ბრუნვაში.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ კომპანიის უძრავი ქონების (მიწისა და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობების) რეალიზაციით მიღებული თანხის 260 650 ლარის კომპანიის საბანკო ანგარიშზე ან ნაღდი ფულის სახით კომპანიის სალაროში შეტანის ფაქტობრივი გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები საქმის მასალებში წარმოდგენილი არ იყო. მოპასუხის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ სადავო თანხის ნაწილი - 97 000 ლარი ასახული და გათვალისწინებული იყო 2009 წლის მოგების დეკლარაციაში, არ დასტურდებოდა საქმის მასალებში წარმოდგენილი წერილობითი მტკიცებულებებით და წარმოადგენდა მხოლოდ აპელანტის-მოპასუხე მხარის განმარტებას.

სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა აღნიშნული სადავო თანხის თაობაზე მოპასუხეთა, მათ შორის, ბუღალტრის ე-ბალივ წერილობით პოზიციაზე, რომ 2009 წლის მოგების დეკლარაციის მიხედვით ე-ბალივი შემოსავლის (310 726 ლარი) და დღგ-თი დასაბეგრი ბრუნვის (260 359 ლარი) სხვაობა, 50 366.4 ლარი, წარმოადგენს დღგ-ს დაბეგვრისგან თავისუფალ ბრუნვას (შემოსავლს). ასეთი კი, შეიძლება იყოს მხოლოდ მიწის ნაკვეთის (შენობა-ნაგებობის გარეშე) რეალიზაციით მიღებული შემოსავალი ... 2009 წლის მოგების დეკლარაციაში ე-ბალივ შემოსავალში ჩართულია უძრავი ქონების რეალიზაციით მიღებული თანხები 97 000 ლარის ოდენობით. ხოლო 97 000 ლარიდან 50 366.4 ლარის გარდა დანარჩენი თანხა ჩართულია დღგ-თი დასაბეგრ ბრუნვაში, როგორც მიწის ნაკვეთების და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების რეალიზაცია“ (ტომი V, ს.ფ. 216).

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული პოზიცია უნდა შეფასდეს როგორც მხარის (მოპასუხე მხარის) მოსაზრება, რაც დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების საპირისპირო და გამომრიცხავ მტკიცებულებად ვერ გამოდგება.

რაც შეეხება სადავო 260 650 ლარიდან 163 650 ლარზე აპელანტის პოზიციას იმის თაობაზე, რომ აღნიშნული თანხა გათვალისწინებულ და გამოკლებულ იქნა 11.01.2010 წლის შედარების აქტის გაფორმებისას, როგორც თავდაპირველი მოსარჩელის ვალდებულება, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა, ვინაიდან 11.01.2010 წლის შედარების აქტით თავდაპირველი მოსარჩელის მიმართ კომპანიის ვალდებულებად 342 874 ლარის გაანგარიშების თაობაზე მტკიცებულებები საქმის მასალებში წარმოდგენილი არ იყო.

10. 11.01.2010 წლის შედარების აქტთან დაკავშირებით აპელანტის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ შედარების აქტი არ წარმოადგენდა სესხის (კრედიტის) აღებას, არამედ ამ დოკუმენტით შეჯამდა კომპანიასა და თავდაპრველ მოსარჩელეს შორის 9 წლიანი ურთიერთ-ვალდებულებების საკითხი და დადგინდა ამ თარიღისათვის კომპანიის უკვე არსებული ვალდებულებების ოდენობა, რაც არ საჭიროებდა პარტნიორთა თანხმობას, ანუ, შედარების აქტი ეძღვნებოდა უკვე არსებულ ვალდებულებებს, რომელიც საწარმოსათვის ცნობილი იყო, პარტნიორთა გადაწყვეტილება კი შეეხებოდა შემდგომში განსახორციელებელ მოქმედებებზე გადაწყვეტილების მიღებას (ტომი VI, ს.ფ. 84).

გარდა ამისა, აპელანტი მიუთითებდა, რომ სასამართლომ შეფასების გარეშე დატოვა მოწმეთა ჩვენებები, რომლის თანახმადაც შპს-ს დავალიანება თავდაპირველი მოსარჩელის მიმართ აღემატებოდა 500 000 ლარს და რომ მ. ა-–------–---–ს უნდა გაეფორმებინა შედარების აქტი ურთიერთმოთხოვნათა გათვალისწინებით (სააპელაციო საჩივარი, ტომი VI, ს.ფ. 84).

აპელანტი მიუთითებდა სსკ-ის 341-ე მუხლზე და გამორიცხავდა ვალდებულებას დაესაბუთებინა შედარების აქტით განსაზღვრული თანხის წარმომავლობა. ამასთან, აპელანტს მიაჩნდა, რომ სასამართლოს მიერ დირექტორის უფლებამოსილების შეზღუდვის დადგენის შემთვევაშიც კი, არ არსებობდა გარიგების (შედარების აქტის) ბათილობის საფუძველი (სააპელაციო საჩივარი, ტომი VI, ს.ფ. 88).

ამასთან, აპელანტი მიუთითებდა შედარების აქტის ბათილობის მოთხოვნის ხანდაზმულობაზე (,,მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 9.4. მუხლი).

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის ზემოთმოხმობილი პოზიცია შემდეგი სამართლებრივი საფუძვლით:

- 2010 წლის 11 იანვარს ერთის მხრივ, კომპანიის დირექტორმა მ. ა-–მა და მეორეს მხრივ, თავდაპირველი მოსარჩელის მინდობილმა პირმა ბ. ფ-ემ შეადგინეს შედარების აქტი შემდეგზე: კომპანიის კრედიტორული დავალიანება თავდაპირველი მოსარჩელისადმი 2010 წლის 11 იანვრისათვის შეადგენს 342 874 ლარს. არსებული დავალიანების დაფარვა დაიწყება 2012 წლიდან (ტომი I, ს.ფ. 258).

