№ ას-266-253-2016 14 ივნისი, 2016 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი - შპს „მ-ი“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარეები - შპს „სადაზღვევო კომპანია ა-ის“ უფლებამონაცვლეები: სს „სადაზღვევო კომპანია ა-ი“; სს „სადაზღვევო კომპანია ი-ლ“; სს „ს-ი“ (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 27 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება სააპელაციო სასამართლოში

დავის საგანი - სადაზღვევო შემთხვევის შედეგად დამდგარი ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. შპს „მ-მა“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს „სადაზღვევო კომპანია ა-ის“ მიმართ სადაზღვევო შემთხვევის შედეგად დამდგარი ზიანის ანაზღაურების თაობაზე შემდეგი დასაბუთებით:

2. 2013 წლის 29 იანვარს შპს „მ-ს“, სს „ს-სა“ და შპს „თ-ს“ , შპს „თ-ს“ , შპს „კ-ს“ და შპს „

3. შორის გაფორმდა ხელშეკრულება მომსახურების შესახებ, რომლის საფუძველზე, შპს „მ-ი“ ახორციელებდა დამკვეთის საკუთრებაში არსებული მექანიკური სატრანსპორტო საშუალებების (ფორდის მარკის ყვითელი ფერის მიკროავტობუსების) დაცვას ცოცხალი ძალით, მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე.

4. 2013 წლის მაისში აღნიშნულ დაცვის ობიექტზე შპს „მ-ის“ თანამშრომლებმა გამოავლინეს მიკროავტობუსების სათადარიგო საბურავების ქურდობის ფაქტი, რაზეც აღძრულია სისხლის სამართლის საქმე და მიმდინარეობს გამოძიება. „დამკვეთების“ მიერ შპს „მ-ის“ მიმართ დამდგარი ზიანის შედეგად შესაბამისი ანაზღაურების მოთხოვნის შემდეგ, 2013 წლის 23 მაისს მოსარჩელემ მოპასუხე სს „სადაზღვევო კომპანია ა-ს“ წარუდგინა წერილობითი პრეტენზია, შპს „მ-ის“ მიმართ გაცემული დაცვის სამსახურის პროფესიული პასუხისმგებლობის დაზღვევის №PI/C-1000016/13 პოლისის საფუძველზე, მიკროავტობუსებიდან სათადარიგო საბურავების ქურდობის შედეგად განცდილი ზიანის ანაზღაურების თაობაზე.

5. მოსარჩელის განმარტებით, მათ სს „სადაზღვევო კომპანია ა-ის“ 2013 წლის 18 სექტემბრის №GL559 წერილით ეცნობათ, რომ დამკვეთებთან გაფორმებული №205042130.29 მომსახურების ხელშეკრულების 2013 წლის 29 იანვრის №1-2050042130.29-1 დამატებითი პირობების მე-2 მუხლის (მხარეთა დამატებით შეთანხმებული პირობები) 2.2 და 2.3 პუნქტების დარღვევის გამო მზღვეველმა უარი განაცხადა ზიანის ანაზღაურებაზე, რაც გახდა სასამართლოსთვის მიმართვის საფუძველი.

6. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ 2013 წლის 29 იანვარს გაფორმებული №205042130.29 მრავალმხრივი ხელშეკრულების საფუძველზე შპს „მ-ს“ მატერიალური ფასეულობების დაცვის ვალდებულება ნაკისრი ჰქონდა სს „ს-თან“ , შპს „თ-თან“, შპს „თ-თან“, შპს „ფ-თან“ და შპს „კ-თან“. აღნიშნული ხელშეკრულების დამატებითი პირობები №1-205042130.29-1 არეგულირებდა შპს „მ-ის“ მიერ მატერიალური ფასეულობების დაცვის ქვეშ მიღების საკითხს. კერძოდ, მხარეები იღებდნენ ვალდებულებას, რომ ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუგვიანეს 2 კალენდარული დღისა გაეფორმებინათ მიღება-ჩაბარების აქტი, რომელშიც დეტალურად აღიწერებოდა იმ მატერიალური ფასეულობების ჩამონათვალი და მდგომარეობა, რომელთა დაცვას ხელშეკრულების შესაბამისად უზრუნველყოფდა „მიმწოდებელი“. მიუხედავად ხელშეკრულების აღნიშნული პუნქტისა, მხარეთა შორის ასეთი მიღება-ჩაბარების აქტი არ გაფორმებულა.

7. 2013 წლის 14 აგვისტოს სს „სადაზღვევო კომპანია ა-ისათვის“ შპს „მ-ისაგან“ მიღებული წერილის საფუძველზე ცნობილი გახდა, რომ შპს „მ-ს“, სს „ს-ს“, შპს „თ-ს“, შპს “თ-ს“, შპს „ფ-სა“ და შპს „კ-ს“ შორის 2013 წლის 13 მაისს გაფორმდა მომსახურების ხელშეკრულების დამატებითი პირობები №1-205042130.29-2, რომლითაც მხარეებმა აღიარეს, რომ 2013 წლის 29 იანვრის ხელშეკრულების დამატებითი პირობების №1-205042130.29-1 მოთხოვნა დარღვეული იყო. კერძოდ, მხარეთა მიერ ხელშეკრულების გაფორმებიდან 2013 წლის 13 მაისამდე არ იყო შედგენილი მიღება-ჩაბარების აქტი. ამასთან, მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელისათვის უკვე ცნობილი იყო 2013 წლის 11 მაისს მომხდარი ფაქტის შესახებ, მხარეებმა შეადგინეს მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლითაც მოსარჩელემ 2013 წლის 13 მაისს დაადასტურა, რომ 2013 წლის 20 იანვარს განხორციელდა 434 ერთეული დასაცავი მატერიალური ფასეულობის მიღება დასაცავად დამატებითი შეთანხმების დანართში მითითებული მდგომარეობით და არანაირი პრეტენზია დამკვეთის მიმართ არ გააჩნდა.

