საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ას-1224-1149-2015 20 მაისი, 2016 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

ეკატერინე გასიტაშვილი (მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვა

სხდომის მდივანი - ლელა სანიკიძე

პირველი კასატორი – თ. ნ-ე (მოსარჩელე)

წარმომადგენელი - შ. ხ-ე, პ. ლ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს "მ-ი", შპს "მ-ი", კს "ს-ი" (მოპასუხეები)

წარმომადგენელი - ი. ბ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე –სს "კ-ი" (მოპასუხე)

წარმომადგენელი - მ. ვ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე - დ. კ-ი (მოპასუხე)

წარმომადგენელი - შ. მ-ი

მეორე კასატორი - შპს "მ-ი", შპს "მ-ი", კს "ს-ი" (მოპასუხეები)

მოწინააღმდეგე მხარე – თ. ნ-ე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 2 ოქტომბრის განჩინება

პირველი კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

მეორე კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 4 იანვრის დადგენილებით დაფუძნდა შპს „მ-ი“ /ს.ნ. …/ (შემდეგში: პირველი საწარმო ან შპს, თავდაპირველი მოიჯარე), რომლის დამფუძნებელს და საწესდებო კაპიტალის 52.5 % წილის მფლობელ პარტნიორს წარმოადგენდა თ. ნ-ე (შემდეგში: მოსარჩელე, პირველი საწარმოს 52.5 % წილის მფლობელი პარტნიორი ფიზიკური პირი, 52,5% წილის დამთმობი ფიზიკური პირი ან პირველი კასატორი).

2. პირველ საწარმოსა და სს „ფ-ს“ (შემდეგში ნავსადგური, მეიჯარე) შორის, 2003 წლის 19 ივლისს, გაფორმდა იჯარის ხელშეკრულება (შემდეგში საიჯარო კონტრაქტი) 10 წლით, რომლის საფუძველზე ნავსადგურმა # 5 ნავმისადგომი (ტერმინალი) იჯარით გადასცა პირველ საწარმოს (იხ. საიჯარო კონტრაქტი - ტ.2, ს.ფ.21-56). 2005 წლის 08 თებერვალს, საიჯარო კონტრაქტში, მხარეებმა შეიტანეს ცვლილება და ხელშეკრულების მოქმედების ვადად განისაზღვრა 25 წელი (იხ. ტ.2, ს.ფ. 58 – 64; საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში სსკ, 581-ე, 582-ე მუხლები).

3. 2006 წლის 30 ოქტომბერს პირველი საწარმოს 52.5 % წილის მფლობელი პარტნიორის ძმამ - ნ. ნ-ემ (ტ.2, ს.ფ. 68-69) და დ. კ-მა (შემდეგში თავდაცვის ყოფილი მინისტრი) დააფუძნეს შპს „ლ-ი“, თითოეული პარტნიორის წილი 50 %-ით განისაზღვრა (ტ.2,ს.ფ. 66-67).

4. პირველი საწარმოს პარტნიორთა კრების 2011 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილებით, ამავე საწარმოს, 52.5 % წილის მფლობელ პარტნიორს ნება დაერთო, კუთვნილი წილი დაეთმო კომანდიტური საზოგადოების „ს-ი“ (შემდეგში კს ან 52,5 % წილის მიმღები ან შემძენი საწარმო) სასარგებლოდ; ამავე კრებაზე, ბათილად ჩაითვალა ადრე მიღებული გადაწყვეტილება 52.5 % წილის მფლობელი პარტნიორის წილის გასხვისებაზე; ასევე, პარტნიორებმა გადაწყვიტეს, დივიდენდები განაწილებულიყო, თავისუფალი სახსრების ფარგლებში, შემდეგი წყაროებიდან: სალარო, ბანკი და დებიტორული დავალიანებები (2011 წლის 31 იანვრის მდგომარეობით); პირველი საწარმოს 52.5 % წილის მფლობელმა პარტნიორმა, წილის შემძენი საწარმოს (კს) სასარგებლოდ, უარი განაცხადა 2011 წლის 1 თებერვლიდან მისაღებ შემოსავლებზე, ხოლო მისი კუთვნილი დივიდენდის გაანგარიშება მხოლოდ 2011 წლის 30 იანვრის ჩათვლით უნდა მომხდარიყო (იხ. პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილება - ტ.2, ს.ფ. 230-234).

5. 2011 წლის 7 თებერვალს, სანოტარო წესით, გაფორმდა წილის დათმობის ხელშეკრულება (სსკ-ის 198-ე, 199-ე მუხლები), რომლის საფუძველზე პირველი საწარმოს 52.5 % წილის მფლობელი პარტნიორმა (იხ. ამ განჩინების პირველი პუნქტი) კუთვნილი წილი 1050 (ათი ათას ორმოცდაათი) ლარად გაასხვისა კს - ზე ამასთან, ხელშეკრულებაში გაკეთებულია დათქმა, რომ წილის მიმღები აძლევდა უფლებას წილის დამთმობს, მიეღო მხარეთა მიერ შეთანხმებული აუდიტის მიერ, საწარმოში 2011 წლის 31 იანვრის ჩათვლით დაფიქსირებული წმინდა მოგების 52,5 % (ტ.2, ს.ფ.141-143).

6. 2011 წლის 07 თებერვლის ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ, წილის შემძენი კს მეწარმეთა და არასამეწარმეო იურიდიული პირების რეესტრში (შემდეგში სამეწარმეო რეესტრი) დარეგისტრირდა 52,5 % წილის მფლობელ პარტნიორად პირველ საწარმოში; მასთან ერთად, იმავდროულად, პირველი საწარმოს დამფუძნებელ პარტნიორებს წარმოადგენდნენ: გ. კ-ი - 5%; ო-იმ - 5%; ვ. ფ–ი - 5%; ზ. ვ-ა - 1.75%, თ. ჩ-ი - 17%; გ. კ-ა - 3,5%; თ. ჯ-ა - 6%, რ. გ-ე - 2.5%, ზ. გ-ა - 1.75% (იხ. ტ.2, ს.ფ.18).

7. პირველი საწარმოს (იხ. ამ განჩინების პირველი პუნქტი) დამფუძნებელმა პარტნიორებმა დააფუძნეს ახალი შპს - „მ-ი“ (შემდეგში მეორე საწარმო ან შპს, მეორე მოიჯარე), რომელიც სამეწარმეო რეესტრში დარეგისტრირდა 2011 წლის 24 თებერვალს. მეორე საწარმოს დამფუძნებლები არიან წინამდებარე განჩინების მე-6 პუნქტში მითითებული ცხრა ფიზიკური პირი (ცხრავე ფიზიკური პირი 04.01.2000 წელს პირველი საწარმოს დამფუძნებელი იყო 52,% 5- ის მფლობელ ფიზიკურ პირთან ერთად) და კს (იხ. ტ.2, ამონაწერი სამეწარმეო რეესტრიდან -ს.ფ.145). ამჟამად ამ განჩინების მე-4 პუნქტში მითითებული კს - ის 52,5 %-ის წილის მესაკუთრეს წარმოადგენს შპს „ტ-ი“, მაგრამ მოპასუხეს, მეორე საწარმოს დაფუძნება კს - ის 52,5 % წილით, სადავოდ არ გაუხდია (იხ. პირველი ინსტანციის სასამართლოს უდავო ფაქტობრივი გარემოებები, ტ.3, ს.ფ. 280).

8. 2011 წლის 17 მარტს ნავსადგურს, პირველ საწარმოსა და მეორე საწარმოს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, ნავსადგურსა და პირველ მოიჯარეს შორის, 2003 წლის 19 ივლისს ხელმოწერილი №5 ტერმინალის საიჯარო კონტრაქტის (იხ. ამ განჩინების მე-2 პუნქტი) დამატება №2, რომლის შესაბამისად, საიჯარო კონტრაქტში, პირველ საწარმოს ჩაენაცვლა მეორე საწარმო (იხ. 2011 წლის 17 მარტის ხელშეკრულება - ტ.2, ს.ფ. 147-150 ).

9. მეორე დღესვე, 2011 წლის 18 მარტს, პირველ საწარმოსა და მეორე საწარმოს შორის გაფორმდა იჯარის ხელშეკრულება, რომლითაც ამ უკანასკნელს იჯარით გადაეცა ხელშეკრულებაში მითითებული ძირითადი საშუალებები (იხ. იჯარის ხელშეკრულება - ტ.2, ს.ფ. 151-156).

10. შპს „ს---ს“ მიერ 2011 წლის 10 აპრილს მომზადებული აუდიტორული დასკვნით (შემდეგში აუდიტორული დასკვნა) დადგინდა, რომ 2010 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, პირველი საწარმოს გაუნაწილებელი მოგების ნაშთი შეადგენდა 3 742 611,66 ლარს. 2010 წლის განმავლობაში, წინა წლების მოგების ანგარიშში, დივიდენდად ყველა პარტნიორზე თანაბარწილად განაწილდა 1 000 000 ლარი, რის შედეგადაც წინა წლების შედეგებით, გაუნაწილებელი მოგება განისაზღვრა 2 742 611 ლარით. 2010 წლის განმავლობაში საწარმოს ერთობლივმა შემოსავალმა (დღგ-ს გარეშე) შეადგინა 18 369 318 ლარი, ხოლო ამ შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯი იყო 14 520 662 ლარი, ხარჯი საგადასახდო მოგების გადასახადზე იყო - 584 104 ლარი, ხოლო გადავადებული მოგების გადასახადის ანარიცხი - 28 980 ლარი, რისი გათვალისწინებითაც, 2010 წლის შედეგებით, დივიდენდად გასანაწილებელი წმინდა მოგება განისაზღვრა 3 235 572 ლარით. 2011 წლის იანვრის თვის შედეგებით, წმინდა მოგება განისაზღვრა 435 931 ლარით. საბოლოოდ კი, აუდიტის დასკვნის შედეგად, დადგინდა, რომ 2011 წლის 1 თებერვლის მდგომარეობით, გაუნაწილებელი მოგება შეადგენდა 3 210 476 ლარს (იხ. აუდიტორული დასკვნა ტ.2., ს.ფ. 215-222).

11. 2011 წლის 28 აპრილს, პირველი საწარმოს პარტნიორთა კრებამ (ამ დროისათვის საწარმოს 52,5 % წილის მფლობელია უკვე კს - იხ. ამ განჩინების მე-5, მე-6 პუნქტები) გადაწყვიტა, პირველი შპს-ის, 2011 წლის 31 იანვრის მდგომარეობით, გაუნაწილებელი მოგება - 3 210 467 ლარი, დივიდენდის სახით, განაწილებულიყო, მათ შორის, მოსარჩელეზე (იხ. ამ განჩინების პირველი პუნქტი) 52,5 % (იხ. საწარმოს პარტნიორთა 28.04.2011წ. კრების ოქმი - ტ.2, ს.ფ. 223-225). შესაბამისად, 2011 წლის 07 თებერვლის წილის გასხვისების ხელშეკრულებისა და 28.04.2011წ. პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილების საფუძველზე, მოსარჩელეზე საწარმოს სალაროდან, ნაღდი ფულის სახით, 2011 წლის 29 აპრილს, გაიცა 1 301 220,42 ლარი, იმავე დღეს, მოსარჩელის ანგარიშზე გადაირიცხა 300 000 ლარი.

12. პირველი საწარმოს მიერ 2013 წლის 25 იანვარს გაცემული ცნობის (მფ # 2-001-01-ქ) მიხედვით, 2010 წლის განმავლობაში, ტვირთების გადამუშავების შედეგად, ამავე საწარმოს მიერ დივიდენდის სახით მიღებულმა გასანაწილებელმა მოგებამ შეადგინა 2 092 283 ლარი, საიდანაც 52.5% წილის მფლობელმა პარტნიორმა (მოსარჩელემ) მიიღო 1 043 526,16 (ერთი მილიონ ორმოცდასამი ათას ხუთას ოცდაექვსი ლარი და თექვსმეტი თეთრი) ლარი (ტ.2, ს.ფ. 144).

13. საწარმოს დირექტორის 2013 წლის 30 მაისის ცნობით, ასევე, დასტურდება, რომ 2010 წლის 26 ოქტომბერს მოსარჩელეზე გაიცა დივიდენდი 1 597 818,74 ლარი, საიდანაც, სალაროდან 2010 წლის 26 ოქტომბერს გაიცა 1 326 675 ლარი, ხოლო 2011 წლის 7 თებერვალს - 271 143,74 ლარი (იხ. ტ.2, პირველი შპს-ის მიერ გაცემული ცნობა - ს.ფ.226, სალაროს გასავლის ორდერი - ს.ფ. 227; საგადახდო დავალებები - ს.ფ. 228-230;).

14. საწარმოს 52.5 % წილის მფლობელმა ფიზიკურმა პირმა, 2013 წლის 7 მარტს, განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს, რომელშიც მიუთითა ამ განჩინების 1-13 პუნქტებში დასახელებული ფაქტობრივი გარემოებები და აღნიშნა, რომ 2010 წლიდან დაიწყო მისი მიზანმიმართული დევნა და დაშინება თავდაცვის ყოფილმა მინისტრმა (იხ. ამ განჩინების მე-3 პუნქტი). მოსარჩელემ, წინასასარჩელო უზრუნველყოფის სახით, სსსკ-ის 191-ე, 198-ე მუხლის მეორე ნაწილის „ა“ და „ბ“ პუნქტებზე დაყრდნობით, მოითხოვა, დაყადაღებულიყო მოპასუხის - კს სახელზე რიცხული 52,5% წილი პირველი შპს - ის (იხ. ამ განჩინების პირველი პუნქტი) კაპიტალში, დაყადაღებულიყო მოპასუხის მეორე შპს - ის (იხ. ამ განჩინების მე-7 პუნქტი) მოძრავი ქონება და საბანკო ანგარიშები, დაყადაღებულიყო მოპასუხის - თავდაცვის ყოფილი მინისტრის (იხ. ამ განჩინების მე-3 პუნქტი) სახელზე რიცხული უძრავი ქონებები; ამავე განცხადებით, მოსარჩელემ მოითხოვა, აკრძალვოდა მეორე შპს-ას, 2011 წლის 17 მარტს და 18 მარტს (იხ. ამ განჩინების 8-9 პუნქტები) დადებული ხელშეკრულებებით, მისი უფლებების მესამე პირებისათვის გადაცემა და უფლებრივად დატვირთვა.

[თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 11 მარტის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა სარჩელის აღძვრამდე, მისი უზრუნველყოფის მოთხოვნით, მოსარჩელის მიერ შეტანილი განცხადება (იხ. ტ.1, ს.ფ. 90-94, განჩინება საქმეზე # 2/188663-13), რაც იმავე სასამართლოში გასაჩივრების შემდეგ, 2013 წლის 22 მარტის განჩინებით, ნაწილობრივ დააკმაყოფილა სასამართლომ და ყადაღა დაედო კს-ის კუთვნილ 52,5% წილს პირველ შპს-ში, ხოლო დანარჩენ ნაწილში უარყოფილი საჩივარი, საქმის მასალებთან ერთად, განსახილველად გადაეგზავნა სააპელაციო სასამართლოს (იხ. ტ.1, ს.ფ. 106- 114).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 22 აპრილის განჩინებით (იხ. ტ.1., ს.ფ. 119-136) მოსარჩელის საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა გასაჩივრებული 11.03.2013წ. განჩინება განმცხადებლის საჩივრის უარყოფილ ნაწილში და, ახალი განჩინების მიღებით, დაკმაყოფილდა განმცხადებლის მოთხოვნა. სააპელაციო სასამართლომ 2013 წლის 23 აპრილს გასცა სააღსრულებო ფურცელი (ტ.1, ს.ფ.137-138).

სააპელაციო სასამართლოს 2015 წლის 22 აპრილის განჩინებაზე კერძო საჩივარი შეიტანა მეორე შპს-ის წარმომადგენელმა, რომელმაც სსსკ-ის 1971, 414-415 მუხლების საფუძველზე, მოითხოვა განჩინებისა და სააღსრულებო ფურცლის გაუქმება იმ ნაწილში, რომლებითაც ყადაღა დაედო კერძო საჩივრის ავტორი საწარმოს მოძრავ ქონებებს, საბანკო ანგარიშებს და საწარმოს აეკრძალა 2011 წლის 17 მარტს და 18 მარტს დადებული ხელშეკრულებების საფუძველზე, მისი უფლებების მესამე პირებისათვის გადაცემა და უფლებრივად დატვირთვა.

სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 10 მაისის განჩინებით მეორე შპს -ის კერძო საჩივარი, სსსკ-ის 1971, 1972, 372-ე, 419-ე, 420-ე მუხლებზე დაყრდნობით, დაუშველბლად იქნა ცნობილი იმ მოტივაციით, რომ ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოს (მოცემულ შემთხვევაში, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს) განჩინება გასაჩივრებას არ ექვემდებარებოდა და კერძო საჩივარი საქმის მასალებთან ერთად გადაიგზავნა უზენეს სასამართლოში (იხ. ტ.1, ს.ფ.168-170).

კერძო საჩივრის შეტანის დღესვე, 2013 წლის 01 მაისის განცხადებით მეორე შპს-ამ მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული 22.04.2013წ. განჩინების განმარტება, რაც, ასევე არ დაკმაყოფილდა იმავე სასამართლოს 2013 წლის 10 მაისის განჩინებით (იხ. ტ.1, ს.ფ.171-174).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო სამეთა პალატის 2013 წლის 15 ივლისის განჩინებით მეორე შპს-ის კერძო საჩივარი სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 22 აპრილის განჩინების განმარტებაზე დაკმაყოფილდა, გაუქმდა გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს (იხ. ტ.1,213-220).

სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 7 ოქტომბრის განჩინებით მეორე შპს - წარმომადგენლის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 22 აპრილის განჩინების სარეზოლუციო ნაწილების მე-3 და მე-4 პუნქტები განიმარტა იმგვარად, რომ სარჩელის უზრუნველყოფის მიზნით, ერთობლიობაში 2 300 000 ლარის უზრუნველსაყოფად, ყადაღა დაედო თავდაცვის ყოფილი მინისტრის სახელზე რიცხულ რამდენიმე უძრავ ქონებას; მეორე შპს-ის საბანკო ანგარიშებს კონკრეტლ საბანკო დაწესებულებებში (იხ. ტ.1, ს.ფ. 231).

მოსარჩელემ, 2013 წლის 29 ნოემბერს, კერძო საჩივარი წარადგინა საკასაციო სასამართლოში, მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 7 ოქტომბრის განჩინების გაუქმება და მეორე შპს-ის შუამდგომლობის უარყოფა (იხ. ტ.1, ს.ფ. 251-260).

საკასაციო სასამართლოს 2014 წლის 5 თებერვლის განჩინებით დაკმაყოფილდა მოსარჩელის კერძო საჩივარი, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 7 ოქტომბრის განჩინება და მეორე შპს-ის განცხადება იმავე სასამართლოს 2013 წლის 22 აპრილის განჩინების განმარტების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა].

15. მოსარჩელემ 2013 წლის 7 მაისს აღძრა სარჩელი (იხ. სარჩელი- ტ.2, ს.ფ.1-17), რომლის ფასი განსაზღვრა 2 300 000 ლარით, ხოლო დაზუსტებული სარჩელით (იხ. ტ.2, ს.ფ. 358-378) მოითხოვა 8 503 030 ლარი; მოპასუხეებად დაასახელა ხუთი პირი: პირველი შპს (იხ. განჩინების პირველი პუნქტი), მეორე შპს (იხ. განჩინების მე-7 პუნქტი), კს (იხ. განჩინების მე-4 პუნქტი), ნავსადგური (იხ. განჩინების მე-2 პუნქტი) და თავდაცვის ყოფილი მინისტრი (იხ. განჩინების მე-3 პუნქტი). სასარჩელო მოთხოვნები და თითოეულის სამართლებრივი საფუძველი შემდეგნაირად ჩამოყალიბდა:

1. მოსარჩელესა და კს-ს შორის 07.02.2011წ. დადებული პირველი შპს -ის 52,5 % - ის წილის დათმობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა და ამავე საწარმოში მოსარჩელის 52,5 % წილის მეასკუთრედ ცნობა (სსკ-ის 54-ე, 85-ე მუხლები);

2. ნავსადგურს, პირველ შპს-ას და მეორე შპს-ას შორის 17.03.2011 წ. დადებული საიჯარო კონტრაქტის # 2 დამატებისა და 18.03.2011წ. პირველ შპს-სა და მეორე შპს-ას შორის დადებული იჯარის ხელშეკრულების (იხ. ამ განჩინების 8-9 პუნქტები) ბათილად ცნობა (სსკ-ის 54-ე მუხლი, მეწარმეთა კანონის 47-ე მუხლის პირველი, მეორე პუნქტები);

3. მოსარჩელის სასარგებლოდ, მოპასუხეებისათვის - თავდაცვის ყოფილ მინისტრი და მეორე შპს - სოლიდარულად 3 995 642 ლარის გადახდის დკისრება(სსკ-ის 983-ე, 992-ე მუხლები).

16. მოპასუხეებმა არ ცნეს სარჩელი. კს-ამ, პირველმა და მეორე შპს - ებმა წარადგინეს მოსარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილების გამომრიცხავი შესაგებელი, სადაც მიუთითეს, რომ 07.02.2011წ. წილის დათმობის ხელშეკრულებით, კს-ზე გადავიდა ყველა ის უფლება-მოვალეობა, რაც დასათმობ წილს გააჩნდა, ამასთან, სამეწარმეო რეესტრში პირველი საწარმოს 52,5%-ის მფლობელად კს-ის დარეგისტრირების შემდეგ, ამ უკანასკნელზე გადავიდა პირველ საწარმოში მოგების მიღების უფლება. მას შემდეგ, რაც კს-ამ მიიღო პირველ საწარმოში მოგების მიღების უფლება, მოსარჩელეს გადაუხადა 1 601 202,40 ლარი, რაც იმაზე მიუთითებდა, რომ წილი გაიყიდა არა ნომინალურ ღირებულებად, არამედ 1 601 220,40 ლარს +1050 ლარი; მოსარჩელის მითითება იძულებაზე სრულიად დაუსაბუთებელი იყო, წილის გასხვისება ადრეც სურდა მოსარჩელეს, ხოლო 30.10.2011 წ. პარტნიორთა კრებას ყველა პარტნიორი ესწრებოდა, სადაც მოსარჩელემ წარადგინა განაცხადება მისი კუთვნილი წილის გასხვისების თაობაზე, ხოლო პარტნიორებმა ნება დართეს 52,5% მფლობელ პარტნიორს წილი გაესხვისებინა კს-ზე (იხ. ტ. 2, ს.ფ.199-210); ნავსადგურის შესაგებელში (ტ.2, ს.ფ. 246-254) დაფიქსირებულია პოზიცია 17.03.2011წ. საიჯარო კონტრაქტის დამატების თაობაზე და ამ ნაწილში მოპასუხეს უსაფუძლოდ მიაჩნია სასარჩელო მოთხოვნა. თავდაცვის ყოფილი მინისტრის შესაგებელში მითითებულია, რომ სასარჩელო მოთხოვნა აბსურდულია ამ მოპასუხის წინააღმდეგ, დაუსაბუთებელია ორ სუბიექტს შორის არსებული სახელშეკრულებო ურთიერთობის დაკავშირება ყოფილ მინისტრთან (ტ.2, ს.ფ.316-325).

17.თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილებით (ტ.3, ს.ფ. 274-292):

1. სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ;

2. ბათილად იქნა ცნობილი მოსარჩელესა და კს-ას შორის 2011 წლის 7 თებერვალს დადებული ხელშეკრულება პირველი შპს-ის 52,5% წილის დათმობის შესახებ;

3. მოსარჩელეს საკუთრებაში დაუბრუნდა პირველი შპს-ის საწესდებო კაპიტალის 52,5 % წილი;

4. ბათილად იქნა ცნობილი ნავსადგურს, პირველ შპს-სა და მეორე შპს-ას შორის, 2011 წლის 17 მარტს გაფორმებული, ნავსადგურსა და პირველ შპს-ას შორის, 2003 წლის 19 ივლისს ხელმოწერილი, ნავსადგურის # 5 ტერმინალის საიჯარო კონტრაქტის დამატება # 2;

5. ბათილად იქნა ცნობილი პირველ შპს-სა და მეორე შპს-ას შორის 2011 წლის 18 მარტს გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულება;

6. ამავე გადაწყვეტილებით, სასამართლომ მხარეთა შორის გაანაწილა სახელმწიფო ბაჟი, ასევე, გააუქმა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 23 აპრილის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება (იხ. ტ.3, ს.ფ.291).

18. საქალაქო სასამართლომ გადაწყვეტილებაში იმსჯელა სსკ-ის 54-ე, 319-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ ზოგადად, ხელშეკრულების დადებით, მისი მონაწილე მხარეები სარგებელს უნდა იღებდნენ, განსახილველ საქმეში კი, სადავო გარიგება, სამეწარმეო საზოგადოებაში წილის გასხვისების შესახებ, არ შეესაბამებოდა გონივრულობის სტანდარტებს და ეწინააღმდეგებოდა სახელშეკრულებო თავისუფლების პრინციპს - მხარეებმა დადონ მათთვის ხელსაყრელი გარიგებები. სასამართლოს შეფასებით, მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ საწარმოში კუთვნილი წილის გასხვისების ხელშეკრულებით, რაიმე სარგებლის მიღების ფაქტი არ დასტურდებოდა. გარიგებით გამყიდველმა მიიღო წილის ნომინალური ღირებულება და დივიდენდი, რომლის მიღების უფლება, მას ისედაც გააჩნდა.

19. საქალაქო სასამართლომ, სახელშეკრულებო თავისუფლების პრინციპიდან გამომდინარე, აღნიშნა, რომ ხელშეკრულების დადება და მისი შინაარსის ჩამოყალიბება უნდა ატარებდეს კეთილსინდისიერ ხასიათს, არ უნდა იყოს კანონსაწინააღმდეგო და არ უნდა არღვევდეს მორალურ პრინციპებს. სასამართლოს შეფასებით, მოსარჩელესა და მოპასუხე კს-ს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით არ დგინდებოდა მყიდველის რაიმე ვალდებულება, გარდა იმისა, რომ გადაეხადა 1050 ლარი, მაშინ, როდესაც, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დგინდებოდა, რომ გასხვისებული წილის ღირებულება დაახლოებით 4 507 388 ლარი იყო. გარიგების თანახმად, ერთადერთი, რაც მყიდველს უნდა უზრუნველეყო, ის იყო, რომ აუდიტის დასკვნის შესაბამისად, გაეცა გაუნაწილებელი დივიდენდი და იმ შემთხვევაში, თუ აუდიტი დაადგენდა, რომ საწარმოს არ გააჩნდა გაუნაწილებელი მოგება, მყიდველს რაიმე სხვა თანხის გადახდის ვალდებულება არ წარმოეშობოდა. სასამართლომ, ხელშეკრულების შინაარსის ანალიზის შედეგად, მიიჩნია, რომ გარიგება გამყიდველისათვის კაბალური იყო და ის სცილდებოდა მორალურ სტანდარტებს.

20. სასამართლომ განმარტა, რომ ამორალური გარიგების დროს, დავის ობიექტური ფაქტორები გადასწონის სუბიექტურს. ეს ის შემთხვევაა, როდესაც ობიექტური ფაქტორები წინააღმდეგობაში მოდის სამართლის პრინციპებთან. ამ დროს მნიშვნელოვანია, რომ გადაწყვეტილება მიღებული იქნეს გონივრულობის, ჯეროვანების პრინციპიდან გამომდინარე. როდესაც გარიგება არღვევს კეთილსინდისიერი ქცევის პრინციპს, ამ დროს ობიექტური კრიტერიუმები სჯაბნის სუბიექტურს.

21. საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ განსახილველ დავაში, მოსარჩელესა და მოპასუხე კს-ს შორის 07.02.2011წ. დადებული ხელშეკრულება პირველი შპს-ის 52,5% წილის დათმობის შესახებ, არღვევდა მორალურ სტანდარტებს, ვინაიდან სახეზე იყო თვალშისაცემი შუსაბამობა შესრულებასა და საპასუხო შესრულებას შორის და ამ ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობები იმაზე მიუთითებდა, რომ სარგებლის მიმღები დასაძრახი მოტივებით მოქმედებდა და მყიდველმა შეგნებულად თუ შეუგნებლად გამოიყენა გამყიდველის ისეთი მდგომარეობა, რამაც ეს უკანასკენლი აიძულა, დაედო მისთვის არახელსაყრელი გარიგება.

22. სასამართლომ ისიც აღნიშნა, რომ პირის მიერ, რომელიც წარმატებული ბიზნესის მფლობელია, საიდანაც სოლიდური შემოსავალი გააჩნია, ქონების გასხვისება მინიმალურ ფასად, გონივრულობას იყო მოკლებული, მით უმეტეს, ისეთ ვითარებაში, როდესაც მხოლოდ 2011 წლის იანვრის თვეში, საწარმოს წმინდა მოგებამ შეადგინდა 453 931 ლარი, წილი კი იმავე წლის 7 თებერვალს გასხვისდა.

23. სასამართლომ მტკიცების ტვირთის განაწილების სტანდარტის გათვალისწინებით, ის გარემოებაც შეაფასა, რომ საწარმოს წილის შემძენმა კს-ამ ვერ წარადგინა მისი კეთილსინდისიერების დამადასტურებელი მტკიცებულებები, რაც ამგვარი კაბალური გარიგების დადების დროს, სწორედ მოპასუხის კუთვნილი მტკიცების საგანი იყო.

24. საქალაქო სასამართლომ სსკ-ის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნტზე მითითებით, ბათილ გარიგებებად მიიჩნია 17.03.2011წ. და 18.03.2011წ. ხელშეკრულებები (იხ. ამ განჩინების მე-8 და მე-9 პუნქტები), რომელთა ბათილად ცნობის გარეშე, დაირღვეოდა დასახელებული ნორმის არსი - ქონების რესტიტუცია. სასამართლოს მსჯელობით, საწარმოს 52,5 % წილის დაბრუნების შემთხვევაში, მოსარჩელეს ვერ დაუბრუნდებოდა ის ქონება, რაც გადასცა მყიდველს, რადგან სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საწარმოს, პარტნიორების შეგნებული მოქმედების შედეგად, აღარ გააჩნია შემოსავლის წყარო, გარდა 18.03.2011წ. იჯარის ხელშეკრულებიდან მისაღები ქირისა. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით, მოსარჩელის სხვა მოთხოვნები არ დაკმაყოფილდა.

25. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, მოსარჩელემ ნაწილობრივ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით, სარჩელის უარყოფილ ნაწილში (იხ. მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი - ტ.3., ს.ფ. 301-312); ასევე, სააპელაციო პრეტენზიები წარადგინეს მოპასუხეებმა:

25.1. ნავსადგურმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილებულ ნაწილში (ნავსადგურს, პირველ და მეორე შპს-ებს შორის 2011 წლის 17 მარტს გაფორმებული, # 2 დამატების გაუქმება, შესაბამისად, დაკისრებული სახელმწიფო ბაჟიც - იხ.ტ.4, ს.ფ. 3-14);

25.2. კს-ამ, პირველმა შპს-ამ და მეორე შპს-ამ მოითხოვეს გადაწყვეტილების იმ ნაწილის გაუქმება, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი მოსარჩელესა და კს-ას შორის, 2011 წლის 7 თებერვალს, ხელმოწერილი წილის დათმობის ხელშეკრულება და მოსარჩელეს დაუბრუნდა საწარმოს 52,5 % წილი; მითითებულმა სამმა მოპასუხემ გადაწყვეტილება გაასჩივრა 17.03.2011 წლის კონტრაქტის # 2 დამატების გაუქმების ნაწილშიც, 18.03.2011წ. პირველ შპს-სა და მეორე შპს-ას შორის გაფორმებული საიჯარო ხელშეკრულების გაუქმების ნაწილშიც, ასევე, მოპასუხეთათვის დაკისრებული სახელმწიფო ბაჟის ნაწილშიც(ტ.4, ს.ფ.39-58).

26. პირველ საწარმოში 52,5% -ის მფლობელი პარტნიორი ფიზიკური პირის სააპელაციო საჩივრის მოტივები:

26.1 მოსარჩელემ წარადგინა არაერთი მტკიცებულება, რომელიც მიუთითებდა იმ გარემოებაზე, რომ 07.02.2011წ. ხელშეკრულებას (იხ. ამ განჩინების მე-5 პუნქტი) მოსარჩელემ მასზე განხორციელებული იძულებისა და ზეწოლის შედეგად მოაწერა ხელი. სადავო ხელშეკრულებაზე ხელმოწერა თავდაცვის ყოფილი მინისტრის მხრიდან იძულების პირობებში რომ განხორციელდა, მოსარჩელის მტკიცებით, დასტურდებოდა შემდეგი გარემოებებით:

26.1.1. მოწმე ლ. ჭ-ემ თავის ჩვენებაში პირდაპირ დაადასტურა, რომ 2010 წლის სექტემბერში მოსარჩელესა და თავდაცვის ყოფილი მინისტრის შეხვედრისას, ეს უკანასკნელი ემუქრებოდა მოსარჩელეს და მოითხოვდა წილების გადაფორმებას;

26.1.2. საქმეზე გამოთხოვილი სისხლის სამართლის საქმეზე დაკითხული მოწმე ი. ნ-ის 24.01.2013წ. დაკითხვის ოქმის თანახმად, იგი, თავდაცვის ყოფილი მინისტრის დავალებით, წარმოადგენდა კომპანია „დ-ს“ 29.10.2010წ. ხელშეკრულების ხელმოწერისას. საქმეში წარმოდგენილი ამონაწერით შპს „ლ-ის“ სარეგისტრაციო მონაცემების მიხედვით, ყოფილი მინისტრი საწესდებო კაპიტალში 50%-ის მფლობელია;

26.1.3. მოწმედ დაკითხულმა გ. ქ-ემ აღნიშნა, რომ მოსარჩელეზე მეთვალყურეობა განპირობებული იყო მასზე შესაძლო თავდასხმით, თუმცა, მან ვერ მიუთითა, ვინ გასცა აღნიშნული დავალება, ვერც რაიმე დოკუმენტი წარადგინა აღნიშნული მეთვალყურეობის დაწესების საფუძვლების მითითებით. ამასთან, მოწმედ დაკითხულმა ჯ. ი-მა და ლ. კ-მ თავის ჩვენებებში აღნიშნეს, რომ მოსარჩელზე ოპერატიული დეპარტამენტის თანამშრომლების მეთვალყურეობა ატარებდა არა პიროვნების დაცვის, არამედ მასზე ფსიქოლოგიური ზემოქმედების ხასიათს. ასევე მოწმეებად დაკითხულმა გ. პ-მა და პ. წ-ამ დაადასტურეს, რომ მოსარჩელეზე ნამდვილად ხორციელდებოდა ფსიქოლოგიური ზემოქმედება და ადგილი ჰქონდა მიზანმიმართულ დაშინებას;

26.1.4. სსკ-ის 976-ე მუხლის პირველ პუნქტსა და 983-ე მუხლზე დაყრდნობით, ბათილად იქნა ცნობილი 2011 წლის 07 თებერვლის, 17 მარტის და 18 მარტის ხელშეკრულებები. აღნიშნული გარიგებების საფუძველზე განხორციელდა როგორც მოსარჩელის წილის უკანონო დათმობა, ასევე, უკანონო გარიგებებით შეძენილი უფლებების გამოყენების შედეგად, მეორე შპს-ის მიერ შემოსავლის მიღება; 07.02.2011წ. გარიგების არარსებობის პირობებში, შეუძლებელი გახდებოდა 2011 წლის 17 მარტისა და 18 მარტის ხელშეკრულებებით განპირობებული სახელშეკრულებო ურთიერთობების წარმოშობა. ამდენად, მეორე შპს-ამ მიიღო ის შემოსავალი, რომლის მიღების სამართლებრივ წყაროს წარმოადგენდა 07.02.2011წ. გარიგება. შესაბამისად, მეორე შპს უსაფუძვლოდ გამდიდრდა მოსარჩელის და არა პირველი შპს -ის ხარჯზე;

26.1.5. მოსარჩელის მტკიცებით, საქმეში არსებული მტკიცებულებებით დასტურდებოდა, რომ მისთვის მიყენებული ზიანი, მიუღებელი შემოსავლის სახით, გამოწვეული იყო თავდაცვის ყოფილი მინისტრის მიერ ჩადენილი დანაშაულებრივი ქმედებით - დელიქტით. შესაბამისად, ყოფილი მინისტრი, სსკ-ის 992-ე მუხლის საფუძველზე, ვალდებული იყო, ანაზღაურებინა მიყენებული ზიანი;

27. ნავსადგურის სააპელაციო საჩივარი ეფუძნება შემდეგს:

27.1. სასამართლომ კს-სა და მოსარჩელეს შორის 07.02.2011წ. დადებული წილის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველზე, ასევე, ბათილად ცნო ნავსადგურს, პირველ შპს-სა და მეორე შპს-ას შორის 2011 წლის 17 მარტს გაფორმებული საიჯარო ხელშეკრულების დამატება #2 (იხ. ამ განჩინების მე-8 პუნქტი) .

27.2. ნავსადგურისათვის, ხელშეკრულების დადების მომენტში, უცნობი იყო ყველა ის გარემოება, რაც გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაშია აღწერილი. ნავსადგური არ წარმოადგენს ამ ურთიერთობის მხარეს, მას არ გააჩნია სამართლებრივი ინტერესი ამ ურთიერთობებთან დაკავშირებით, მხარეებს არასდროს გაუმჟღავნებიათ ნავსადგურისათვის, გადაწყვეტილებით აღწერილი გარემოებები. პირველი საწარმო წარმოადგენდა იჯარის გადამხდელს, რომელიც მისივე თხოვნით და თანხმობით ჩანაცვლდა მეორე საწარმოთი. ეს უკანასკნელი იჯარის კეთილსინდისიერი გადამხდელია, რაც რეალურად ნავსადგურის ერთადერთი ინტერესია. 24.02.2011წ. პირველი საწარმოს დირექტორმა რ. გ-ემ წერილით მიმართა ნავსადგურის გენერალურ დირექტორს, სადაც აღნიშნული იყო, რომ პირველი საწარმოს პარტნიორებმა მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ 2003 წლის 19 ივლისს, პირველ შპს-სა და ნავსადგურს შორის დადებული ხელშეკრულებით, პირველი შპს-ის მიერ ნაკისრი ვალდებულებები, ეკისრა მეორე შპს-ას. აღნიშნულ წერილს ერთვოდა პირველი შპს-ის 21.02.2011წ. პარტნიორთა კრების ოქმი. ნავსადგურის მენეჯმენტმა მხედველობაში მიიღო პირველი შპს-ის პარტნიორთა გადაწყვეტილება და გაფორმდა ხელშეკრულება პირველ შპს-ას, მეორე შპს-ასსა და ნავსადგურს შორის.

27.3. მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელისათვის ცნობილი იყო პირველი შპს-ის პარტნიორთა კრების 21.02.2011წ. გადაწყვეტილების თაობაზე, მას აღნიშნული კრების ოქმი არ გაუსაჩივრებია. ამ კრების ოქმის ბათლად ცნობის გარეშე, დაუშვებელია 17.03.2011წ. ხელშეკრულების ბათილად ცნობა. ნავსადგურის მხრიდან ხელშეკრულების გაფორმება და მოიჯარის ჩანაცვლება მოხდა პირველი შპს-ის გადაწყვეტილებით, ორივე კომპანიის მიერ ნების თავისუფალი გამოვლენის საფუძველზე.

28. კს-ის, პირველი შპს-ის და მეორე შპს-ის სააპელაციო საჩივარი ეფუძნება შემდეგ პრეტენზიებს:

28.1. სასამართლომ არასწორად მიიჩნია კს-სა და მოსარჩელეს შორის 07.02.2011წ. დადებული გარიგება ამორალურად. სსკ-ის 54-ე მუხლის თანახმად, ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს და ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობრივ ნორმებს. დამკვიდრებული საერთაშორისო სტანდარტების თანახმად, იმისთვის, რომ გარიგება ამორალურად (არაკეთილსინდისიერად) იქნეს მიჩნეული, აუცილებელია ერთდროულად არსებობდეს ორი პირობა: პირველი - ერთი მხარე უნდა იყენებდეს მეორე მხარის უმწეო მდგომარეობაში ყოფნას, გამოუცდელობას, გონივრული განსჯის უუნარობას ან უყურადღებობას (ანუ სარგებლის მიმღები უნდა მოქმედებდეს გასაკიცხი მოტივაციით) და მეორე - სახეზე უნდა იყო აშკარა შეუსაბამობა შესრულებასა და საპასუხო შესრულებას შორის;

28.2. მოცემულ შემთხვევაში, არცერთი გარემოება, ფაქტი ან მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა მოსარჩელის უმწეო მდგომარეობაში ყოფნას, გამოუცდელობას, გონივრული განსჯის უუნარობას ან უყურადღებობას, 2011 წლის 07 თებერვლის ხელშეკრულების დადების დროს, სასამართლოს მიერ დადგენილი არ ყოფილა. არ დასტურდება, რომ კს-თვის ცნობილი იყო მოსარჩელის გამოუცდელობა, გონივრული განსჯის უუნარობის, უყურადღებობის ან უმწეო მდგომარეობაში ყოფნის შესახებ. შესაბამისად, არ არსებობდა არც ფაქტობრივი და არც სამართლებრივი საფუძვლები, სასამართლოს მიერ 2011 წლის 07 თებერვლის წილის დათმობის ხელშეკრულების ამორალურ გარიგებად ცნობისათვის;