- დადგენილია, რომ კომპანიის წესდების 6.1. პუნქტის (2010 წლის 20 ნოემბრის რედაქციით) შესაბამისად საზოგადოების მმართველობის უმაღლესი ორგანოა პარტნიორთა კრება. წესდების 6.5. პუნქტის შესაბამისად პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებას დაქვემდებარებულ საკითხებს შორისაა სესხებისა და კრედიტების აღება; იმ გადაწყვეტილებების დამტკიცება, რომელიც სცილდება საზოგადოების ჩვეულებრივ საქმიანობას და ყველა გადაწყვეტილება, რომელთა მნიშვნელობაც სცილდება საზოგადოების ჩვეულებრივ საქმიანობას (ტომი V, ს.ფ. 270-272).

-დადგენილია, რომ 11.01.2010 წლის შედარების აქტის გაფორმების მომენტისათვის თავდაპირველი მოსარჩელე წარმოადგენდა კომპანიის პარტნიორს 15%-იანი წილით.

- დადგენილია, რომ 12.06.2013 წლის მოთხოვნებისა და უფლებების დათმობის შესახებ წერილობითი ხელშეკრულებებით შგებებული სარჩელით პირველმა და მეორე მოპასუხეებმა თავდაპირველ მოსარჩელეს დაუთმეს მოთხოვნები კომპანიის მიმართ 26.11.2009 წლის სესხის ხელშეკრულებებიდან გამომდინარე, რის შესახებაც დ-- ფ--ემ აცნობა კომპანიას 13.06.2013 წელს.

აპელანტის მიერ სააპელაციო საჩივარში მითითებული ქ.რუსთავის მერის მოადგილის პ. ლაცაბიძის მიმართ 25.09.2008 წლის წერილის შინაარსიდან გამომდინარე კომპანიის სხვა ვალდებულებები საგადასახადო დავალიანების გარდა, დაახლოებით 422 000 ლარია (ტომი I, ს.ფ. 260).

პალატამ მიიჩნია, რომ 25.09.2008 წლის წერილზე მითითებით აპელანტის მსჯელობა წერილში აღნიშნულ 422 000 ლარის ოდენობით სხვა ვალდებულებების თავდაპირველი მოსარჩელის კრედოტორულ დავალიანებად მიჩნევის შესახებ დაუსაბუთებელია და არ დგინდება არც თავად წერილის (25.09.2008 წლის წერილი) შინაარსიდან და არც საქმის მასალებში არსებული სხვა მტკიცებულებებიდან. სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ თავდაპირველმა მოსარჩელემ როგორც კრედიტორმა, საზოგადოებას მოთხოვნის შესახებ აცნობა 13.06.2013 წელს.

მ. ა-ის განმარტებით დადგენილია, რომ საწარმოს დოკუმენტაცია, მათ შორის სადავო შედარების აქტი, მისი, როგორც საწარმოს დირექტორის თანამდებობიდან გათავისუფლების შემდეგ არ აღწერილა და დოკუმენტაციის გადაბარება წერილობითი აქტით არ მომხდარა.

დადგენილია, რომ 11.01.2010 წლის შედარების აქტის დედანი თავდაპირველმა მოსარჩელემ წარმოადგინა სასამართლოში (ტომი I, ს.ფ. 247-250, 258) საქმის განხილვისას. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით პალატა ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ იმ ვითარებაში, როდესაც კომპანია უარყოფს საწარმოში დაცულ დოკუმენტთა შორის სადავო შედარების აქტის არსებობას და ეს გარემოება არც სხვა მტკიცებულებებით დასტურდება, დადგენილად უნდა იქნეს მიჩნეული, რომ კომპანიისათვის სადავო შედარების აქტის შესახებ ცნობილი გახდა სასამართლოში საქმის განხილვისას, საიდანაც უნდა აითვალოს ხანდაზმულობის ვადა. საპირისპიროს სამტკიცებლად მხოლოდ მ. ა-ის ზეპირი განმარტება საკმარის მტკიცებულებას არ წარმოადგენს.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია 11.01.2010 წლის შედარების აქტის ვალის აღიარებად შეფასების (სსკ-ის 341-ე მუხლი) თაობაზე და მიიჩნია, რომ სადავო შედარების აქტი, მისი შინაარსიდან გამომდინარე, სადაც ცალსახა მითითებაა კომპანიის არსებულ კრედიტორულ დავალიანებაზე თავდაპირველი მოსარჩელის მიმართ და აღნიშნული დავალიანების დასაფარავად ახალი ვალდებულების აღებაზე, გარდა აღნიშნულისა თავად აპელანტის პოზიცია სააპელაციო საჩივარში, სადაც მითითებულია, რომ შედარების აქტით მოხდა შპს-ს მხრიდან უკვე არსებული კრედიტორული დავალიანების დადასტურება (შეჯამება), ვერ შეფასდება სსკ-ის 341-ე მუხლის სამართლებრივი საფუძვლით ვალის არსებობის აღიარებად.

პალატამ მიიჩნია, რომ სადავო შედარების აქტი წარმოადგენს შერეული ტიპის ხელშეკრულებას, რომლითაც, როგორც აპელანტი და კომპანიის სახელით ხელმომწერი დირექტორი მ. ა-ი განმარტავენ, შეჯამდა კომპანიის ვალდებულებები თავდაპირველი მოსარჩელის, როგორც კრედიტორის მიმართ, ამასთან, გათვალისწინებულ (გამოკლებულ) იქნა თავდაპირველი მოსარჩელის შესაძლო ვალდებულებები, მათ შორის, 163 650 ლარი და საბოლოოდ განისაზღვრა კრედიტორული დავალიანების ოდენობა, გარდა ამისა შედარების აქტის შინაარსის შესაბამისად სადავო გარიგებით კომპანიამ იკისრა აქტითვე დადასტურებული კრედოტორული დავალიანების დაფარვის ვალდებულება, ვალდებულების შესრულების კონკრეტული ვადის მითითებით 2012 წლიდან.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, 11.01.2010 წლის შედარების აქტი შეფასდა, როგორც შერეული ტიპის ხელშეკრულება, რომელიც მოიცავდა ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვისა და სესხის ხელშეკრულებების კომპონენტებს და წარმოადგენდა ერთი ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს, რომლის დადების იურიდიულ-ეკონომიკური ინტერესი, პალატის შეფასებით, მდგომარეობდა კომპანიის მიერ სასესხო ვალდებულების აღებაში სადავო გარიგებაში (შედარების აქტში) განსაზღვრული ოდენობითა და კრედიტორისათვის მოთხოვნის უფლების მომენტის განსაზღვრით.

პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა და დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ კომპანიას 342 874 ლარის ოდენობის საკრედიტო ვალდებულება თავდაპირველი მოსარჩელის მიმართ საქმის მასალებით არ დასტურდება. ამასთან,

11.01.2010 წლის შედარების აქტი წარმოადგენს ბათილ გარიგებას, რომლის დადების ნება პარტნიორთა კრებას არ გამოუვლენია.

პალატა დაეტანხმა აპელანტის მსჯელობას იმ ნაწილში, რომ შპს-ს დირექტორის უფლებამოსილების შეზღუდვა გავლენას ვერ მოახდენს დირექტორის მიერ დადებული გარიგებების ნამდვილობაზე მესამე პირთა მიმართ, მაგრამ არა ყველა შემთხვევაში, კერძოდ, პალატამ განმარტა, რომ სამეწარმეო სუბიექტის წესდებით დაწესებული შეზღუდვა გავლენას ახდენს გარიგების ნამდვილობაზე იმ შემთხვევაში თუ იგი რეგისტრირებულია სამეწარმეო რეესტრში ან თუ ამგვარი შეზღუდვის არსებობა ცნობილი იყო სადავო გარიგების ხელშემკვრელი მხარისათვის.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე პალატამ მიიჩნია, რომ სადავო შედარების აქტის ბათილობის მოთხოვნის სამართლებრივი შეფასებისას განსაზღვრულია სადავო გარიგების კონტრაჰენტის თავდაპირველი მოსარჩელის, როგორც კომპანიის პარტნიორის სტატუსი, რაც იმაზე მიუთითებდა, რომ თავდაპირველი მოსარჩელის და მისი წარმომადგენლის ბ. ფ-ისათვის (წილის მართვაზე მინდობილი პირი, ტომი I, ს.ფ. 259) იმთავითვე ცნობილი უნდა ყოფილიყო კომპანიის წესდების შინაარსი და აქედან გამომდინარე, წესდებით განსაზღვრული საზოგადოების დირექტორისა და პარტნიორთა კრების უფლებამოსილებებისა და დაწესებული შეზღუდვების თაობაზე.

ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ აპელანტის მოთხოვნები 11.01.2010 წლის შედარების აქტიდან გამომდინარე თანხის დაკისრებაზე უარისა და შედარების აქტის ბათილობის ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე ვერ იქნება გაზიარებული და არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

V. კასატორის მოთხოვნა და კასაციის საფუძვლები:

11. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა თავდაპირველი მოსარჩელის მიერ. კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილება (დაზუსტებული საკასაციო საჩივარი).

კასატორის მოსაზრებით, 26.11.2009 წლის სესხის ხელშეკრულებებისა და 11.01.2010 წლის შედარების აქტის ბათილად მოთხოვნის შესახებ კომპანიის სარჩელები წარმოდგენილია იმ საფუძვლით, რომ საზოგადოების დირექტორი მოქმედებდა შეზღუდული უფლებამოსილების ფარგლებში. ერთგვაროვანი პრაქტიკით არაერთხელ ხაზგასმით არის დადგენილი, რომ თუ საზოგადოების დირექტორის მიერ დადებული გარიგებების ნამდვილობაზე მიდის დავა, მესამე პირისათვის არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს თუნდაც დირექტორის უფლებამოსილება იყოს შეზღუდული – მისთვის გარიგება ნამდვილია. განსახილველ შემთხვევაში, სსკ-ის 99–ე მუხლი კი არა, საერთოდ სამოქალაქო კოდექსის ნორმები არ უნდა გამოეყენებინა სასამართლოს. დირექტორის მიერ პარტნიორთა კრების თანხმობის გარეშე დადებული გარიგების (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) შეფასებისას დაუშვებელია სამოქალაქო კოდექსის ნორმების გამოყენება. ამ საკითხთან დაკავშირებით ჩვენ მივუთითეთ სასამართლოს სუსგ №ა–361–ა–7–08, 31.03.2008 წ.

„მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 9.1. და 9.4 მუხლების მიხედვით. საზოგადოების წარმომადგენლობითი უფლებამოსილებით აღჭურვილი პირის მიერ თავისი ვალდებულებების არამართლზომიერი და ბრალეული ქმედებებით შეუსრულებლობა გავლენას არ ახდენს გარე სამართლებრივ ურთიე-ბაებზე. საზოგადოებასთან ურთიე-ბააში დირექტორი ვალდებულია, მოქმედებდეს თავისი უფლება–მოვალეობების ფარგლებში ანუ მისი კომპეტენცია შეზღუდულია კანონით, წესდებით ან მასთან დადებული შეთანხმებით; ამ წესების დარღვევა წარმოადგენს მხოლოდ დირექტორის საზოგადოებასთან მიმართებაში არსებული შიდა ვალდებულებების დარღვევას და წარმოშობს საზოგადოების მხრიდან დირექტორისაგან ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას. ამდენად, საზოგადოების დირექტორის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის სფეროში უფლებამოსილების გადაჭარბებით მიღებული გადაწყვეტილება გავლენას არ ახდენს მესამე პირებთან დადებული გარიგების ნამდვილობაზე და გარიგება ყოველთვის ნამდვილი რჩება, თუნდაც საზოგადოების წესდება ამ ტიპის გარიგებისათვის ითვალისწინებდეს საზოგადოების მართვის ორგანოების სავალდებულო თანხმობას“.

გამონაკლის შემთხვევას წარმოადგენს მხოლოდ „მეწარმეთა შესახებ“ კანონის 9.4. მუხლის მდგომარეობა, რომლითაც უნდა ეხელმძღვანელა სასამართლოს 26.11.2009 წლის სესხის ხელშეკრულებებისა და 11.01.2010 წლის შედარების აქტის ბათილობის შემოწმებისას. ამ შემთხვევაში, შემოწმებას ექვემდებარება არა ხელშეკრულებების შინაარსი, არამედ „შეზღუდული იყო თუ არა დირექტორის უფლებამოსილება და ეს ფაქტი ცნობილი იყო თუ არა გარიგების მეორე მხარისათვის.

12. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ 11.01.2010 წლის შედარების აქტი არ წარმოადგენს სსკ–ის 341–ე მუხლით განსაზღვრულ ვალის აღიარებას. კასატორის მოსაზრებით, 11.01.2010 წლის შედარების აქტი სწორედ ამგვარ ვალის აღიარების დოკუმენტს წარმოადგენს. მასში არ არის მითითებული მანამდე მხარეებს შორის არსებული სახელშეკრულებო თუ სხვა სახის ურთიე-ბაებზე. იგი არის 11.01.2010 წლის მდგომარეობით მხარეების ურთიერთვალდებულების ამსახველი დოკუმენტი. (აღნიშნულზე მეტყველებს თავად დოკუმენტის სათაური). სსკ–ის 341–ე მუხლის შესახებ უზენაესი სასამართლოს ყველა განმარტებაში საუბარია, რომ ვალის არსებობის აღიარება ძირითადი ვალდებულებითი ურთიე-ბაისაგან დამოუკიდებლად ქმნის ახალ მოთხოვნას, რომ იგი მაშინაც წარმოშობს შესრულების ვალდებულებას, თუნდაც ძირითადი ვალდებულებითი ურთიე-ბაის არსებობა სადავოც კი იყოს, მაშასადამე, ვალის არსებობის აღიარებასთან ერთად შეიძლება არსებობდეს ძირითადი ვალდებულებაც – როგორც წესი, ეს ყოველთვის ასეა, რადგან ჰაერიდან არაფერი წარმოიშვება – მაგრამ აღნიშნული გავლენას ვერ ახდენს ვალის არსებობის აღიარებაზე. სააპელაციო სასამართლოს მიერ არასწორად არის განმარტებული სსკ–ის 341–ე მუხლი, უგულველყოფილია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ერთგვაროვანი პრაქტიკა (არა მხოლოდ ამ ნაწილში), ასევე დარღვეულია სსკ–ის 105–ე მუხლის მოთხოვნა.

13. კასატორი უთითებს 26.11.2009 წლის სესხის ხელშეკრულებისა და 11.01.2010 წლის შედარების აქტის მიმართ კომპანიის მოთხოვნის ხანდაზმულობაზე და აღნიშნავს, რომ სარჩელის აღძვრის ხანდაზმულობის მიზნებისათვის ათვლის წერტილად მიიჩნევს გარიგების დადების მომენტს – ეს სწორია და ლოგიკური, რადგან გარიგებას ხომ თავად მეწარმე სუბიექტი დებს. კომპანიის მიერ სარჩელის წარმოდგენისას (2013 წლის 03 დეკემბერს) იგი უკვე ხანდაზმული იყო.

14. სააპელაციო სასამართლომ ასევე დაასკვნა, რომ 25.09.2008 წლის ქ.რუსთავის მერიისადმი მიმართულ წერილში აღნიშნული 422 000 ლარის თავდაპირველი მოსარჩელისადმი მიმართ არსებულ დავალიანებად მიჩნევა დაუსაბუთებელია, რადგან აღნიშნული არ დგინდება საქმის სხვა მასალებით და თავდაპირველმა მოსარჩელემ კრედიტორული დავალიანების მოთხოვნით საზოგადოებას აცნობა 13.06.2013 წელს. სასამართლო სადაოდ არ ხდის ამ დოკუმენტში მითითებულ შინაარს, მხოლოდ დავალიანების კუთვნილებას არ ეთანხმება.

შედარების აქტი გაფორმდა 11.01.2010 წლის 5 ოქტომბრამდე თავდაპირველი მოსარჩელე თავად იყოს საზოგადოების დირექტორი. აქედან გამომდინარე, ალოგიკურია, რომ თავდაპირველ მოსარჩელეს უნდა მიემართა თავისი დირექტორობის პერიოდში კომპანიისათვის კრედიტორული დავალიანების მოთხოვნით. გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლომ კომპანია საერთოდ გაათავისუფლა მტკიცების მცირედი ტვირთიდანაც კი. მას შეეძლო წარმოედგინა მტკიცებულებები, რომ 25.09.2008 წლის მდგომარეობით საზოგადოებას ჰქონდა დავალიანება 422 000 ლარის ოდენობით სხვადასხვა სუბიექტების მიმართ და არა თავდაპირველი მოსარჩელის მიმართ. კომპანიას არ უზრუნია, ხოლო სასამართლოს არც უფიქრია აღნიშნულზე.

2008 წლის სექტემბერში კომპანიამ წერილობით აცნობა თვითმმართველობას (სახელმწიფო ორგანოს) არსებული დავალიანების თაობაზე. შესაბამისად, ყოველგვარი მსჯელობა იმის შესახებ, რომ დავალიანება ბუღალტრულად აღრიცხული და დაცული არ იყო კომპანიაში, მოკლებულია ლოგიკას. საქმეზე მოწმის სახით დაკითხულმა ზ.ჭ-მ და თ.ჯ-მ დაადასტურეს, რომ კომპანიას ჰქონდა დავალიანება თავდაპირველი მოსარჩელის მიმართ 500 000 ლარზე მეტი ოდენობით. სასამართლო, რიგ შემთხვევებში, დაეყრდნო მოწმეთა ჩვენებებს, ხოლო ამ ნაწილში, იგნორირება გააკეთა და შეფასებაც არ მისცა მათ. ამ შემთხვევაშიც სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეულია სსსკ–ის 105–ე მუხლის მოთხოვნა და უგულვებელყოფილია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ერთგვაროვანი პრაქტიკა.

კომპანია მ.ალბორიშვილის დირექტორობის პერიოდში სადაოდ ხდიდა 08.10.2009 წლის შემოწმების აქტს და აწარმოებდა სასამართლო დავას. უფრო მეტიც, კომპანიას სადაოდ არ გაუხდია 15.09.2010 წლის შემოწმების აქტი. კიდევ უფრო მეტი, კომპანიამ აღიარა ამ აქტებით დარიცხული თანხები საგადასახადო შეთანხმების გაფორმების სანაცვლოდ (იხ. საქართველოს მთავრობის 20.12.2010 წლის №1698 განკარგულება და 27.12.2010 წლის საგადასახადო შეთანხმება). კომპანიის აღნიშნული მოქმედება 08.10.2009 წლის შემოწმების აქტისა და 15.09.2010 წლის შემოწმების აქტიდან გამომდინარე თავდაპირველი მოსარჩელის პასუხისმგებლობის გამომრიცხავი გარემოებაა.