8. მოპასუხის განმარტებით, იმისათვის, რომ მზღვეველს წარმოეშვას სადაზღვევო ანაზღაურების გაცემის ვალდებულება დადგენილი უნდა იყოს ზიანის ოდენობა, რომელიც დგინდება დაზღვევის პირობების შესაბამისად ან სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ან მხარეთა შეთანხმებით. მოცემულ დავაში დაზღვევის ობიექტს წარმოადგენდა დამზღვევის ის მატერიალური ზიანი, რომელიც მას დაუდგება მესამე პირთა წინაშე წარმოშობილი პასუხისმგებლობის შედეგად. არსებული მდგომარეობით მათთვის ასეთი ზიანი დამდგარი არ არის, რადგან საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, არ არის დადასტურებული თავად მოსარჩელის პასუხისმგებლობა და ამ პასუხისმგებლობის ფარგლები. შესაბამისად, მოპასუხის განცხადებით, გაუგებარია, რომელი დამდგარი პასუხისმგებლობის საფუძველზე ითხოვს მოსარჩელე მზღვეველისაგან სადაზღვევო თანხის ანაზღაურებას.

9. მოპასუხის მითითებით, გასათვალისწინებელია ასევე ის გარემოება, რომ საქმეზე მიმდინარეობს გამოძიება და დასადგენია სადაზღვევო შემთხვევის დარეგულირებისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, ხოლო სამოქალაქო კოდექსის 814-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, მზღვეველმა თავისი ვალდებულება უნდა შეასრულოს სადაზღვევო შემთხვევის დადგენისა და საზღაურის ოდენობის განსაზღვრის შემდეგ.

10. ზემოაღნიშნულიდან გამომიდნარე, სადაზღვევო პირობების მიხედვით, სახეზე არ არის მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანი, ხოლო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 799-ე მუხლის შესაბამისად, დაზღვევის ხელშეკრულებით მზღვეველი მოვალეა აუნაზღაუროს დამზღვევს სადაზღვევო შემთხვევის დადგომით მიყენებული ზიანი ხელშეკრულების პირობების შესაბამისად.

11. მოპასუხის განცხადებით, მოსარჩელეს დამკვეთების მიერ აღურიცხავი სახით გადაეცა მატერიალური ფასეულობები, რომელმაც ასევე აღურიცხავი სახით მიიღო ეს ფასეულობები და არც თავად მიუღია ზომები მათი აღრიცხვისათვის. აღნიშნული დასტურდება იმითაც, რომ 2013 წლის 22 მაისს სს „სადაზღვევო კომპანია ა-ისათვის“ გაგზავნილ წერილში მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ 22 მაისის მდგომარეობით ჯერ კიდევ დაუდგენელია დანაკლისის ოდენობა, რადგან დამკვეთებს დღემდე არ განუხორციელებიათ აღრიცხვა. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ცხადი ხდება, რომ მიუხედავად მოსარჩელის თანამშრომლების მიერ სათადარიგო საბურავების არარსებობის აღმოჩენისა, ვერ დგინდებოდა, გააჩნდათ თუ არა დასაცავად გადაცემულ მიკროავტობუსებს მოსარჩელისათვის გადაცემის მომენტში აღნიშნული საბურავები.

12. მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელისათვის 2013 წლის 11 მაისს ცნობილი იყო საბურავების არარსებობის შესახებ, მან მზღვეველისათვის ყოველგვარი შეტყობინებისა და წინასაწარი შეთანხმების გარეშე, 2013 წლის 13 მაისს დამკვეთებთან ხელი მოაწერა დამატებით შეთანხმებას, რომლითაც ცალსახად დაადასტურა, რომ მიკროავტობუსები, მათ შორის ისინიც, რომლებსაც 2013 წლის 11 მაისის მდგომარეობით არ აღმოაჩნდათ სათადარიგო საბურავები, 2013 წლის 20 იანვრის მდგომარეობით ჩაიბარა სათადარიგო საბურავების თანხლებით.

13. მოპასუხის აზრით, დამატებით შეთანხმებაზე ხელმოწერით მოსარჩელემ უხეშად დაარღვია სს „სადაზღვევო კომპანია ა-თან“ გაფორმებული დაცვის სამსახურის პროფესიული პასუხისმგებლობის №PI/C -10000/13 დაზღვევის პოლისის პირობების 4.3.1 პუნქტის მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც „დაზღვეული წინამდებარე პოლისით ანაზღაურებად ნებისმიერ მოვლენასთან დაკავშირებით არ აღიარებს გადახდის პასუხისმგებლობას ან არ გადაიხდის აღნიშნულთან დაკავშირებით დაცვის რაიმე ხარჯებს, მზღვევლის წერილობითი თანხმობის გარეშე, რომელიც უფლებამოსილია უხელძღვანელოს და დაზღვეულის სახელით წარმართოს დაცვა და ნებისმიერი პრეტენზია“.

14. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, არ არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი, რადგან უპირველეს ყოვლისა, არ იყო დადგენილი მოსარჩელის პასუხისმგებლობა. მისი პასუხისმგებლობის დადგენის შემთხვევაშიც კი მოსარჩელის მხრიდან დაზღვევის ხელშეკრულების პირობების უხეში დარღვევის გამო შემთხვევა ხვდება გამონაკლისთა ნუსხაში და ამასთან, დაუდგენელია როგორც თავად ქურდობის ფაქტის არსებობა, ასევე ასეთი ფაქტის ხდომილების თარიღი და მიყენებული ზიანის ოდენობა.

15. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილებით შპს „მ-ის“ სარჩელი სს „სადაზღვევო კომპანია ა-ის“ მიმართ სადაზღვევო შემთხვევის შედეგად დამდგარი ზიანის ანაზღაურების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

16. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „მ-მა“.

17. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 25 მარტის სასამართლო სხდომაზე სს „სადაზღვევო კომპანია ა-ის“ წარმომადგენელმა იშუამდგომლა რეორგანიზაციის შედეგად შექმნილი სამივე პირის - სადაზღვევო კომპანია „ი-ლის“, სს „სადაზღვევო კომპანია ა-ის“ და სს „ს-ის“ უფლებამონაცვლედ ჩართვის თაობაზე. საოქმო განჩინებით შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა.

18. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 27 იანვრის განჩინებით შპს „მ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილება.

19. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

20. 2013 წლის 29 იანვარს სს ,,ს-ს”, შპს ,,მ-სა" (მიმწოდებელი) და შპს ,,თ-ს", შპს ,,თ-ს", შპს ,,ფ-სა" და შპს ,,კ-ს" (დამკვეთები) შორის გაფორმდა მომსახურების ხელშეკრულება N205042130.29. ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა ქ. თბილისში, დ. მ., მდ. მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე ქარხანა ,,მ-სა" და ,,ა-ს" შორის მდებარე მიწის ნაკვეთზე (საკადასტო კოდი: ...) განთავსებული დამკვეთის საკუთრებაში არსებული მექანიკური სატრანსპორტო საშუალებების დაცვა, ყოველდღიურად 24 საათის განმავლობაში, უქმე და დასვენების დღეების ჩათვლით.

21. 2013 წლის 29 იანვარს სს ,,ს-ს”, შპს ,,მ-ს" და დამკვეთებს - შპს ,,თ-ს", შპს ,,თ-ს", შპს ,,ფ-სა" და შპს ,,კ-ს" შორის გაფორმდა მომსახურების ხელშეკრულების დამატებითი პირობები N 1- 205042130.29-1.

22. დამატებითი პირობების 2.2 მუხლის შესაბამისად, ხელშეკრულების ძალაში შესვლიდან არაუგვიანეს 2 (ორი) კალენდარული დღისა, მხარეთა შორის უნდა გაფორმებულიყო მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლითაც განისაზღვრებოდა იმ მატერიალური ფასეულობების ზუსტი ჩამონათვალი და მდგომარეობა, რომელთა დაცვას ხელშეკრულების შესაბამისად უზრუნველყოფდა მიმწოდებელი. მიღება-ჩაბარების აქტი მატერიალური ფასეულობების მდგომარეობის ამსახველ დოკუმენტაციასთან ერთად თან ერთვოდა ხელშეკრულებას და წარმოადგენდა მის განუყოფელ ნაწილს.

23. 2013 წლის 1 მარტს შპს ,,მ-სა" და სს ,,სადაზღვევო კომპანია ა-ს” შორის გაფორმდა დაცვის სამსახურის პროფესიული პასუხისმგებლობის დაზღვევის პოლისი N PI/C- 1000016/13, რომლის თანახმად, დაზღვეულ საქმიანობას წარმოადგენდა დაცვითი საქმიანობა შპს „მ-სა“ და „კლიენტს“ შორის დადებული ხელშეკრულებების პირობების თანახმად. დაზღვევის პერიოდი განისაზღვრა 2013 წლის 4 მარტიდან 2014 წლის 3 მარტამდე.

24. დაცვის სამსახურის პროფესიული პასუხისმგებლობის დაზღვევის პირობების 4.3.1 პუნქტის შესაბამისად, დაზღვეული წინამდებარე პოლისით ანაზღაურებად ნებისმიერ მოვლენასთან დაკავშირებით არ აღიარებს გადახდის პასუხისმგებლობას ან არ გადაიხდის აღნიშნულთან დაკავშირებით დაცვის რაიმე ხარჯებს მზღვეველის წერილობითი თანხმობის გარეშე, რომელიც უფლებამოსილია უხელმძღვანელოს და დაზღვეულის სახელით წარმართოს დაცვა და ნებისმიერი პრეტენზია. ამავე პირობების 3.8 პუნქტის ,,ე” ქვეპუნქტის მიხედვით, დაზღვევა არ ფარავს ზიანს, რომელიც დადგება სადაზღვევო ხელშეკრულების პირობების შეუსრულებლობით.

25. დაზღვევის პირობების 3.9 „ა“ პუნქტის მიხედვით, არ ანაზღაურდება ზარალი, რომელიც წარმოიშვა ისეთი ფაქტის, სიტუაციის, გარემოების, პროფესიული შეცდომის შედეგად, რომელიც სადაზღვევო ხელშეკრულების ძალაში შესვლის დღეს გაცნობიერებული ჰქონდა დაზღვეულს და დაზარალებული ვალდებული იყო გაეთვალისწინებინა, რომ ისინი გამოიწვევდნენ პრეტენზიებს ან ბრალდებებს მის წინააღმდეგ, ან რომელიც იფარება წინამდებარე სადაზღვევო ხელშეკრულების ძალაში შესვლამდე არსებული სადაზღვევო ხელშეკრულებებით.

26. 2013 წლის 13 მაისს სს ,,ს-ს", შპს ,,მ-სა" და დამკვეთებს: შპს ,,თ-ს", შპს ,,თ-ს", შპს ,,ფ-სა" და შპს ,,კ-ს" შორის გაფორმდა მომსახურების ხელშეკრულების დამატებითი პირობები N 1-205042130.29-2. ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანახმად, მიუხედავად იმისა, რომ მხარეთა დამოუკიდებელი მიზეზებით ვერ მოხერხდა №205042130.29-1 დამატებითი შეთანხმების 2.2 პუნქტით განსაზღვრული მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმება, მხარეები ადასტურებდნენ, რომ დამკვეთებმა 2013 წლის 20 იანვარს (შემდგომში- გადაცემის თარიღი) გადასცეს მიმწოდებელს, ხოლო მიმწოდებელმა მიიღო წინამდებარე დანართზე თანდართული დოკუმენტაციით (შემდგომში-დოკუმენტაცია) განსაზღვრული მატერიალური ფასეულობები, რომელთა ტექნიკური მდგომარეობა გადაცემის თარიღისათვის, ასევე განსაზღვრულია დოკუმენტაციით, რაზედაც მხარეებს არ გააჩნდათ არანაირი პრეტენზია ერთმანეთის მიმართ.

27. დაცვის სამსახურის პროფესიული პასუხისმგებლობის დაზღვევის პირობების 4.3.1 პუნქტის შესაბამისად, დაზღვეული წინამდებარე პოლისით ანაზღაურებად ნებისმიერ მოვლენასთან დაკავშირებით არ აღიარებს გადახდის პასუხისმგებლობას ან არ გადაიხდის აღნიშნულთან დაკავშირებით დაცვის რაიმე ხარჯებს მზღვეველის წერილობითი თანხმობის გარეშე, რომელიც უფლებამოსილია უხელმძღვანელოს და დაზღვეულის სახელით წარმართოს დაცვა და ნებისმიერი პრეტენზია.

28. სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს ,,მ-ს“ სადაზღვევო კომპანიისთვის არ უცნობებია 2013 წლის 13 მაისის N 1- 205042130.29-2 ხელშეკრულების დამატებითი პირობების გაფორმების თაობაზე და შესაბამისად, არც სადაზღვევო კომპანიას გაუცია თანხმობა.

29. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ 2013 წლის 13 მაისის N1-205042130.29-2 ხელშეკრულების დამატებითი პირობების გაფორმებით მოსარჩელემ დაარღვია სადაზღვევო პოლისით გათვალისწინებული ვალდებულებები. კერძოდ, მოსარჩელისათვის 2013 წლის 11 მაისს ცნობილი იყო საბურავების ადგილზე არარსებობის შესახებ. მიუხედავად ამისა, მოსარჩელემ მზღვეველისათვის ყოველგვარი შეტყობინებისა და წინასწარი შეთანხმების გარეშე, 2013 წლის 13 მაისს დამკვეთებთან ხელი მოაწერა დამატებით შეთანხმებას და შპს ,,მ-მა” სადაზღვევო კომპანიას წაართვა შესაძლებლობა გაეკონტროლებინა და დაერეგულირებინა მოსარჩელის ბრალეულობის საკითხი კონკრეტული ფაქტის წარმოშობისას, რადგან ამ ტიპის დაზღვევის ხელშეკრულების მიზანი სწორედ იმ პასუხისმგებლობის დაზღვევაა, რაც მზღვეველს წარმოეშობა მესამე პირთა წინაშე.

30. სააპელაციო სასამართლომ ასევე დაადგინა, რომ 2013 წლის 22 მაისს შპს ,,მ-მა" სს ,,სადაზღვევო კომპანია ა-ს” წერილობით შეატყობინა, რომ 2013 წლის 11 მაისს დაცვის ობიექტზე, სადაც განლაგებულია სს ,,ს-ის", შპს ,,თ-ის", შპს ,,თ-ის", შპს ,,ფ-ისა" და შპს ,,კ-ის" საკუთრებაში არსებული მექანიკური სატრანსპორტო საშუალებები (ყვითელი მიკროავტობუსები), დაფიქსირდა ქურდობის ფაქტი, კერძოდ, მოპარულია სატრანსპორტო საშუალებების 100-ზე მეტი სათადარიგო საბურავი. ზარალის ზუსტი ოდენობა დაუდგენელია, ვინაიდან დამკვეთს დღემდე მიკროავტობუსების აღწერა არ ჩაუტარებია. აღნიშნული წერილი მოპასუხე სადაზღვევო კომპანიას ჩაბარდა 2013 წლის 23 მაისს.

31. 2013 წლის 14 ივნისს სს ,,ს-ს", მიმწოდებელს შპს ,,მ-სა" და დამკვეთებს - შპს ,,თ-ს", შპს ,,თ-ს", შპს ,,ფ-სა" და შპს ,,კ-ს" შორის გაფორმდა მომსახურების ხელშეკრულების დამატებითი პირობები N1- 205042130.29-3, რომლითაც მხარეები ადასტურებენ, რომ 2013 წლის 31 მაისის მდგომარეობით ხელშეკრულებაში მითითებული მატერიალური ფასეულობების ჩამონათვალი და მდგომარეობა განისაზღვრება წინამდებარე დანართზე თანდართული დოკუმენტაციის შესაბისად.

32. პალატამ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს დიდუბე-ჩუღურეთის სამმართველოს I განყოფილების 2013 წლის 12 ივლისის ცნობის შესაბამისად დაადგინა, რომ დიდუბე-ჩუღურეთის შს სამმართველოს პირველ განყოფილებაში მიმდინარეობს გამოძიება სისხლის სამართლის N002130513005 საქმეზე, ბ. ქუჩაზე მდებარე ავტოსადგომზე განთავსებული შპს ,,თ-ის", შპს ,,თ-ის", შპს ,,ფ-ისა" და შპს ,,კ-ის" კუთვნილი ფორდის მარკის ავტომანქანებიდან 93 სათადარიგო საბურავის ქურდობის ფაქტზე, დანაშაული გათვალისწინებული საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა" ქვეპუნქტით.

33. სასამართლომ უდავო გარემოებად მიიჩნია ის ფატიც, რომ 2013 წლის 29 იანვრის მომსახურების ხელშეკრულების N1-205042130.29-1 დამატებითი პირობების 2.2 პუნქტის მოთხოვნები დაცული არ ყოფილა და მხარეებს არ გაუფორმებიათ მიღება-ჩაბარების აქტი დასაცავი მატერიალური ფასეულობების ზუსტი ჩამონათვალისა და მდგომარეობის შესახებ.

34. პალატამ სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა იმის შესახებ, რომ ზემოაღნიშნული მიღება-ჩაბარების აქტი იყო სწორედ ის უტყუარი მტკიცებულება, რითაც შესაძლებელი გახდებოდა შპს „მ-ის“ პასუხისმგებლობის ფარგლებისა და მოცულობის დადგენა დამკვეთთა წინაშე, რაც შემდეგ უკვე განსაზღვრავდა სადაზღვევო კომპანიის პასუხისმგებლობის მოცულობას დამდგან ზიანთან დაკავშირებით. საქმის მასალებით სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მიმწოდებელმა და დამკვეთებმა დაარღვიეს 2013 წლის 29 იანვრის მომსახურების ხელშეკრულების დამატებითი პირობები. კერძოდ, მხოლოდ ქურდობის ფაქტის აღმოჩენის შემდეგ, 2013 წლის 13 მაისს და 2013 წლის 14 ივნისს გააფორმეს მომსახურების ხელშეკრულების დამატებითი პირობები და მოახდინეს დასაცავად გადაცემული მიკროავტობუსების დეტალური აღწერა. შესაბამისად, 2013 წლის 11 მაისს, როდესაც მოსარჩელის თანამშრომლებისათვის ცნობილი გახდა ზოგიერთ მიკროავტობუსზე სათადარიგო საბურავების არარსებობა, რეალურად შეუძლებელი იყო იმის დადგენა, ჰქონდათ თუ არა დაცვის ობიექტზე განთავსებულ მიკროავტობუსებს სათადარიგო საბურავები მათი მოსარჩელისათვის დასაცავად გადაცემის მომენტისათვის. მატერიალური ფასეულობა დამკვეთებმა აღურიცხავი სახით გადასცეს მიმწოდებელს, რომელმაც ასევე აღურიცხავი სახით მიიღო ისინი. აღნიშნულს ადასტურებს შპს ,,მ-ის" 2013 წლის 22 მაისის წერილი სს ,,სადაზღვევო კომპანია ა-ისადმი”, რომელშიც მითითებულია 2013 წლის 11 მაისს დაცვის ობიექტზე დაფიქსირებული ქურდობის ფაქტის შესახებ და ასევე იმის თაობაზე, რომ ზარალის ზუსტი ოდენობა დაუდგენელია, ვინაიდან დამკვეთს დღემდე მიკროავტობუსების აღწერა არ ჩაუტარებია.

