საქმე №ას-383-364-2015 27 მაისი, 2016 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – სს „ს-ა“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 16 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ (შემდგომში _ მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე ან კრედიტორი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს „ს-ის“ (შემდგომში _ მოპასუხე, აპელანტი, კასატორი ან მოვალე) მიმართ ელექტროენერგიის ღირებულების _ 2 238,99 ლარის დაკისრების მოთხოვნით.

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ გარემოებებს: 2010 წლის 11 მარტს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურს, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და და სს „ე. XXI-ს“ გაკოტრების მმართველს შორის „გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების შესახებ“ საქართველოს კანონის 38-ე მუხლის 12¹ პუნქტის შესაბამისად, გაფორმდა შეთანხმება, რომლის საფუძველზეც საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ნატურით გადაეცა აუქციონზე გაუსხვისებელი სამეურვეო ქონება, მათ შორის, 2010 წლის 11 მარტის დებიტორული მოთხოვნა კომერციულ სუბიექტებთან 207 382 136 ლარი. მოსარჩელემ 2013 წლის 5 აპრილს მოპასუხეს მიმართა წერილით, რომლითაც მოითხოვა სს „ე. XXI-ის“ მიმართ არსებული დავალიანების _ 2 238,99 ლარის დაფარვა (რომელიც წარმოშობილია სს „ს-ნიის“ მიერ სს „ს-ის“ წყალტუბოს ფილიალისათვის მიწოდებული ელექტროენერგიის საფასურის გადაუხდელობის შედეგად). წერილის პასუხად მოვალემ კრედიტორს მოსთხოვა არსებული დავალიანების გაქვითვა, რომელიც გამომდინარეობდა 2008 წელს სს „ე. XXI-ისათვის“ მოპასუხის სასარგებლოდ დაკისრებული თანხიდან, რაც არასწორია, რადგანაც მოსარჩელე არ წარმოადგენს სს „ე. XXI-ის“ უფლებამონაცვლეს (იხ. სარჩელი).

2. მოპასუხის პოზიცია:

მოპასუხემ მოთხოვნის გამომრიცხავი/შემაფერხებელი შესაგებლით არ ცნო სარჩელი და განმარტა, რომ კრედიტორის წერილის პასუხად, მიუხედავად მოთხოვნის ხანდაზმულობისა, მოპასუხემ მოსარჩელეს, სამოქალაქო კოდექსის 442-ე-443-ე მუხლების შესაბამისად, აცნობა, რომ სასამართლოს 2007 წლის 17 დეკემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების საფუძველზე სს „ე. XXI-ისათვის“ მოპასუხის სასარგებლოდ დაკისრებულ დავალიანებაში გაქვითა მოთხოვნა. სარჩელის აღძვრამდე მოსარჩელეს პრეტენზია არ განუცხადებია, ხოლო მოთხოვნათა გაქვითვის შედეგად ვალდებულება შეწყდა და არ არსებობს დავის საგანი. გარდა აღნიშნულისა, მოპასუხემ მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ დავალიანება 2007 წლამდეა წარმოშობილი, ხოლო სარჩელი 2014 წელსაა აღძრული, რაც, სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მის ხანდაზმულობას ადასტურებს (იხ. შესაგებელი).

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 2 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 2 238,99 ლარის გადახდა.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 16 თებერვლის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (იხ. საკასაციო საჩივარი).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთებულობა, საკასაციო საჩივრის საფუძვლები და მიიჩნევს, რომ კასატორის მოთხოვნა საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. გასაჩივრებული განჩინების შეცვლის ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება:

1.1. საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს მიღებული მომსახურების (მოხმარებული ელექტროენერგიის) ღირებულების ანაზღაურების კანონიერება წარმოადგენს, რომელსაც მოპასუხე გამორიცხავს ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვის გზით ვალდებულების შეწყვეტით, ასევე, სარჩელის ხანდაზმულობის გამო. სააპელაციო პალატამ მოთხოვნის გაქვითვის შესახებ მოპასუხის წერილობითი მიმართვა ფულადი ვალდებულების არსებობის დამადასტურებელ დოკუმენტად მიიჩნია და სწორედ მასზე დაყრდნობით არ გაიზიარა მოპასუხის მოსაზრება სარჩელის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით.