11.01.2010 წლის შედარების აქტში მითითებული არ არის თავდაპირველი მოსარჩელის რაიმე ვალდებულება კომპანიის მიმართ. თავად დოკუმენტის სახელწოდება თვალსაჩინოდ ადასტურებს, რომ ასეთის არსებობის შემთხვევაში, ეს ვალდებულება მითითებული იქნებოდა. მაშასადამე, შედარების აქტის გაფორმების შედეგად 11.01.2010 წლის მდგომარეობით კომპანიას არანაირი მოთხოვნა არ აქვს თავდაპირველი მოსარჩელის მიმართ.

15. კასატორი სადავოდ ხდის სარგებელსაც და აღნიშნავს, რომ სხდომაზე კომპანიის შუამდგომლობის საფუძველზე მოწვეულმა მოწმეებმა (პარტნიორებმა) დაადასტურეს, რომ სესხი იყო პროცენტიანი. თავად ზ.ჭ-მ დაადასტურა, რომ მან თავად პროცენტით აიღო ფული.

16. განჩინების 4.2. პუნქტი – 95 00 ლარის რაობის თაობაზე კასატორი მიუთითებს არა მხოლოდ რუსთავის რეგიონალური ცენტრის 08.10.2009 წლის კამერალური შემოწმების აქტზე.

12.07.2010 წლის რუსთავის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებითა და 04.06.2010 წლის განაჩენით თავდაპირველი მოსარჩელის მიერ მიღებული თანხები მთლიანად მიჩნეული იქნა დივიდენდად. ამ საკითხზე თავდაპირველი მოსარჩელეს განაჩენი დაუდგა, 14 თვე პატიმრობაში იმყოფებოდა, ცალკე მისი უფროსი ვაჟი იყო პატიმრობაში და სააპელაციო სასამართლო უთითებს, რომ დივიდენდის განაწილებაზე პარტნიორთა გადაწყვეტილება არ იყო. სასამართლოს ვთხოვთ, გაეცნოს რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 14.06.2010 წლის განაჩენს და ვნახავთ, რომ ბრალი მდგომარეობს შემდეგში: „პარტნიორებს შორის განაწილების შემთხვევაში, 40% წილის მფლობელს ქ.რუსთავის მერიას, დივიდენდის სახით უნდა მიეაღო 192 569 ლარი“. ამასთან, ქ.რუსთავის მერია რომ არ იყო შპს „ე-ბაის“ პარტნიორი, ეს ჩვენს მიმდინარე საქმეზე პირველი ინსტანციის სასამართლომაც დაადგინა, ხოლო სისხლის სამართლის საქმეზე არ არსებული პარტნიორი გამოძიებამ დ.ფ-ისათვის ბრალის წარდგენის შემდეგ ცნო დაზარალებულად და პარტნიორად. მაშასადამე, დ.ფ-ე რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 04.06.2010 წლის განაჩენით პასუხისგებაში მისცეს ე.წ. სხვა პარტნიორის დივიდენდის მითვისებაზე. ანუ, მთლიანი თანხა მიჩნეული იქნა დივიდენდად და დ.ფ--ის მიერ მიღებულად, ხოლო ქ.რუსთავის მერიის კუთვნილი მისაღები ივიდენდის მითვისების გამო მას დაუყენეს განაჩენი. სააპელაციო სამართლოს მსჯელობით დ.ფ-ის მიმართ დამდგარი განაჩენი და 14 თვიანი პატიმრობა მხედველობაში არ უნდა მივიღოთ და ახლა იმ დროისათვის დივიდენდად მიჩნეული თანხა უკან უნდა დააბრუნოს საზოგადოებაში? ამ განაჩენიდან გამომდინარე თავდაპირველმა მოსარჩელემ დათმო კომპანიაში თავისი კუთვნილი 15% წილი და კიდევ სხვა ქონებები, რათა აენაზღაურებინა მერიისათვის „დამდგარი“ ზიანი და მხოლოდ აღნიშნულის შემდგომ გაუფორმდა მას საპროცესო შეთანხმება ?010 წლის ნოემბერში. იგივეს ადასტურებს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 05.06.2014 წლის განჩინება, სადაც ეს თანხა ასევე დივიდენდად არის მიჩნეული. ასევე ძალაშია და არავის გაუქმებია, ან შეუცვლია 08.10.2009 წლის შემოწმების აქტი, რომლის თანახმადაც დადგენილია, რომ ადგილი აქვს საწარმოს დირექტორის მიერ დივიდენდის მიღების ფაქტს და დაბეგრილია შესაბამისად დივიდენდის გადასახადით. (აქტის მე–8 გვერდის ბოლო აბზაცი და მე–9 გვერდის პირველი აბზაცი).

12.07.2010 წლის რუსთავის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების მე–4 გვერდის მეოთხე აბზაცში უდაო ფაქტობრივ გარემოებად არის მიჩნეული 08.10.2009 წლის შემოწმების აქტით გამოვლენილი თანხის, მათ შორის, სხვადასხვა სამშენებლო მასალების შესაძენად საქვეანგარიშოდ გაცემული თანხის (95 000 ლარი), შესახებ: „რომ ადგილი ჰქონდა საწარმოს (დირექტორი) მხრიდან დივიდენდის მიღების ფაქტს.“

მნიშვნელოვანია ის ფაქტიც, რომ კომპანია მ.ალბორიშვილის დირექტორობის პერიოდში სადაოდ ხდიდა 08.10.2009 წლის შემოწმების აქტს და აწარმოებდა სასამართლო დავას. 12.07.2010 წლის რუსთავის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება შემდგომში კომპანიის მიერ არ გასაჩივრებულა. უფრო მეტიც კომპანიამ აღიარა ამ აქტით დარიცხული თანხები საგადასახადო შეთანხმების გაფორმების სანაცვლოდ. (იხ.საქართველოს მთავრობის 20.12.2010 წლის №1698 განკარგულება და 27.12.2010 წლის საგადასახადო შეთანხმება) კომპანიის აღნიშნული მოქმედება 08.10.2009 წლის შემოწმების აქტისა და 15.09.2010 წლის შემოწმების (ეს აქტიც აღიარა კომპანიამ) აქტიდან გამომდინარე თავდაპირველი მოსარჩელის პასუხისმგებლობის გამომრიცხავი გარემოებაა.