35. პალატის მოსაზრებით, საქალაქო სასამართლომ მართებულად გაამახვილა ყურადღება იმ ფაქტზე, რომ მოსარჩელეს არ მიუმართავს დამკვეთებისათვის მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმების მოთხოვნით, რათა ზუსტად აღრიცხულიყო მისი პასუხისმგებლობის ქვეშ არსებული მატერიალური ფასეულობები. აპელანტს, როგორც დაცვითი საქმიანობის განმახორციელებელ სუბიექტს, უნდა გაეთვალისწინებინა, რომ გაუფრთხილებლობა შეიძლება გამხდარიყო მისთვის პრეტენზიის წაყენების საფუძველი მომსახურების ხელშეკრულების 2.2. მუხლის, ასევე დაზღვევის პირობების 3.8 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის და ამავე პირობების 3.9 მუხლის ,,ა’’ პუნქტის შესაბამისად. ამასთან, როგორც გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაშია აღნიშნული, საქმეში არ არის წარმოდგენილი უტყუარი მტკიცებულებები, რომლებითაც ზუსტად დადგინდებოდა ქურდობის ფაქტის არსებობა, ხდომილების თარიღი და მიყენებული ზიანის ოდენობა. ასევე არ დასტურდება საბურავების დაკარგვის კონკრეტული თარიღი, რასაც მნიშვნელობა აქვს, რადგან სადაზღვევო კომპანია ფარავს კონკრეტულ პერიოდში მომხდარ შემთხვევას.

36. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316-317-ე, 799-ე მუხლებით და დადგენილად მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა შორის ვალდებულებითსამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის საფუძველი იყო შპს „მ-სა“ და სს „სადაზღვევო კომპანია ა-ს“ შორის 2013 წლის 1 მარტს გაფორმებული პროფესიული პასუხისმგებლობის ხელშეკრულება.

37. სამოქალაქო კოდექსის 839-ე მუხლის შესაბამისად, სამოქალაქო პასუხისმგებლობის დაზღვევის ხელშეკრულებით მზღვევლი მოვალეა გაათავისუფლოს დამზღვევი იმ ვალდებულებისაგან, რომელიც მას ეკისრება მესამე პირის წინაშე დაზღვევის პერიოდში წარმოშობილი პასუხისმგებლობის გამო.

38. განსახილველ შემთხვევაში, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2013 წლის 29 იანვრის მომსახურების ხელშეკრულების N1-205042130.29-1 დამატებითი პირობების 2.2 მუხლის მოთხოვნები დაცული არ ყოფილა და მხარეებს არ გაუფორმებიათ მიღება-ჩაბარების აქტი დასაცავი მატერიალური ფასეულობების ზუსტი ჩამონათვალისა და მდგომარეობის შესახებ. სანაცვლოდ, შპს „მ-მა“ 2013 წლის 13 მაისს გაფორმებული N205042130.29-2 ხელშეკრულების დამატებითი პირობებით იკისრა პასუხისმგებლობა ყველა იმ მატერიალური ფასეულობის დაკარგვაზე, რაც მას სავარაუდოდ გადაეცა 2013 წლის 29 იანვრის მომსახურების ხელშეკრულების შესაბამისად. ხოლო მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე გადაცემული ქონების ზუსტი ჩამონათვალისა და მდგომარეობის აღწერა განხორციელდა მხოლოდ 2013 წლის 14 ივნისს, რაც იმას ნიშნავს, რომ შემთხვევის დადგომის მომენტისათვის, ანუ 2013 წლის 11 მაისის მდგომარეობით არ იყო განსაზღვრული მიმწოდებლისათვის გადაცემული იმ მატერიალური ფასეულობების ზუსტი ჩამონათვალი და მდგომარეობა, რომლის დაცვის ვალდებულებაც ხელშეკრულების საფუძველზე ეკისრებოდა მიმწოდებელს.

39. სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ 2013 წლის 13 მაისს გაფორმებული მომსახურების ხელშეკრულების დამატებითი პირობის გაფორმებით მოსარჩელემ დაარღვია დაცვის სამსახურის პროფესიული პასუხისმგებლობის დაზღვევის NPC/I-1000016/13 პოლისით გათვალისწინებული დაზღვევის პირობების 4.3.1 პუნქტი, რომლის შესაბამისად, დაზღვეულის ვალდებულებას წარმოადგენდა პოლისით ანაზღაურებად ნებისმიერ მოვლენასთან დაკავშირებით არ ეღიარებინა გადახდის პასუხისმგებლობა ან არ გადაეხადა აღნიშნულთან დაკავშირებით დაცვის რაიმე ხარჯები მზღვეველის წერილობითი თანხმობის გარეშე, რომელიც უფლებამოსილი იყო ეხელმძღვანელა და დაზღვეულის სახელით წარემართა დაცვა და ნებისმიერი პრეტენზია.

40. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, პალატამ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მსჯელობა, რომ შპს „მ-ის“ ქმედებით სადაზღვევო კომპანიას არ მიეცა დამდგარი შემთხვევის შესწავლის საშუალება, რაც, ხელშეკრულების შესაბამისად, არა მხოლოდ მისი კანონიერი უფლება იყო, არამედ გამომდინარეობდა კიდეც პასუხისმგებლობის დაზღვევის ხელშეკრულების ობიექტური მიზნიდან, რადგან დაზღვეულისათვის წარმოშობილი პასუხისმგებლობა სწორედ დაზღვევის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სადაზღვევო თანხის გადახდის ვალდებულებას წარმოშობს. პალატის მოსაზრებით, ვინაიდან დადგენილია, რომ შპს „მ-მა“ არ შეასრულა სადაზღვევო ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები, არ არსებობდა სადაზღვევო კომპანიისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების სამართლებრივი საფუძველი.

40. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე შპს „მ-მა“ შეიტანა საკასაციო საჩივარი და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება სააპელაციო სასამართლოში შემდეგი დასაბუთებით:

41.სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანისას განსაზღვრავს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე რომელი გარემოებებია დადგენილი და რომელი დაუდგენელი. ამასთან, ყოველი მტკიცებულება შინაარსობრივად უნდა იქნას გამოკვლეული, უნდა შეფასდეს საქმეზე მოცემული ფაქტების ერთობლიობით და შეჯერებით. კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოს არ უმსჯელია აღწერის მასალებზე, როგორც მტკიცებულების წარმოშობის წყაროზე, რა გარემოებებში, რით იყო განპირობებული მოწმის ჩვენების სანდოობა, საკმარისობა, გასაზიარებელია თუ არა მისი ახსნა-განმარტება. მტკიცებულებების შინაარსის შესწავლისას უნდა შეფასდეს მტკიცებულების იურიდიული ძალა, ხოლო მოწმის ჩვენების დროს გასათვალისწინებელია მისი ცოდნა და ცხოვრებისეული გამოცდილება, დამაჯერებლობა, ლოგიკურობა. სასამართლოსთვის ცნობილი იყო მოწმის კვალიფიკაციის და იმ გარემოების შესახებ, რომ იგი ადრე მუშაობდა უშიშროების მინისტრის მოადგილედ. შესაბამისად, სასამართლოს არ უმსჯელია მის მიერ შედგენილი მასალების შინაარსზე, გარეგნული მხარე იმთავითვე განსაზღვრული იყო და ამ შემთხვევაში დასადგენი იყო, რას გვამცნობდა მოწმის მიერ შედგენილი საბუთი, ხომ არ იყო იგი გადაშლილი, ჩასწორებული ან რაიმე ჩამატებული მისი შინაარსის შეცვლის მიზნით. მართალია მტკიცებულებათა შეფასების პროცესში სასამართლო თავისუფალია და იგი აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, თუმცა შინაგანი რწმენა არის მტკიცებულებათა ყოველმხრივი, სრული და ობიექტური გამოკვლევის შედეგი.

42. 2013 წლის 19 იანვრის დაცვით მომსახურების ხელშეკრულების საფუძველზე შპს „მ-მა“ აიღო ვალდებულება შპს „თ-ის“, შპს „თ-ის“ შპს „თ-ის“ და შპს „ფ-ის“ მფლობელობაში მყოფი მიკროავტობუსების დაცვის შესახებ. აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე 2013 წლის 20-21 იანვარს ორივე მხარის მიერ პარალელურ რეჟიმში განხორციელდა მიკროავტობუსების შემოდინება-აღწერის მასალების მომზადება დასაცავ ავტოსადგომზე განსათავსებლად.

43. 2013 წლის 29 იანვარს გაფორმდა მრავალმხრივი ხელშეკრულება ერთის მხრივ, დაცვის სამსახურსა და, მეორეს მხრივ, ს.ს „ს-სა“ და ზემოაღნიშნულ ოთხ დამკვეთს შორის, რომელთაც გააჩნდათ „ს-ის“ დავალიანებები. ხელშეკრულების დამატებითი პირობების შესაბამისად, უნდა შემდგარიყო მიღება-ჩაბარების აქტი ხელნაწერი სახით, ხოლო 5 დღის განმავლობაში მომზადებულიყო ხელნაწერი მასალების საფუძველზე კომპიუტერული ვერსია. 2013 წლის 20-21 იანვრისათვის უკვე მომზადებული იყო ხელნაწერი აღწერის მასალები, თუმცა მისი კომპიუტერული ვერსიის მომზადება, კასატორის განცხადებით, ვერ მოხერხდა მათგან დამოუკიდებლი მიზეზების გამო.

44. 2013 წლის 1 მარტს შპს „მ-სა“ და სს „სადაზღვევო კომპანია ა-ს“ შორის დაიდო სადაზღვევო ხელშეკრულება, რის შესაბამისადაც გაიცა დაცვის სამსახურის პროფესიული დაზღვევის პოლისი. ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2014 წლის 3 მარტამდე.

45. ქურდობის ფაქტი დაფიქსირდა დაცვის სამსახურის თანამშრომლების მიერ მორიგი ცვლის გადაბარებისას 2014 წლის 11 მაისს. აღნიშნულის თაობაზე სადაზღვევო კონპანიას ეცნობა დაუყონებლივ, ცხელ ხაზზე და შსს ორგანოებს, სადაც დღემდე მიმდინარეობს გამოძიება 93 მიკროავტობუსის სათადარიგო საბურავის ქურდობის ფაქტზე.

46. 2013 წლის 13 მაისს მიწოდებული იქნა პირველადი მიკროავტობუსების აღწერის მასალები 2013 წლის 20-21 იანვრის მდგომარეობით. ხოლო, ზარალის დადგენის მიზნით, მიკროავტობუსების აღწერა განხორციელდა მხოლოდ 2013 წლის 14 ივნისს. ამდენად, კასატორის აზრით, მას არ დაურღვევია პროფესიული პასუხისმგებლობის დაზღვევის პირობები.

