ბს-971-557(კ-05) 12 სექტემბერი, 2005 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. ვაჩაძე (თავმჯდომარე),

ბ. კობერიძე (მომხსენებელი),

ნ. ქადაგიძე

სარჩელის საგანი: ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ქმედების განხორციელება, საშვებულებო კომპენსაციისა და განაცდური ხელფასის ანაზღაურება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2004წ. 18 ნოემბერს დ. დ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს პარლამენტის მიმართ.

დ. დ-მა სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნა, რომ 2004წ. 11 ოქტომბერს საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ გამოსცა ¹97/3 ბრძანება მისი თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ, რომლითაც დ. დ-ი 2004წ. 11 ოქტომბრიდან გათავისუფლდა პარლამენტის აპარატის უფროსის მოადგილის თანამდებობიდან ხანგრძლივი შრომისუუნარობის გამო, “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტების საფუძველზე. მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნული ბრძანების გამოცემით უხეშად დაირღვა კანონი, რაც გამოიხატა შემდეგში:

1. პარლამენტის აპარატის უფროსის ¹138/1 ბრძანებით 2004წ. 13 აპრილს საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 108-ე მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე დ. დ-ი გააფრთხილეს შტატით გათვალისწინებული თანამდებობის მოსალოდნელი შემცირების შესახებ. დაწესდა გაფრთხილების ერთთვიანი ვადა და აღნიშნული ბრძანებით, ხოლო შემდგომ 2004წ. 4 მაისის ¹2493/3-1 და იმავე წლის 2 ივნისის ¹3983/3-1 წერილებით კვლავ ეცნობა, რომ შესაბამისი შტატი შემცირებული იყო და გაფრთხილების ერთთვიანი ვადის გასვლისთანავე გათავისუფლებული იქნებოდა დაკავებული თანამდებობიდან. 2004წ. 2 აგვისტოდან დ. დ-ი სხვადასხვა დაავადებების გამო მკურნალობდა ქ. თბილისის საბურთალოს რ-ის ¹8 დისპანსერში, სადაც განუმარტეს, რომ მისი ავადმყოფობა იყო კეთილსაიმედო, ხოლო მკურნალობა საშუალოდ 6 თვემდე გაგრძელდებოდა. მოსარჩელემ ასეთივე პასუხი მიიღო შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროდან, რომლის განმარტებითაც, საექიმო-საკონსულტაციო კომისიას უფლება ჰქონდა, კეთილსაიმედო პროგნოზის არსებობისას გაეგრძელებინა საავადმყოფო ფურცელი შრომისუნარიანობის სრულ აღდგენამდე, მაგრამ არა უმეტეს 6 თვისა (ცალკეულ შემთხვევაში _ 8 თვისა). ამავე საკითხზე 2004წ. 16 ნოემბერს ამომწურავი დასკვნა გასცა, აგრეთვე, სოციალური დაზღვევის ერთიანმა სახელმწიფო ფონდმა;

2. გასაჩივრებულ ბრძანებას არ გააჩნდა სამართლებრივი საფუძველი, რადგან მოსარჩელის ხანგრძლივი მკურნალობა კონკრეტული დიაგნოზით დაიწყო 2004წ. 2 აგვისტოდან და ავადმყოფობის ხანგრძლივობა იმავე წლის 11 ოქტომბერს არანაირად არ შეადგენდა ზედიზედ ოთხ თვეს, ხოლო კალენდარულიწ. მანძილზე _ ექვს თვეს. გასაჩივრებული ბრძანება გამოიცა მნიშვნელოვანი მტკიცებულების გამოკვლევის გარეშე, კერძოდ, მის გამოცემამდე საქართველოს პარლამენტმა არ მიმართა შესაბამისი სამკურნალო დაწესებულების საექიმო-საკონსულტაციო კომისიას, რათა შრომისუუნარობის გამო დ. დ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლებამდე დაედგინა მისი დროებითი შრომისუუნარობა, მკურნალობის მიმდინარეობა და ხანგრძლივობა, ავადმყოფობის კეთილსაიმედოობა და მკურნალობის დასრულების კონკრეტული პროგნოზი. აღნიშნული უკანონობით მოსარჩელეს მიადგა პირდაპირი ზიანი, რადგან მისი ავადმყოფობა იყო კეთილსაიმედო, ხოლო მკურნალობის ვადა არ აღემატებოდა კანონით დადგენილ ოთხიდან ექვს თვემდე ვადას;

3. გასაჩივრებული ბრძანება გამოიცა მაშინ, როდესაც საქართველოს პარლამენტის ადმინისტრაციას არ გააჩნდა დ. დ-ის საავადმყოფო ფურცელზე ყოფნის დასტური, რითაც დაირღვა “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლის მე-2 პუნქტი. აღნიშნული ბრძანებით მოსარჩელეს მიადგა მატერიალური ზიანი, კერძოდ, შტატის შემცირების გამო სამსახურიდან გათავისუფლების შემთხვევაში, რაც იყო სამსახურიდან მოსარჩელის დათხოვნის ერთადერთი საფუძველი, დაცული იყო იმით, რომ პარლამენტის თავმჯდომარეს მისთვის უნდა შეეთავაზებინა სხვა თანამდებობა, ხოლო, თუ მოსარჩელე ამაზე უარს იტყოდა, შტატის შემცირების გამო, სამსახურიდან გათავისუფლების შემთხვევაში კუთვნილი კომპენსაციები უფრო მეტი იყო, ვიდრე ავადმყოფობის საფუძველზე გათავისუფლების დროს;

4. მოსარჩელეს გასაჩივრებული ბრძანებით მიადგა პირდაპირი და უშუალო ზიანი და ზარალი, რადგან სამსახურიდან გათავისუფლებისას იგი იმყოფებოდა საავადმყოფო ფურცელზე, რის გამოც გარანტირებული ჰქონდა სამსახურის შენარჩუნება, ხოლო დროებითი შრომისუუნარობის დროს _ მთლიანი ხელფასის ოდენობით დახმარების მიღება შრომისუუნარობის აღდგენამდე, ამასთან, სჭირდებოდა მკურნალობის დასრულება. გასაჩივრებული ბრძანებით მოსარჩელეს უშუალო ზიანი მიადგა იმ მიზეზითაც, რომ მიუხედავად მისი ავადმყოფობის კეთილსაიმედოობისა და იმისა, რომ მკურნალობის დასრულების შემდეგ იგი იქნებოდა შრომისუნარიანი, ხსენებულ ბრძანებასა და შრომის წიგნაკში არსებული ჩანაწერი ავადმყოფობის გამო სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე პრობლემებს შეუქმნიდა და შეუქმნა კიდეც სხვა სამსახურში მოწყობასთან დაკავშირებით;

5. გასაჩივრებული ბრძანების გამოცემამდე პარლამენტის თავმჯდომარეს არ გამოუცია ბრძანება პარლამენტის აპარატის მოადგილის შტატების შემოღებაზე, რისი უფლებაც მას ჰქონდა პარლამენტის რეგლამენტის მიხედვით, ანუ მოსარჩელის შტატი შემცირდა;