1.2. გასაჩივრებული განჩინებით დადგენილია დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

1.2.1. 2010 წლის 11 მარტის ხელშეკრულებისა და მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე მოსარჩელეს გადაეცა სს „ე. XXI-ის“ დებიტორული მოთხოვნა 207 382 136 ლარის ოდენობით.

1.2.2. 2013 წლის 5 აპრილს მოსარჩელემ მოვალეს მიმართა 2 238,99 ლარის დავალიანების ანაზღაურების მოთხოვნით, დასახელებულ დოკუმენტს თან ერთვის აბონენტის ბარათი, რომელიც შეიცავს მოპასუხე საზოგადოების წყალტუბოს ფილიალისთვის მიწოდებული ელექტროენერგიის საფასურის ამსახველ მონაცემს.

1.2.3. მოსარჩელის მხრიდან მოვალის მიმართ წარდგენილი მოთხოვნა შედის სს „ე. XXI-ის“ მიერ სამინისტროსათვის დათმობილ მოთხოვნებში.

1.2.4. 2013 წლის 25 აპრილის წერილით მოვალემ მოსარჩელეს აცნობა, რომ იგი იყენებდა გაქვითვის უფლებას და სს „ე. 21-ის“ მიმართ არსებულ ელექტროენერგიის დავალიანების თანხას გაქვითავდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 17 დეკემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით სს „ე. XXI-ისათვის“ სს „ს-ის“ სასარგებლოდ დაკისრებული 425 795,03 ლარის ანგარიშში. მითითებული გადაწყვეტილების თანახმად, სს „ე. XXI-ს“ შპს „ს-ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 413 393,03 ლარისა და სახელმწიფო ბაჟის _ 12 402 ლარის გადახდა. გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით გაცემულია სააღსრულებო ფურცელი.

1.2.5. მოსარჩელე არ წარმოადგენს სს „ე. XXI-ის“ იმგვარ უფლებამონაცვლეს, როდესაც უფლებამონაცვლეზე გადადის მისი წინამორბედის ყველა უფლება-მოვალეობა (ზოგადი უფლებამონაცვლეობა), კერძოდ, მოსარჩელეს აღნიშნული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე არც რაიმე ვალდებულება გადასცემია და არც არავითარი ვალდებულება მოპასუხის მიმართ არ გააჩნია.

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება (სსსკ-ის 393-ე მუხლი).

1.4. კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს მოთხოვნის გაქვითვის თაობაზე 2013 წლის 25 აპრილის წერილის ფულადი ვალდებულების არსებობის დამადასტურებელ მტკიცებულებად მიჩნევის თაობაზე, იმ საფუძვლით, რომ სადავო დოკუმენტში გამოვლენილი ნება წარმოადგენდა სს „ე. XXI-ის“ დავალიანებაში მოპასუხის დავალიანების გაქვითვას და არა სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლით გათვალისწინებულ ვალის აღიარებას. საკასაციო საჩივრის თანახმად, მართალია, მოსარჩელე არ წარმოადგენდა სს „ე. XXI-ის“ უფლებამონაცვლეს, რის თაობაზეც მან სარჩელში მიუთითა და მოპასუხის წერილი ამ საფუძვლით არ იქნა გაზიარებული, თუმცა, თავად ამ წერილის შინაარსიდან არ დგინდება ვალის აღიარებისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოება იმის თობაზე, რომ მოვალე კრედიტორის წინაშე ფაქტობრივი თუ სამართლებრივი მოქმედებით გაცნობიერებულად აღიარებდა მოთხოვნას.