47. სასამართლო მხარეთა შორის სამართლებრივი ურთიერთობის დაწყების თარიღად უთითებს 2013 წლის 29 იანვარს, მაგრამ საქმეზე წარმოდგენილია და მოწინააღმდეგე მხარესაც სახელშეკრულებო ურთიერთობის წარმოშობისთანავე მიეწოდა დაცვის სამსახურისაგან შესაბამისი დოკუმენტაცია, მათ შორის დამკვეთების ჩამონათვალი, საიდანაც ირკვევა, რომ შპს „მ-სა“ და „დამკვეთებს“ შორის სახელშეკრულებო და ფაქტობრივი ურთიერთობა დაიწყო 2013 წლის 20-21 იანვარს, ხოლო ხელშეკრულება მომსახურებაზე გაფორმებულია 19 იანვარს. აღნიშნული მდგომარეობა ასახულია სადაზღვევო პოლისშიც, მაგრამ რატომღაც სასამართლო არ შეეხო ამ საკითხს.

48.რაც შეეხება 2013 წლის 14 ივნისის აღწერის მასალებს, კასატორის განმარტებით, ამ დროს რეალურად განისაზღვრა დანაკლისი, ანუ დაფიქსირდა ქურდობის შედეგად განცდილი ზარალი, თუმცა არც დაცვის სამსახურმა და არც მისმა დამკვეთებმა არ იცოდნენ ზარალის რეალური ოდენობის შესახებ, ვინაიდან ამ დროს ზარალის დადგენის მიზნით აღწერა არ განხორციელებულა. რაც შეეხება ხდომილების ფაქტს, აღნიშნული მოხდა სადაზღვევო მოქმედების პერიოდში და შემთხვევის მიმართ მოქმედებს მოცემულობის პრეზუმფცია, სანამ საწინააღმდეგო არ დამტკიცდება. საქმეზე კი წარმოდგენილია აუდიტის დასკვნა ზარალის მოცულობასთან დაკავშირებით.

49.2016 წლის 8 აპრილს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას განცხადებით მომართა კასატორის, შპს „მ-ის“ დირექტორმა და მოითხოვა სამოქალაქო საქმე #2/6513-16 საქმის გადაწყვეტამდე მოცემული საქმის წარმოების შეჩერება.

50.საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 18 აპრილის განჩინებით შპს „მ-ის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

51. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საქმის წარმოების შეჩერების შესახებ შუამდგომლობის განხილვის, აგრეთვე საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „მ-ის“ შუამდგომლობა საქმის წარმოების შეჩერების შესახებ არ უნდა დაკმაყოფილდეს, ხოლო საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნას დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

52. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, სასამართლო ვალდებულია შეაჩეროს საქმის წარმოება, თუ საქმის განხილვა შეუძლებელია სხვა საქმის გადაწყვეტამდე, რომელიც განხილულ უნდა იქნას სამოქალაქო სამართლის ან ადმინისტრაციული წესით.

53.აღნიშნული ნორმით გათვალისწინებული საფუძვლით საქმის წარმოების შეჩერების საკითხის გადაწყვეტისას უნდა დადგინდეს, არსებობს თუ არა საქმეთა შორის ისეთი აუცილებელი კავშირი, რაც შეჩერების ღონისძიების გამოუყენებლობის პირობებში ობიექტურად შეუძლებელს გახდის სასამართლოს წარმოებაში არსებული საქმის განხილვას. ამრიგად, საქმის წარმოების შეჩერება დასაშვებია მხოლოდ იმ პირობით, თუ სხვა საქმეზე გამოტანილ გადაწყვეტილებას შეიძლება მიეცეს პრეიუდიციული მნიშვნელობა სასამართლოს განხილვაში არსებული საქმის გადაწყვეტისას. აქედან გამომდინარე, საქმის წარმოების შეჩერებამდე სასამართლომ ზუსტად უნდა განსაზღვროს რა კავშირი არსებობს მის მიერ განსახილველ საქმესა და იმ საქმეს შორის, რომელიც სხვა სასამართლოს მიერ განიხილება.

54.საკასაციო საჩივრის ავტორი საქმის წარმოების შეჩერების საფუძვლად მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის წარმოებაშია სამოქალაქო საქმე #2/6513-16 შპს „თ-ის“, შპს „თ-ის“, შპს „კ-ის“, შპს „ფ-ის“ სარჩელთან დაკავშირებით, სადაც მოპასუხე მხარეა შპს „მ-ი“ (მესამე პირები: სს „ს-ი“ და სს „სადაზღვევო კომპანია ა-ის“ შესაბამისი უფლებამონაცვლეები), ხოლო დავის საგანია მომსახურების ხელშეკრულების არაჯეროვნად შესრულების გამო მიყენებული ზიანის ანაზღაურება.

55.კასატორს მიაჩნია, რომ წინამდებარე დავის გადაწყვეტა შეუძლებელია ზემოაღნიშნული საქმის გადაწყვეტამდე და არსებობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტით საქმის წარმოების შეჩერების საფუძველი, რასაც სასამართლო არ იზიარებს შემდეგ გარემოებათა გამო:

56.მართალია, საქმის მასალებიდან იკვეთება, რომ არსებობს კავშირი წინამდებარე დავასა და სამოქალაქო საქმე #2/6513-16 შორის, მაგრამ სასამართლო მიიჩნევს, რომ სამოქალაქო საქმე #2/6513-16-ზე დამდგარი შედეგი გავლენას ვერ მოახდენს წინამდებარე დავაზე, რადგან:

57.წინამდებარე დავაში მოპასუხეთა მიერ მოსარჩელისთვის ზიანის ანაზღაურებაზე უარის თქმის მთავარ საფუძვლად მითითებულია მოსარჩელის მხრიდან სს „სადაზღვევო კომპანია ა-თან“ გაფორმებული დაცვის სამსახურის პროფესიული პასუხისმგებლობის №PI/C -10000/13 დაზღვევის პოლისის პირობების 4.3.1 პუნქტის მოთხოვნის დარღვევა, რომლის მიხედვითაც, „დაზღვეული წინამდებარე პოლისით ანაზღაურებად ნებისმიერ მოვლენასთან დაკავშირებით არ აღიარებს გადახდის პასუხისმგებლობას ან არ გადაიხდის აღნიშნულთან დაკავშირებით დაცვის რაიმე ხარჯებს, მზღვევლის წერილობითი თანხმობის გარეშე, რომელიც უფლებამოსილია უხელძღვანელოს და დაზღვეულის სახელით წარმართოს დაცვა და ნებისმიერი პრეტენზია“.

