საქმე №ას-463-445-2016 8 ივლისი, 2016 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ზ. პ-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ვ-ი“, ი. კ-ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 4 თებერვლის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და შპს „ა-ის“ მიმართ სარჩელის დაკმაყოფილება, საქმის განხილვასთან დაკავშირებით ხარჯების დაკისრება და გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიების ძალაში დატოვება

დავის საგანი – სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. ზ. პ-მა (შემდგომში _ მოსარჩელე, კასატორი ან დაზარელებული) სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ა-ისა“ (შემდგომში _ მოპასუხე, აპელანტი ან გამყიდველი) და ი. კ-ის (შემდგომში _ მოპასუხე, შემძენი ან მფლობელი) მიმართ სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგად მიყენებული ზიანის _ 20 000 ლარის სოლიდარულად დაკისრების მოთხოვნით.

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ საფუძვლებს: 2015 წლის 2 იანვარს, დაახლოებით 03:00 საათზე, შემძენი მეტრო დელისის მხრიდან ვაჟა-ფშაველას ძეგლის მიმართულებით მოძრაობდა გამყიდველის საკუთრებად რეგისტრირებული „HONDA FIT-ის“ მარკის ავტომობილით (სახელმწიფო ნომერი A...) რა დროსაც ვერ დაიმორჩილა საჭე და შეეჯახა ბორდიურთან გაჩერებულ დაზარალებულის საკუთრებაში არსებულ „MERCEDES- BENZ-ის“ მარკის ავტომანქანას სახელმწიფო ნომრით I.... ავტოსაგზაო შემთხვევაში ბრალეულად იქნა ცნობილი შემძენი და ის დაჯარიმდა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 123-ე და 125-ე მუხლებით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩადენაში. მის მიერ საგზაო წესების დარღვევის შედეგად, მოსარჩელეს მიადგა ზიანი _ 10 000 აშშ დოლარის ოდენობით, რადგანაც დაზიანებული ავტომანქანის შეკეთება შეუძლებელია.

2. მოპასუხეების პოზიცია:

2.1. მოთხოვნის გამომრიცხავი შესაგებლით გამყიდველმა არ ცნო სარჩელი იმ დასაბუთებით, რომ სატრანსპორტო საშუალება, რომლის ექსპლუატაციის შედეგად დაზიანდა მოსარჩელის კუთვნილი ავტომანქანა, საგზაო შემთხვევის დროისათვის გაყიდული იყო და მის მესაკუთრეს წარმოადგენდა შემძენი, კერძოდ, 2014 წლის 25 სექტემბერს მოპასუხეებს შორის გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, გამყიდველმა ზემოაღნიშნული ავტომანქანა მიჰყიდა მეორე მოპასუხეს. აღნიშნულის გათვალისწინებით, გამსხვისებელს არ შეიძლება დაეკისროს ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება.