6. გასაჩივრებული ბრძანება გამოიცა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 52-ე მუხლის პირველი ნაწილის “გ” და “ე” ქვეპუნქტების, მე-3 ნაწილის დარღვევით _ მასში არ არის მითითებული გამოცემის ადგილი, დაუზუსტებელია აქტის სათაური, მასზე არ არის გამოსახული საქართველოს ახალი გერბი, არ გააჩნია წერილობითი დასაბუთება;

7. გასაჩივრებული ბრძანების კანონიერების შემთხვევაშიც კი, “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლის პირველი პუნქტი იმპერატიულად არ მოითხოვდა მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლებას და სრულ გამოჯანმრთელებამდე სამსახურიდან მისი გათავისუფლებით უხეშად დაირღვა მისივე უფლებები;

8. გასაჩივრებული ბრძანებას არ გააჩნდა ფაქტობრივი ან სამართლებრივი საფუძველი და იგი ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს კონსტიტუციასა და კანონს.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ ითხოვა საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის 2004წ. 11 ოქტომბრის ¹97/3 ბრძანების ბათილად ცნობა და მისი მოქმედების შეჩერება.

2004წ. 22 ნოემბერს დ. დ-მა დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს და დამატებით მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:

1. მოპასუხემ დ. დ-თან საბოლოო ანგარიშსწორება აწარმოვა არა 2004წ. 11 ოქტომბერს, არამედ საბოლოოდ _ იმავე წლის 9 ნოემბერს, ხოლო იმავე წლის 25 ოქტომბერს ფოსტით გაეგზავნა შრომის წიგნაკი ბრძანებასთან ერთად, ძირითადი შრომის წიგნაკი კი გაეგზავნა შეუვსებელი. მოსარჩელემ 2004წ. ნოემბრის დასაწყისში რამდენჯერმე მიმართა პარლამენტის საკადრო საკითხთა დეპარტამენტს, რათა წარედგინა მისთვის დროებითი შრომისუუნარობის ფურცელი, ხოლო აღნიშნულ დეპარტამენტს შეევსო იგი მოსარჩელის სოციალური დახმარების უზრუნველყოფის მიზნით სოცდაზღვევის რაიონული სამსახურისთვის გადასაცემად, თუმცა უშედეგოდ _ ბიულეტენი არ მიიღეს იმ მოტივით, რომ იგი აღარ მუშაობდა პარლამენტში. აღნიშნულის უფლება პარლამენტს, რომელმაც უარი განაცხადა მოსარჩელის დროებითი შრომისუუნარობის ფურცლის 2004წ. 5 ოქტომბრიდან განაღდებაზე, არ ჰქონდა. მოსარჩელის დაავადება გამოიწვია თანამდებობის შემცირების გამო მისმა ნერვიულობამ და სტრესულმა მდგომარეობამ, რასაც შედეგად მოჰყვა 6 თვემდე ხანს ავადმყოფობა;

2. გასაჩივრებული ბრძანების გამოცემით დაირღვა შკკ-ის 34-ე მუხლის პირველი პუნქტის “დ” ქვეპუნქტი _ ადმინისტრაციას ეკრძალებოდა იმ თანამშრომლის გათავისუფლება სამსახურიდან, რომელიც ავად იყო 4 თვეზე მეტ ხანს (მოსარჩელესთან მიმართებაში _ 6 თვე, რაც იწურებოდა 2005წ. 2 თებერვალს). მოპასუხემ დაარღვია კანონი _ არასწორად მოახდინა ანგარიშსწორება მოსარჩელესთან, კერძოდ, არ გამოწერა 2004 წელს მოსარჩელის კუთვნილ და მის მიერვე გამოუყენებელ შვებულებასთან დაკავშირებული საშვებულებო დახმარება ერთი თვის თანამდებობრივი სარგოს ოდენობით, რაც მოსარჩელეს უნდა მიეღო ძირითად შვებულებასთან დაკავშირებით;

3. მოპასუხემ უარი განაცხადა რა მოსარჩელის დროებითი შრომისუუნარობის ფურცლის განაღდებაზე, დაარღვია “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 88-ე მუხლის მე-2 პუნქტი, აგრეთვე, ამავე კანონის მე-100 მუხლის მე-3 პუნქტი, რომლის მიხედვითაც, მოსარჩელეს უნდა შენარჩუნებოდა მისი თანამდებობა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოპასუხისგან დამატებით ითხოვა მოსარჩელის მიერ მისთვის წარდგენილი 2004წ. 5 ოქტომბრიდან სრულ გამოჯანმრთელებამდე დროებითი შრომისუუნარობის ფურცლების კანონის შესაბამისად გაფორმება და მოსარჩელეზე სოციალური დახმარების გაცემის მიზნით, მათი შესაბამის უწყებამდე დაყვანა.

2004წ. 26 ნოემბერს დ. დ-მა მეორე დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს და დამატებით მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:

გასაჩივრებული ბრძანების გამოცემით დაირღვა შკკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის მე-2 ქვეპუნქტი _ ადმინისტრაციას ეკრძალებოდა მუშაკის გათავისუფლება სამსახურიდან პროფკავშირის თანხმობის გარეშე, ხოლო სამსახურიდან დ. დ-ის გათავისუფლება არ იყო შეთანხმებული პროფკავშირთან, ადმინისტრაციას არ მიუღია თანხმობა პროფკავშირისგან. 2004წ. 16 ნოემბერს მოსარჩელემ მიმართა პარლამენტს 2004 წელს მოსარჩელის კუთვნილ და მის მიერვე გამოუყენებელ შვებულებასთან დაკავშირებული საშვებულებო დახმარების მიცემის შესახებ წერილით, თუმცა უშედეგოდ, მაშინ, როდესაც შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსგან მოსარჩელის მიერ მიღებული პასუხიდან ირკვეოდა, რომ საშვებულებო დახმარება გაიცემოდა “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 42-ე მუხლის საფუძველზე. აღნიშნულის უფლება მოპასუხეს არ ჰქონდა _ მოსარჩელესთან საბოლოო ანგარიშსწორება უნდა მოეხდინა გასაჩივრებული ბრძანების გამოცემის დღესვე, რაც მას არ გაუკეთებია.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოპასუხისგან დამატებით ითხოვა. მოსარჩელის კუთვნილ და მის მიერვე გამოუყენებელ, 2004წ. შვებულებასთან დაკავშირებული საშვებულებო დახმარების გაცემა; მოსარჩელესთან საბოლოო ანგარიშსწორება და დაგვიანებით, შეუვსებელი შრომის წიგნაკის გადაცემის გამო გაცდენილი დღეების საშუალო ხელფასის გაცემა.

2004წ. 20 დეკემბერს საქართველოს პარლამენტმა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოში წარადგინა შესაგებელი, რომლითაც არ ცნო სარჩელი და მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:

1. მოსარჩელის მიერ შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2004წ. 13 ოქტომბრის წერილსა და მისთვის დასმული დიაგნოზით განსაზღვრულ დაავადებათა სახეებზე მითითებას არავითარი საერთო არა აქვს მოცემულ დავასთან, რადგან “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტების საფუძველზე საქართველოს პარლამენტს შეეძლო სამსახურიდან დ. დ-ის გათავისუფლება, რაც განახორციელა კიდეც აღნიშნული პუნქტის სრული დაცვით, ხოლო სამსახურიდან გათავისუფლების დღეს, ანუ 2004წ. 11 ოქტომბერს. დ. დ-ი იმყოფებოდა დროებითი შრომისუუნარობის ფურცელზე, რაც დასტურდებოდა შესაბამისი დოკუმენტური მტკიცებულებებით;

2. საქართველოს პარლამენტმა მოსარჩელის შრომის წიგნაკი შეავსო “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 110-ე მუხლის მე-2 პუნქტის სრული დაცვით;

3. საფუძველს იყო მოკლებული მოსარჩელის მოთხოვნა იმის თაობაზე, რომ საქართველოს პარლამენტს უზრუნველეყო მოსარჩელის მიერ მისთვის წარდგენილი, 2004წ. 5 ოქტომბრიდან სრულ გამოჯანმრთელებამდე დროებითი შრომისუუნარობის ფურცლების კანონის შესაბამისად გაფორმება და მოსარჩელისათვის სოციალური დახმარების გაცემის მიზნით, მათი შესაბამის უწყებამდე დაყვანა, რადგან მოპასუხეს უკვე განაღდებული ჰქონდა მოსარჩელის მიერ მისთვის წარდგენილი შრომისუუნარობის ყველა ფურცელი;

4. გასაჩივრებული ბრძანება გამოცემული იყო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნათა სრული დაცვით.

თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2004წ. 29 დეკემბრის გადაწყვეტილებით დ. დ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; საქართველოს პარლამენტს დ. დ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 2004წ. გამოუყენებელ შვებულებასთან დაკავშირებული საშვებულებო დახმარების გაცემა, ხოლო დანარჩენი მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე მოსარჩელეს უარი ეთქვა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სარჩელის არდაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ. დ-მა, რომელმაც ითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის არდაკმაყოფილების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 17 მაისის განჩინებით დ. დ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2004წ. 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დ. დ-მა, რომელმაც ითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

კასატორი მიუთითებს საკასაციო საჩივრის შემდეგ საფუძვლებზე:

1. სააპელაციო პალატამ 2005წ. 17 მაისის განჩინება გამოიტანა კანონის დარღვევით _ სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, აგრეთვე, არასწორად განმარტა კანონი, რის გამოც საქმეზე გამოტანილ იქნა არასწორი გადაწყვეტილება. გასაჩივრებული განჩინება ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით კანონსაწინააღმდეგოა, ის არასრულია და იურიდიულად სათანადოდ არ არის დასაბუთებული. პალატას არ განუხილავს და არ შეუფასებია დ. დ-ის მიერ წარდგენილი უამრავი მტკიცებულება, არ განუსაზღვრავს, თუ რომელი გარემოებები იყო დადგენილი და რომელი არა, საერთოდ არ მიაქცია ყურადღება დ. დ-ისა და მისი წარმომადგენლის მიერ სასამართლოზე გამოთქმულ დასაბუთებულ ახსნა-განმარტებებს, საპაექრო სიტყვებსა და მათზე თანდართულ მტკიცებულებებს. სააპელაციო პალატამ მთლიანად გაუკეთა იგნორირება დ. დ-ის მიერ წარდგენილ მრავალ კანონიერ მტკიცებულებას, რომელთა მთლიანობაში განხილვისა და სათანადოდ შეფასების შემთხვევაში, სასამართლო მიიღებდა სულ სხვა გადაწყვეტილებას და მთლიანად დააკმაყოფილებდა მისი სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნებს. სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სსკ-ის 377-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილები _ არ შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით;

2. გასაჩივრებული განჩინება გამოტანილია სსკ-ის 393-ე მუხლისა და 394-ე მუხლის “ე” ქვეპუნქტის დარღვევით. 2004წ. 11 ოქტომბრის ¹97/3 ბრძანება “დ. დ-ის გათავისუფლების შესახებ” გამოიცა საქართველოს პარლამენტის პროფკავშირულ ორგანიზაციასთან შეთანხმების გარეშე. სააპელაციო პალატამ დაარღვია სსკ-ის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილი _ ისე გამოიტანა განჩინება ¹97/3 ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე დ. დ-ის სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნის არდაკმაყოფილების შესახებ, რომ მხედველობაში არ მიიღო შკკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილი. სააპელაციო პალატამ ¹97/3 ბრძანების გამოცემასთან დაკავშირებით აღნიშნული კანონის დარღვევა არ შეამოწმა და არ შეაფასა ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით, მთლიანად იგნორირება გაუკეთა აპელანტის მტკიცებულებებს და რეალურ სინამდვილეს იმასთან დაკავშირებით, რომ პარლამენტს გააჩნია პროფკომიტეტი, მხედველობაში მიიღო მხოლოდ მოპასუხის წარმომადგენლის სიტყვიერი განცხადება იმის თაობაზე, რომ 10 წელზე მეტია, საქართველოს პარლამენტში პროფკავშირული ორგანიზაცია აღარ ფუნქციონირებს და მიუხედავად იმისა, რომ დ. დ-მა პროცესზე წარადგინა ამ განცხადების საწინააღმდეგო კიდევ ერთი დოკუმენტი, რომლითაც დგინდება, რომ პარლამენტში პროფკომიტეტი არსებობს, სააპელაციო პალატამ უარი განაცხადა ამ მტკიცებულებების გამოქვეყნებაზე, მის შემოწმებაზე და საბოლოო გადაწყვეტილება მიიღო მოწინააღმდეგე მხარის არასწორი განმარტების საფუძველზე. სააპელაციო პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები ზემოხსენებულთან დაკავშირებით არ შეესაბამება კანონს, რასაც ამტკიცებს საქართველოს სახელმწიფო საჯარო სამსახურის მუნიციპალური დაწესებულებებისა და საზოგადოებრივი მომსახურების მუშაკთა პროფესიული კავშირის ცენტრალური საბჭოს თავმჯდომარე თ. ხ-ის 2005წ. 16 ივნისის ¹01/31 წერილი. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ დაარღვია სამართლის ნორმები, რადგანაც განჩინების გამოტანისას არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, აგრეთვე, არასწორად განმარტა კანონი, ვინაიდან შკკ-ის 206-ე მუხლის სათაურია _ “სამუშაოზე აღდგენა” და ამ მუხლის მეორე ნაწილში სუბარია იმაზე, რომ, თუ ადმინისტრაციამ პროფკავშირთან შეუთანხმებლად მოშალა შრომის ხელშეკრულება, საქმე განიხილება სამუშაოზე აღდგენის შესახებ სასამართლო წესით;

3. სააპელაციო პალატამ დაარღვია სამართლის ნორმები, როდესაც არასწორად განმარტა კანონი, რადგანაც მან სამოტივაციო ნაწილში უარყო კანონის მოთხოვნა და აპელანტის მტკიცებულებები იმასთან დაკავშირებით, რომ მას 2004წ. 10 მაისიდან 11 ოქტომბრამდე გაცდენილი ჰქონდა სულ 108 სამუშაო დღე, რაც მტკიცდება საქმეში არსებული საავადმყოფო ფურცლებითა და სხვა მტკიცებულებებით, ხოლო 108 სამუშაო დღე არ არის 4 თვე. ამიტომაც კანონსაწინააღმდეგოა ¹97/3 ბრძანება. სააპელაციო პალატამ კი არ გაიზიარა ეს ფაქტობრივი და სამართლებრივი ჭეშმარიტება. კასატორის განმარტებით, კანონის აღნიშნულ ნორმაში გარკვევით წერია, რომ სამსახურში გამოუცხადებლობის გამო ზედიზედ ოთხი თვის და არა ზედიზედ 4 კალენდარული თვის მანძილზე გამოუცხადებლობისას შეიძლება მოხელე გათავისუფლებულ იქნეს სამსახურიდან. ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-15 მუხლის შესაბამისად, ვადების ათვლისას შრომის კანონმდებლობით დადგენილი უქმე და დასვენების დღეები არ ჩაითვლება, ხოლო “ნორმატიული აქტების შესახებ” კანონის 52-ე მუხლის შესაბამისად, ამ კანონში მითითებული ვადების ათვლისას არ ჩაითვლება შრომის კანონმდებლობით დადგენილი უქმე და დასვენების დღეები. კონკრეტულ შემთხვევაში, აღნიშნულ საკითხს აწესრიგებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, რომლის 126-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ დრო განსაზღვრულია თვეების მიხედვით, მაშინ თვე გამოითვლება ოცდაათი დღით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, კანონმა დაადგინა, რომ 4 თვე ეს არის 120 სამუშაო დღე, დ. დ-ს კი 2004წ. 10 მაისიდან 11 ოქტომბრის ჩათვლით გაცდენილი ჰქონდა სულ 108 სამუშაო დღე. ცალსახად ნათელია, რომ სააპელაციო პალატამ არა მარტო არასწორად განმარტა კანონი, არამედ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა;

4. სააპელაციო პალატამ დაარღვია კანონი, როდესაც გასაჩივრებული განჩინების სამოტივაციო ნაწილის დასაწყისშივე მთლიანად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მტკიცებულებათა გამოკვლევის შედეგები. კრწანისი- მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებაში ნათლად ჩანს, რომ სასამართლომ დააჯამა დ. დ-ის დროებითი შრომისუუნარობის ფურცელზე ყოფნის საერთო ხანგრძლივობა უქმე და დასვენების დღეების ჩათვლით და არა გაცდენილი სამუშაო დღეების ჯამი და გამოაცხადა დადგენილად, რომ დ. დ-ი 2004წ. 10 მაისიდან 11 ოქტომბრამდე ზედიზედ 4 თვეზე მეტი ვადით არ ცხადდებოდა სამსახურში, 10 მაისიდან 11 ოქტომბრამდე კი ჯამში არის მხოლოდ 108 სამუშაო დღე და ეს ვერანაირად ვერ იქნებოდა 4 თვე, რასაც მოითხოვს კანონი.

5. სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია კანონი, როდესაც, მიუხედავად იმისა, რომ აპელანტმა წარადგინა საკმაო მტკიცებულებანი, რომლებიც აფიქსირებდნენ იმას, რომ გასაჩივრებული ბრძანების გამოცემისას _ 2004წ. 11 ოქტომბერს პარლამენტს არ გააჩნდა არანაირი საფუძველი, კერძოდ, დოკუმენტი, ოფიციალური დასტური, შრომისუუნარობის ფურცელი, რომელიც მას დაუდასტურებდა, რომ დ. დ-ი 11 ოქტომბერს იმყოფებოდა დროებითი შრომისუუნარობის ფურცელზე. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში აღნიშნულია, რომ დ. დ-ი საავადმყოფო ფურცელზე იმყოფებოდა 9 ოქტომბრამდე. საქმეში არსებული ¹8 დისპანსერის 13 ოქტომბრის წერილით პარლამენტმა მხოლოდ 13 ოქტომბერს შეიტყო, რომ დ. დ-ი 11 ოქტომბერს ყოფილა საავადმყოფო ფურცელზე. სააპელაციო სასამართლოს უნდა გაეანალიზებინა, რომ ¹97/3 ბრძანება გამოიცა “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლის მე-2 პუნქტის დარღვევით. ამასვე ადასტურებს ¹8 დისპანსერიდან სასამართლო სხდომაზე გაგზავნილი ახსნა-განმარტება, რომელიც საქმეშია;

6. უკანონოა სააპელაციო პალატის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ მოცემულ კონკრეტულ შემთხვევაში შკკ-ის 34-ე მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის დებულება იმის შესახებ, რომ ოთხთვიანი ვადა არ ვრცელდება იმ დაავადებებზე, რომლებზედაც ჯანმრთელობის დაცვის ორგანოების მიერ მკურნალობის უფრო ხანგრძლივი ვადაა დაწესებული, ვერ იქნება გამოყენებული, ვინაიდან აღნიშნულ საკითხს “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლი შკკ-ისგან განსხვავებულად არეგულირებს. აღნიშნული მოსაზრება ეწინააღმდეგება სსკ-ის მე-5 მუხლს, რომლის მიხედვითაც, მართლმსაჯულებას სამოქალაქო საქმეებზე ახორციელებს მხოლოდ სასამართლო კანონისა და სასამართლოს წინაშე ყველა პირის თანასწორობის საწყისებზე. “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-14 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად კი, საჯარო სამსახურთან დაკავშირებული ის ურთიერთობა, რაც ამ კანონით არ წესრიგდება, რეგულირდება შესაბამისი კანონმდებლობით. აღნიშნული კანონის მე-100 მუხლში იმპერატიულად არ არის დადგენილი, რომ მოხელე შეიძლება გათავისუფლდეს თანამდებობიდან სამსახურში ზედიზედ ოთხი თვის გამოუცხადებლობის გამო, მით უმეტეს, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში კასატორს გაცდენილი ჰქონდა სულ 108 დღე. არც ის არის დადგენილი აღნიშნულ მუხლში, თუ, რიგორ უნდა მოიქცეს ადმინისტრაცია იმ მოხელის მიმართ, რომლის დაავადება სამკურნალო დაწესებულების მიერ დადგენილია, კეთილსაიმედოდ და მოხელე გახდება შრომისუნარიანი 4 თვეზე მეტი ვადით ჩატარებული მკურნალობის შემდეგ. სააპელაციო პალატამ უკანონო გადაწყვეტილებით დააფიქსირა კასატორის დისკრიმინაცია, როდესაც განაცხადა, რომ მოხელე შეიძლება განთავისუფლებული ყოფილიყო სამსახურიდან 4 თვის მანძილზე ზედიზედ სამსახურში გამოუცხადებლობის გამო, მაშინ როდესაც “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლის მიღების შემდეგ, კანონმდებელმა უფრო მოგვიანებით მიიღო შკკ-ის 34-ე მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის ის ჩანაწერი, რომლითაც დაადგინა, რომ აღნიშნული ოთხთვიანი ვადა არ ვრცელდება იმ დაავადებებზე, რომლებზედაც ჯანმრთელობის დაცვის ორგანოების მიერ მკურნელობის უფრო ხანგრძლივი ვადაა დაწესებული. აღნიშნულიდან გამომდინარე, უდავოა, რომ სააპელაციო პალატამ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა კანონი, დაარღვია სამართლის რამდენიმე ნორმა, რის გამოც ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე გამოიტანა არასწორი გადაწყვეტილება;

