საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ას-873-823-2015 6 მაისი, 2016 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

ეკატერინე გასიტაშვილი (მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – შპს „E “ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ნ. დ-ე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 17 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ხელშეკრულების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. შპს “E” (შემდეგში: მოსარჩელე, გამყიდველი, აპელანტი ან კასატორი) ქ. ქ......, დ. აღმაშენებლის გამზირი №5.....ში მდებარე მრავალსართულიანი სახლის მშენებელია და მის საკუთრებად ირიცხება ამავე მისამართზე მდებარე # 28 ბინა - ფართობით 41.14 კვმ (იხ. ს.ფ. 88).

2. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 15 ივლისის განჩინებით ყადაღა დაედო გამყიდველის საკუთრებაში რიცხულ # 28 ბინას (საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში სსსკ, 198-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ პუნქტი; იხ. ს.ფ. 97-98).

3. 2013 წლის 16 ივლისს დაინტერესებულმა პირმა განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს (შემდეგში საჯარო რეესტრი) და მოითხოვა გამყიდველის საკუთრებაში რიცხულ უძრავ ქონებაზე - # 28 ბინაზე ყადაღის წარმოშობის რეგისტრაცია, რაც დაკმაყოფილდა იმავე წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილებით და მითითებულ ბინაზე დარეგისტრირდა უფლების შეზღუდვა.

4. გამყიდველსა და ნ. დ-ეს (შემდეგში: მოპასუხე, მყიდველი) შორის, 2013 წლის 08 აგვისტოს, # 28 ბინაზე, დაიდო წინარე ნასყიდობის ხელშეკრულება (სსკ-ის 477-ე, 327-ე მუხლები; იხ. ს.ფ.19-20);

5. ხელშეკრულების მიხედვით, მყიდველი ბინაზე საკუთრების უფლებას მოიპოვებდა მისი ღირებულების - 21 393 აშშ დოლარის გადახდის შემდეგ. თანხის გადახდა უნდა განხორციელებულიყო შემდეგი წესით: 6 418 აშშ დოლარი ხელშეკრულების ხელის მოწერიდან ერთი დღის ვადაში, 2013 წლის 14 სექტემბერს მოპასუხე გადაიხდიდა 3 743.75 აშშ დოლარს, იმავე წლის 14 ოქტომბერს - 3 743.75 აშშ დოლარს, იმავე წლის 14 ნოემბერს - 3 743.75 აშშ დოლარს, ბოლოს - 3 743.75 აშშ დოლარი უნდა გადაეხადა იმავე წლის 14 დეკემბერს.

6. მყიდველმა 2013 წლის 8 აგვისტოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ბინის ნასყიდობის საფასური სრულად გადაიხადა შეთანხმებულ ვადებში.

7. 2013 წლის 13 დეკემბერს გამყიდველსა და მყიდველს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება (სსკ-ის 477-ე მუხლი. ს.ფ. 21-24), რომლის საფუძველზეც, ამ უკანასკნელს შეზღუდული საკუთრების უფლებით გადაეცა ამ განჩინების პირველ პუნქტში მითითებულ მისამართზე მდებარე ბინა # 309, ფართით 73.16 კვმ.

8. ხელშეკრულება შეიცავს განსაკუთრებულ პირობებს. კერძოდ: მყიდველს არ აქვს უფლება, შეძენილი ქონება გაასხვისოს ან დატვირთოს სანივთო ან/და ვალდებულებითი უფლებებით 2014 წლის 15 იანვარამდე. ასეთი შეზღუდვა დარეგისტრირდება საჯარო რეესტრში (იხ. ხელშეკრულების 9.1 მუხლი - ს.ფ. 23).

9. გამყიდველი ვალდებულია, 2014 წლის 15 იანვრამდე # 28 ბინაზე მოხსნას ყადაღა და საკუთრებაში გადასცეს მყიდველს. # 28 ბინის მყიდველის საკუთრებად რეგისტრაციის შემდეგ, მხარეები საჯარო რეესტრში დადებენ ხელშეკრულებას 2013 წლის 13 დეკემბრის ხელშეკრულების (იხ. მე-7 პუნქტი) გაუქმების შესახებ, რომლის საფუძველზეც, #309 ბინა კვლავ აღირიცხება გამყიდველის საკუთრებად (იხ. ხელშეკრულების 9.2 მუხლი).

10.ხელშეკრულებაში აღნიშნულია, რომ თუ ვერ შესრულდება ხელშეკრულების 9.2. პუნქტით გათვალისწინებული პირობა, მაშინ 9.1. პუნქტით გათვალისწინებული შეზღუდვა უქმდება და ხელშეკრულებით გათვალისწინებული უძრავი ქონება, # 309 ბინა მყიდველს დარჩება შეზღუდვის გარეშე.

11. მყიდველმა საჯარო რეესტრში წარადგინა 2013 წლის 13 დეკემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულება (იხ. მე-7 პუნქტი) და იმავე წლის 23 დეკემბერს დარეგისტრირდა # 309 ბინის მესაკუთრედ (იხ. ს.ფ.181-182), ვალდებულების ჩანაწერის გრაფაში კი დარეგისტრირდა ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული შეზღუდვა (იხ. ამ განჩინების მე-8 პუნქტი).

12. გამყიდველმა # 28 ბინა ყადაღისაგან გაათავისუფლა 2014 წლის 2 თებერვალს, ხოლო საკუთრებად დაირეგისტრირა იმავე წლის 5 თებერვალს.

13. 2013 წლის 8 აგვისტოსათვის დაყადაღებული იყო ბინა # 309.