1.5. საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს კასატორის არგუმენტებს და სადავო მტკიცებულების სწორი სამართლებრივი კვალიფიკაციის მიზნით ყურადღებას გაამახვილებს ვალდებულების არსებობის აღიარების საკითხზე სამოქალაქო კოდექსის 137-ე, 144-ე და 341-ე მუხლების კონტექსტში:

1.5.1. სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევათა რიცხვს მიეკუთვნება მოვალის იმგვარი ქმედება, როდესაც იგი (ვალდებული პირი) უფლებამოსილი პირის წინაშე ავანსის, პროცენტის გადახდით, გარანტიის მიცემით ან სხვაგვარად აღიარებს მოთხოვნის არსებობას. ნორმის წინაპირობათაგან პირველზე (გარკვეული შესრულების განხორციელების გზით ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტა) საკასაციო პალატა არ შეჩერდება, რადგანაც, მისი არარსებობა სადავო არ არის, რაც შეეხება ვალდებულების სხვაგვარად აღიარების საკითხს, იგი შეფასებითი კატეგორიაა და კონკრეტულ შემთხვევაში გარემოებათა სრული ანალიზით უნდა დადგინდეს. მოვალის ასეთ ქმედებად _ სხვაგვარ აღიარებად უნდა ჩაითვალოს მოვალის ისეთი ქმედება, რომელშიც აშკარად გამოკვეთილია პირის ნება ვალდებულების არსებობასთან მიმართებით (იხ. სუსგ №ას-330-733-06, 19 დეკემბერი, 2006 წელი). სამართლის თეორიაში გაბატონებული შეხედულების თანახმად, ერთმანეთისაგან განსხვავდება მარტივი, კაუზალური და აბსტრაქტული აღიარება. მათი საერთო ნიშანი ისაა, რომ ისინი ადასტურებენ/წარმოშობენ მოთხოვნის არსებობას, თუმცა, იურიდიული თვალსაზრისით გააჩნიათ განმასხვავებელი ნიშან-თვისებები. მარტივი აღიარება სახეზეა მაშინ, როდესაც მოვალე ცალმხრივად ადასტურებს არსებულ ვალდებულებით ურთიერთობას და გაცნობიერებულად გამოთქვამს მზაობას, შეასრულოს იგი (დაპირება). კაუზალური ვალის აღიარება ასევე მიმართულია არსებული სამართლებრივი ურთიერთობის დადასტურებისაკენ და ბუნებრივია უნდა შეიცავდეს დაპირების ელემეტს, ამასთან იგი შეიძლება არ იყოს ცალმხრივი (მხარეთა ორმხრივი შეთანხმება არსებული ვალდებულების შესრულების დამატებით ვადაზე, სხვა შესრულების მიღებაზე და სხვა). როგორც მარტივი, ისე _ კაუზალური აღიარება ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტის კერძო შემთხვევას წარმოადგენს და შედეგად, ამავე კოდექსის 141-ე მუხლის ძალით, შეწყვეტამდე განვლილი დრო მხედველობაში არ მიიღება, არამედ, ვადა დაიწყება თავიდან. სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლის მიზნებისათვის მოვალის აღიარება სამართლებრივი ძალის მატარებელი მხოლოდ იმ შემთხვევაშია, თუკი აღიარება ხანდაზმულობის ვადაში განხორციელდა, რადგანაც საფუძველს მოკლებული იქნება მსჯელობა იმაზე, რომ მოვალის იურიდიული მნიშვნელობის მქონე მოქმედებას შედეგად მოჰყვეს უკვე გასული ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტა. საინტერესოა ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდგომ ვალის მარტივ ან კაუზალურ აღიარებას გააჩნია თუ არა იურიდიული ძალა. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, ამ საკითხის რეგულირებისათვის გამოყენებულ უნდა იქნას სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, რომელიც ამავე მუხლის მე-2 ნაწილთან ერთობლიობაში განიმარტება, კერძოდ, 144.2 მუხლის თანახმად, თუკი მოვალე ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდგომ შეასრულებს ვალდებულებას, იგი შესრულების დაბრუნების მოთხოვნის უფლებას კარგავს, ასეთ შემთხვევაში მისი შესაგებელი არ შეიძლება იყოს მათ შორის იმაზე მითითება, რომ შესრულების მომენტში არ იცოდა ხანდაზმულობის ვადის გასვლის ფაქტი, ანალოგიური ძალის მატარებელია მოვალის მიერ ვალდებულების აღიარება მოთხოვნის იძულებითი განხორციელების ვადის გასვლის შემდეგ, თუკი ეს აღიარება შეიცავს პირის გაცნობიერებულ ნებას, რომ იგი ვალდებულებას შეასრულებს. ეს რეგულაცია ვრცელდება ვალის როგორც მარტივ, ისე _ კაუზალურ აღიარებაზე.

1.5.2. რაც შეეხება სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლს, უპირველესად უნდა აღინიშნოს ის, რომ თავად ამ ნორმით მოწესრიგებული ვალის არსებობის აღიარება 137-ე და 144.3 მუხლებით გათვალისწინებული აღიარებისგან აბსტრაქტული ბუნებით განსხვავდება, იგი თავად წარმოადგენს ცალმხრივ გარიგებას და დამოუკიდებელ ვალდებულებას წარმოშობს. ვალის აღიარების ხელშეკრულება, ძირითადი ვალდებულებითი ურთიერთობის არსებობის სადავოობის შემთხვევაშიც შესრულების ვალდებულებას წარმოშობს და კრედიტორს მოთხოვნის უფლებას ანიჭებს. საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლის გაგებით ვალის არსებობის აღიარებასთან არ გვაქვს საქმე, როდესაც მხარეები უკვე არსებული ვალდებულების შინაარსიდან გამოდიან ან ადასტურებენ მას, ან მხარეები არსებული ვალდებულების შესასრულებლად ახალი ვალდებულების შესრულებას კისრულობენ. ამდენად, იგი არ უნდა უკავშირდებოდეს ძირითადი ვალდებულებიდან გამომდინარე შესრულების მოთხოვნას (იხ. სუსგ №ას-392-371-2013, 8 ნოემბერი, 2013 წელი). ვალის აღიარების ხელშეკრულების დამოუკიდებული ბუნება იმ კუთხითაც განსხვავდება ვალდებული პირის სხვაგვარი აღიარებისაგან, რომ სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლით გათვალისწინებული ხელშეკრულება მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგაც ნამდვილია, რადგანაც, როგორც ზემოთ აღინიშნა, იგი ახალ, დამოუკიდებელ მოთხოვნას წარმოშობს და ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების მიმართ დამოუკიდებლად აითვლება ხანდაზმულობის ვადის დენა.

1.5.3. საქმეში წარმოდგენილი სადავო მტკიცებულების შესწავლით ირკვევა, რომ კრედიტორის მოთხოვნის პასუხად მოვალემ წერილობით გამოხატა ნება, სამოქალაქო კოდექსის 442-ე მუხლის შესაბამისად, წარდგენილი მოთხოვნის სს „ე. XXI-ის“ მიმართ (სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადასტურებული) არსებულ მოთხოვნაში გაქვითვის თაობაზე. წერილში არ არის იმგვარი მითითება, რომელიც რაიმე ფორმით დაადასტურებდა მოვალის მზაობას მოსარჩელის წინაშე განეხორციელებინა შესრულება, ეს გარემოება ადასტურებს გასაჩივრებული განჩინების უმართებულობას ამ მტკიცებულების ვალდებულების აღიარებად მიჩნევის თაობაზე.

1.6. საკასაციო პალატა მხედველობაში იღებს მოპასუხის მიერ შესაგებელში გამოთქმულ შედავებას, რომელიც იმდენად არსებითი ხასიათისაა, რომ მოთხოვნის განხორციელებას აფერხებს, კერძოდ, შესაგებლის თანახმად, მოთხოვნა (დავალიანება) წარმოშობილია 2007 წლამდე, სარჩელი კი სასამართლოში აღძრულია 2014 წელს. დავალიანების წარმოშობის თარიღი მოსარჩელეს სადავო არ გაუხდია, უფრო მეტიც, მოვალისათვის გაგზავნილ წერილს ერთვის აბონენტის ბარათი, რომლის თანახმადაც, წერილითა და წინამდებარე სარჩელით მოთხოვნილი დავალიანება _ 2 238,99 ლარი მოპასუხე საწარმოს წყალტუბოს ფილიალს წარმოეშვა 2007 წლის 7 ივნისს, ხოლო სასამართლოს სარეგისტრაციო შტამპზე სარჩელის წარდგენის თარიღად მითითებულია 2014 წლის 3 აპრილი.