კომპანიის სარჩელი 26.11.2009 წლის სესხის ხელშეკრულებისა და 11.01.2010 წლის შედარების აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნით ხანდაზმულია, (სესხის ხელშეკრულების შემთხვევაში 3 წლიანი ხანდაზმულობის ვადაც კი გასულია). საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 25.03.2014 წლის №ას–495–471–2013 გადაწყვეტილების თანახმად საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სასარჩელო ხანდაზმულობაში იგულისხმება დრო, რომლის განმავლობაშიც პირს, ვისი უფლებებიც დარღვეულია, შეუძლია, მოითხოვოს თავისი უფლების იძულებით განხორციელება ან დაცვა, იგი უფლების განხორციელების ვადაა და იგულისხმება, რომ კანონმდებლობის მიერ დადგენილია ზღვრული ვადები, რომლის ფარგლებშიც შესაძლებელია საქმის ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილი გამოკვლევა და დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღება. ამდენად, მოპასუხის შესაგებელი სარჩელის ხანდაზმულობის თაობაზე მნიშვნელოვანია იმდენად, რამდენადაც, ის აბსოლუტურ გავლენას ახდენს მატერიალური უფლების გადაწყვეტაზე.

მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, როლმ 1999 წლის 12–14 ოქტომბრით დათარიღებული სადავო მიღება–ჩაბარების აქტების საბოლოო, შეჯერებული ვარიანტები სასოფლო–სამეურნეო კოოპერატივ „ქ.ქ–ის“ დირექტორ ა.პ–სა და კორპორაცია „ქ–ის“ მეანაბრეთა ჯგუფის რწმუნებულ ნ.გ–ეს შორის გაფორმდა 2001 წლის 25 აპრილს – იმ დროს, როდესაც მხარეებმა ნოტარიუსის თანდასწრებით ხელი მოაწერეს მიღება–ჩაბარების აქტებს. კოოპერატივ „ქ.ქ–ის“ მიერ სარჩელი სასამართლოში აღძრულია 2003 წლის ოქტომბერში.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კოოპერატივ „ქ.ქ–ის“ სარჩელის ხანდაზმულობის საკითხი სპეციალური მოწესრიგების ფარგლებში უნდა იქნას განხილული, რადგანაც სამოქალაქო კოდექსის 128–ე მუხლის პირველილ ნაწილის თანახმად, სხვა პირისაგან რაიმე მოქმედების შესრულების ან მოქმედებისაგან თავის შეკავების მოთხოვნის უფლებაზე ვრცელდება ხანდაზმულობა. ამავე კოდექსის 129–ე მუხლის მე–3 ნაწილის თანახმად კი, ცალკეულ შემთხვევებში კანონით შეიძლება გათვალისწინებულ იქნეს ხანდაზმულობის სხვა ვადებიც.

„მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 9.5 მუხლის თანახმად, თუ გარიგების კონტრაჰენტისათვის ხელშეკრულების დადებისას ცნობილი იყო საზოგადოების ხელმძღვანელობის უფლებამოსილების შეზღუდვის შესახებ, წარმომადგენელ საზოგადოებას შეუძლია ხელშეკრულების დადებიდან თვრამეტი თვის განმავლობაში განაცხადოს გარიგების ბათილობა.

დასახელებული ნორმა გარიგების დამდები საზოგადოებისათვის მის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ხანდაზმულობის სპეციალურ ვადას – 18 თვეს აწესებს და განსაზღვრავს ამ ვადის დენის დასაწყისს. კერძოდ, საზოგადოებას, რომელმაც დადო ესა თუ ის გარიგება და მოითხოვს მის ბათილობას, მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის ათვლა ნორმით გათვალისწინებული ობიექტური ფაქტორიდან – გარიგების დადებიდან ეწყება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

VI. საკასაციო პალატის დასკვნები:

17. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მიერ 2016 წლის 30 მარტის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სსსკ-ის 396-ე მუხლით და 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

18. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც, მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

19. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებაა და სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებას (დაზუსტებული საკასაციო საჩივარი). შესაბამისად, საკასაციო პალატას მსჯელობა ექნება შემდეგ საკითხებზე:

ა) კომპანიისათვის (შეგებებული სარჩელით მეორე მოპასუხეთან გაფორმებული) სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სარგებლის დაკისრების მოთხოვნის უფლება;

ბ) 11.01.2010 წლის შედარების აქტის საფუძველზე კომპანიისათვის 342 874 ლარის დაკისრების მოთხოვნის მართებულობა;

გ) 11.01.2010 წლის შედარების აქტის ბათილად ცნობისა და თავდაპირველი მოსარჩელისათვის კომპანიის სასარგებლოდ 95 000 ლარის, 260 650 ლარის და 27 120 აშშ დოლარის დაკისრების მართლზომიერება.

20. კომპანიისათვის (შეგებებული სარჩელით მეორე მოპასუხეთან გაფორმებული) სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სარგებლის დაკისრების მოთხოვნის უფლებასთან დაკავშირებულ საკასაციო პრეტენზიას საკასაციო პალატა არ იზიარებს და უთითებს საქმეზე დაკითხულ მოწმის: თ. ჯ-ს ჩვენებაზე, რომელმაც დაადასტურა, რომ მან თ.ბ--ეს გადასცა 2 000 აშშ დოლარი, რაც დაბრუნებული არ არის. ამასთან, მისთვის უცნობია სესხი სარგებლიანი იყო არა, ხოლო გარდაცვლილი პარტნიორის გ. ქ-ის შვილის - გ. ქ--ის განმარტებით თ.ბ-ისათვის სარგებლიანი სესხის გაფორმების უფლება არ მიუცია. დადგენილია, რომ 12.06.2010-29.06.2010 წლის პერიოდის სალაროს საბუთების მიხედვით საწარმოში შესული 38 360 ლარი, 26.11.2009 წლის სასესხო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, გაცემულია საწარმოს მაშინდელ ბუღალტერზე თ. ბ-ეზე და აღნიშნული არის სესხის ძირითადი თანხა (ტომი I, ს.ფ. 372).