2.2. შემძენმა სარჩელი ნაწილობრივ ცნო, ავტოსატრანსპორტო საშუალების შეჯახების ფაქტი მას სადავოდ არ გაუხდია, არამედ, არ დაეთანხმა ზიანის ოდენობას იმ დასაბუთებით, რომ შეჯახების შედეგად მოსარჩელის კუთვნილ ავტომანქანას დაუზიანდა მხოლოდ ფარი და ბუფერი. სხვა დაზიანება მოსარჩელის ავტომანქანას არ მიუღია.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 27 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხეებს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრათ 12 200 ლარის სოლიდარულად გადახდა, სარჩელის მოთხოვნა 7 800 ლარის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გამყიდველმა, მოითხოვა მისი ნაწილობრივ გაუქმება და მის მიმართ წარდგენილი მოთხოვნის ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 4 თებერვლის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, შეიცვალა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება აპელანტისათვის 12 200 ლარის დაკისრების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელი გამყიდველის მიმართ არ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა პროცესის ხარჯების დაკისრების შესახებ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მე-2 და მე-3 პუნქტები აპელანტის მიმართ და მოსარჩელეს მის სასარგებლოდ დაეკისრა სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი ბაჟის _ 554.28 ლარის, ასევე, წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯის _ 500 ლარის გადახდა. ამავე გადაწყვეტილებით გაუქმდა საქალქო სასამართლოს 2015 წლის 2 თებერვლის განჩინებით გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიება და ყადაღა მოეხსნა აპელანტის საკუთრებაში არსებულ შემდეგ მექანიკური სატრანსპორტო საშუალებებს: 1. მარკა, მოდელი NISSAN SKYLINE, გამოშვების წელი 2001, სახელმწიფო ნომერი A..., საიდენტიფიკაციო/შასის ნომერი V..., ტრანსპორტის სარეგისტრაციო მოწმობის ნომერი A...; 2. მარკა, მოდელი HONDA FIT, გამოშვების წელი 2002, სახელმწიფო ნომერი A..., საიდენტიფიკაციო/შასის ნომერი G..., ტრანსპორტის სარეგისტრაციო მოწმობის ნომერი A...; 3. მარკა, მოდელი HYUNDAI XG 3.0, გამოშვების წელი 2002, სახელმწიფო ნომერი A..., საიდენტიფიკაციო/შასის ნომერი K..., ტრანსპორტის სარეგისტრაციო მოწმობის ნომერი A....

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა მისი ნაწილობრივ გაუქმება და აპელანტის მიმართ სარჩელის დაკმაყოფილება, საქმის განხილვასთან დაკავშირებით ხარჯების დაკისრება და გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიების ძალაში დატოვება (იხ. საკასაციო საჩივარი).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებულობა, საკასაციო საჩივრის საფუძვლები და მიიჩნევს, რომ იგი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ შეცვლის/უცვლელად დატოვების ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება:

1.1. საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს მომეტებული საფრთხის წყაროდან გამომდინარე ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელ პირთა წრის განსაზღვრის სისწორე, ასევე, სარჩელის უზრუნველყოფის გამოყენებული ღონისძიების გაუქმებისა და საქმის განხილვასთან დაკავშირებული ხარჯების განაწილების კანონიერება წარმოადგენს.

1.2. სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, სატრანსპორტო საშუალება, რომლის ექსპლუატაციასაც მოჰყვა ზიანი, აღარ წარმოადგენდა მოპასუხე საწარმოს საკუთრებას, რაც დელიქტური ვალდებულებიდან გამომდინარე, მის პასუხისმგებლობას გამორიცხავდა, რასაც არ ეთანხმება კასატორი სამართლის ნორმათა არასწორი გამოყენებისა და ამ გზით სადავო ფაქტობრივ გარემოებათა არასწორად დადგენის მოტივით (სსსკ-ის 393-ე მუხლი).