1.7. სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს წინამდებარე გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილის 1.2.1. პუნქტში მითითებულ გარემოებაზე და აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 198-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოთხოვნა ან უფლება, რომელთა დათმობა და დაგირავებაც შესაძლებელია, მათმა მფლობელმა შეიძლება საკუთრებად გადასცეს სხვა პირს. მოთხოვნები და უფლებები ახალ პირზე გადადის ისეთსავე მდგომარეობაში, როგორშიც ისინი ძველი მფლობელის ხელში იყვნენ. მოხმობილი ნორმიდან გამომდინარე, შეიძლება ითქვას, რომ მოსარჩელემ ვალდებულებით-სამართლებრივ ურთიერთობაში ჩაანაცვლა მოვალის ძველი კრედიტორი და თავად ვალდებულებას სხვა რაიმე ცვლილება არ მოჰყოლია. ეს გარემოება შეეხება მოთხოვნის წარმოშობისა და მის განხორციელების ფარგელბსაც. იმ უდავო გარემოების გათვალისწინებით, რომ დავალიანება ნარდობის ხელშეკრულების ფარგლებშია წარმოშობილი, თანხის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლების ხანდაზმულობის საკითხის გადაწყვეტისას გამოყენებული უნდა იქნას სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი 3-წლიანი ვადა. როგორც საქმის მასალებით დასტურდება, თავდაპირველი კრედიტორის მოთხოვნა (სკ-ის 130-ე მუხლი) წარმოიშვა 2007 წლის 7 ივნისს და ამოიწურა 2010 წლის 7 ივნისს. უდავოა ისიც, რომ სარჩელი სასამართლოში წარმოდგენილია 2014 წლის 3 აპრილს.

1.8. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები. განსახილველ შემთხვევაში, პალატა მიიჩნევს, რომ უფლებამოსილია, თავად გადაწყვიტოს დავა, რამდენადაც უდავოა მოთხოვნის წარმოშობის მომენტი, ხოლო სარჩელი წარდგენილია ამ დროიდან 3-წლიანი ვადის გასვლის შემდეგ, რის თაობაზეც პრეტენზია სარჩელის წინააღმდეგ წარდგენილ შესაგებელშივე განაცხადა ვალდებულებმა პირმა. სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ ვალდებული პირი უფლებამოსილია უარი თქვას მოქმედების შესრულებაზე. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო არ არსებობს სამოქალაქო კოდექსის 629-ე მუხლიდან გამომდინარე კრედიტორის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.

2. სასამართლო ხარჯები:

2.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი-მესამე ნაწილების თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მაშინ ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მოსარჩელეს მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რომელიც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მოთხოვნის იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა. ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება აგრეთვე სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას. თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი შესაბამისად შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც.

2.2. საკასაციო სასამართლოს წინამდებარე გადაწყვეტილების შესაბამისად, დაკმაყოფილდა რა მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი სრულად, პალატა თვლის, რომ მოსარჩელეს კასატორის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ სააპელაციო და საკასაციო საჩივრების გამო გაწეული საპროცესო ხარჯის _ 450 (150+300) ლარის ანაზღაურება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. სს „ს-ის“ საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 16 თებერვლის განჩინება და მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება.

3. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სარჩელი სს „ს-ის“ მიმართ ელექტროენერგიის ღირებულების _ 2 238,99 ლარის ანაზღაურების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს.

4. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სს „ს-ის“ სასარგებლოდ დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ სააპელაციო და საკასაციო საჩივრების გამო გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 450 (150+300) ლარის ანაზღაურება.

5. საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟი გადახდილია.

6. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

პ. ქათამაძე