14. გამყიდველმა 2014 წლის 25 თებერვალს სარჩელი აღძრა მყიდველის წინააღმდეგ და მოითხოვა 2013 წლის 08 აგვისტოსა და 13 დეკემბერს დადებული ხელშეკრულებების (იხ. ამ განჩინების მე-4 და მე-7 პუნქტები) ბათილად ცნობა და # 309 ბინის მოსარჩელის საკუთრებად აღრიცხვა.

15. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 26 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

16. მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა. მოსარჩელემ ასევე მოითხოვა დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის წარმოების განახლების შესახებ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 09 სექტემბრის გაჩინების გაუქმება და იმავე სასამართლოს 2014 წლის 06 მაისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება.

17. გამყიდველის სააპელაციო საჩივარი შემდეგ საფუძვლებს მოიცავს:

17.1. სასამართლომ არ გამოიყენა სსკ-ის 52 - ე; 56 - ე მუხლები, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ) 131 - ე მუხლი და არასწორად განმარტა სსკ-ის 477-ე მუხლი. შესაბამისად, არ დაადგინა ის სადავო ფაქტობრივი გარემოება, რომ 2013 წლის 13 დეკემბერს მხარეთა შორის თავისი შინაარსით კი დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, მაგრამ მხარეთა ნამდვილი ნება არ იყო მიმართული იმ შედეგის მისაღწევად, რასაც ნასყიდობა თავისი სამართლებრივი ბუნებით ითვალისწინებს, ანუ მოსარჩელეს რეალურად არ გამოუვლენია ნება # 28 ბინის ნასყიდობის საფასურის სანაცვლოდ გაეყიდა ბინა # 309 და, თავის მხრივ, არც მყიდველს გამოუვლენია რეალური ნება, შეეძინა აღნიშნული ბინა და შესაბამისად, გადაეხადა ნასყიდობის საფასური, რაც დაადასტურა კიდეც მოპასუხის წარმომადგენელმა (იხ. 07/11/2014 - ის სხდომის ოქმი 17:48:15 - 17:50:12);

17.2. სასამართლომ არ დაადგინა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ 2013 წლის 13 დეკემბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფასური რეალურად არ გადაუხდია მოპასუხეს, ვინაიდან მხარეთა შორის სინამდვილეში # 309 ბინის ყიდვა - გაყიდვის სამართლებრივი ურთიერთობა არ ყოფილა;

17.3. სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოპასუხის წარმომადგენელმა რამდენჯერმე დაადასტურა (აღიარა) ის ფაქტი, რომ 2013 წლის 13 დეკემბერს მხარეთა შორის დადებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მითითებული საფასური რეალურად არ არის გადახდილი. აქედან გამომდინარე, სსსკ-ის 131 - ე მუხლის საფუძველზე სასამართლოს უნდა დაედგინა ფაქტი, რომ # 309 ბინაზე დადებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მითითებული საფასური მყიდველს არ გადაუხდია, რითაც კიდევ ერთხელ დადასტურდებოდა, რომ მხარეთა ნამდვილი ნება არ იყო იმ სამართლებრივი შედეგების წარმოშობის, შეცვლის ან/და შეწყვეტისაკენ მიმართული, რაც ნასყიდობის ხელშეკრულებისთვისაა დამახასიათებელი - თანხის გადახდის სანაცვლოდ ქონებაზე საკუთრების უფლების მოპოვება (იხ. 07/11/2014 - ის სხდომის ოქმი 17:48:15 - 17:50:12);

17.4. სსსკ-ის 177-ე, 393-ე, 2321-ე, 241-ე, 102-ე მუხლებზე დაყრდნობით, სასამართლოს არ უნდა გაეზიარებინა მოპასუხის წარმომადგენლის მტკიცება რომ მყიდველი, მიუხედავად ჩაწერის ადგილისა (ქ. თბილისი, ზ...... ქ. N12, ბინა N11), სინამდვილეში ცხოვრობს სულ სხვა მისამართზე და ეს იცოდა გამყიდველმა, რომელმაც შეგნებულად არ უზრუნველყო სარჩელისა და თანდართული მასალების მისთვის დროული ჩაბარება; მოპასუხეს არ წარუდგენია რაიმე სახის მტკიცებულება იმის დასტურად, რომ მოსარჩელემ ნამდვილად იცოდა მოპასუხის სხვა მისამართზე ცხოვრების ფაქტი. არც საჩივარში, არც მასზე დართულ დოკუმენტებში, არც საჩივრის განხილვის დროს არ დადგენილა, რომელია ე.წ. "სხვა მისამართი". მნიშვნელოვანია ის ფაქტიც, რომ საჩივარზე დართულ მინდობილობებში, რომელიც სანოტარო წესითაა დამოწმებული, მოპასუხის მისამართად მითითებულია ამ უკანასკნელის რეგისტრაციის მისამართი;

17.5. სასამართლომ არ დაასაბუთა განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმების შესახებ, რითაც დაარღვია, როგორც ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტით გარანტირებული სამართლიანი სასამართლოს უფლება, ასევე კანონმდებლობა (სსსკ-ის 249-ე, 394-ე მუხლები);