28.3. სასამართლომ არასწორად განმარტა სსკ-ის 54-ე მუხლი, რითაც დაირღვა სსსკ-ის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტი და 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის მოთხოვნები. სასამართლომ არ გამოიყენა სსკ-ის 55-ე მუხლი;

28.4. საქმეში წარმოდგენილია პირველი შპს-ის 31.01.2011წ. პარტნიორთა კრების ოქმი, რომლითაც მოსარჩელეს ნება დაერთო, გაესხვისებინა მისი კუთვნილი წილი კს-ზე. აღნიშნული კრების ოქმით დასტურდება, რომ მოსარჩელეს ადრეც სურდა პირველ შპს-ში კუთვნილ წილის გასხვისება, რისთვისაც მიიღო პარტნიორთა თანხმობა. 31.01.2011წ. სხდომის ოქმის თანახმად, მოსარჩელემ მოითხოვა, ბათილად ჩათვლილიყო აღნიშნული თანხმობა და მიეღო ახალი თანხმობა მისი წილის კს-თვის მიყიდვის შესახებ, რაც დააკმაყოფილა კიდეც პარტნიორთა კრებამ;

28.5. წინამდებარე განჩინების მე-10 პუნქტში მითითებული 10.04.2011წ. აუდიტორული დასკვნის თანახმად, 2011 წლის 01 თებერვლის მდგომარეობით, პირველ შპს -ში გაუნაწილებელი მოგება განისაზღვრა 3 210 467 ლარით. გაუნაწილებელი მოგების ოდენობის დადგენა მოხდა კს-ის ძალისხმევით, მისივე მეოხებით მოხდა პარტნიორებისათვის გასანაწილებელი თანხის მობილიზაცია;

28.6. პირველი შპს-ის პარტნიორთა კრებამ 28.04.2011წ. მიიღო გადაწყვეტილება, 2011 წლის 31 იანვრის მდგომარეობით, საწარმოს დივიდენდის განაწილების შესახებ. კრებას, სხვა პარტნიორებთან ერთად ესწრებოდა საწარმოს 52.5% წილის მფლობელი კს-ის წარმომადგენელი. კრების ოქმში აღინიშნა, რომ პირველი შპს-ის მოგებამ, 2011 წლის„ 31 იანვრის მდგომარეობით, შეადგინა 3 210 467 ლარი. ოქმის დანართში, კომპანიის 52.5% წილის მესაკუთრედ მითითებულია კს, რომლის მიმართაც, ხელზე გასაცემმა თანხამ შეადგინა 1 601 220,42 ლარი. იმავე ოქმში აღნიშნულია, რომ აღნიშნული თანხა უნდა გაიცეს მოსარჩელეზე. ცხადია, კს-ის წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე, აღნიშნული თანხა მოსარჩელეზე არ გაიცემოდა;

28.7. საქმეში არსებული მტკიცებულებებით დადასტურებულია ამ განჩინების 1-13 პუნქტებში მითითებული ფაქტები;

28.8. სასამართლოს არ უმსჯელია იმ ფაქტზე, რომ 2011 წლის 31 იანვრის მდგომარეობით, ვერ დგინდებოდა კომპანიის ფინანსური შესაძლებლობები და მოგება და რომ მხოლოდ კს-ის თანხმობით გახდა შესაძლებელი, რომ მოსარჩელეს 1 601 220,42 ლარი მიეღო;

28.9. არც სარჩელში და არც სასამართლოში გამართულ სხდომებზე მოსარჩელეს არ განუცხადებია, რომ 1 601 220,42 ლარი წარმოადგენდა პირველი შპს-ის 52.5% წილის ნასყიდობისათვის შეუსაბამოდ მცირე თანხას;

28.10. შპს „ტ-მა“ 07.09.2011წ. კს-გან შეიძინა 52.5% წილი მეორე შპს - ში 1 050 000 აშშ დოლარად (ანუ 1 746 150 ლარად), აღნიშნული კი კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ პირველი შპს-ის 52.5% წილის საბაზრო ღირებულება მერყეობდა 1 000 000 აშშ დოლარიდან 1 050 000 აშშ დოლარის ფარგლებში. შესაბამისად, უსაფუძვლოა სასამართლოს მსჯელობა იმის შესახებ, რომ წილის ნასყიდობის სანაცვლოდ, მოსარჩელისათვის, 1 601 220,42 ლარის გადახდის შემთხვევაშიც კი, სახეზე იქნებოდა აშკარა დისპროპორცია წილის „რეალურ ღირებულებასა და გადახდილ ფასს შორის“;

28.11. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი ნავსადგურს, პირველ შპს -სა და მეორე შპს-ას შორის 2011 წლის 17 მარტს გაფორმებული, საიჯარო ხელშეკრულების დამატება #2. აღნიშნული ხელშეკრულების ბათილობის საფუძველი გახდა ის გარემოება, რომ ამორალურ გარიგებას წარმოდგენდა 07.02.2011წ. ხელშეკრულება, რაც დაუსაბუთებელია;

28.12. პირველი შპს-ის პარტნიორთა კრების 21.02.2011წ. გადაწყვეტილებით დადგინდა, რომ პირველ შპს-სა და ნავსადგურს შორის, 2003 წლის 19 ივლისს გაფორმებული, #5 ტერმინალის საიჯარო კონტაქტით გათვალისწინებული ვალდებულებები გადასცემოდა მეორე შპს-ას. აღნიშნულიდან გამომიდნარე, პირველ საწარმოს, მეორე საწარმოსა და ნავსადგურს შორის 17.03.2011წ. გაფორმდა ხელშეკრულება, რომელიც წარმოადგენდა 19.07.2003წ. საიჯარო კონტრაქტის დამატებას. 18.03.2011წ. პირველ შპს-სა და მეორე შპს-ას შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლითაც ამ უკანასკნელს, პირველმა საწარმომ გადასცა ხელშეკრულებაში მითითებული ძირითადი საშუალებები;

28.13. მოსარჩელეს პირველი საწარმოს პარტნიორთა კრების 21.02.2011წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა არ მოუთხოვია, შესაბამისად, დაუშვებელია 2011 წლის 17 და 18 მარტის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა;

28.14. სასამართლომ შპს „ე-ის“ დასკვნიდან გამომდინარე, არასწორად მიიჩნია დადგენილად, რომ 07.02.2011წ. მდგომარეობით, პირველი შპს-ის 52,5% წილის საბაზრო ღირებულება შეადგენდა 4 507 388 ლარს. დასკვნა არ შეესაბამება რეალურ მონაცემებს, მასში არ იკითხება წმინდა აქტივების ღირებულება, რადგან შემფასებელს არ აქვს გათვალისწინებული წმინდა აქტივების შეფასების დროს პირველი საწარმოს ბალანსზე რიცხული ძირითადი საშუალებების საკუთრების უფლება;

28.15. სასამართლომ არ გამოიყენა სსკ-ის 61-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც, პირი კარგავს შეცილების უფლებას, თუ იგი ადასტურებს დადებულ გარიგებას. მოსარჩელეს არაერთი იურიდიული მოქმედებით აქვს დადასტურებული სადავო გარიგების ნამდვილად დადება.

29. სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 5 თებერვლის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელისა და მოპასუხის სააპელაციო საჩივრები, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ განჩინების ფაქტობრივი დასაბუთებისას აღნიშნა, რომ:

29.1. იზიარებს საქალაქო სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ 2011 წლის 07 თებერვალს, პირველი შპს-ის დამფუძნებელ პარტნიორს - მოსარჩელესა და კს-ს შორის დადებული ხელშეკრულებით მოსარჩელის კუთვნილი 52,5 % საწესდებო კაპიტალის წილი გასხვისდა 1050 ლარად. მითითებული ღირებულება ასახულია მხარეთა შორის დადებულ საზოგადოების პარტნიორის მიერ წილის გასხვისების შესახებ ხელშეკრულებაში. სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტთა (სარჩელში მოპასუხეების: პირველი შპს-ის, მეორე შპს-ის, კს-ის) წარმომადგენლის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ წილის დამთმობს გადაუხადეს მისი გაყიდული წილის შესაბამისი თანხა. სასამართლოს შეფასებით, აღნიშნულ გარემოებას ვერცერთი მტკიცებულება ვერ ადასტურებს, თუნდაც ის ფაქტი, რომ 2011 წლის 29 აპრილს მოსარჩელეს გადაურიცხეს 300 000 ლარი, მასვე გადაეცა 1 301 220,42 ლარი. მოპასუხეთა მითითებით, ეს თანხა ამ წილის საფასურია და მისი ოდენობა შესაბამისობაშია წილის რეალურ ღირებულებასთან. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მითითებული თანხა წარმოადგენდა პირველ შპს-ში მოსარჩელის კუთვნილ დივიდენდს და არა წილის საფასურს. აღნიშნული მსჯელობა დასტურდებოდა შემდეგი გარემოებებით:

29.1.1. პირველი საწარმოს დამფუძნებელ პარტნიორს (მოსარჩელეს) და კს-ას შორის 07.02.2011წ., სანოტარო წესით გაფორმებულ ხელშეკრულებაში, გასხვისებული წილის ღირებულებად მითითებულია 1050 ლარი, ამასთან, გაკეთებულია დათქმა, რომ წილის მიმღები აძლევს უფლებას წილის დამთმობს, მიიღოს მხარეთა მიერ შეთანხმებული აუდიტის მიერ, პირველ შპს-ში 2011 წლის 31 იანვრის ჩათვლით დაფიქსირებული წმინდა მოგების 52,5%. ამ ხელშეკრულებაში, ცალკეა მითითებული გასაყიდი წილის ღირებულება და ცალკეა საუბარი მოსარჩელის უფლებაზე, მიიღოს კუთვნილი დივიდენდი საზოგადოების მოგებიდან;

29.1.2 კს-ას სადავოდ არ გაუხდია ის გარემოება, რომ საზოგადოებას მართლაც გააჩნდა მოგება და მან, 2011 წლის 31 იანვრის მდგომარეობით, შეადგინა 3 210 467 ლარი. კს უთითებს იმაზე, რომ პირველი შპს-ის პარტნიორთა 28.04.2011წ. კრებას (რომელზეც მიღებული იქნა გადაწყვეტილება საწარმოს 2011 წლის 31 იანვრის მდგომარეობით დივიდენდის განაწილების შესახებ), სხვა პარტნიორებთან ერთად, ესწრებოდა საწარმოს 52.5% წილის მფლობელი კს-ის წარმომადგენელი და ოქმის დანართში, საწარმოს 52.5% წილის მესაკუთრედ მითითებულია კს, რომლის მიმართაც, ხელზე გასაცემმა თანხამ შეადგინა 1 601 220,42 ლარი. იმავე ოქმში აღნიშნულია, რომ აღნიშნული თანხა უნდა გაიცეს მოსარჩელეზე. კს-ის მითითებით, მისი თანხმობის გარეშე, მოსარჩელეზე ზემოთ მითითებული თანხა არ გაიცემოდა;

29.1.3 კს-ის მიერ მითითებული ოქმიდან ცალსახად ჩანს, რომ საწარმოს 52.5% წილის მესაკუთრეს, დივიდენდის სახით, ეკუთვნოდა 1 601 220,42 ლარი. აღნიშნული თანხა არ შეიძლება ჩაითვალოს კს-ის საკუთრებად, რადგან იგი 2011 წლამდე არ წარმოადგენდა საზოგადოების პარტნიორს და შეუძლებელია, მას ჰქონოდა დივიდენდის მიღების უფლება. თუმცა, მოსარჩელეს უფლება ჰქონდა, გაესხვისებინა დივიდენტის მიღების უფლებაც, მაგრამ მისი ღირებულებაც შესაბასმისობაში უნდა ყოფილიყო ამ უფლების ღირებულებასთან, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. ამასთან, თვით ოქმის მიხედვითაც, აღნიშნული თანხა უნდა გადასცემოდა მოსარჩელეს, ისევე, როგორც ეს მითითებულია, ამ კრების შემდეგ, 2011 წლის 07 თებერვალს მხარეთა შორის დადებულ წილის გასხვისების ხელშეკრულებაშიც;

29.1.4 მოსარჩელე 2011 წლამდე საზოგადოების პარტნიორს წარმოადგენდა, შესაბამისად, მას ეკუთვნოდა საზოგადოების მიერ მიღებული მოგებიდან დივიდენდი, მიუხედავად იმისა, გაიყიდებოდა თუ არა მისი კუთვნილი წილი საზოგადოებაში. მისაღები დივიდენდი წარმოადგენდა მის საკუთრებას და საზოგადოება ვალდებული იყო, მისთვის გადაეხადა ეს თანხა. შეუძლებელია, მყიდველს გადაეხადა გამყიდველისათვის გაყიდული ნივთის საფასური იმ თანხიდან, რომელიც, გაყიდვის მომენტისათვის, უკვე წარმოადგენდა გამყიდველის საკუთრებას;

29.1.5. სააპელაციო სასამართლოს მიერ კს-ის წარმომადგენლის განმარტების გაზიარების შემთხვევაშიც, რომ იმ პერიოდისათვის საზოგადოებას ფულადი სახსრები არ ჰქონდა და მას დასჭირდა ამ თანხების მოზიდვა, აღნიშნული გარემოება არ გამორიცხავდა იმას, რომ მითითებული თანხა არ უნდა გადასცემოდა მოსარჩელეს;

29.1.6. სასამართლოს მსჯელობით, კს-ის მოსაზრებების თანმიმდევრულად შეფასების შედეგად, გამოდის, რომ მოსარჩელემ თვითონვე გადაიხადა მის მიერ გაყიდული წილის საფასური, რაც ყოველგვარ საღ აზრს სცილდება. შესაბამისად, ის გარემოება, რომ მოსარჩელეს, მითითებული თანხის გარდა, სხვა თანხა გადასცეს, საქმის მასალებით არ დასტურდება, სასამართლოს დასკვნით, ეს ადასტურებს იმ ფაქტს, რომ ქონება გაიყიდა 1050 ლარად, რაც გარიგების ამორალურად მიჩნევისა და მისი ბათილობის საფუძველია;