1.3. საკასაციო პრეტენზიათა საფუძვლიანობის შემოწმებამდე პალატა ყურადღებას გაამახვილებს სასარჩელო მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმასა და მის აბსტრაქტულ ელემენტებზე. სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მგზავრების გადაყვანისა და ტვირთების გადაზიდვისთვის გათვალისწინებული სატრანსპორტო საშუალების მფლობელი, თუ მისი სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციას მოჰყვა ადამიანის სიკვდილი, დასახიჩრება ან ჯანმრთელობის მოშლა, ანდა ნივთის დაზიანება, ვალდებულია დაზარალებულს აუნაზღაუროს აქედან წარმოშობილი ზიანი. მოხმობილი ნორმა წარმოადგენს სატრანსპორტო საშუალებით, როგორც მომეტებული საფრთხის წყაროს ექსპლუატაციის შედეგად დამდგარი ზიანის ანაზღაურების მარეგულირებელ სპეციალურ დანაწესს და განსხვავებით სამოქალაქო კოდექსში დამკვიდრებული ბრალეული პასუხისმგებლობის პრინციპისა, ადგენს პირის ვალდებულებას, ნორმაში ჩამოთვლილ სიკეთეთა ხელყოფის შემთხვევაში, აგოს პასუხი (აანაზღაუროს ზიანი) მიუხედავად ბრალისა. კანონის ამგვარი მიდგომა განპირობებულია თავად ზიანის წყაროს განსაკუთრებული თვისებით, რის გამოც იგი იურიდიულ ლიტერატურაში მომეტებული საფრთხის წყაროდ განიხილება. თავის მხრივ, ნორმის სუბიექტები არიან ვალდებული და დაზარალებული პირი. ვალდებულ პირად კანონი განიხილავს ნივთის მფლობელს, ანუ პირს, რომელსაც ამ ქონებაზე საკუთრება მართლზომიერად აქვს მოპოვებული, თუმცა, მფლობელი, როგორც ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელი პირი, შეიძლება იყოს, როგორც პირდაპირი, ისე _ არაპირდაპირი. ამ უკანასკნელ შემთხვევაში სახეზე გვყავს კვლავ „მფლობელი“ (არაპირდაპირი) და „მოსარგებლე“ (პირდაპირი მფლობელი), თუმცა, იმის მიხედვით, თუ რა გზით (იურიდიულად ნამდვილი უფლების საფუძველზე) აღმოჩნდა ნივთი მოსარგებლის ფაქტობრივ ბატონობაში, განსხვავებულია ამ ნივთის ექსპლუატაციით მიყენებულ ზიანზე პასუხისმგებელი სუბიექტიც (ნორმის მე-4 ნაწილი). ამდენად, სარჩელის საფუძვლიანობის (მომეტებული საფრთხის წყაროს ექსპლუატაციით მიყენებული ზიანის სოლიდარულად ანაზღაურების მოთხოვნა) განმაპირობებელია გარემოება იმის თაობაზე, ავტოსატრანსპორტო შემთხვევისას თუ ვის გააჩნდა საკუთრება ზიანის წყაროზე. ამ თვალსაზრისით გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილია დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

1.3.1. 2015 წლის 2 იანვარს ი. კ-მა, „HONDA FIT-ის“ მარკის სატრანსპორტო საშუალებით მოძრაობისას, ვერ დაიმორჩილა საჭე და შეეჯახა ბორდიურზე გაჩერებულ ზ. პ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულ სატრანსპორტო საშუალებას. ავტოსაგზაო შემთხვევის გამო ადმინისტრაციული პასუხისგებლობა დაეკისრა ი. კ-ს;

1.3.2. საგზაო შემთხვევის შედეგად დამდგარი ზიანის ოდენობა განისაზღვრა 12 200 ლარით;

1.3.3. სსიპ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს ინფორმაციით, „HONDA FIT-ის“ მარკის სატრანსპორტო საშუალება რეგისტრირებულია შპს „ა-ის“ სახელზე.

1.3.4. ავტოსაგზაო შემთხვევის დადგომამდე ი. კ-სა და შპს „ა-ს“ შორის გაფორმდა იმ სატრანსპორტო საშუალების განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის ექსპლუატაციის შედეგადაც დაზიანდა მოსარჩელის კუთვნილი ავტომანქანა.