17.6. სასამართლომ არასწორად განმარტა სსკ-ის 54 - ე; 81 - ე; 83 - ე მუხლები და ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის (შემდეგში სააღსრულებო წარმოებათა კანონი) 631 - ე მუხლის მე - 2 ნაწილი; გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ სასამართლო ადასტურებს მოსარჩელის პოზიციის მართებულობას იმასთან დაკავშირებით, რომ უძრავ ქონებაზე ყადაღის დადების შემდეგ დადებული ნებისმიერი ტიპის გარიგება ბათილად უნდა გამოცხადდეს, მაგრამ სასამართლოს განმარტებით, აუცილებელია, დაზუსტდეს 2013 წლის 08 აგვისტოს გარიგება საცილო ბათილი გარიგებაა თუ უცილოდ ბათილი. ასევე უნდა გაირკვეს მსგავსი გარიგების შეცილების უფლება ვის აქვს;

17.7. სასამართლოს არგუმენტაციით, 2013 წლის 08 აგვისტოს მყიდველმა არ იცოდა, რომ ქონება, რომლის ყიდვასაც აპირებდა, დაყადაღებული იყო. მან ამის შესახებ გაიგო მას შემდეგ, რაც გადაიხადა თანხა და მოითხოვა საკუთრებაში ნივთის გადაცემა. გასაყიდ ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ იცოდა გამყიდველმა, მაგრამ მას სურდა ნასყიდობის საფასურის მიღება და ყადაღადადებული ქონების გაყიდვა მოპასუხეზე. სასამართლომ მიიჩნია, რომ ასეთი გარიგება არაა უცილოდ ბათილი გარიგება და საცილო გარიგებაა და მას უნდა მიენიჭოს მოტყუებით დადებული გარიგების კვალიფიკაცია. სასამართლოს არგუმენტით, ვინაიდან მოსარჩელემ მოატყუა მოპასუხე, მან დაკარგა შეცილების უფლება, შესაბამისად, შეცილების უფლება ანუ გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება აქვს მხოლოდ მყიდველს;

17.8. 2013 წლის 08 აგვისტოს მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულება არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, კერძოდ: სააღსრულებო წარმოებათა კანონის 63 - ე პრიმა მუხლის მე - 2 ნაწილის თანახმად: "ბათილია ყადაღადადებულ უძრავ ქონებაზე ყადაღის დადების შემდგომ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ყველა გარიგება". აღნიშნული ნორმების საფუძველზე იმპერატიულად, ყოველგვარი სხვა დათქმის გარეშე დადგენილია, რომ ყადაღის დადების შემდეგ, ნებისმიერი ტიპის გარიგებას კანონმდებელი ბათილად მიიჩნევს;

17.9. მოსარჩელემ აღიარებითი სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა მხარეთა შორის რეალურად არსებული სამართლებრივი ურთიერთობის განსაზღვრა. მოსარჩელეს არ მოუთხოვია გარიგების ბათილობა, მოტყუების საფუძველზე. ყადაღადადებულ ქონებაზე ნებისმიერი ტიპის გარიგებას კანონი ბათილად აცხადებს. ამიტომ ასეთი ტიპის გარიგება უცილოდ ბათილად უნდა იქნეს მიჩნეული;

17.10. სასამართლომ არ გამოიყენა სსკ-ის 61 - ე მუხლი ("უცილოდ ბათილი (არარა) გარიგება ბათილად ითვლება მისი დადების მომენტიდან. თუ პირი, რომელიც დებს უცილოდ ბათილ არარა გარიგებს, ადასტურებს მას, მაშინ მისი მოქმედება განიხილება, როგორც გარიგების ხელახლა დადება. თუ გარიგებას ადასტურებს შეცილების უფლების მქონე პირი, მაშინ იგი ამით კარგავს შეცილების უფლებას. თუ უცილოდ ბათილ ორმხრივ გარიგებას მხარეები ადასტურებენ, მაშინ ისინი საეჭვოობისას ვალდებულნი არიან ერთმანეთს გადასცენ ყველაფერი, რაც კი მათ შეხვდებოდათ, გარიგება ნამდვილი რომ ყოფილიყო. დადასტურება მხოლოდ მაშინ გახდება ნამდვილი, როცა ხელშეკრულება ან გარიგება არ ეწინააღმდეგება ზნეობის ნორმებს და საჯარო წესრიგის მოთხოვნებს");

17.11. მხარეთა მიერ 2013 წლის 8 აგვისტოს # 28 ბინაზე დადებული ხელშკრულება უცილოდ ბათილი (არარა) გარიგებაა, ვინაიდან 2013 წლის 13 დეკემბერს მხარეთა შორის # 309 ბინაზე დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება შეიცავდა პირობას, რომ თუ გამყიდველი მოხსნიდა ყადაღას # 28 ბინაზე, მაშინ მხარეთა შორის გაუქმდებოდა # 309 ბინაზე დადებული ხელშეკრულება და # 28 ბინა კვლავ გადაეცემოდა საკუთრებაში მყიდველს, ხოლო თუ ამ პირობას ვერ შეასრულებდა გამყიდველი, მაშინ ამ უკანასკნელს საკუთრებაში დარჩებოდა ბინა # 309. აპელანტის მტკიცებით, მხარეთა შორის 2013 წლის 8 აგვისტოს დადებული უცილოდ ბათილი გარიგება სასამართლოს უნდა ჩაეთვალა მყიდველის მხრიდან ხელახლა დადებულად, მაშინ, როდესაც მას სადავოდ არ გაუხდია, ანუ კანონმდებლობით განსაზღვრულ ერთწლიან ვადაში შეცილების უფლება არ გამოუყენებია. აღნიშნული გარიგების ბათილად ცნობას ითხოვდა გამყიდველი აღიარებითი სარჩელის მეშვეობით.