ამდენად, თ. ბ-ე სესხის ხელშეკრულების დადებისას მოქმედებდა, როგორც სესხის გამცემი პირების (საზოგადოების პარტნიორების) წარმომადგენელი. დადგენილია აგრეთვე, საზოგადოებისათვის სესხის გადაცემის ფაქტი, თუმცა, სარგებელზე შეთანხმება მოწმეთა წინააღმდეგობრივი ჩვენებების გამო, მხოლოდ ზ. ჭ--ს ჩვენების საფუძველზე, სასამართლომ დადასტურებულად არ ჩათვალა, შესაბამისად, გასაზიარებელი ვერ იქნება კასატორის პოზიცია სარგებლის -14 885 ლარის დაკისრების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლების არსებობის ნაწილში.

21. კასატორის ერთ-ერთი პრეტენზია 11.01.2010 წლის შედარების აქტის საფუძველზე კომპანიისათვის 342 874 ლარის დაკისრების მოთხოვნის მართებულობას შეეხება, კერძოდ, კასატორის მოსაზრებით, სასამართლოს გადაწყვეტილება 11.01.2010 წლის შედარების აქტის ბათილად ცნობის ნაწილში იმ გარემოებას დაეფუძნა, რომ საზოგადოების დირექტორი მოქმედებდა შეზღუდული უფლებამოსილების ფარგლებში. ერთგვაროვანი პრაქტიკით კი, დადგენილია, რომ თუ საზოგადოების დირექტორის მიერ დადებული გარიგებების ნამდვილობაზე მიდის დავა, მესამე პირისათვის არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს თუნდაც დირექტორის უფლებამოსილება იყოს შეზღუდული – მისთვის გარიგება ნამდვილია. აქვე, კასატორი უთითებს სსკ-ის 341-ე მუხლზე და მიაჩნია, რომ ნორმის დანაწესი რელევანტური იქნებოდა 342 874 ლარის დაკისრების მოთხოვნის ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილების მიზნებისათვის.

კასატორის პოზიციას საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს და სსკ-ის 341-ე მუხლის მიზნებისათვის განმარტავს, რომ ვალის აღიარება თავისი შინაარსითა და გამოხატვის ფორმით შეიძლება იყოს სხვადასხვა სახის, კერძოდ, კონსტიტუციური ან დეკლარაციული ხასიათის. კონსტიტუციური ხასიათის ვალის არსებობის აღიარებით ხდება ახალი ხელშეკრულების დადება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ვალის აღიარების ხელშეკრულებით დგინდება ახალი დამოუკიდებელი ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიე-ბაა, წარმოიშობა ახალი მოთხოვნა, მიუხედავად ძველი ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიე-ბაის არსებობისა თუ ნამდვილობისა. ახალი ვალდებულებითსამართლებრივი ურთიე-ბაის სამართლებრივი ძალა არ არის დამოკიდებული ძველი ვალდებულებითსამართლებრივი ურთიე-ბაის სამართლებრივ ძალასა თუ შინაარსზე. სსკ-ის 341-ე მუხლის განმარტებიდან გამომდინარე აღიარება არ უნდა უკავშირდებოდეს ძირითადი ვალდებულებიდან გამომდინარე შესრულების მოთხოვნას, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ასეთი აღიარება წარმოადგენს კაუზალურ აღიარებას (არსებული ვალდებულების შესასრულებლად ახალი ვალდებულების შესრულების ვალდებულების აღება), რაც სსკ-ის 341-ე მუხლით გათვალისწინებულ ვალის არსებობის აღიარებად ვერ იქნება მიჩნეული. განსახილველ შემთვევაში, სადავო 11.01.2010 წლის შედარების აქტი შეფასდა, როგორც შერეული ტიპის ხელშეკრულება, რომელიც მოიცავდა ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვისა და სესხის ხელშეკრულებების კომპონენტებს და წარმოადგენდა ერთი ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს, რომლის დადების იურიდიულ-ეკონომიკური ინტერესი, პალატის შეფასებით, მდგომარეობდა კომპანიის მიერ სასესხო ვალდებულების აღებაში სადავო გარიგებაში (შედარების აქტში) განსაზღვრული ოდენობითა და კრედიტორისათვის მოთხოვნის უფლების მომენტის განსაზღვრით.

რაც შეეხება კასატორის პოზიციას იმის თაობაზე, რომ დადგენილი პრაქტიკით შპს-ს დირექტორის უფლებამოსილების შეზღუდვა გავლენას ვერ მოახდენს დირექტორის მიერ დადებული გარიგებების ნამდვილობაზე მესამე პირთა მიმართ, ვერ იქნება გაზიარებული იმ თვალსაზრით და იმ ასპექტში, რომ სამეწარმეო სუბიექტის წესდებით დაწესებული შეზღუდვა გავლენას ახდენს გარიგების ნამდვილობაზე იმ შემთხვევაში თუ, იგი რეგისტრირებულია სამეწარმეო რეესტრში ან თუ ამგვარი შეზღუდვის არსებობა ცნობილი იყო სადავო გარიგების ხელშემკვრელი მხარისათვის.მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ თავდაპირველი მოსარჩელის და მისი წარმომადგენლის ბ. ფ-ისათვის იმთავითვე ცნობილი უნდა ყოფილიყო კომპანიის წესდების შინაარსი და აქედან გამომდინარე, წესდებით განსაზღვრული საზოგადოების დირექტორისა და პარტნიორთა კრების უფლებამოსილებებისა და დაწესებული შეზღუდვების თაობაზე. ამდენად, მართებულია დასკვნა, რომ 11.01.2010 წლის შედარების აქტიდან გამომდინარე თანხის დაკისრების მოთხოვნის უფლებაზე კასატორის პრეტენზიას სამართლებრივად ვარგისი საფუძველი არ გააჩნია და ამასთან, ამავე აქტის ბათილობის ნაწილში გასჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძველი სახეზე არ არის.

22. კასატორის ერთ-ერთი პრეტენზია შეეეხება თავდაპირველი მოსარჩელისათვის კომპანიის სასარგებლოდ 355 650 ლარის (95 000 + 260 650 ლარი) და 27 120 აშშ დოლარის დაკისრების უმართებულობას. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ არც ამ ნაწილშია წარმოდგენილი დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია და დადგენილად მიჩნევს, რომ კასატორის პოზიციას 95 000 ლარის დივიდენდად მიჩნევის თაობაზე ვარგისი სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნდა. მით უფრო, იმ პირობებში, როდესაც სადავო თანხის საქვეანგარიშოდ გაცემა უდავო იყო, ხოლო თანხის დივიდენდად გაცემაზე საწარმოს გადაწყვეტილება საქმეში წარმოდგენილი არ იყო.

27 120 აშშ დოლართან დაკავშირებით კი დადგენილია, რომ 03.07.2009 წელს საკრედიტო ხელშეკრულება (30.1.571) გაფორმდა სს ,,პ- სა“ და კომპანიას შორის, რომლის შესაბამისად კომპანიამ სს ,,პ- იდან“ სესხად მიიღო 30 000 აშშ დოლარი 60 თვის ვადით, წლიური 20% სარგებლის დარიცხვით. დადგენილია, რომ აღნიშნული კრედიტის მიზნობრიობას წარმოადგენდა ადმინისტრაციული შენობის (ფართის) მშენებლობის დაწყება (ტომი I, ს.ფ. 141). დადგენილია, რომ თავდაპირველი მოსარჩელის დირექტორობის პერიოდში კომპანიის ადმინისტრაციული შენობა არ აშენებულა. კრედიტიდან (30 000 აშშ დოლარი) 20 000 აშშ დოლარი და 7 120 აშშ დოლარი გაიცა ეროვნული ვალუტის შესაძენად, რაც დასტურდებოდა კომპანიის საბანკო ამონაწერით (ტომი I, ს.ფ. 152). საქმის მასალებში კი, არ იყო წარმოდგენილი მტკიცებულებები 27 120 აშშ დოლარით ეროვნული ვალუტის შეძენის თაობაზე.

ზემოაღნიშნული დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ იმ პირობებში, როდესაც უდავოდ დასტურდებოდა კომპანიის სახელით ბანკიდან კრედიტის თანხის მიღების, კრედიტის გაცემის მიზნობრიობის, აგრეთვე, 27 120 (20 000+7 120) აშშ დოლარის ეროვნული ვალუტის შესაძენად გაცემისა და ვალუტის შეძენის თაობაზე მტკიცებულებების არარსებობის ფაქტობრივი გარემოებები, აგრეთვე ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ კრედიტის მიზნობრიობის შესაბამისად არ განხორციელებულა კომპანიის ადმინისტრაციული შენობის მშენებლობა აპელანტის (მოპასუხის) მიერ მითითებული გარემოებები სადავო თანხით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადასახადების გადახდის, საბანკო კრედიტის, ხელფასებისა და კომუნალური ხარჯების დაფარვის თაობაზე, თავად აპელანტის (მოპასუხის) მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა, რომელიც მან სარწმუნოდ ვერ დაადასტურა.

260 650 ლარის დაკისრების ნაწილში დადგენილია, რომ კომპანიის უძრავი ქონების (მიწისა და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობების) რეალიზაციით მიღებული თანხის 260 650 ლარის კომპანიის საბანკო ანგარიშზე ან ნაღდი ფულის სახით კომპანიის სალაროში შეტანის ფაქტობრივი გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები საქმის მასალებში წარმოდგენილი არ იყო. მოპასუხის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ სადავო თანხის ნაწილი - 97 000 ლარი ასახული და გათვალისწინებული იყო 2009 წლის მოგების დეკლარაციაში, არ დასტურდებოდა საქმის მასალებში წარმოდგენილი წერილობითი მტკიცებულებებით და წარმოადგენდა მხოლოდ მხარის განმარტებას.

სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა აღნიშნული სადავო თანხის თაობაზე მოპასუხეთა, მათ შორის, ბუღალტრის ე-ბალივ წერილობით პოზიციაზე, რომ 2009 წლის მოგების დეკლარაციის მიხედვით ე-ბალივი შემოსავლის (310 726 ლარი) და დღგ-თი დასაბეგრი ბრუნვის (260 359 ლარი) სხვაობა, 50 366.4 ლარი, წარმოადგენს დღგ-ს დაბეგვრისგან თავისუფალ ბრუნვას (შემოსავლს). ასეთი კი, შეიძლება იყოს მხოლოდ მიწის ნაკვეთის (შენობა-ნაგებობის გარეშე) რეალიზაციით მიღებული შემოსავალი ... 2009 წლის მოგების დეკლარაციაში ე-ბალივ შემოსავალში ჩართულია უძრავი ქონების რეალიზაციით მიღებული თანხები 97 000 ლარის ოდენობით. ხოლო 97 000 ლარიდან 50 366.4 ლარის გარდა დანარჩენი თანხა ჩართულია დღგ-თი დასაბეგრ ბრუნვაში, როგორც მიწის ნაკვეთების და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების რეალიზაცია“ (ტომი V, ს.ფ. 216). სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული პოზიცია უნდა შეფასდეს როგორც მხარის (მოპასუხე მხარის) მოსაზრება, რაც დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების საპირისპირო და გამომრიცხავ მტკიცებულებად ვერ გამოდგება.

რაც შეეხება სადავო 260 650 ლარიდან 163 650 ლარზე აპელანტის პოზიციას იმის თაობაზე, რომ აღნიშნული თანხა გათვალისწინებულ და გამოკლებულ იქნა 11.01.2010 წლის შედარების აქტის გაფორმებისას, როგორც თავდაპირველი მოსარჩელის ვალდებულება, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა, ვინაიდან 11.01.2010 წლის შედარების აქტით თავდაპირველი მოსარჩელის მიმართ კომპანიის ვალდებულებად 342 874 ლარის გაანგარიშების თაობაზე მტკიცებულებები საქმის მასალებში წარმოდგენილი არ იყო.

23. ამდენად, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც, საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სარგებლის დაკისრების, ვალის არსებობის აღიარების და გარიგების ბათილობის სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით არსებობს მყარად დადგენილი სასამართლო პრაქტიკა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც, მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

VII. სასამართლო ხარჯები:

24. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 6000 ლარის 70% - 4200 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. დ- ფ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს - დ- ფ-ეს უკან დაუბრუნდეს მ- ა-–ის მიერ 2016 წლის 29 მარტს საგადახდო დავალება N1 გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან (6000 ლარი) 4200 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ნ. ბაქაქური

ბ. ალავიძე