1.4. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

1.5. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორი სადავოდ ხდის გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნას იმის თაობაზე, რომ გადახდის განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებით ი.კ-ს გადაეცა საკუთრების უფლება მომეტებული საფრთხის წყაროზე. ამ თვალსაზრისით კი, მხარე აპელირებს სასამართლოს მხრიდან სამოქალაქო კოდექსის 50-ე და 52-ე მუხლების არასწორ გამოყენებაზე. მართალია, სააპელაციო სასამართლომ ნივთზე უფლების გადაცემა ხელშეკრულების იმ დებულებების ანალიზს დაუკავშირა, რომელთა თანახმადაც, მყიდველმა იკისრა ვალდებულება, საკუთარი სახელითა და ხარჯით დაეზღვია ავტომობილი, ასევე, გადაეხადა წარმოშობილი ჯარიმები (იხ. ხელშეკრულების 5.1. და 5.3. პუნქტები), თუმცა, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საკუთრების უფლების შემძენზე გადასვლის ფაქტი არსებითად სწორად იქნა დადგენილი, რამდენადაც დადგენილია ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ სადავო შემთხვევის დადგომამდე მოპასუხეთა შორის (შპს „ა-ი“ _ გამყიდველი; ი.კ-ლი _ მყიდველი) გაფორმდა გადახდის განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულება, შესაბამისად, სამოქალაქო კოდექსის 505-ე მუხლის ძალით შემძენს წარმოეშვა ხელშეკრულების საგანზე საკუთრების უფლებაც. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 186-ე მუხლით რეგულირებულია მოძრავი ნივთის შეძენის ზოგადი წესი და დადგენილია, რომ საკუთრების გადასაცემად აუცილებელია მესაკუთრემ ნამდვილი უფლების საფუძველზე გადასცეს შემძენს ნივთი. ნორმის მე-2 ნაწილით კანონმდებელი ამომწურავად ადგენს შემთხვევებს, საკუთრების გადაცემის იურიდიული შედეგის დადგომისათვის თუ რა განიხილება ნივთის გადაცემად, ასეთად კი, მიჩნეულია შემდეგი: შემძენისათვის ნივთის ჩაბარება პირდაპირ მფლობელობაში; არაპირდაპირი მფლობელობის გადაცემა ხელშეკრულებით, რომლის დროსაც წინა მესაკუთრე შეიძლება დარჩეს პირდაპირ მფლობელად; მესაკუთრის მიერ შემძენისათვის მესამე პირისაგან მფლობელობის მოთხოვნის უფლების მინიჭება (ამ შემთხვევაში სააპელაციო პალატამ სწორად იხელმძღვანელა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი პრაქტიკით, იხ. სუსგ-ებები: №ას-914-954-2011, 27 ოქტომბერი, 2011წ; №ას-658-625-2014, 5 დეკემბერი 2014წ.), თუმცა, ამ ზოგადი დანაწესის კერძო შემთხვევას წარმოადგენს გადახდის განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც, გამყიდველი ვალდებულია, გადასცეს ნივთი მყიდველს ფასის გადახდამდე. ნივთის ფასის გადახდა მყიდველის მიერ ხდება ნაწილ-ნაწილ დროის განსაზღვრულ შუალედებში (სკ-ის 505-ე მუხლი). საკანონმდებლო ტექნიკის (ნორმა ნასყიდობის ხელშეკრულების მარეგულირებელ ქვეთავს წარმოადგენს), ასევე, ნივთზე უფლების გადაცემის საკითხის სწორად განსაზღვრის მიზნით სამოქალაქო კოდექსის 505-ე მუხლი უნდა განიმარტოს სისტემურად ამავე კოდექსის 477-ე და 186-ე (მოძრავი ნივთის შემთხვევაში, ხოლო უძრავი ნივთისას _ 183-ე მუხლი) მუხლებთან ერთობლიობაში. ერთ-ერთ საქმეზე საკასაციო პალატამ აღნიშნა, რომ განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულება ჩვეულებრივი ნასყიდობის ხელშეკრულებისაგან განსხვავდება იმით, რომ განვადებით ნასყიდობისას გამყიდველი ვალდებულია, გადასცეს მყიდველს ნივთი ფასის გადახდამდე, ხოლო შემდგომ კი მყიდველის მიერ ფასის გადახდა უნდა მოხდეს ნაწილ-ნაწილ. ამდენად, განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისას მყიდველი ნივთის მესაკუთრე ხდება ხელშეკრულების დადებისთანავე, თუმცა მას გადახდილი აქვს ნივთის ფასის მხოლოდ ნაწილი. განვადებით ნასყიდობა, ისევე როგორც ნასყიდობის ხელშეკრულება კონსესუალურია, იგი დადებულად ითვლება მხარეთა შორის ხელშეკრულების არსებით პირობებზე შეთანხმების მიღწევის მომენტიდან და მისი ძალაში შესვლა არ არის დაკავშირებული ნასყიდობის საგნის რეალურად გადაცემასთან (იხ. სუსგ №ას-691-1021-07, 12 თებერვალი, 2008 წ), ამდენად, შეიძლება დავასკვნათ, რომ გადახდის განვადების ხელშეკრულების არსებით პირობებზე შეთანხმება (ხელშეკრულების დადება), თავად ამ ინსტიტუტის სამართლებრივი ბუნებიდან გამომდინარე, გამორიცხავს მისი რეგულირებისათვის სამოქალაქო კოდექსის 188-ე მუხლის (პირობადებული საკუთრება) გამოყენების შესაძლებლობას, რადგანაც, განსხვავებით ამ ნორმისაგან, გადახდის განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისას კანონი პირდაპირ ადგენს საკუთრების უფლების გადაცემის მომენტს.

1.6. საკასაციო პალატა იზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნას იმის თაობაზე, რომ სსიპ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოში ავტომობილის გამსხვისებლის სახელზე რეგისტრაციის ფაქტი საკუთრების უფლების გადაცემის დამაბრკოლებელი გარემოება ვერ გახდება. ეს დასკვნა ემყარება, როგორც სამოქალაქო კოდექსის 186-ე მუხლით დადგენილ მოძრავ ნივთზე საკუთრების შეძენის წესს, ისე წინამდებარე განჩინების სამოტივაციო ნაწილის 1.5. პუნქტში მითითებულ და სააპელაციო პალატის მიერ სწორად მოხმობილ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ ერთგვაროვან პრაქტიკას. რაც შეეხება მოპასუხეებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების 5.2. პუნქტის დათქმას ფასის სრულად გადახდის შემდეგ „ავტომობილის საკუთრების შეცვლის“ თაობაზე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ხელშეკრულების მითითებული დებულება წარმოადგენს მხოლოდ ნივთის რეგისტრაციაზე შეთანხმებას, რომელიც სამოქალაქო სამართლის რეგულაციის ფარგლებს ცდება და მიეკუთვნება ადმინისტრაციული სამართლის სფეროს.

1.7. ამდენად, განვითარებული მსჯელობიდან გამომდინარე, შეიძლება ითქვას, რომ სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლის მიზნებისათვის მომეტებული საფრთხის წყაროს, როგორც მფლობელი, ისე _ მოსარგებლე ი. კ-ია და მიუხედავად ბრალისა, სწორედ ეს უკანასკნელი წარმოადგენს სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგად დამდგარი ზიანის ანაზღაურებაზე ვალდებულ პირს. ამ თვალსაზრისით ნიშანდობლივია ის გარემოებაც, რომ ი.კ-ს, როგორც მომეტებული საფრთხის წყაროდან გამომდინარე ვალდებულ პირს, პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება არ გაუსაჩივრებია, შესაბამისად, თანხის დაკისრების თაობაზე გადაწყვეტილება მის მიმართ შესულია კანონიერ ძალაში. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ზიანის ანაზღაურებაზე ვალდებული პირის განსაზღვრის ნაწილში არ არსებობს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული წინაპირობები, ამავე კოდექსის 410-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას.

1.8. რაც შეეხება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მსჯელობას სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების, მათ შორის იმ ნაწილში გაუქმების თაობაზე, რომლითაც ყადაღა დაედო ავტომანქანა „HONDA FIT-ს“, პალატა მას ვერ გაიზიარებს და მიიჩნევს, რომ ამ საპროცესო მოქმედების მიმართ კასატორმა დასაბუთებული პრეტენზია წარმოადგინა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 199¹ მუხლი არეგულირებს შემაჯამებელი გადაწყვეტილებით განსაზღვრული შედეგის შესაბამისად გამოყენებული სარჩელის/გადაწყვეტილების აღსრულების უზრუნველყოფის ღონისძიების ბედს და დადგენილია, რომ სარჩელის მიღებაზე უარის თქმის, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის, სარჩელის განუხილველად დატოვების ან საქმისწარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სასამართლო თავისი გადაწყვეტილებით (განჩინებით) აუქმებს ამ სარჩელთან დაკავშირებით გამოყენებულ უზრუნველყოფის ღონისძიებას, რაც საჩივრდება ამ გადაწყვეტილების (განჩინების) გასაჩივრებისათვის კანონით დადგენილი წესით. დასახელებული ნორმიდან გამომდინარე, შეიძლება ითქვას, რომ, ვინაიდან, სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენება ემყარება სასამართლოს ვარაუდს, მოსარჩელის მოთხოვნის ფორმალური საფუძვლიანობიდან გამომდინარე, მისი დაკმაყოფილების თაობაზე (სსსკ-ის 191.1 მუხლი), ამასთან, აღნიშნული ღონისძიება წარმოადგენს პრევენციულ ნაბიჯს მართლმსაჯულების აქტის აღსრულების ხელშეწყობისათვის, გამოყენებული ღონისძიების გაუქმებისა თუ ძალაში დატოვების საკითხიც სწორედ საქმის არსებითი განხილვის შედეგად დამდგარი შემაჯამებელი აქტის პროპორციულად ინარჩუნებს ძალას.