17.12. სასამართლომ არ გამოიყენა სსკ-ის 90 - ე და 92 - ე მუხლები. 2013 წლის 13 დეკემბრის ხელშეკრულების შინაარსიდან დგინდება, რომ გარიგების ’’პირობა’’ იყო ის, რომ გამყიდველი ვალდებული იყო, 2014 წლის 15 იანვრამდე მოეხსნა ყადაღა და საკუთრებაში გადაეცა # 28 ბინა მყიდველისთვის. ხელშეკრულებაში ტერმინი: ’’იყო ვალდებული’’ ნიშნავს, რომ გამყიდველს უნდა ემოქმედა, ანუ მის ნებაზე/მასზე იყო დამოკიდებული პირობის შესრულება და შესაბამისად მთლიანად გარიგების ბედი. ამას ადასტურებს თვით ხელშეკრულების შინაარსი (9.4. მუხლი), ვინაიდან თუკი გამყიდველი არ შეასრულებდა ვალდებულებას, ე.ი. არ გამოხატავდა ნებას, რომ ემოქმედა, ბინა რჩებოდა მყიდველს საკუთრებაში. ვინაიდან ’’პირობის’’ შესრულება ე.ი. მოქმედება (ყადაღის მოსახსნელად სასამართლოსთვის მიმართვა) გამყიდველის ნებაზე იყო დამოკიდებული, შესაბამისად, აღნიშნული პირობით დადებული გარიგება ითვლება ნებაზე დამოკიდებულ პირობად, რაც სსკ-ის 92 - ე მუხლის მიხედვით ბათილია.

18. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 17 ივნისის განჩინებით გამყიდველის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

19. სასამართლომ დადგენილად ცნო წინამდებარე განჩინების 1-13 პუნქტებში მითითებული დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მათ შესახებ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასკვნები.

20. სასამართლომ მიუთითა მოსარჩელის მტკიცებაზე, რომ # 309 ბინა მისი საკუთრებიდან გავიდა ბათილი გარიგების საფუძველზე, ბათილი გარიგება არღვევდა გამყიდველის კანონიერ უფლებებს, მათ შორის, საკუთრების უფლებას, რის გამოც წარადგინა სარჩელი და მიზნად დაისახა ქონებაზე საკუთრების უფლების აღდგენა. სასამართლომ განმარტა, რომ სარჩელი დარღვეული უფლების აღდგენის კანონიერი გზაა. შესაბამისად, მოსარჩელეს უფლება აქვს, ამტკიცოს გარიგების ბათილობის საფუძვლების არსებობა და მათი გაბათილების გზით მოითხოვოს საკუთრების უფლების აღდგენა. ამ საკითხის გასარკვევად, გამოსაკვლევია გარიგების დადების სამართლებრივი საფუძვლები და მათი შესაბამისობა კანონით დადგენილ წესთან.

21. სსკ-ის 183–ე, 477-ე მუხლებისა და წინამდებარე განჩინების 4-5 პუნქტების გათვალისწინებით, სასამართლომ განმარტა, რომ ვალდებულება ისეთი სამართლებრივი ბორკილია, რომელიც ვალდებულების მონაწილე სუბიექტებს აიძულებს რაიმე მოქმედების შესრულებას, ან ასეთი მოქმედების შესრულებისაგან თავის შეკავებას. ნასყიდობაში ვალდებულების არსებობა ნასყიდობის ფასის დროულად, დათქმულ დროს გადახდას გულისხმობს. ნასყიდობასთან დაკავშირებული გარიგება ხელშეკრულებაა და მისი ნამდვილობისათვის აუცილებელია მყიდველისა და გამყიდველის მიერ უძრავი ქონების ნასყიდობასთან დაკავშირებით ნების თავისუფალი გამოვლენა. ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისას მხარეები თანხმდებიან ნასყიდობის არსებით პირობებზე და არსებითი პირობების შეთანხმების შემდეგ, გამოხატავენ ნებას ხელშეკრულების დადებაზე, რის შემდეგაც ერთი მხარე მეორეს გადასცემს ნასყიდობის საფასურს. თავის მხრივ, გამყიდველი ღებულობს ვალდებულებას, დათქმულ დროს, საკუთრებაში გადასცეს გასხვისებული ნივთი. ნასყიდობის ხელშეკრულების დროს კრედიტორი შეზღუდულია სანაცვლო ვალდებულებებით - ფასის მიღების შემდეგ, ნივთზე გადასცეს საკუთრების ნამდვილი უფლება.

22. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მხარეები არ დავობდნენ მყიდველის მიერ ნასყიდობის საფასურის სრულად გადახდაზე, შეთანხმებულ ვადებში. ნასყიდობის საფასურის გადახდის შემდეგ, გამყიდველი ვალდებული იყო, ნაკისრი ვალდებულება შეესრულებინა ჯეროვნად (სსკ-ის 361-ე მუხლი), ანუ დათქმულ დროში, მყიდველისათვის საკუთრებაში გადაეცა უძრავი ბინა # 28. გამყიდველმა, დათქმულ ვადაში, ნასყიდობის საგანი ვერ გადასცა მყიდველს და ვერც გადასცემდა, რადგან ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებამდე, დაახლოებით 20 დღით ადრე, ნასყიდობის ხელშეკრულებით მყიდველისათვის გადასაცემი ბინა დაყადაღებული იყო. მხარეებს შორის შეიქმნა ურთიერთობის ე.წ. ვაკუუმი. მყიდველმა გადაიხადა უძრავი ქონების საფასური და მოითხოვდა უძრავი ქონების საკუთრებაში გადაცემას. გამყიდველს სურდა ვალდებულების შესრულება, მაგრამ ვერ ასრულებდა იმის გამო, რომ ქონებაზე რეგისტრირებული იყო ყადაღა. ამ გარემოებამ მხარეები მიიყვანა ახალი გარიგების, ანუ 2013 წლის 13 დეკემბრის ხელშეკრულების დადებამდე, რაც ასევე დავის საგანს წარმოადგენს.

23. სააპელაციო სასამართლომ ქვემდგომი სასამართლოს დასკვნაზე მიუთითა, კერძოდ, მოცემულ შემთხვევაში, დავის გადაწყვეტისათვის აუცილებელია დაზუსტდეს 2013 წლის 8 აგვისტოს გარიგება საცილოდ ბათილი გარიგებაა თუ უცილოდ ბათილი. საკითხის გადასაწყვეტად, ასევე მნიშვნელოვანია განიმარტოს, ვის აქვს მსგავსი გარიგების შეცილების უფლება. დადგენილია, რომ 2013 წლის 8 აგვისტოს მყიდველმა არ იცოდა, რომ ქონება # 28 ბინა, რომლის ყიდვასაც ის აპირებდა, დაყადაღებული იყო. მან ამის შესახებ გაიგო ნასყიდობის სრული ფასის გადახდის შემდეგ და მოითხოვა ბინის საკუთრებაში გადაცემა. გასაყიდ ქონებაზე - # 28 ბინაზე არსებული უფლებრივი შეზღუდვა იცოდა გამყიდველმა, მაგრამ მას სურდა ნასყიდობის საფასურის მიღება და ასეთი სახით მიჰყიდა ბინა მოპასუხეს. სასამართლომ მიიჩნია, რომ ასეთი გარიგება არაა უცილოდ ბათილი გარიგება. მსგავსი გარიგება საცილო გარიგებაა და მას უნდა მიენიჭოს მოტყუებით დადებული გარიგების, ანუ სსკ-ის 81-ე მუხლით გათვალისწინებული ქმედების კვალიფიკაცია (,,თუ პირი გარიგების დადების მიზნით მოატყუეს, იგი უფლებამოსილია მოითხოვოს ამ გარიგების ბათილობა. ეს ხდება მაშინ, როცა აშკარაა, რომ მოტყუების გარეშე გარიგება არ დაიდებოდა. თუ ერთი მხარე დუმს იმ გარემოებათა გამო, რომელთა გამჟღავნების დროსაც მეორე მხარე არ გამოავლენდა თავის ნებას, მაშინ მოტყუებულს შეუძლია მოითხოვოს გარიგების ბათილობა. გამჟღავნების ვალდებულება არსებობს მხოლოდ მაშინ, როცა მხარე ამას ელოდებოდა კეთილსინდისიერად”).

24. სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა ქვემდგომი სასამართლოს განმარტებას, რომ გამყიდველს მხოლოდ # 28 ბინა არ გააჩნდა, გარდა ამისა, მხოლოდ მოსარჩელე არ არის სახლების მშენებელი. „ლოგიკას მოკლებულია მსჯელობა, რომ მყიდველს სურვილი ჰქონდა ნასყიდობის ხელშეკრულება დაედო იმ უძრავ ქონებაზე, რომელიც დაყადაღებული იყო და რომელსაც ვერ გაიფორმებდა. ამ ქონებაზე მყიდველი არ დადებდა გარიგებას, რომ არა მისი შეცდომაში შეყვანა მოსარჩელის მიერ და დუმილი ნაკლთან დაკავშირებით. გამყიდველმა იცოდა, რომ ქონებაზე შეზღუდვა იყო რეგისტრირებული და მისი ვალდებულება იყო, მყიდველთან ამ ქონებაზე არ დაედო ნასყიდობის ხელშეკრულება“. გამყიდველმა მყიდველი მოატყუა, რომ გასაყიდი ნივთი უფლებრივად და ნივთობრივად უნაკლო იყო, რითაც დაკარგა გარიგებაში შეცილების უფლება. ასეთი შეცილების უფლება აქვს მყიდველს. თუ მყიდველი სადავოდ გახდიდა ამ ხელშეკრულებას, მაშინ იგი გაბათილდებოდა და თითოეული მხარე ვალდებული გახდებოდა, ერთმანეთისათვის დაებრუნებინა ის, რაც გარიგებით მიიღეს. მოცემულ შემთხვევაში, მყიდველი ამ გარიგებას სადავოდ არ ხდის, შესაბამისად, არ არსებობს მისი ბათილად ცნობის საფუძველი.

25. სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა ქვემდგომი სასამართლოს განმარტებას, რომ გარიგება, რომელიც დადებულია დადგენილი წესისა და აკრძალვების, საჯარო წესრიგის ან ზნეობის ნორმების წინააღმდეგ, ასევე, მოტყუებით, თვალთმაქცობით ან მოჩვენებით ბათილია (სსკ-ის 54-56-ე, 81-83-ე მუხლები). დასახელებული ნორმების მიხედვით, გარიგება არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს დადგენილ წესსა და აკრძალვებს.

26. მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს სსკ-ის 54-ე მუხლი, რომლის მიხედვითაც ,,ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს”. მოსარჩელის მტიცებით, არსებობდა სსკ-ის 56-ე და 92-ე მუხლებით გათვალისწინებული გარიგების ბათილად ცნობის საფუძველი.

27. მოსარჩელე მიიჩნევდა, რომ 2013 წლის 8 აგვისტოს გარიგება ეწინააღმდეგებოდა სააღსრულებო წარმოებათა კანონის 631-ე მუხლის მეორე ნაწილს: ”ბათილია ყადაღადადებულ უძრავ ქონებაზე ყადაღის დადების შემდეგ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ყველა გარიგება”.

28. სსკ-ის 56-ე მუხლით: ,,1.ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგები მოჰყვეს (მოჩვენებითი გარიგება). 2. თუ მოსაჩვენებლად დადებული გარიგებით მხარეებს სურთ სხვა გარიგების დაფარვა, მაშინ გამოიყენება დაფარული გარიგების მიმართ მოქმედი წესები (თვალთმაქცური გარიგება)”

29. სასამართლომ აღნიშნა, რომ გარიგების ნამდვილობა დამოკიდებულია მხარეთა ნების თავისუფალ გამოვლენაზე. ნასყიდობის ხელშეკრულების ნამდვილობისათვის, პირველ რიგში, აუცილებელია მხარეთა თავისუფალი ნების გამოვლინება. უძრავი ქონების მესაკუთრემ უნდა გამოხატოს ნება, რომ ქონება საკუთრებად გადასცეს მყიდველს. ხელშეკრულების ნამდვილობისათვის აუცილებელია, მის შინაარსთან დაკავშირებით ორივე მხარის ნების გამოვლენა, რაც შესაბამის დოკუმენტში აისახება. კანონმა დაადგინა, რომ უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება უნდა დაიდოს წერილობითი ფორმით. საქმეში წარდგენილი ხელშეკრულების ფორმა დაცულია და შეიცავს ყველა აუცილებელ რეკვიზიტს. გამყიდველის განმარტებით, მას სურდა გარანტიის მიცემა და არა ნასყიდობის ხელშეკრულების დადება. მხარეებმა გარანტიის გაცემის გარიგებაზე გამოავლინეს ნება, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, მათი გარიგება დაიფარა ნასყიდობის ხელშეკრულებით.

30. სასამართლომ მიუთითა, რომ ხელშეკრულება არის ორი ან მეტ პირს შორის დადებული გარიგება და მის დასადებად ცალმხრივი ნების გამოვლინება არაა საკმარისი. მისი ნამდვილობისათვის სავალდებულოა, რომ მხარეებმა ერთმანეთთან შეათანხმონ გარიგების პირობები და, შეთანხმების შემდეგ, ნების გამოვლენის თაობაზე შედგენილ დოკუმენტზე მოაწერონ ხელი. ასეთი პირობა გამომდინარეობს სსკ-ის 327-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილებიდან.

31. დადგენილია, რომ 2013 წლის 13 დეკემბრის ხელშეკრულების დადების აუცილებლობა გამოიწვია იმ გარემოებამ, რომ გამყიდველმა მყიდველს მიჰყიდა ყადაღადადებული ქონება და, უძრავი ქონების გადაცემის ვადის დადგომისას, ვერ შეძლო, ნასყიდობის საფასურის სანაცვლოდ, ქონების საკუთრებაში გადაცემა. შექმნილი სიტუაციის განმუხტვის მიზნით, გამყიდველმა მყიდველთან დადო 2013 წლის 13 დეკემბრის ხელშეკრულება და შეუთანხმა ყველა ის პირობა, რაც ასახულია ხელშეკრულებაში. ამ პირობების ასახვასა და გარიგების დადებას გამყიდველი მიიჩნევდა არა ნასყიდობად, არამედ - გარანტიის მიცემად.

32. სასამართლოს განმარტებით, სსკ-ის 56-ე მუხლით სამართლებრივი ურთიერთობის კვალიფიკაციისათვის, აუცილებელია გარიგების მონაწილეებმა ნამდვილი ნება დაფარონ სხვა გარიგებით. მხარეთა ნება, მათი სურვილი მიმართული უნდა იყოს სხვა გარიგებით გათვალისწინებული მიზნის მიღწევისაკენ. თვალთმაქცური გარიგების დადების დროს, მხარეები აცნობიერებენ, რომ მათ მიერ დადებულ გარიგებას სამართლებრივი შედეგი არ მოჰყვება და იგი დადებულია მხოლოდ სხვა გარიგების დასაფარავად, ამასთან, მხარეებს სურთ სხვა გარიგების შესრულება.

33. სასამართლომ განმარტა, რომ თუ მოჩვენებითი გარიგების დროს, მისი ბათილობის საკითხი წყდება მხარეთა ჩაფიქრებული მიზნის მართლზომიერება-არამართლზომიერებით, თვალთმაქცური გარიგებისას, გარიგების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, უნდა გაირკვეს დაფარული გარიგების ხასიათი, რომელიც შეიძლება იყოს, როგორც ბათილი, ასევე ნამდვილი. სასამართლომ მიიჩნია, რომ რა სახისაც არ უნდა იყოს დაფარული გარიგება, თვალთმაქცური გარიგება მაინც უნდა ჩაითვალოს ბათილად, ხოლო თუ დაფარული გარიგება ნამდვილია, მაშინ იგი დაიკავებს თვალთმაქცური გარიგების ადგილს.

34. მოცემულ შემთხვევაში, ხელშეკრულების დადებისას მხარეების მიზანი ნათელია. გამყიდველი მყიდველს დაჰპირდა, რომ 2014 წლის 15 იანვრამდე, იმ ქონებაზე - # 28 ბინა - გადასცემდა საკუთრების უფლებას, რომელზედაც გარიგდნენ მხარეები 2013 წლის 8 აგვისტოს. ამ პირობის შესრულებას უნდა მოჰყოლოდა მხარეთა ,,კეთილად” დაშორება, ანუ გამყიდველი დაიბრუნებდა # 309 ბინას, ხოლო მყიდველი გახდებოდა # 28 ბინის მესაკუთრე და ამით ორივე მხარე მიიღებდა შესრულებას. 2014 წლის 15 იანვრამდე პირობის შესრულება წარმოადგენდა ერთგვარ გარანტიას იმისა, რომ გამყიდველის უფლებები არცერთ შემთხვევაში არ დაირღვეოდა. ამ გარანტიას კი მყიდველს აძლევდა ის გარიგება, რომ 2014 წლის 15 იანვრის შემდეგ, გამყიდველის მიერ პირობის შეუსრულებლობის შემთხვევაში (# 28 ბინის უფლებრივი შეზღუდვისაგან გათავისუფლება და მყიდველისათვის საკუთრებად გადაცემა), ის გახდებოდა # 309 ბინის მესაკუთრე. ასეთი გარანტია არ ცვლის ნასყიდობის შინაარსს. ხელშეკრულების დადება თავისუფალია და მხარეებს შეუძლიათ დადონ ნებისმიერი სახის გარიგება, რომელიც არ ეწინააღმდეგება კანონსა და ზნეობას. ამ შემთხვევაში მხარეებს არც რაიმე დაუფარავთ და არც სხვა გარიგების მოსაჩვენებლად არ დაუდიათ გარიგება. მათ დათქვეს პირობა, რომ თუ 2014 წლის 15 იანვრამდე მოსარჩელე ვერ გადაცემდა # 28 ბინას საკუთრებაში მოპასუხეს, მაშინ # 309 ბინაზე შეზღუდვა გაუქმდებოდა და ბინა აღირიცხებოდა მოპასუხის საკუთრებად, შეზღუდვის გარეშე. ამდენად, მოსარჩელის მიერ სსკ-ის 56-ე მუხლზე მითითება დაუსაბუთებლად მიიჩნია სასამართლომ და არ გაიზიარა აღნიშნულ კონტექსტში მისი მტკიცება.

35. სასამართლომ, სსკ-ის 90-ე, 92-ე მუხლების საფუძველზე, მართებულად მიიჩნია, რომ გარიგების მონაწილეები ხშირად გარიგებით გათვალისწინებული შედეგის დადგომას უკავშირებენ განსაზღვრული გარემოების არსებობას. გარიგების შედეგების დადგომა ამ გარემოებების არსებობაზეა დამოკიდებული. პირობითად ითვლება გარიგება, როდესაც იგი დამოკიდებულია სამომავლო და უცნობ მოვლენაზე იმით, რომ გარიგების შესრულების გადადება ხდება მის დადგომამდე ანდა გარიგების შეწყვეტა ხდება ამ მოვლენის დადგომისთანავე. გარიგება მხოლოდ მაშინ ჩაითვლება პირობითად, თუ მისი ნამდვილობა დამოკიდებულია სამომავლო და უცნობ მოვლენაზე. ე.ი.ისეთ მოვლენაზე, რომელიც მომავალში უნდა დადგეს, მაგრამ ჯერ გაურკვეველია დადგება თუ არა ეს მოვლენა სინამდვილეში.

36. იურიდიულ მეცნიერებაში არსებობს ტერმინი ”გარიგება გაუქმების პირობით”. ასეთ პირობით გარიგებას მაშინ აქვს ადგილი, როცა შეთანხმებული პირობის დადგომა იწვევს გარიგების შეწყვეტას და აღდგენას გარიგების დადებამდე არსებული მდგომარეობისა. განსახილველ შემთხვევაში, მხარეები შეთანხმდენ სამომავლო პირობაზე, კერძოდ: 2014 წლის 15 იანვრისათვის # 28 ბინის ყადაღისაგან გაუქმება და მყიდველისათვის მისი გადაცემის შესაძლებლობას უნდა გამოეწვია # 309 ბინაზე 2013 წლის 13 დეკემბრის გარიგების შეწყვეტა და 2013 წლის 8 აგვისტოს გარიგების მდგომარეობის აღდგენა.

37. სასამართლომ განმარტა, რომ სსკ-ის 92-ე მუხლი ბათილად აცხადებს ისეთ პირობით გარიგებას, რომელიც 90-ე მუხლით გათვალისწინებული პირობითი გარიგებისაგან განსხვავებით, შედეგს აკავშირებს წარსულში ან აწმყოში არსებულ პირობასთან. სწორედ ასეთ პირობას ჰქვია ნებაზე დამოკიდებული პირობა. წარსულში და აწმყოში არსებული პირობა არაა სამომავლო და უცნობი მოვლენა, ამიტომ ის არ ითვლება პირობით გარიგებად. ასეთ პირობაზე გარიგების დაკავშირებას კანონი აცხადებს ბათილად. სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2014 წლის 15 იანვრამდე # 28 ბინაზე ყადაღის გაუქმების პირობა არ წარმოადგენს წარსულში ან აწმყოში არსებულ პირობას და ბუნებრივია იგი არც ნებაზე დამოკიდებული გარიგება არაა. შესაბამისად, მხარეთა შორის დადებული 2013 წლის 13 დეკემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულება არ შეიცავს სსკ-ის 92-ე მუხლით დადგენილ გარიგების ბათილად ცნობის საფუძველს.

38. სასამართლომ არ გაიზიარა გამყიდველის მოთხოვნა, დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმების შესახებ, მისი უკანონობის გამო და განმარტა:

38.1.სამოქალაქო სამართალწარმოებაში ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია მოპასუხის მისამართის სწორად მითითება, ხოლო ამ ვალდებულების შესრულება მოსარჩელეს ეკისრება. სწორი მისამართის მითითებაზეა დამოკიდებული სწრაფი და ობიექტური მართლმსაჯულების განხორციელება.

38.2. მოსარჩელემ მოპასუხის მისამართად მიუთითა მისი რეგისტრაციის ადგილის მისამართი (იხ. ამ განჩინების 17.4 ქვეპუნქტი), სადაც ამ უკანასკნელს გზავნილი არ ჩაჰბარდა, რადგან იქ არ ცხოვრობდა;

38.3. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხე ცხოვრობს - თბილისში, თ. ქუჩაზე # 48;

38.4. სასამართლომ განმარტა, რომ ყოველ პირს აქვს უფლება, სარჩელისაგან დაიცვას თავი და დაასაბუთოს სარჩელის მართებულობა ან უსაფუძვლობა. მოცემულ შემთხვევაში, მყიდველს (მოპასუხეს) ეს უფლება შეეზღუდა მისი მისამართის მოსარჩელის მიერ არასწორად მითითების გამო; გამყიდველის მიერ სარჩელში მყიდველის სხვა საკონტაქტო რეკვიზიტების მითიითებამ გამოიწვია ის, რომ მოპასუხემ ვერ გაიგო დავის შესახებ;

38.5. სასამართლომ დაასკვნა, რომ არასწორი მისამართის მითითებამ შეზღუდა მოპასუხე, სარჩელისაგან შესაგებლით დაეცვა თავი. შესაბამისად, მოპასუხის მიერ საკუთარი ინტერესების დასაცავად შესაგებლის წარუდგენლობა, მართებულად მიიჩნია სასამართლომ საპატიოდ, რის გამოც გააუქმა კიდეც დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და განაახლა საქმის წარმოება.

39. მოსარჩელემ საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოს განჩინება, მოითხოვა მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება.

40. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები სააპელაციო საჩივრის პრეტენზიების იდენტურია (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-17 პუნქტი).

41. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ, 2015 წლის 2 ოქტომბრის განჩინებით მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში მიიღო სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო განაცხადი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ იგი დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

42. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

43. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

44. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს არსებული პრაქტიკისაგან (სუსგ-ები: # ას-58-56-2016 , 26.02.2016 წ., # ას-125-121-2016, 13.04.2016 წ.).

45.საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

46.საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა)განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "გ" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

47. საკასაციო სასამართლო იზიარებს გასაჩივრებული განჩინების მოტივაციას, რომ სადავო გარიგებები, კერძოდ, გამყიდველსა და მყიდველს შორის 2013 წლის 08 აგვისტოს #28 ბინის წინარე ნასყიდობისა და იმავე წლის 13 დეკემბერს # 309 ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულებები ბათილი არ არის (იხ. განჩინების 20-37 პუნქტები).

48. სასამართლოს ფაქტობრივად და სამართლებრივად დაუსაბუთებლად მიაჩნია კასატორის მოსაზრება სსკ-ის 54-ე, 56-ე და 92-ე მუხლების საფუძველზე გარიგების ბათილობის თაობაზე, ვინაიდან სადავოდ გამხდარი ხელშეკრულებები არ არის ბათილი არც აღნიშნული და არც ბათილობის კანონით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

49. საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანია წინამდებარე განჩინების 31-34 პუნქტებში მითითებული, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება. გასაჩივრებული განჩინებით დადგენილია, თუ რა მიზნის მიღწევა სურდათ გარიგების მონაწილეებს, რა ნება გამოავლინა თითოეულმა მათგანმა 2013 წლის 13 დეკემბრის ხელშეკრულების დასადებად (იხ. 34-ე პუნქტი); მყიდველს განსაკუთრებული პირობა შესთავაზა გამყიდველმა, თუმცა, ვერ შეძლო # 28-ე ბინაზე არსებული ყადაღის მოხსნა დათქმულ ვადაში, რის შემდეგაც მყიდველს წარმოეშვა უფლება, მის შეზღუდულ საკუთრებად რიცხულ ბინაზე, მოხსნილიყო შეზღუდვა. სსკ-ის 428-ე მუხლის დანაწესით, კრედიტორმა ვალდებულებით გათვალისწინებული შესრულების ნაცვლად მიიღო სხვა შესრულება, რის შედეგადაც შეწყდა ვალდებულებითი ურთიერთობა. განსახილველ შემთხვევაში, კრედიტორთან მოვალემ (კასატორმა) დადო ხელშეკრულება განსაკუთრებული პირობით და სწორედ ამ უკანასკნელის საფუძველზე, აღირიცხა ქონების მესაკუთრედ შეზღუდვის გარეშე.

50. საკასაციო სასამართლოს დაუსაბუთებლად მიაჩნია კასატორის პრეტენზია დაუსწრებელი გადაწყვეტილების სასამართლოს მიერ არასწორად გაუქმების თაობაზე და იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნას, რომელიც ამ განჩინების 38-ე პუნქტშია ასახული.

51. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივარი დაუსაბუთებელი, რაც მისი დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

52. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება, მის მიერ გადახდილი

სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს „E “-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. შპს „E “-ს (ს/კ 2....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 6895.25 ლარის (საგადახადო დავალება N 2, გადახდის თარიღი 2015 წლის 23 სექტემბერი), 70% – 4826.7 (ოთხი ათას ოცდაექვსი ლარი და სამოცდაათი თეთრი) ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. თოდუა

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

პ. ქათამაძე