29.1.7. სააპელაციო სასამართლომ, ასევე არ გაიზიარა აპელანტთა მოსაზრებები 2011 წლის 17 და 18 მარტს დადებული ხელშეკრულებების ბათილობის უკანონობის თაობაზე. სასამართლომ მიუთითა იმ გარიგებებზე, რომლებიც ამ განჩინების 8-9 პუნქტებშია მითითებული (ტ.2, ს.ფ. 158);

29.1.8. სასამართლოს დასკვნით, აღნიშნული ხელშეკრულებებით, ახლად შექმნილ მეორე საწარმოს გადაეცა ყველა ის საშუალება, საიდანაც პირველი საწარმო იღებდა შემოსავალს. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზეც, რომ მეორე საწარმოს პარტნიორები და მათი წილები არ შეცვლილა საწარმოში, მხოლოდ მოსარჩელეს ჩაენაცვლა კს (იხ. განჩინების 6-7 პუნქტები). სასამართლოს დასკვნით, შესაბამისად, საზოგადოებას ჩამოაცილეს შემოსავლის ის წყაროები, რომლებიც საზოგადოებას უქმნიდა დიდ მოგებას. სასამართლომ აღნიშნა, რომ სამეწარმეო თვალსაზრისით, სრულიად გაუგებარი იყო ამ მოქმედებათა განხორციელების მიზანშეწონილობა, რაც, სავარაუდოდ, მოსარჩელის საწარმოსთან კავშირის აცილების მცდელობით შეიძლებოდა ახსნილიყო (იხ. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება - ტ.4, ს.ფ. 364, პუნქტი 4.4.);

29.1.9. სასამართლოს შეფასებით, წინამდებარე განჩინების 8-9 პუნქტებში მითითებული გარიგებების დადებით, დაირღვა კანონის მოთხოვნები; კერძოდ, მეწარმეთა კანონის 47-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, საწარმოს პარტნიორები მმართველობით უფლებამოსილებას ახორციელებენ პარტნიორთა საერთო კრების მეშვეობით, თუ წესდებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. ამავე მუხლის მეორე პუნქტში კი აღნიშნულია, რომ პარტნიორთა კრების კომპეტენცია, კრების ჩატარების წესი და გადაწყვეტილების მიღების პროცედურა განისაზღვრება ამ კანონით ან/და საწარმოს წესდებით; კრება ჩატარდა ზემოხსენებული კანონის მოთხოვნათა დარღვევით, რასაც, სასამართლოს შეფასებით, ადასტურებდა პირველი საწარმოს წესდების 11.1 მუხლი. ამ რეგულაციის შესაბამისად, საზოგადოების მართვის უმაღლესი ორგანოა პარტნიორთა საერთო კრება და, წესდების 11.6 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით, მის კომპეტენციას წარმოადგენს წარმოების სახეებისა და სამეურნეო საქმიანობის დაწყება და მათი შეწყვეტა. ამასთან, პირველი შპს-ის წესდების 11.4 პუნქტის შესაბამისად, პარტნიორთა კრება გადაწყვეტილებაუნარიანად ითვლება, თუ მას ესწრება ან წარმოდგენილი იყო ხმების უმრავლესობის (50 %-ზე მეტის) მქონე პარტნიორი. შესაბამისად, საკითხები, რომელითაც საზოგადოებას ესპობოდა შემოსავლის მიღების საშუალება და მისი ძირითადი საშუალებები გადაეცემოდა სხვა საწარმოს, უნდა გადაწყვეტილიყო კრებაზე, რომელსაც ესწრებოდა ხმების უმრავლესობის (50 %-ზე მეტის) მქონე პარტნიორი (აღნიშნული საკითხი სადავოდ არ გაუხდია მხარეს). სასამართლომ მიიჩნია, რომ ვინაიდან, მითითებული საკითხი გადაწყდა მოსარჩელის მონაწილეობის გარეშე, უგულებელყოფილია კანონის მოთხოვნა, რომ საზოგადოების კრება ჩატარებულიყო და მისი კომპეტენცია განსაზღვრულიყო საწარმოს წესდების შესაბამისად. აქედან გამომდინარე, ზემოთ მითითებული იჯარის ხელშეკრულებები ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი და ამ გარიგებებით გადაცემული ქონება უნდა დაბრუნებოდა პირველ შპს-ას;

29.1.10. სასამართლომ არ გაიზიარა ის მოსაზრება, რომ მოსარჩელეზე იყო იძულება და მან, ზეწოლის შედეგად, გაჰყიდა კუთვნილი 52,5% წილი საწარმოში. სასამართლოს შეფასებით, მოსარჩელის მიერ მითითებული მოწმეები (იხ. ამ განჩინების 26.1.1.- 26.1.3 ქვეპუნქტები) ვერ ასახელებდნენ მოსარჩელეზე მოპასუხის - თავდაცვის ყოფილი მინისტრის მხრიდან განხორციელებული ზეწოლის ფაქტს, არცერთი მათგანი არ ყოფილა ამ ფაქტის უშუალო შემსწრე, ზოგიერთმა გადმოცემით იცოდა ამ ფაქტის თაობაზე ან თვითონ აკეთებდა მსგავს დასკვნებს. სასამართლომ, ასევე, დაუსაბუთებლად მიიჩნია, რომ ამ განჩინების მე-3 პუნქტში დასახელებულ საწარმოში მოსარჩელის ძმის 50 %-ის მფლობელ პარტნიორად ყოფნა, ყოფილ მინისტრთან ერთად, შეიძლებოდა მიჩნეულიყო მოსარჩელეზე ზეწოლად;

30. სასამართლომ განჩინების სამართლებრივი დასაბუთებისას მიუთითა სსკ-ის 54-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ მოხმობილი ნორმით გარკვეულწილად შეზღუდულია ადამიანის ნების გამოვლენის აბსოლუტური თავისუფლება. ნებისმიერ ადამიანს აქვს უფლება, საკუთარი ცხოვრება სურვილისამებრ განაგოს, იმოქმედოს თავისუფლად, დადოს მისთვის მისაღები გარიგებები და იტვირთოს პასუხისმგებლობა იმ სახით, როგორც ამას თვითონ გადაწყვეტს; ნებისმიერ პირს აქვს უფლება, ამოირჩიოს კონტრაჰენტი, განსაზღვროს ხელშეკრულების პირობები და ა.შ. აღნიშნული ნების გამოვლენის თავისუფლებას უკავშირდება, რაც სამართლის ნორმებითაა გარანტირებული. გარიგების დადების შემდეგ, მხარეთა მიერ გამოხატული ნება, მათთვის სავალდებულოდ შესასრულებლად გადაიქცევა, მათი შემდგომი მოქმედებები კი იზღუდება გარიგებებში გამოხატული ნების შესაბამისად;

31. სსკ-ის 54-ე მუხლის მიხედვით, ბათილი გარიგების ერთ-ერთ სახეს ამორალური გარიგება წარმოადგენს, რომლებიც განმარტებულია ზნეობის ნორმების საწინააღმდეგო გარიგებად. ზნეობის ნორმებში ყოველთვის იგულისხმება წესიერება, სამართლიანობა, კეთილსინდისიერება. სასამართლოს შეფასებით, მხარეთა მიერ ვალდებულებების თანაბარი, სამართლიანი გადანაწილება გარიგების ნამდვილობის აუცილებელი პირობაა, მისი უგულებელყოფა კი გარიგებათა ბათილობის საფუძველია. სასამართლომ რომის სამართლის პრინციპების, ავსტრიისა და გერმანიის სამოქალაქო კოდექსების, „ვალდებულებითი სამართლის შესახებ“ შვეიცარიის კანონის სამართლებრივ რეგულაციებზე მითითებით, აღნიშნა, რომ საკითხის მსგავსი მოწესრიგება ქმნიდა ხელშეკრულების შედარებით სუსტი მხარის დაცვის წინაპირობებს მეორე მხარის ძალმომრეობისაგან, რაც უზრუნველყოფს სახელშეკრულებო სამართლიანობას მხარეთა შორის;

32. სააპელაციო სასამართლომ სსკ-ის 54-ე მუხლი გამიჯნა 55-ე და 85-ე მუხლებისაგან და განავითარა მსჯელობა, რომ გარიგების ამორალურად მისაჩნევად აუცილებელი არ არის იმ გარემოებათა დადგენა-დადასტურება, რამაც განაპირობა ამ გარიგების დადება. საკმარისია, არსებობდეს დისპროპორცია ხელშეკრულების მხარეების მიერ ნაკისრ ვალდებულებათა შორის, რომ სასამართლომ იგი მიიჩნიოს ამორალურ გარიგებად. შესაბამისად, შეუძლებელია, გარიგების ამორალური ბუნების გამორიცხვა იმის გამო, რომ არ დგინდება ერთ მხარეზე მეორე მხარის მიერ განხორციელებული იძულების ფაქტი. სასამართლომ დაასკვნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მართალია, არ დგინდებოდა მოსარჩელეზე განხორციელებული იძულების ფაქტი, მაგრამ მის მიერ წილის გასხვისება პირველ შპს-ში, ნასყიდობის ფასის არაადექვატურობის გამო, ამორალურ გარიგებად უნდა მიჩნეულიყო (იხ. გასაჩივრებული განჩინება, ტ.4, ს.ფ. 366).

33. სასამართლომ მიიჩნია, რომ ბათილად უნდა ჩათვლილიყო ამ განჩინების 8-9 პუნქტებში მითითებული იჯარის ხელშეკრულებებიც, რადგან ამ გარიგებებით განიკარგა პირველი საწარმოს ძირითადი შემოსავლის წყარო და მისი ძირითადი საშუალებები, შეწყდა იჯარის ხელშეკრულებებიდან გამომდინარე საწარმოს ფუნქციონირება. ეს გარემოება კი ეწინააღმდეგებოდა პირველი საწარმოს წესდებით დადგენილ წესს (იხ. ამ განჩინების 29.1.9 ქვეპუნქტი, სადაც საუბარია საწარმოს წესდების 11.1, 114. და 11.6. ქვეპუნქტებზე). სასამართლომ მიიჩნია, რომ ვინაიდან საკითხი გადაწყდა მოსარჩელის მონაწილეობის გარეშე, უგულებელყოფილი იყო მეწარმეთა კანონის 47-ე მუხლის მოთხოვნა პარტნიორთა კრების ჩატარებისა და მისი კომპეტენციის თაობაზე. მითითებული ნორმის თანახმად, საწარმოს პარტნიორები მმართველობით უფლებამოსილებას ახორციელებენ პარტნიორთა საერთო კრების მეშვეობით, თუ წესდებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. ამავე მუხლის მეორე პუნქტში კი აღნიშნულია, რომ პარტნიორთა კრების კომპეტენცია, კრების ჩატარების წესი და გადაწყვეტილების მიღების პროცედურა განისაზღვრება კანონით ან/და საწარმოს წესდებით. სასამართლოს შეფასებით, იჯარის დადების საკითხი უნდა გადაწყვეტილიყო კრებაზე, რომელსაც ესწრებოდა მოსარჩელე ანუ, 52, 5 % წილის მფლობელი, რასაც განსახილველ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. დღეისათვის გაბათილებული იყო მოსარჩელის წილის გასხვისების ხელშეკრულება. სსკ-ის 61-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, უცილოდ ბათილი (არარა) გარიგება ბათილად ითვლება დადების მომენტიდან. შესაბამისად, წილის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილობის შედეგები უნდა გავრცელებულიყო, მისი დადებიდან გაბათილებამდე არსებულ ყველა ურთიერთობაზე, მათ შორის, იჯარის ხელშეკრულებების ნამდვილობაზეც; ვინაიდან, იჯარის დადების საკითხი გადაწყდა მოსარჩელის მონაწილეობის გარეშე, პირველი შპს-ის ნების გამოვლენა ნამდვილად არ შეიძლებოდა მიჩნეულიყო;

34. სსკ-ის 976-ე და 983-ე მუხლებზე მითითებით, სასამართლომ დაასკვნა, რომ პირველ შპს-ას უნდა დაუბრუნდეს ის ქონება, რომელიც მისი საკუთრებიდან გავიდა, ბათილად ცნობილი გარიგების გამო, ხოლო სსკ-ის 983-ე მუხლით მოწესრიგებულ ურთიერთობაზე, შესრულების არაუფლებამოსილი პირის მიერ მიღებასთან დაკავშირებით, სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით, მოსარჩელე მართებულად არ იქნა მიჩნეული უფლებამოსილ პირად, რადგან შესრულება უნდა მიეღო პირველ შპს-ას და სწორედ საწარმოა უფლებამოსილი, მოითხოვოს შესრულება. მოსარჩელე საწარმოს პარტნიორი იყო და მას მხოლოდ კუთვნილი დივიდენდების მიღების მოთხოვნის უფლება აქვს საწარმოს მოგებიდან. მიღებული შესრულება კი უნდა გადაეცეს იმ პირს, რომელსაც ბათილი გარიგების შედეგად, არ ჰქონდა შესაძლებლობა, მიეღო იგი;

35. მოსარჩელეზე განხორციელებულ იძულებასთან დაკავშირებით, სასამართლომ დაასკვნა, რომ მსგავსი გარემოება არ დგინდებოდა საქმის მასალებით (იხ. ამ განჩინების 29.1.10 ქვეპუნქტი), შესაბამისად, არ არსებობდა სსკ-ის 85-88-ე მუხლების გამოყენების წინაპირობები. სასამართლომ დაასკვნა, რომ მოსარჩელეზე მოპასუხის - თავდაცვის ყოფილი მინისტრის მიერ განხორციელებული იძულების ფაქტის დაუდასტურებლობის გამო, ასევე, შეუძლებელი იყო იმ გარემოების დადგენა, რომ მან ზიანი მიაყენა მოსარჩელეს. სასამართლომ ისიც აღნიშნა, რომ ყოფილი მინისტრი არ იყო ცნობილი დამნაშავედ მოსარჩელის მიმართ განხორციელებული ქმედებების გამო, შესაბამისად, შეუძლებელი იყო, მას დაჰკისრებოდა ზიანის ანაზღაურება სსკ-ის 992-ე მუხლის თანახმად;

36. სასამართლომ ნავსადგურის სააპელაციო საჩივარზე მსჯელობისას, აღნიშნა, რომ გაუგებარი იყო მისი იურიდიული ინტერესი, რაც სააპელაციო საჩივრის მიხედვით, მას ამ გადაწყვეტილების მიმართ გააჩნია. აპელანტი თვითონვე უთითებდა, რომ ნავსადგური არ წარმოადგენდა ამ ურთიერთობის მხარეს, მას არ გააჩნდა სამართლებრივი ინტერესი ამ ურთიერთობებთან დაკავშირებით, მხარეებს არასდროს გაუმჟღავნებიათ ნავსადგურისათვის გადაწყვეტილებაში მითითებული გარემოებები. აპელანტი უთითებდა, რომ პირველი შპს იჯარის გადამხდელი იყო, რომელსაც მისივე თხოვნით და თანხმობით ჩაენაცვლა მეორე შპს. ეს უკანასკნელი, ისევე, როგორც წინამორბედი მოიჯარე, საიჯარო ქირის კეთილსინდისიერი გადამხდელია, რაც რეალურად ნავსადგურის ერთადერთი ინტერესია (იხ. ამ განჩინების 27.2. ქვეპუნქტი).