7. სააპელაციო პალატამ განჩინების სამოტივაციო ნაწილში აღნიშნა, რომ არ იზიარებს აპელანტის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ იგი სამსახურთან დაკავშირებით გახდა დროებით შრომისუუნარო, რადგანაც აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულებები წარდგენილი ვერ იქნა და არც საქმეში მოიპოვება, რაც, კასატორის აზრით, სრულებით არ შეესაბამება სინამდვილეს, რადგანაც საქმეში არსებობს მრავალი მტკიცებულება, რომლებიც ადასტურებს იმას, რომ დ. დ-ის ხანგრძლივი ავადმყოფობა განვითარდა სამსახურის გამო. კერძოდ, გაფრთხილება მოსალოდნელი შტატის შემცირების შესახებ და სამსახურიდან დათხოვნაზე მიიღო მაშინ, როდესაც ბრძანება მისი შტატის შემცირების თაობაზე გამოცემული არ ყოფილა;

8. სააპელაციო პალატამ დაარღვია სამართლის ნორმები, არასწორად განმარტა კანონი, გამოიყენა ის კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, როდესაც სამოტივაციო ნაწილში კანონის დარღვევით ამტკიცებს, რომ შესრულებული იყო “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 108-ე მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნა _ ხანგრძლივი შრომისუუნარობის გამო გათავისუფლების შესახებ მოხელეს წერილობით უნდა ეცნობოს გათავისუფლებამდე 2 კვირით ადრე მაინც. საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 256-ე მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, პარლამენტის აპარატის უფროსს კანონით გააჩნია აპარატის უფროსის მოადგილეების მიმართ მხოლოდ ერთი უფლებამოსილება _ მათი კანდიდატურების წარდგენა პარლამენტის თავმჯდომარის სახელზე სამსახურში მიღების ან თანამდებობიდან გათავისუფლების შემთხვევაში. არც ერთი კანონით და არც პარლამენტის თავმჯდომარის 2004წ. 14 აპრილის ¹23/3 ბრძანებით დამტკიცებული საქართველოს პარლამენტის აპარატის დებულებით პარლამენტის აპარატის უფროსს არა აქვს მინიჭებული უფლება, აღასრულოს “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 108-ე მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნა განთავისუფლების შესახებ მოხელის გაფრთხილების თაობაზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ნათელია, რომ სააპელაციო პალატამ დაარღვია სამართლის ნორმები, როდესაც დაადგინა, რომ კასატორის გაფრთხილება სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ შესრულებულ იქნა პარლამენტის მიერ;

9. სააპელაციო პალატამ დაარღვია სამართლის ნორმები, როდესაც განჩინების სამოტივაციო ნაწილში აღნიშნა, რომ დ. დ-ის ხანგრძლივი მკურნალობა კონკრეტული დიაგნოზით ერთ სამედიცინო დაწესებულებაში დაიწყო 2004წ. 2 აგვისტოდან და 11 ოქტომბრისთვის გასული იყო მხოლოდ 2 თვე და 9 დღე, ხოლო სამედიცინო დაწესებულებამ დაადგინა მისი მკურნალობის ვადა _ 6 თვე და მეტი, ხოლო ეს არ იყო გასაჩივრებული ბრძანების არაკანონიერად აღიარების საფუძველი, ვინაიდან “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციას შეუძლია მოხელე გაათავისუფლოს სამსახურიდან სამსახურში ზედიზედ 4 თვის გამოუცხადებლობის გამო, რასაც მოცემულ შემთხვევაში მოხდა კიდეც. სააპელაციო პალატას კანონიერად რომ გაეანალიზებინა საქმეში არსებული მტკიცებულებანი, მიიღებდა პირველი ინსტანციის სასამართლოსგან განსხვავებულ გამოკვლევის შედეგებს. კერძოდ, დაადგენდა, რომ 2004წ. 10 მაისიდან 2 აგვისტომდე კასატორი მკურნალობდა 4 სხვადასხვა დიაგნოზით 4 სხვადასხვა სამკურნალო დაწესებულებაში და საქმეში არსებული საავადმყოფო ფურცლიდან ნათლად ჩანს, რომ ოთხივე დაავადებისგან განიკურნა და შრომისუუნარობის ფურცლების შესაბამის ადგილას დაფიქსირებულია _ “გავიდეს სამსახურში”. კასატორის ხანგრძლივი ავადმყოფობა დაიწყო მხოლოდ 2 აგვისტოს და მკურნალობდა ერთი დიაგნოზით ერთ სამედიცინო დაწესებულებაში 11 ოქტომბრისთვის გასული იყო კალენდარული 2 თვე და 9 დღე, ხოლო გაცდენილი ჰქონდა მხოლოდ 50 სამუშაო დღე. სააპელაციო პალატას რომც ჩაეთვალა კასატორის ხანგრძლივი ავადმყოფობა დაწყებულად 10 მაისიდან და ეს ყოფილიყო ერთ სამედიცინო დაწესებულებაში ან 10 მაისიდან დაწყებული მკურნალობა შემდეგ გაგრძელებულიყო ერთ სამედიცინო დაწესებულებაში საავადმყოფო ფურცლით 11 ოქტომბრამდე, მისი ავადმყოფობის გამო სამსახურში გაოუცხადებლობა არ გაგრძელებულა კანონით გათვალისწინებულ სამსახურში გამოუცხადებლობის გამო დადგენილ 4 თვეზე მეტ ხანს. ამ პერიოდში იგი სამსახურში არ ცხადდებოდა 108 დღის განმავლობაში, ამიტომაც ეს გარემოებები იყო კანონიერი საფუძველი გასაჩივრებული ¹97/3 ბრძანების არაკანონიერად აღიარებისთვის, რაც სააპელაციო პალატამ არ გააკეთა;

10. სააპელაციო პალატამ დაარღვია სამართლის ნორმები, როდესაც არ დაავალა საქართველოს პარლამენტს კასატორის სამსახურიდან განთავისუფლების შემდეგ 11 ოქტომბრიდან მიეღო მისგან შრომისუუნარობის ფურცელები მათი გაფორმების მიზნით და სოციალური დახმარების გაცემის მიზნით გადაეგზავნა ისინი შესაბამის უწყებაში. სააპელაციო პალატამ არასწორად გამოიყენა სსკ-ის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილი, როცა განმარტა, რომ პარლამენტს კასატორის მიმართ 11 ოქტომბრიდან არ ჰქონდა არანაირი ვალდებულება, გაეფორმებინა გათავისუფლების შემდეგ გაცემული შრომისუუნარობის ფურცლები და დაეყვანა იგი შესაბამის უწყებამდე. სააპელაციო პალატამ დ. დ-ის მიერ მისთვის წარდგენილი მრავალი მტკიცებულებიდან თავის უარს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე საფუძვლად დაუდო მხოლოდ მინისტრთა კაბინეტის 1993წ. 25 ივნისის ¹488 დადგენილების მე-14 მუხლი, რომლის მიხედვითაც დახმარება დროებითი შრომისუუნარობის გამო, გაიცემა შრომისუუნარობის პირველი დღიდან მის აღდგენამდე, ამ პერიოდში პირის სამუშაოდან განთავისუფლების შემთხვევაშიც და ამის შესაბამისად განაცხადა, რომ აღნიშნული მუხლით განსაზღვრული იყო დახმარების მიღების მხოლოდ ვადა, მაშინ, როდესაც ხსენებული მუხლით დადგენილია ისიც, რომ სამსახურიდან განთავისუფლების შემთხვევაშიც, მოსამსახურეს კანონით აქვს უფლება, ჯანმრთელობის აღდგენამდე მიიღოს სოციალური დახმარება;

11. სოციალური დაზღვევის ერთიანმა სახელმწიფო ფონდმა 2004წ. 3, 17 დეკემბრისა და 2005წ. 7 თებერვლის წერილებით აცნობა კასატორს, რომ მიუხედავად მისი 11 ოქტომბრიდან სამსახურიდან გათავისუფლებისა, ეკუთვნოდა სოციალური დახმარება ჯანმრთელობის სრულ აღდგენამდე და ამისთვის აუცილებელ პირობად, კანონის შესაბამისად, დაასახელა ფონდში სათანადო წესით გაფორმებული საავადმყოფო ფურცლისა და დახმარების გაანგარიშების წარდგენა, რაც, კანონის შესაბამისად, უნდა უზრუნველყოს პარლამენტის ადმინისტრაციამ. საქმეში არსებობს ყველანაირი მტკიცებულება, რომლებიც ადასტურებენ იმას, რომ კანონმა განსაზღვრა შრომისუუნარობის ვადა, საავადმყოფო ფურცლის შევსების წესი სამკურნალო დაწესებულებისა და დამქირავებლის მხრიდან, დამქირავებლის ვალდებულება საავადმყოფო ფურცლის უკანა მხარის შევსებაზე, მის მიერ გაანგარიშების წარმოება და მისი დამოწმება, ერთიანი სახელმწიფო ფონდის ვალდებულება დამქირავებლის მიერ პირველი 30 დღის სოციალური დახმარების გაცემის შემდეგ ჯანმრთელობის მთლიან აღდგენამდე მისთვის სოციალური დახმარების უზრუნველყოფა;

12. სააპელაციო სასამართლოს უნდა დაეკმაყოფილებინა დ. დ-ის ერთ-ერთი სასარჩელო მოთხოვნა _ დაგვიანებით და შეუვსებელი შრომის წიგნაკის გადაცემის გამო, პარლამენტს მისთვის აენაზღაურებინა გაცდენილი დღეების საშუალო ხელფასი. საქმეში არსებული მასალებიდან ცნობილია შემდეგი: 2004წ. 13 ოქტომბერს პარლამენტმა უკვე ოფიციალურად იცოდა, რომ კასატორი იმყოფებოდა შრომისუუნარობის ფურცელზე, ამიტომაც ის მის მისვლას პარლამენტში შრომის წიგნაკის წასაღებად არ უნდა დალოდებოდა და დაუყონებლივ უნდა აღესრულებინა შკკ-ის 41-ე მუხლის პირველი პუნქტი _ 13 ოქტომბრის ბრძანებულებასთან ერთად გაეგზავნა შრომის წიგნაკებიც;საქმეშია კასატორის დროებითი შრომისუუნარობის ფურცელი 5 ოქტომბრიდან 8 ნოემბრის ჩათვლით, საიდანაც ნათელია, რომ ამ პერიოდში იგი იყო ავად და პარლამენტში საპატიო მიზეზით ვერც გამოცხადდებოდა შრომის წიგნაკის წასაღებად; პარლამენტის ადმინისტრაცია ვალდებული იყო, სამუშაოდან დათხოვნისას მიეცა მუშაკისთვის შრომის წიგნაკი დათხოვნის დღეს და არ არსებობს კანონის ისეთი ნორმა, რომლის მიხედვით, მუშაკს შრომის წიგნაკი მიეცემა მხოლოდ მისი მოთხოვნის შემდეგ; კასატორის ძირითადი შრომის წიგნაკი დაუყონებლივ უნდა შევსებულიყო და პარლამენტს 13 ოქტომბერს მაინც უნდა გაეგზავნა მისთვის;

13. არაკანონიერია სააპელაციო პალატის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ საქართველოს პარლამენტის ადმინისტრაციის ბრალით არ დაყოვნებულა შრომის წიგნაკის გაცემა, რადგანაც შრომის წიგნაკის 14 დღის დაგვიანებით გაცემამ მას სხვაგან დასაქმებაში ხელი არ შეუშალა. შკკ-ის 98-ე მუხლში ასეთი დათქმა არ არსებობს, არამედ დაფიქსირებულია პასუხისმგებლობის ზომა შრომის წიგნაკის დაყოვნებისთვის. პარლამენტმა არ შეუვსო და ისე გაუგზავნა კასატორს მისი ძირითადი და ხანძრის შემდეგ სრულად აღდგენილი შრომის წიგნაკი და გაუგზავნა დაგვიანებით _ 25 ოქტომბერს არასრულყოფილი შრომის წიგნაკი, რომელიც შეავსო მრავალი უხეში დარღვევით, რაც ეწინააღმდეგება შესაბამის ბრძანებებსა და კანონს;

14. სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამართლის ნორმები, როდესაც სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში არ გააანალიზა და არ შეაფასა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება დ. დ-ის იმ სასარჩელო მოთხოვნასთან მიმართებაში, რომელიც შეეხებოდა მოპასუხის მხრიდან დაგვიანებულ ანგარიშსწორებას. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნულ ნაწილშიც მიიღო უკანონო გადაწყვეტილება, რაც გამოიხატა იმაში, რომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა კანონი, მიიღო დ. დ-ის საწინააღმდეგო გადაწყვეტილება საკითხზე, რომელიც არ ეხებოდა დ. დ-ის მოთხოვნებს და კანონით სხვაგვარად იყო განსაზღვრული;

15. გასაჩივრებული განჩინება ეწინააღმდეგება მინისტრთა კაბინეტის 1993წ. 23 ივნისის ¹488 დადგენილებით დამტკიცებულ ინსტრუქციას “სახელმწიფო სოციალური დაზღვევის სახსრებიდან დახმარებებისა და სხვა გაცემათა წესის შესახებ”, რომლის 51-ე მუხლის თანახმად, საკომპენსაციო ხელფასში, საიდანაც გამოიანგარიშება დახმარება, შედის ყველა სახის ხელფასი, ხოლო 52-ე მუხლის მიხედვით, პრემიის ნაწილის განსაზღვრისთვის წინა წლის დარიცხული პრემიების საერთო თანხა იყოფა თორმეტზე და ისე შედის კომპენსაციაში.

დ. დ-მა საქართველოს უზენაეს სასამართლოში წარადგინა დაზუსტებული საკასაციო საჩივარიც, რომლითაც არსებითად იგივე მოთხოვნები დააყენა, რაც საკასაციო საჩივრით.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა საკასაციო საჩივრისა და გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივი საფუძვლები, რის შემდეგაც მივიდა დასკვნამდე, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, გასაჩივრებული განჩინება შეამოწმა წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის ფარგლებში.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზირებს კასატორის მოსაზრებას, რომ მისი სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის 2004 წ. 11 ოქტომბრის ¹97/3 ბრძანება ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი იმ საფუძვლით, რომ აღნიშნული ბრძანება გამოიცა საქართველოს პარლამენტის პროფკავშირულ ორგანიზაციასთან შეთანხმების გარეშე.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონი საერთოდ არ ითვალისწინებს მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლების დროს პროფკავშირული ორგანიზაციის თანხმობას, ხოლო რაც შეეხება შრომის კანონთა კოდექსს, მართალია, მისი 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ საწარმოში, დაწესებულებასა და ორგანიზაციაში, სადაც არსებობს პროფკავშირი, დაუშვებელია ადმიისტრაციის ინიციატივით შრომის ხელშეკრულების (კონტრაქტი) მოშლა პროფკავშირის თანხმობის გარეშე, მაგრამ საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში საჭირო არ იყო პროფკავშირული ორგანიზაციის თანხმობა, რადგანაც საქმის მასალებით დადგენილია და არც დ. დ-ი უარყოფს, რომ იგი არ იყო პროფკავშირის წევრი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ უსაფუძვლოა კასატორის მითითება იმ არგუმენტზე, რომ, რადგანაც მისი სამსახურიდან გათავისუფლებისას არ არსებობდა პროფკავშირის თანხმობა, ამიტომ გასაჩივრებული ბრძანება ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მიერ “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლის განმარტებას იმგვარად, რომ 4 თვე არის 120 სამუშაო დღე, ხოლო მას 2004წ. 10 მაისიდან 11 ოქტომბრის ჩათვლით გაცდენილი ჰქონდა 108 სამუშაო დღე, რადგანაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-15 მუხლისა და შკკ-ის 62-ე მუხლის თანახმად, არ უნდა ჩათვლილიყო იმ პერიოდის უქმე და დასვენების დღეები.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მოხელე შეიძლება გაათავისუფლონ სამსახურიდან ავადმყოფობის გამო სამსახურში ზედიზედ ოთხი თვის ან კალენდარულიწ. მანძილზე ექვსი თვის გამოუცხადებლობის გამო. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ზემოაღნიშნული ნორმა არ ითვალისწინებს მოხელის მიერ ზედიზედ 4 თვის მანძილზე გამოუცხადებლობაში 120-ზე მეტი სამუშაო დღის გაცდენას და ყოველი თვიდან უქმე და დასვენების დღეების გამორიცხვას.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ სააპელაციო პალატამ დაარღვია “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლის მე-2 პუნქტი, კერძოდ, კასატორის განმარტებით, საქართველოს პარლამენტს 2004წ. 11 ოქტომბერს არ ჰქონდა არანაირი დასტური იმის თაობაზე, იმყოფებოდა თუ არა დ. დ-ი საავადმყოფო ფურცელზე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილად არის ცნობილი ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ დ. დ-ი 2004წ. 10 მაისიდან უწყვეტად იმყოფებოდა შრომისუუნარობის ფურცელზე და შესაბამისად, სადავო ბრძანების გამოცემისას საქართველოს პარლამენტს ჰქონდა თუ არა ინფორმაცია დ. დ-ის შრომისუუნარობის ფურცელზე ყოფნის შესახებ, არ შეიძლება გახდეს გასაჩივრებული ბრძანების კანონიერების შემოწმების საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მოსაზრებას, რომ შკკ-ის 34-ე მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის მოთხოვნა იმის შესახებ, რომ ოთხთვიანი ვადა არ ვრცელდება იმ დაავადებებზე, რომლებზედაც ჯანმრთელობის დაცვის ორგანოების მიერ მკურნალობის უფრო ხანგრძლივი ვადაა დაწესებული, კონკრეტულ შემთხვევაზე ვერ იქნება გამოყენებული, ვინაიდან აღნიშნულ საკითხს “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლი არეგულირებს შკკ-ის დებულებებისგან განსხვავებულად. “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლი არ ითვალისწინებს რაიმე შეღავათს იმ მოხელის მიმართ, რომლის დაავადება სამკურნალო დაწესებულების მიერ დადგენილია კეთილსაიმედოდ, ხოლო კასატორის მითითება იმის თაობაზე, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლი იმპერატიულად არ ადგენს მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლებას სამსახურში ზედიზედ 4 თვის გამოუცხადებლობის გამო, არ შეიძლება გახდეს გასაჩივრებული ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ფაქტობრივად და სამართლებრივად დაუსაბუთებელია კასატორის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ იგი სამსახურში შექმნილ მდგომარეობასთან დაკავშირებით გახდა შრომისუუნარო. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მოტივაციას, რომ უსაფუძვლოა დ. დ-ის მითითება “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლის მე-3 პუნქტზე, რადგანაც საქმის მასალებით არ დასტურდება დ. დ-ის შრომისუუნარობის წარმოშობის კავშირი საქართველოს პარლამენტის აპარატის უფროსის მოადგილის თანამდებობაზე მუშაობასთან.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ სააპელაციო პალატამ არასწორად განმარტა “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 108-ე მუხლის პირველი პუნქტი, როდესაც დაადგინა, რომ დ. დ-ის გაფრთხილება სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ მოხდა საქართველოს პარლამენტის მიერ. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მოტივაციას, რომ საქართველოს პარლამენტის მიერ დაცულ იქნა “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 108-ე მუხლის პირველი პუნქტი, რადგანაც დ. დ-ს სამსახურიდან გათავისუფლებამდე ორი კვირით ადრე ეცნობა ხანგრძლივი შრომისუუნარობის გამო თანამდებობიდან მოსალოდნელი გათავისუფლების თაობაზე საქართველოს პარლამენტის აპარატის უფროსის წერილობითი გაფრთხილებით, ხოლო ის გარემოება, რომ შესაბამისი გაფრთხილება განხორციელდა არა საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის, არამედ საქართველოს პარლამენტის აპარატის უფროსის მიერ, ვერ გახდება სადავო ბრძანების ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი, რადგანაც “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონი, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი და “საქართველოს პარლამენტის აპარატში საჯარო მოსამსახურეთა მიერ სამსახურის გავლის წესი” იმპერატიულად არ ითვალისწინებენ პირის გაფრთხილებას აუცილებლად იმ თანამდებობის პირის მიერ, რომელსაც ამ პირის თანამდებობაზე დანიშვნისა და თანამდებობიდან გათავისუფლების უფლება აქვს. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ საქართველოს პარლამენტის აპარატის უფროსის მიერ დ. დ-ის გაფრთხილებით შრომისუუნარობის გამო თანამდებობიდან მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ, შესრულდა “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 108-ე მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნა.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორის განმარტება იმის შესახებ, რომ 2004წ. 10 მაისიდან 2 აგვისტომდე იგი მკურნალობდა 4 სხვადასხვა დიაგნოზით 4 სხვადასხვა სამკურნალო დაწესებულებაში და საქმეში არსებული საავადმყოფო ფურცლებიდან ჩანს, რომ ოთხივე დაავადებისგან განკურნებული იყო (შრომისუუნარობის ფურცლების შესაბამის ადგილზე დაფიქსირებულია “გავიდეს სამსახურში”), ხოლო მისი ხანგრძლივი ავადმყოფობა დაიწყო მხოლოდ 2004წ. 2 აგვისტოს, არ შეიძლება ჩაითვალოს გასაჩივრებული ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძვლად, რადგანაც სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია და საკასაციო სასამართლოც იზიარებს, რომ დ. დ-ი სამსახურში არ გამოცხადებულა ზედიზედ 4 თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში, რის გამოც “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-100 მუხლის თანახმად, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეს შეეძლო დ. დ-ი გაეთავისუფლებინა თანამდებობიდან ხანგრძლივი შრომისუუნარობის გამო. საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის მოტივაციას, რომ რაიმე დათქმას დაავადებათა და სამკურნალო დაწესებულებათა ოდენობის, აგრეთვე, დაავადებათა განკურნების პროგნოზირებადობის შესახებ, “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონი არ აკეთებს.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ უსაფუძვლოა დ. დ-ის სასარჩელო მოთხოვნა, საქართველოს პარლამენტს უზრუნველეყო მისთვის დაგვიანებით და შეუვსებელი შრომის წიგნაკის გადაცემის გამო გაცდენილი დღეების საშუალო ხელფასის ანაზღაურება შემდეგი გარემოებების გამო:

საქმის მასალებით დადგენილია და თავად კასატორიც აღნიშნავს, რომ საქართველოს პარლამენტისთვის მას არ მოუთხოვია შრომის წიგნაკის დაბრუნება. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ საქართველოს პარლამენტი არ უნდა დალოდებოდა დ. დ-ის პარლამენტში მისვლას შრომის წიგნაკის ასაღებად, არამედ სადავო ბრძანებასთან ერთად უნდა გაეგზავნა შრომის წიგნაკი მოსარჩელისთვის. საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება კასატორის განმარტებას, რომ, რადგანაც არ არსებობს კანონის ნორმა, რომლითაც მუშაკს შრომის წიგნაკი მიეცემა მხოლოდ მოთხოვნის შემდეგ, ამიტომ გათავისუფლებისას შრომის წიგნაკი მოთხოვნის გარეშე მაშინვე უნდა გაეგზავნოს გათავისუფლებულ პირს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ შრომის წიგნაკი დ. დ-ს ჩაჰბარდა 2004წ. 25 ოქტომბერს _ სადავო ბრძანების გამოცემიდან 14 დღის შემდეგ, ამასთან, შრომის წიგნაკის დაბრუნების თაობაზე დ. დ-ს არ მიუმართავს საქართველოს პარლამენტის ადმინისტრაციისთვის, შესაბამისად, საქართველოს პარლამენტს თავისი ბრალით არ დაუყოვნებია შრომის წიგნაკის დ. დ-ისთვის გადაცემა. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის მოტივაციას, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ დარღვეულა შკკ-ის 98-ე მუხლის მოთხოვნა _ შრომის წიგნაკის გაცემა არ დაყოვნებულა საქართველოს პარლამენტის ადმინისტრაციის ბრალით, რის გამოც მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნა ამ ნაწილშიც უსაფუძვლოა.

რაც შეეხება მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნას, საქართველოს პარლამენტს უზრუნველეყო 2004წ. 5 ოქტომბრიდან დ. დ-ის სრულ გამოჯანმრთელებამდე მის მიერ წარდგენილი დროებითი შრომისუუნარობის ფურცლების კანონის შესაბამისად გაფორმება და მისთვის სოციალური დახმარების მიზნით შესაბამის უწყებამდე დაყვანა, აგრეთვე, უსაფუძვლოა შემდეგი გარემოებების გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ შრომითი ურთიერთობა, რომელიც არსებობდა საქართველოს პარლამენტსა და დ. დ-ს Dშორის, შეწყდა 2004წ. 11 ოქტომბერს, რის შემდეგაც, მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად, საქართველოს პარლამენტს აღარ გააჩნდა ვალდებულება დ. დ-ის მიმართ, გაეფორმებინა მისი გათავისუფლების შემდეგ გაცემული შრომისუუნარობის ფურცლები და დაეყვანა იგი შესაბამის უწყებამდე. ამასთან, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ 2004წ. 11 ოქტომბრამდე შრომისუუნარობის ფურცლები შევსებულ და ასანაზღაურებლად წარდგენილ იქნა შესაბამის უწყებაში.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ უსაფუძვლოა კასატორის მოთხოვნა საქართველოს პარლამენტის მიმართ დაგვიანებული ანგარიშსწორების თაობაზე.

საქმის მასალებით დადგენილია და კასატორიც მიუთითებს, რომ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის 2004წ. 11 ოქტომბრის ¹97/3 ბრძანებით საქართველოს პარლამენტის ბუღალტერიას დაევალა დ. დ-ისთვის საბოლოო ანგარიშსწორების უზრუნველყოფა და იმავე წლის 9 ნოემბერს დ. დ-მა მიიღო საბოლოო ანგარიშსწორება.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სამართლებრივად დაუსაბუთებელია კასატორის მოსაზრება, რომ ანგარიშსწორება უწარმოვეს ნაწილობრივ, რის გამოც საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის განმარტებას ამ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილების თაობაზე.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო პალატამ არსებითად სწორი განჩინება მიიღო, რის გამოც არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სსკ-ის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დ. დ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 17 მაისის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.