1.9. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მიერ, მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძველზე, 2015 წლის 2 თებერვლის განჩინებით გამოყენებულ იქნა სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება და ყადაღა დაედო მოპასუხე შპს „ა-ის“ კუთვნილ სხვადასხვა სატრანსპორტო საშუალებას, მათ შორის, სსიპ მომსახურების სააგენტოში საწარმოს სახელზე რეგისტრირებულ იმ სატრანსპორტო საშუალებას, რომლის ექსპლუატაციის შედეგადაც დადგა ზიანი. წინამდებარე განჩინებაში განვითარებული მსჯელობის გათვალისწინებით, ვინაიდან დადგენილია, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევის დადგომის დროისათვის სატრანსპორტო საშუალება „HONDA FIT-ზე“ საკუთრების უფლება გადაცემული ჰქონდა ი. კ-ს, რომელიც დამდგარ ზიანზე პასუხისმგებელი პირია (მის მიმართ სარჩელი დაკმაყოფილებულია), საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ამ ნივთზე საქალაქო სასამართლოს მიერ გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმების საფუძველი არ არსებობდა. ამდენად, სახეზეა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით გათვალისწინებული სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების ნაწილობრივ შეცვლის წინაპირობა.

1.10. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის პოზიციას იმის თაობაზე, რომ მას არასწორად დაეკისრა შპს „ა-ის“ სასარგებლოდ საპროცესო ხარჯების ანაზღაურება. კასატორის მოთხოვნის წინააღმდეგ პალატა უპირველესად, აღნიშნავს, რომ ამ კუთხით მხარეს პრეტენზია არ წარმოუდგენია, თუმცა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შესწავლით დასტურდება, რომ, როგორც სახელმწიფო ბაჟი, ისე იურიდიული მომსახურების ხარჯი მოგებული მხარის სასარგებლოდ დაეკისრა წაგებულს, ამასთან, იურიდიული მომსახურების გამო დაკისრებული თანხის ოდენობა გონივრულია და არ ეწინააღმდეგება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულ სტანდარტს.

2. სასამართლო ხარჯები:

ვინაიდან, საკასაციო სასამართლოს წინამდებარე განჩინებით საკასაციო საჩივარი დავის მატერიალური მოთხოვნის ნაწილში არ დაკამყოფილდა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 55-ე მუხლის შესაბამისად, გადახდილი ბაჟი უნდა დარჩეს სახელმწიფო ბიუჯეტში.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 55-ე, 199¹, 410-ე, 411-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ზ. პ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 4 თებერვლის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-6 პუნქტი მექანიკურ სატრანსპორტო საშუალებაზე _ მარკა, მოდელი HONDA FIT, გამოშვების წელი 2002, სახელმწიფო ნომერი _ A..., საიდენტიფიკაციო/შასის ნომერი G..., ტრანსპორტის სარეგისტრაციო მოწმობის ნომერი A... ყადაღის მოხსნის ნაწილში და ამ ნაწილში თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 2 თებერვლის განჩინებით გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიება _ ყადაღა დარჩეს ძალაში.

3. დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩეს უცვლელად.

4. საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟი გადახდილია.

5. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

პ. ქათამაძე