37. სასამართლომ განჩინებაში მიუთითა, რომ ნავსადგურის სააპელაციო პრეტენზიაში არსად იყო საუბარი იმ უარყოფით შედეგებზე, რაც შესაძლოა იჯარის ხელშეკრულებათა ბათილობას მოჰყვეს. აპელანტი არ უთითებს, თუ რომელი უფლებები დაარღვია სასამართლომ მიღებული გადაწყვეტილებით, რაში მდგომარეობს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების უსწორობა. იჯარის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, აღდგება ამ გარიგებათა დადებამდე არსებული მდგომარეობა და მეორე საწარმოს ჩაენაცვლება პირველი საწარმო. სასამართლოს მსჯელობით, ამ გარემოებით შუძლებელია, დაირღვეს ნავსადგურის უფლებები ან შეილახოს მისი კანონიერი ინტერესები, რის გამოც არ არსებობს სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

38. სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 2 ოქტომბრის განჩინება, საკასაციო წესით, გაასაჩივრეს მოსარჩელემ (პირველი კასატორი) და მოპასუხემ: კს-ამ, პირველმა შპს-ამ და მეორე შპს-ამ (შემდეგში სამივე იურიდიული პირი მოიხსენიება მეორე კასატორად).

39. საკასაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 4 მარტის განჩინებით, მოსარჩელისა და მოპასუხის საკასაციო საჩივრები დასაშვებად იქნა ცნობილი სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ და „გ“ ქვეპუნქტების საფუძველზე.

40. მოსარჩელე - პირველი კასატორი საკასაციო საჩივრით ითხოვს გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმებას და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სასარჩელო მოთხოვნის უარყოფილი ნაწილის დაკმაყოფილებას, საკასაციო საჩივრის ფასი განსაზღვრულია 3 995 642 ლარით (იხ. ტ.4, ს.ფ. 379-388);

40.1. პირველმა კასატორმა 11.04.2016წ. წარმოადგინა წერილობითი ახსნა- განმარტება (10 ფურცლად, რომელიც საქმეს ერთვის და გასაცნობდ გადაეცა მეორე კასატორს) და იმავე წლის 22 აპრილს, ზეპირი მოსმენით გამართულ სხდომაზე, დაადასტურა, რომ საკასაციო საჩივარში მითითებულ საკითხებსა და წარმოდგენილ განმარტებას გამოიყენებდა საკუთარი პოზიციის წარმოსაჩენად. პირველი კასატორის მოითხოვნაა, სოლიდარულად დაეკისროთ ზიანის - 3 995 642 ლარის ანაზღაურება მეორე საწარმოსა და თავდაცვის ყოფილ მინისტრს; წარმოდგენილ ახსნა-განმარტებაში პირველმა კასატორმა წილის დათმობის გარიგების ბათილობის ორ საფუძველზე ამორალურობასა (სსკ-ის 54-ე მუხლი) და იძულებაზე (სსკ-ის 85-89 მუხლები) მიუთითა და აღნიშნა, რომ მოსარჩელის იძულებით დაიდო სადავო გარიგებები და სწორედ ამ საფუძვლით მოითხოვა სარჩელის დაუკმაყოფილებელი ნაწილის დაკმაყოფილება. კასატორმა სრულად გამოაქვეყნა წარმოდგენილი განმარტება (იხ. 22.04.2016წ. სხდომის ოქმი) და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ თავდაცვის ყოფილი მინისტრი საკუთარი გავლენით ახდენდა ფსიქოლოგიურ ზეწოლას მოსარჩელესა და მისი ოჯახის წევრებზე, მათ შორის, მუქარა ეხებოდა მოსალოდნელ სისხლის სამართლებრივ პასუხისმგებლობას, მოსარჩელის ძმასა და შვილზე განხორციელებულ ზეწოლასა და იძულებას.

40.2. პირველმა კასატორმა ყურადღება გაამახვილა, რომ ზიანის სახით, იგი ითხოვდა მიუღებელ შემოსავალს, რომელსაც პარტნიორი მიიღებდა დივიდენდის სახით 2011 -2012 წლებში. დანაკარგი გამოწვეული იყო თავდაცვის ყოფილი მინისტრის მდგომარეობის გამოყენებით, მოსარჩელის იძულებით, რის გამოც 52,5 % -ის მფლობელმა მოსარჩელემ საკუთარი წილი დაჰკარგა, აღნიშნული მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველად პირველი კასატორმა მიუთითა სსკ-ის 992-ე და 998-ე მუხლებზე, მისი მოსაზრებით, ასევე, შესაძლებელია 411-ე მუხლის გამოყენებაც. პირველი კასატორის მტკიცებით, თავდაცვის ყოფილი მინისტრის მხრიდან განხორციელებული არაპირდაპირი იძულების გამო დაიდო წილის დათმობისა და იჯარის გარიგებები. პირველმა კასატორმა დააზუსტა, რომ წარმოდგენილი ახსნა-განმარტება უნდა დაედოს საფუძვლად საკასაციო სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნებს (იხ. 22.04.2016წ. სხდომის ოქმი - 14:02:29 -დან).

41. მოპასუხის - მეორე კასატორის მიერ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრითა და დაზუსტებული საკასაციო განაცხადით (იხ. ტ.4, ს.ფ. 390-404; ტ.5, ს.ფ. 29-46), საკასაციო საჩივრის ფასი, კს-სა და მოსარჩელეს შორის ხელმოწერილი 07.02.2011წ. ხელშეკრულების ნაწილში განსაზღვრულია 1 602 270. 42 ლარით, ხოლო ამ განჩინების 8-9 პუნქტებში მითითებული ხელშეკრულებების ნაწილში - საჩივრის ფასი შეადგენს 812 123 ლარს;

41.1. მეორე კასატორი სააპელაციო სასამართლოს განჩინებას ასაჩივრებს იმ ნაწილშიც, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მისი სააპელაციო პრეტენზიები და მოითხოვს, უარყოფილი იქნეს სარჩელი ამ განჩინების 40.2 ქვეპუნქტში დასახელებული ხელშეკრულებების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილშიც, შესაბამისად, - მოპასუხეთათვის დაკისრებული სახელმწიფო ბაჟის ნაწილშიც;

41.2. მეორე კასატორი უთითებს სასამართლოს მიერ სსკ-ის 54-ე მუხლის არასწორ განმარტებაზე და აღნიშნავს, რომ კს-სა და მოსარჩელეს შორის 2011 წლის 7 თებერვალს დადებული წილის დათმობის ხელშეკრულების გაფორმების დროს, მოქმედებდა სსკ-ის 55-ე მუხლის რედაქცია (სსკ-ის 2002 წლის 8 მაისამდე), რომელზეც არ უმსჯელია სასამართლოს, მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელე თავის მოთხოვნას ამ ნორმას არ აფუძნებდა, რაც სსსკ-ის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის - სასამართლომ „არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა“ -მოთხოვნის დარღვევაა. მეორე კასატორი გასაჩივრებული განჩინების წინააღმდეგობრივ მსჯელობაზე უთითებს, რაც მის 32-33 გვერდებზეა ასახული და, ამის საპირისპიროდ, გერმანიის სამოქალაქო კოდექსის იან კროპჰოლისეურ კომენტარზე (2014წ.), 138-ე პარაგრაფზე - ამორალური გარიგება, ამახვილებს ყურადღებას. მეორე კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის პოზიცია, რომ 07.02.2011წ. სადავო გარიგება იძულებით იყო დადებული. მოპასუხეები უთითებენ სსკ-ის 170-ე მუხლზე, სადავოდ ქცეული გარიგების მოქმედების პერიოდში მოქმედ 55-ე მუხლის რედაქციაზე (იხ. დაზუსტებული საკასაციო საჩივარი, ტ.5., ს.ფ.33) და აკრიტიკებენ გასაჩივრებულ განჩინებას, რომელიც მოსარჩელის წარმოდგენილ აუდიტორულ დასკვნას დაეყრდნო და, მასში მითითებულ თანხაზე ნაკლებად, წილის გასხვისება, ამორალურ გარიგებად მიიჩნია. ამასთან, მოპასუხე იმასაც აღნიშნავს, რომ სსკ-ის 199-ე მუხლის საფუძველზე, მოთხოვნის დათმობის ხელშეკრულებით, წილის შემძენზე გადადის ყველაფერი, მათ შორის, დივიდენდის მიღების უფლებაც და საწარმოს მიერ მოსარჩელისათვის გაცემული 1 601 220,40 ლარი რეალურად წილის ნასყიდობის ფასი იყო, მოსარჩელეს უკვე აღარ ჰქონდა დივიდენდის მიღების უფლება, რეალურად, ამიტომაც გაკეთდა დათქმა 07.02.2011 წ. ხელშეკრულებაში. საერთაშორისო პრაქტიკით, ფასის სიმცირე არაა მნიშვნელოვანი, როდესაც მნიშვნელოვნად აღემატება გასაყიდი ფასი, ეს მიიჩნევა დისპროპორციად.

41.3. მეორე კასატორი თვალსაჩინო წინააღმდეგობად მიიჩნევს გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობას გარიგების კონტაჰენტის არჩევისას, პირის თავისუფალ ნებაზე და იმავდროულად სასამართლოს დასკვნას, რომ წილის ნასყიდობის ფასის არაადეკვატურობის გამო, გარიგება ბათილად უნდა იქნეს მიჩნეული. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინებით სსკ-ის 54-ე მუხლის განმარტება უგულებელყოფს სახელშეკრულებო თავისუფლებისა და კეთილსინდისიერების ფუნდამენტურ პრინციპებს. მეორე კასატორი, სსკ-ის 319-ე მუხლზე მითითებით, აღნიშნავს, რომ მოსარჩელემ თავისუფალი ნებით დადო სადავოდ ქცეული 07.02.2011წ. გარიგება. მეორე კასატორი, ასევე ყურადღებას ამახვილებს პირველი საწარმოს პარტნიორთა კრების 31.01.2011წ. გადაწყვეტილებაზე და იმასაც აღნიშნავს, რომ ამ საწარმოში წილის ნომინალურ ფასად გაყიდვა დამკვიდრებულ პრაქტიკას წარმოადგენდა (იხ. დაზუსტებული საკასაციო საჩივარი - ტ.5, ს.ფ.37) . კასატორი ყურადღებას ამახვილებს აუდიტორულ დასკვნაზე და იმავე გარემოებებზე უთითებს, რაც ამ განჩინების 28.5. ქვეპუნქტშია მითითებული;

41.4. მეორე კასატორი აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებულ განჩინებაში არ არის ნამსჯელი პირველი საწარმოს 31.01.2011წ. და 28.04.2011წ. კრებების გადაწყვეტილებებზე, ასევე, უთითებს, რომ მოსარჩელეს არ გაუსაჩივრებია პირველი საწარმოს პარტნიორთა კრების 2011 წლის 21 თებერვლის ოქმი, რომლის ბათილად ცნობის გარეშე, დაუშვებელი იყო 2011 წლის 17 მარტისა და 18 მარტის იჯარის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა;

41.5. მეორე კასატორი, სსსკ-ის მე-3, მე-4, 102-ე, 105-ე მუხლებზე მითითებით, აღნიშნავს, რომ მოსარჩელეს არასოდეს განუცხადებია, რომ პირველ საწარმოში 52,5 % წილის ნასყიდობისათვის, 1 601 220, 42 ლარი შეუსაბამოდ მცირე თანხა იყო (იხ. ასევე, წინამდებარე განჩინების 28.3 ქვეპუნქტი);

41.6. მეორე კასატორს მიაჩნია, რომ მისი არგუმენტების გათვალისწინებით, 07.02.2011წ. სადავოდ ქცეული გარიგება კანონიერია და დაუსაბუთებელია გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობა და დასკვნები, დასახელებული გარიგების ამორალურად მიჩნევის თაობაზე. საქმის ზეპირ მოსმენაზე - 22 აპრილის სხდომაზე, მეორე კასატორმა განაცხადა, რომ პრაქტიკულად მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი შეცვალა პირველმა კასატორმა, ამასთან, საქმის საკასაციო განხილვის ეტაპზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მხარეთა განმარტებების მოსმენის, ასევე, მტკიცებულებების შეჯერებისა და გაანალიზების, საკასაციო საჩივრების იურიდიული დასაბუთებულობის არსებითად განხილვის შედეგად მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო განაცხადები ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილოდეს და საქმე განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგი მოტივაციით:

42. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლო გადაწყვეტილებებში და სხდომის ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396 - ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება); ორივე კასატორს აქვს წარმოდგენილი შედავება, რომლებიც ასახულია წინამდებარე განჩინების მე-40 და 41-ე პუნქტებში.

43.უპირველეს ყოვლისა, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა, რომელიც ორ განსხვავებულ სამართლებრივ საფუძველს, ერთი მხრივ, გარიგების ამორალურობასა და, მეორე მხრივ, ხელშეკრულების დადებაზე მხარის იძულებას ეხება, დაკმაყოფილებულია ნაწილობრივ და სადავო გარიგებები ბათილად არის ცნობილი იმ საფუძვლით, რომ ისინი ამორალურია, რადგან სახეზეა საწარმოში 52.5% -ის მფლობელის მიერ, წილის გასხვისების ხელშეკრულებისას, ნასყიდობის ფასის არაადექვატურობა. მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი კი ემყარება, მისი იძულების გამო, უარყოფილი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას, კერძოდ, მოპასუხისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრებას სოლიდარულად, სსკ-ის 992-ე და 998-ე მუხლების საფუძველზე. სადავო სამართალურთიერთობის სამართლებრივი შეფასება სასამართლოს პრეროგატივაა, ამასთან, 54-ე მუხლი ზოგადი ნორმაა, ხოლო 85-ე მუხლი იძულებით დადებული გარიგებების ქვეთავს განეკუთვნება და სპეციალურ მოწესრიგებას წარმოადგენს.

44. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობა და დასკვნები, რომელიც ასახულია წინამდებარე განჩინების 29-32 პუნქტებში დაუსაბუთებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

44.1 სასამართლომ განსახილველი დავის მოსაწესრიგებლად გამოიყენა სსკ-ის 54-ე მუხლი, თუმცა, იგი გამიჯნა სსკ-ის 55-ე და 85-ე მუხლებისაგან და მხარეთა შორის დადებული წილის ნასყიდობის ხელშეკრულება (იხ. ამ განჩინების მე-5 პუნქტი) მიიჩნია ბათილად იმ საფუძვლით, რომ გარიგება ამორალურია (მიუხედავად მოსარჩელეზე განხორციელებული იძულების არარასებობისა), ხოლო მისი ამორალურად დაკვალიფიცირებისათვის, საკმარისად ჩათვალა ნასყიდობის ფასის არაადექვატურობა, დისპროპორცია, რომელიც სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, სახეზეა და აღნიშნული მსჯელობის დასასაბუთებლად, ამ განჩინების 29-ე პუნქტში მითითებულ ფაქტობრივ დასაბუთებასთან ერთად, სამართლებრივი შეფასებისას, რომის სამართლის პრინციპების, ავსტრიისა და გერმანიის სამოქალაქო კოდექსების, „ვალდებულებითი სამართლის შესახებ“ შვეიცარიის კანონის სამართლებრივ რეგულაციებზე მიუთითა, სადაც საკითხის მსგავსი მოწესრიგება ქმნის ხელშეკრულების შედარებით სუსტი მხარის დაცვის წინაპირობებს მეორე მხარის ძალმომრეობისაგან, რაც უზრუნველყოფს სახელშეკრულებო სამართლიანობას მხარეთა შორის (იხ. ამ განჩინების 30-32 პუნქტები).

44.2. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, სსკ-ის 54-ე მუხლი, თავისი არსით, ზოგადი ხასიათის ნორმაა და გარიგების ბათილობის სამ განსხვავებულ, ასევე, ზოგად საფუძველზე უთითებს, კერძოდ, გარიგება ბათილია, თუ იგი არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს. განსახილველ შემთხვევაში, გასაჩივრებული განჩინებით, სასამართლომ სწორედ ზნეობის საწინააღმდეგოდ, გასაკიცხ ქმედებად მიიჩნია მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულება ნასყიდობის ფასის არაადექვატურობის გამო და ისიც აღნიშნა, რომ ფაქტიურად, მოსარჩელემ საკუთარი წილის ღირებულება თავისივე თანხით (დივიდენდის სახით გაცემული 1 601 220.40 ლარი) გადაიხადა, რაც საღ აზრს სცილდება (იხ. განჩინების 29.1.6 პუნქტი).

44.3. განსახილველი ურთიერთობის სამართლებრივი შეფასებისათვის და კონკრეტულად 07.02.2011წ. სადავო გარიგების ბათილად მისაჩნევად, მარტოოდენ გარიგების ამორალურობის ზოგადი ნორმის გამოყენება არასაკმარისია და გადაწყვეტილების სამართლებრივ დაუსაბუთებულობაზე მიუთითებს. ხელშეკრულების გაფორმების დროს, 2011 წლის 7 თებერვალს, მოქმედი სსკ-ის 55-ე მუხლით (რომელიც სახელდებული იყო შემდეგნაირად: გარიგების ბათილობა ძალაუფლების ბოროტად გამოყენების გამო; 08.05.2012წ. # 6151 ცვლილებამდე რედაქციით), დადგენილია კონკრეტული წინაპირობები გარიგების ბათილად მისაჩნევად და საჭიროა ორი პირობის კუმულატიურად არსებობა. დასახელებული ნორმის თანახმად, გარიგების ბათილობისათვის საკმარის საფუძველს არ წარმოადგენს მხოლოდ გარიგებით განსაზღვრულ შესრულებასა და ამ შესრულებისათვის გათვალისწინებულ ანაზღაურებას შორის აშკარა შეუსაბამობის შესახებ გარემოება, ამასთან ერთად, გარიგების ბათილად მისაჩნევად, აუცილებელია, რომ მეორე წინაპირობაც იყოს სახეზე, კერძოდ, გარიგება დადებული უნდა იყოს მხოლოდ იმის წყალობით, რომ ხელშეკრულების ერთ-ერთმა მხარემ ბოროტად გამოიყენა თავისი საბაზრო ძალაუფლება ან ისარგებლა კონრტრაჰენტის მძიმე მდგომარეობით ან გულუბრყვილობით.

44.4. განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ არათუ არ უნდა გამიჯნოს სსკ-ის 54-ე და 55-ე მუხლები, არამედ, უნდა გამოიკვლიოს გარიგების დადების დროისათვის მოქმედი ნორმით - 55-ე მუხლით დადგენილი წინაპირობები, რომლებიც, როგორც უკვე აღინიშნა, კუმულატიურია და გარიგების ბათილად ცნობისათვის არაა საკმარისი მარტოოდენ გარიგებით განსაზღვრულ შესრულებასა და ამ შესრულებისათვის მიღებულ ანაზღაურებას შორის აშკარა შეუსაბამობა. სსკ-ის 55-ე მუხლით დადგენილი წინაპირობების კვლევისას, სააპელაციო სასამართლომ ორივე წინაპირობა უნდა შეამოწმოს დეტალურად, ანუ დასადგენია ანაზღაურების აშკარა შეუსაბამობა და ის გარემოება, რომ 2011 წლის 7 თებერვლის ხელშეკრულება დაიდო მხოლოდ იმის წყალობით, რომ მოპასუხემ ისარგებლა საკუთარი საბაზრო ძალაუფლებით ან მოსარჩელის გულუბრყვილობით, გამოუცდელობით, მისი მძიმე მდგომარეობით.

44.5. აღნიშნულ საკითხზე გერმანიის სამოქალაქო კოდექსის 138-ე პარაგრაფის - „ამორალური გარიგება; მევახშეობა“ (იხ. გერმანიის სამოქალაქო კოდექის კომენტარი, იან კროპჰოლერი, 2014 წ.) პირველი ნაწილი ზოგადად განსაზღვრავს, რომ ბათილია გარიგება, რომელიც ზნეობრივ ნორმებს არღვევს, ხოლო მეორე ნაწილი, ზნეობრივი ნორმების საწინააღმდეგო დარღვევის განმარტებას მოიცავს, რა დროსაც გათვალისწინებული უნდა იქნეს ხელშეკრულების მოტივი და მიზანი. გერმანული კოდექსი სუბიექტურ მხარეს ანიჭებს განსაკუთრებულ მნიშვნელობას, კერძოდ, ზნეობრივი ნორმების წინააღმდეგობის გამომწვევი აუცილებელი გარემოებების შესახებ ცოდნას და კომენტარი უთითებს, რომ ზნეობრივი ნორმების დარღვევა მიმართულია საზოგადოების ან მესამე პირების წინააღმდეგ, სუბიექტური ელემენტი უნდა არსებობდეს ორივე მხარისათვის, ხოლო თუ ის მიმართულია გარიგების მეორე მხარის წინააღმდეგ, მაშინ საკმარისია ზნეობრივი ნორმების ცალმხრივი დარღვევა. სსკ-ის 55-ე მუხლის ორივე წინაპირობის კუმულატიურად გამოკვლევა და შესატყვისი დასკვნების გამოტანა სააპელაციო სასამართლოს მიერ, მნიშვნელოვანია სწორედ ამორალური გარიგების სამართლებრივი ბუნებისათვის დამახასიათებელი სუბიექტური ელემენტის დასადგენად. განსახილველ შემთხვევაში მარტოოდენ ნასყიდობის ფასის არაადექვატურობა, დისპორპორცია, სუბიექტური ელემენტის - მხარემ ისარგებლა საკუთარი საბაზრო ძალაუფლებით ან მოსარჩელის გულუბრყვილობით, გამოუცდელობით, მისი მძიმე მდგომარეობით - დადგენის გარეშე, არ არის საკმარისი და სამართლებრივად დასაბუთებული.

44.6. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ სააპელაციო სასამართლომ, 2011 წლის 7 თებერვლის სადავო გარიგების კანონიერების შემოწმებისას უნდა გამოიყენოს გარიგების დადების დროისათვის მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 55-ე მუხლის რედაქცია, ვინაიდან განსახილველი დავა ეხება მხარეებს შორის, გარიგების დადების დროს მხარეთა მიერ გამოვლენილი ნების ნამდვილობას. სსკ-ის 55-ე მუხლის გამოყენების თაობაზე უზენაესი სასამართლო თავის ერთ-ერთ გადაწყვეტილებაში უთითებს: „საკასაციო პალატა კასატორის ვერც იმ პოზიციას გაიზიარებს, რომლის თანახმადაც, ნორმის გამოყენებას გამორიცხავს 2012 წლის 8 მაისს განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებები, რომლითაც ახლებურად ჩამოყალიბდა 55-ე მუხლი. პალატის დასკვნა ამ შემთხვევაში ემყარება სამოქალაქო კოდექსის მე-6 მუხლის რეგულაციას, რომლითაც დადგენილია, რომ ნორმატიულ აქტებს არა აქვთ უკუქცევითი ძალა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ეს პირდაპირ არის კანონით გათვალისწინებული. შესაბამისად, ის გარემოება, რომ ახალი ნორმა აღარ ითვალისწინებს გარიგების ბათილობას იმ შემთხვევისათვის, როდესაც გარიგებით განსაზღვრულ შესრულებასა და ამ შესრულებისათვის გათვალისწინებულ ანაზღაურებას შორის აშკარა შეუსაბამობაა და გარიგება დაიდო მხოლოდ იმის წყალობით, რომ ხელშეკრულების ერთ-ერთმა მხარემ ისარგებლა ხელშეკრულების მეორე მხარის მძიმე მდგომარეობით ან გამოუცდელობით, ვერ იქნება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი“ - იხ. სუსგ ას - 880-838-2013, 09.06.2014წ.

44.7 საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოხმობილი სხვა ქვეყნების გამოცდილებაც (იხ. ამ განჩინების 43.1 პუნქტი), სადაც საუბარია, მხარეთა შორის სახელშეკრულებო სამართლიანობის უზრუნველსაყოფად, ხელშეკრულების შედარებით სუსტი მხარის დაცვაზე მეორე მხარის ძალმომრეობისაგან, სწორედ სუბიექტურ ელემენტზე მიუთითებს, რადგან განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელის საქმიანი გამოცდილების გათვალისწინებით, უნდა შემოწმდეს სსკ-ის 55-ე მუხლით დადგენილი ორივე წინაპირობის არსებობა. ამდენად, სახეზეა სსსკ-ის 393-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით მოპასუხის (მეორე კასატორი) საკასაციო საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების საფუძველი.

44.8. სააპელაციო სასამართლომ 2011 წლის 7 თებერვალს მხარეთა შორის ხელმოწერილი წილის დათმობის ხელშეკრულების, სსკ-ის 55-ე მუხლის საფუძველზე, ორი კუმულატიური წინაპირობის შემოწმების შემდეგ, უნდა გამოიკვლიოს დასახელებული გარიგებით, სსკ-ის 198-ე თანახმად, კს-ას, საწარმოს 52,5%-ის მფლობელმა პარტნიორმა ფიზიკურმა პირმა, საკუთარი უფლება ისეთსავე მდგომარეობაში გადასცა, როგორც მის ანუ ძველი მფლობელის ხელში იყო, თუ რაიმე შეზღუდვა ან დათქმა გააკეთეს მხარეებმა. საკასაციო სასამართლოში, 2016 წლის 22 აპრილს გამართულ სხდომაზე, პირველმა კასატორმა აღნიშნა, რომ 07.02.2011წ. გარიგებით, მოსარჩელემ დაიტოვა 2011 წლის 1 თებერვლამდე კუთვნილი დივიდენდის მიღების უფლება, ხოლო მეორე კასატორის განმარტებით, წილის შემძენმა კს-ამ სრულად მიიღო ყველა უფლება წილის ნასყიდობის ხელშეკრულებით, თუმცა, გარიგებით ნება დართო მოსარჩელეს, მიეღო 1 601 021, 40 ლარი, რაც რეალურად წილის ნასყიდობის ფასია. აღნიშნული საკითხზე გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ დასაბუთებაში გარკვეული მსჯელობა ასახულია (იხ. გასაჩივრებული განჩინების 4.2.3 და 4.3.4 ქვეპუნქტები - ტ. 4, ს.ფ. 362), თუმცა, ფაქტობრივ ნაწილში სასამართლოს დასკვნა მარტოოდენ იმ გარემოებას ემყარება, რომ მოსარჩელეს, წილის გასხვისებასთან ერთად, ჰქონდა დივიდენდის მიღების გასხვისების უფლებაც, მაგრამ მისი ღირებულებაც შესაბამისობაში უნდა ყოფილიყო ამ უფლების ღირებულებასთან, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. იმის გათვალისწინებით, რომ სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა და დასკვნები გაყიდული წილის ღირებულების არაადექვატურობას, მის რეალურ ღირებულებასთან დისპროპორციულობას ეყრდნობა, რაც საქმეზე არასწორი სამართლებრივი შეფასებისა და დასკვნის გამოტანის საფუძველი გახდა, სსკ-ის 198-ე და 199-ე მუხლების მიხედვით, დამატებით უნდა იქნეს გამოკვლეული და სამართლებრივად შეფასდეს წილის დათმობის გარიგების შინაარსი.

44.9. აღნიშნული საკითხის სამართლებრივი შეფასების შედეგების შემდეგ, გამოსაკვლევი იქნება ამ განჩინების მე-8 და მე-9 პუნქტში მითითებული იჯარის ხელშეკრულებების ბათილობის საკითხი. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივი დასაბუთების 4.4 ქვეპუნქტზე (ტ.4, ს.ფ.369), სადაც სასამართლო მსჯელობს, რომ 2011 წლის 17 და 18 მარტის საიჯარო ხელშეკრულებებით, ახლად შექმნილ მეორე საწარმოს გადაეცა ყველა ის საშუალებები, საიდანაც პირველი საწარმო იღებდა შემოსავალს. მეტად საყურადღებოა ის გარემოება, რომ პირველი საწარმოს პარტნიორები და მათი წილები არ შეცვლილა მეორე საწარმოში, მხოლოდ მოსარჩელეს ჩაენაცვლა კს, შესაბამისად, საზოგადოებას ჩამოაცილეს შემოსავლის ის წყაროები, რომლებიც საზოგადოებას უქმნიდა დიდ მოგებას. სამეწარმეო თვალსაზრისით, სულიად გაუგებარია ამ მოქმედებათა განხორციელების მიზანშეწონილობა და ახსნა, სავარაუდოდ, მოსარჩელის კომპანიასთან კავშირის თავიდან აცილების მცდელობაში შეიძლება მოიძებნოს. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული განჩინების სავარაუდო დასკვნა არ ემყარება კონკრეტულ ფაქტებსა და გარემოებებს, ამასთან, ეწინააღმდეგება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე გამოტანილ დასკვნას, რომ სადავო გარიგებები დადებულია არა იძულებით, არამედ, ამორალურია წილის ნასყიდობის ხელშეკრულების არაადექვატურობის გამო. სააპელაციო სასამართლოს ვარაუდი, რომ შესაძლოა საკითხი ეხებოდეს მოსარჩელის კომპანიასთან კავშირის თავიდან აცილების მცდელობას, მოითხოვს, სწორედ იმ სუბიქტური ელემენტის კვლევას, რომელიც სადავო გარიგების გაფორმების დროს - 2011 წლის 7 თებერვალს, სსკ-ის 55-ე მუხლითაა გათვალისწინებული; სასამართლოს მსჯელობა და დასკვნა არ შეიძლება ბუნდოვანი იყოს და მრავალგვარი ინტერპრეტაციის შესაძლებლობას წარმოშობდეს. ვინ და რატომ, რა საშუალებით ცდილობდა, მოსარჩელის საწარმოსთან კავშირის არიდებას, განსახილველ საქმეში ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საკითხია, თუმცა, გასათვალისწინებელია, რომ საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით სარჩელის დაუკმაყოფილებელი ნაწილი მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მისი იძულების საფუძვლით, ხოლო დაკმაყოფილებული მოთხოვნის ნაწილი, დასაბუთებულია გარიგების ამორალურობით, რაც ასევე დამატებით გამოკვლევასა და სამართლებრივ შეფასებას მოითხოვს. ამდენად, მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს.

44.10. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საიჯარო ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, იმთავითვე ვერ აყენებს მოსარჩელისათვის სასურველ სამართლებრივ შედეგს, ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ უნდა გამოიკვლიოს და შეაფასოს, რა იურიდიულ შედეგს წარმოშობს ხელშეკრულების ბათილობა. დამატებით გამოკვლელვას საჭიროებს საიჯარო ხელშეკრულებების (იხ. ამ განჩინების მე-8 და მე-9 პუნქტები) ბათილობის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი, თუკი მიკუთვნებითი სარჩელის აღძვრა იყო შესაძლებელი, მაშინ პროცესუალურად უნდა შეფასდეს, რამდენად იყო დასაშვები აღიარებითი სარჩელი.

44.11. საქართველოს უზენასი სასამართლოს დიდი პალატა აღიარებითი სარჩელის სამართლებრივ ბუნებაზე მსჯელობისას, განმარტავს, რომ „იურიდიული ინტერესი არის ის ფაქტობრივი და სამართლებრივი შედეგი, რომლის მიღწევასაც ცდილობს მხარე აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილებით. აღიარებითი სარჩელის მიმართ ნამდვილი იურიდიული ინტერესის არარსებობა არათუ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის, არამედ სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის საფუძველსაც კი წარმოადგენს. დავის მიმართ იურიდიული ინტერესის არსებობის შემოწმება განეკუთვნება სამართლის საკითხს, შესაბამისად, ვიდრე საქმის განმხილველი სასამართლო სარჩელის საფუძვლიანობას შეამოწმებს, მნიშვნელოვანია, შეფასდეს, აქვს თუ არა მოსარჩელეს ნამდვილი იურიდიული ინტერესი დავის მიმართ და უზრუნველყოფს თუ არა მოსარჩელის მოთხოვნა ამ ინტერესის დაკმაყოფილებას. აღიარებითი სარჩელის შემთხვევაში, იურიდიული ინტერესის არსებობა განპირობებულია არა ზოგადად მხარის ინტერესით, არამედ მატერიალურ-სამართლებრივი დანაწესით, რომლის შედეგის რეალიზაცია შესაძლებელია აღიარებითი სარჩელის აღძვრით. აღიარებითი სარჩელი უნდა ემსახურებოდეს მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმით განსაზღვრული უფლების დაცვას. დიდი პალატა მიუთითებს, რომ სსსკ-ის 180-ე მუხლი ადგენს აღიარებითი სარჩელის იურიდიული ინტერესის განმსაზღვრელ კრიტერიუმებს, კერძოდ: ა) მოსარჩელეს უნდა ედავებოდნენ უფლებაში; ბ) დავის არსებობა უნდა ქმნიდეს მოსარჩელის უფლების მომავალში დარღვევის რეალურ საშიშროებას; გ) აღიარებითი სარჩელის გადაწყვეტა დავის გადაწყვეტის საუკეთესო საშუალება უნდა იყოს, კერძოდ, გადაწყვეტილების შედეგად სრულად გარკვეული შედეგი უნდა დგებოდეს მხარისათვის, აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილება უნდა ქმნიდეს იმ უფლებისა თუ ურთიერთობის განსაზღვრულობას, რაც მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის წარმოშობილი დავის გამო ირღვევა. დიდი პალატა სსსკ-ის 180-ე მუხლის განმარტების შედეგად აღნიშნავს, რომ აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილებით, მოსარჩელემ უნდა განახორციელოს კონკრეტული უფლება და ამ უფლების განხორციელება დაკავშირებული უნდა იყოს უშუალოდ აღიარებითი სარჩელით მოთხოვნილი უფლების აღიარებასთან. სხვა საკითხია იურიდიული შედეგის არსებობის ან არარსებობის დადგენის სურვილი. იურიდიული ინტერესის არსებობის დადგენისათვის უპირატესად უნდა გაირკვეს, გაუმჯობესდება თუ არა მოსარჩელის სამართლებრივი მდგომარეობა მისი აღიარებითი მოთხოვნის დაკმაყოფილების შემთხვევაში“ (სუსგ დიდი პალატა, საქმე # ას -121-117-2016, 17.03.2016წ.).

44.12. განსახილველ შემთხვევაში, მარტოოდენ მოსარჩელის სურვილი, მიაღწიოს სასურველ შედეგს, არ არის განმტკიცებული იმ ფაქტობრივი და სამართლებრივი წინაპირობებით, რომელიც შესაძლებელს გახდის მისი მატერიალური უფლების რეალიზებას. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ, ასევე, დამატებით უნდა გამოიკვლიოს და შეაფასოს საიჯარო ხელშეკრულებების ბათილად ცნობის წინაპირობები და მისი შედეგები, მით უფრო, რომ სსკ-ის 581-ე მუხლით, ქირავნობის ხელშეკრულების მიმართ გამოიყენება ქირავნობის ხელშეკრულების წესები, თუ 581-606-ე მუხლებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული, ხოლო 572-ე მუხლით დადგენილია უფლებამონაცვლეობა გაქირავებული ნივთის გასხვისებისას. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს, რომ „საერთო სასამართლოებმა ყურადღება უნდა გაამახვილონ აღძრული სარჩელისადმი მოსარჩელის იურიდიულ ინტერესზე, ასევე იმ საკითხზე, თუკი აღიარებითი სარჩელის ნაცვლად შესაძლებელია მიკუთვნებითი მოთხოვნის წაყენება მოპასუხისადმი, რაც იმავდროულად გადაწყვეტილების აღსრულებაუნარიანობის საკითხსაც უკავშირდება, რადგან გადაწყვეტილების აღსრულება მხარისათვის გარანტირებული სამართლიანი სასამართლოს განუყოფელი ნაწილია (Apostol v. Georgia; §37; ასევე იხ. Hornsby v.Greece,§40), ნებისმიერი სასამართლოს მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილების აღსრულება „სასამართლო პროცესის“ განუყოფელ ნაწილად უნდა განიხილებოდეს ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის მიზნებიდან გამომდინარე (IZA Ltd and Makrakhidze v. Georgia, §42; სხვა პრეცედენტთა შორის იხ.Burdov v. Russia, §34; Hornsby v. Greece, §40)“ - იხ. სუსგ # ას- 1187-1117-2015, 20.05.2016წ.

44.13. წინამდებარე განჩინების 34-ე პუნქტში ასახულია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, სსკ-ის 976-ე და 983-ე მუხლებზე დაყრდნობით (იხ. გასაჩივრებული გაჩინება- ტ. 4, ს.ფ. 367), თუმცა, საკასაციო სასამართლოს მითითება დასახელებული ნორმების გამოყენებით განვითარებული მსჯელობისა და გამოტანილი დასკვნების ხელახალ შეფასებასაც ეხება, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ არ უნდა გამოიყენოს სამოქალაქო კოდექსის, უსაფუძვლო გამდიდრების თავის, შესრულებისა და შეუსრულებლობის კონდიქციები ერთობლივად. დასახელებული ნორმები არათავსებადია, რადგან 976-ე მუხლი შესრულების კონდიქციას ეხება, ხოლო 983-ე შეუსრულებლობის - ხელყოფის კონდიქციას. 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით, გარიგების ბათილად ცნობის სამართლებრივი შედეგი უკავშირდება გარიგების დადებამდე არსებულ ვითარებაში დაბრუნებას, ანუ პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენას, რაც არარა გარიგებით მიიღეს მხარეებმა, უნდა დაუბრუნონ ერთმანეთს. სსკ-ის 983-ე მუხლით კი, რომელიც ხელყოფის კონდიქციის მომწესრიგებელ ნორმას განეკუთვნება, უსაფუძვლო გამდიდრების მოთხოვნიდან გამომდინარე მოთხოვნა წარმოიშობა სხვის სამართლებრივ სივრცეში უნებართვო ჩარევითა და ამით ქონებრივი სარგებლის მიღებით; შესრულების კონდიქცია არის დამატება სახელშეკრულებო სამართლისათვის, ხელყოფის კონდიქცია არის დამატება დელიქტური სამართლისათვის.

44.14. „საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოებაში დამკვიდრებული შეჯიბრებითობის პრინციპი, პირველ რიგში გულისხმობს მხარეთა მიერ ფაქტების მითითების სრულ ავტონომიას, რაც შეეხება მათ დამტკიცებას, ეს ის ეტაპია, როდესაც მხარემ მიუთითა სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლად არსებული მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის ყველა ელემენტის შესახებ და საქმე მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტების არსებობა-არარსებობის დადგენას ეხება, რასთანაც ორგანულადაა დაკავშირებული მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის ობიექტური და სამართლიანი განაწილების ურთულესი ამოცანის გადაწყვეტა. ზოგადი წესის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს (სსსკ-ის102.1 მუხლი)“ - იხ. სუსგ ას 880-838-2013, 09.06.2014წ.

განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელეს ეკისრება როგორც ფაქტების მითითების, ისე მათი დამტკიცების ტვირთი. კერძოდ, მოსარჩელემ უნდა მიუთითოს და სარწმუნოდ დაამტკიცოს, რომ გარიგებით განსაზღვრულ შესრულებასა და ამ შესრულებისათვის გათვალისწინებულ ანაზღაურებას შორის აშკარა შეუსაბამობაა; მოსარჩელე იმყოფებოდა მძიმე მდგომარეობაში; გარიგების მეორე მხარემ ისარგებლა მოსარჩელის მძიმე მდგომარეობით (გარიგების მხარეს შესთავაზა აშკარად არასამართლიანი პირობები); მოსარჩელის მძიმე მდგომარეობა გახდა გარიგების დადების მიზეზი, რაც ჩვეულებრივ შემთხვევაში არ დაიდებოდა.

45. სსსკ-ის 412-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, ამავე ნორმის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუქტის საფუძველზე, გადაწყვეტილების არასაკმარისი იურიდიული დასაბუთებულობის გამო, წინამდებარე განჩინების 41.1-41.14 ქვეპუნქტებში მითითებული ფაქტების გამოკვლევის ნაწილში, რადგან საკასაციო სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას, თავად დაადგინოს ახალი ფაქტები და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები; მოდავე მხარეთა შორის წარმოშობილი სამართლებრივი ურთიერთობის მართებულ შეფასებას არსებითი მნიშვნელობა აქვს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მისაღებად, რაც, საკასაციო საჩივრების ნაწილობრივ დაკმაყოფილების საფუძველია.

46. კასატორებს სახელმწიფო ბაჟი გადახდილი აქვთ.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით, 408-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. თ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. შპს "მ-ის", შპს "მ-ისა" და კს "ს-ის" საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

3. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 2 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

4. კასატორებს სახელმწიფო ბაჟი გადახდილი აქვთ;

5. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. თოდუა

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

პ. ქათამაძე