58. მოპასუხე მიუთითებს, რომ, ერთის მხრივ, მოსარჩელეს, ხოლო, მეორეს მხრივ, შპს ,,თ-ს", შპს ,,თ-ს", შპს ,,ფ-სა" და შპს ,,კ-ს" (დამკვეთები) შორის გაფორმდა მომსახურების ხელშეკრულება N205042130.29 და ამ ხელშეკრულების დამატებითი პირობები N1- 205042130.29-1, რომლის 2.2 მუხლის შესაბამისად, ხელშეკრულების ძალაში შესვლიდან არაუგვიანეს 2 (ორი) კალენდარული დღისა, მხარეთა შორის უნდა გაფორმებულიყო მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლითაც განისაზღვრებოდა იმ მატერიალური ფასეულობების ზუსტი ჩამონათვალი და მდგომარეობა, რომელთა დაცვას, ხელშეკრულების შესაბამისად, უზრუნველყოფდა მიმწოდებელი.

59. მიღება-ჩაბარების აქტი იყო სწორედ ის უტყუარი მტკიცებულება, რითაც შესაძლებელი გახდებოდა შპს „მ-ის“ პასუხისმგებლობის ფარგლებისა და მოცულობის დადგენა დამკვეთთა წინაშე, რაც შემდეგ უკვე განსაზღვრავდა სადაზღვევო კომპანიის პასუხისმგებლობის მოცულობას დამდგან ზიანთან დაკავშირებით. მოპასუხის განცხადებით, მიმწოდებელმა და დამკვეთებმა დაარღვიეს 2013 წლის 29 იანვრის მომსახურების ხელშეკრულების დამატებითი პირობები. კერძოდ, მხოლოდ ქურდობის ფაქტის აღმოჩენის შემდეგ, 2013 წლის 13 მაისს და 2013 წლის 14 ივნისს გააფორმეს მომსახურების ხელშეკრულების დამატებითი პირობები და მოახდინეს დასაცავად გადაცემული მიკროავტობუსების დეტალური აღწერა. შესაბამისად, 2013 წლის 11 მაისს, როდესაც მოსარჩელის თანამშრომლებისათვის ცნობილი გახდა ზოგიერთ მიკროავტობუსზე სათადარიგო საბურავების არარსებობა, რეალურად შეუძლებელი იყო იმის დადგენა, ჰქონდათ თუ არა დაცვის ობიექტზე განთავსებულ მიკროავტობუსებს სათადარიგო საბურავები მათი მოსარჩელისათვის დასაცავად გადაცემის მომენტისათვის. მატერიალური ფასეულობა დამკვეთებმა აღურიცხავი სახით გადასცეს მიმწოდებელს, რომელმაც ასევე აღურიცხავი სახით მიიღო ისინი.

60.მოპასუხის განმარტებით, შპს „მ-ის“ ქმედებით სადაზღვევო კომპანიას არ მიეცა დამდგარი შემთხვევის შესწავლის საშუალება, რაც, ხელშეკრულების შესაბამისად, არა მხოლოდ მისი კანონიერი უფლება იყო, არამედ გამომდინარეობდა კიდეც პასუხისმგებლობის დაზღვევის ხელშეკრულების ობიექტური მიზნიდან. შესაბამისად, ვინაიდან შპს „მ-მა“ არ შეასრულა სადაზღვევო ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები, არ არსებობდა სადაზღვევო კომპანიისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების სამართლებრივი საფუძველი.

61. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო საჩივრის ფარგლებში პალატის შემოწმების საგანია, რამდენად მართებულად არ მიიჩნია სააპელაციო სასამართლომ ხელნაწერი აღწერის მასალები მიღება-ჩაბარების აქტის ძალის მქონე დოკუმენტად და რამდენად სწორად დაადგინა მხარეთა შორის 2014 წლის 11 მაისის შემთხვევამდე აქტის არარსებობის ფაქტი, ასევე, რამდენად სწორად დაადგინა მოსარჩელის მხრიდან პროფესიული პასუხისმგებლობის დაზღვევის პირობების 4.3.1 პუნქტის დარღვევა.

62. სამოქალაქო საქმე ##2/6513-16-ში დავის საგანია მოსარჩელეებს - შპს „თ-ს“, შპს „კ-ს“, შპს „თ-სა“ და შპს „ფ-ს“ და მოპასუხე შპს „მ-ს“ შორის მომსახურების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ზიანის ანაზღაურება. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ დადგინდება შპს „მ-ის“ მიერ ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება, აღნიშნულს მნიშვნელობა არ ექნება მოცემულ საქმეში იმის შემოწმებისათვის, დაარღვია თუ არა მან პროფესიული პასუხისმგებლობის დაზღვევის პირობები და, შესაბამისად, მართებულად უთხრა თუ არა უარი სააპელაციო სასამართლომ ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე.

63. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა ორი დამოუკიდებელი დავა სხვადასხვა საფუძვლებით და მათ შორის არ იკვეთება ისეთი აუცილებელი კავშირი, რაც შეჩერების ღონისძიების გამოუყენებლობის პირობებში ობიექტურად შეუძლებელს გახდის სასამართლოს წარმოებაში არსებული საქმის განხილვას. კასატორის მიერ მითითებული სამოქალაქო საქმის განხილვის შედეგად საქმეზე გამოტანილი გადაწყვეტილება პირდაპირ გავლენას ვერ მოახდენს განსახილველი საქმის შედეგზე. შესაბამისად, არ არსებობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საქმის წარმოების შეჩერების საფუძველი.

64.რაც შეეხება შპს „მ-ის“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ იგი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნას დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

65. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

66.საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

67.სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

68.საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

69. შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

70.ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს „მ-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

71.სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 475 ლარის 70% – 332.5 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. შპს „მ-ის“ შუამდგომლობა საქმის წარმოების შეჩერებაზე არ დაკმაყოფილდეს უსაფუძვლობის გამო;

2. შპს „მ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

3. კასატორ შპს „მ-ს“ (ს/კ: .....) დაუბრუნდეს ნ. მ-ის (პ/ნ: .....) მიერ 2016 წლის 6 აპრილს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 475 ლარის 70% – 332,5 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე