№ ას-543-515-2015 6 ივნისი, 2016 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი - ნ. ს-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - რ. ვ-ია (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 2 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი - საცხოვრებელ ბინაში გაწეული სარემონტო ხარჯების ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. რ. ვ-იამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. ს-ის მიმართ საცხოვრებელ ბინაში გაწეული სარემონტო ხარჯების ანაზღაურების თაობაზე შემდეგი დასაბუთებით:

2. აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა ჯგუფი, საქართველოს პრეზიდენტის 1996 წლის 25 სექტემბრის №643 ბრძანებულების შესაბამისად, ცხოვრობს ქ. თბილისში, ს-ი, ვ-ის .., ... კორპუსი, ბ. №...-ში. დევნილთა შესახლების მომენტისათვის, 1995 წელს დაწყებული იყო კორპუსის მშენებლობა, მხოლოდ ნაწილობრივ იყო ამოყვანილი საყრდენი კედლები. დევნილთა ჯგუფმა, რომელთაც არ გააჩნდათ საცხოვრებელი ფართი, თავისივე ხარჯებით დაიწყეს აღნიშნული კორპუსების საცხოვრებლად ვარგის მდგომარეობაში მოყვანა და მშენებლობის დასასრულებლად საჭირო სარემონტო სამუშაოები. კორპუსს სრულყოფილი სახე მიეცა 2002 წელს. თუმცა ბინებზე არ იყო გაცემული აღმასკომის გადაწყვეტილებები და, შესაბამისად, პრეტენზია არავის გამოუთქვამს.

3. მოსარჩელის განმარტებით, ბინაზე, რომელშიც თავად ოჯახთან ერთად ცხოვრობს, პრეტენზია განაცხადა ნ. ს-მა, და მოგვიანებით, ვ. ნ-მა, რომელმაც აღნიშნული უძრავი ქონება საჯარო რეესტრში დაირეგისტრირა საკუთრების უფლებით.

4. მოსარჩელის განმარტებით, მან ბინაში ჩაატარა რემონტი, რითაც გაიზარდა ქონების ღირებულება. აუდიტორული დასკვნის შესაბამისად, სარემონტო სამუშაოებზე გაღებული ხარჯი შეადგენს 28 500 აშშ დოლარს, რისი ანაზღაურებაც მოითხოვა მოსარჩელემ მოპასუხისაგან.

5. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

6. ნ. ს-მა სადაოდ გახადა მოთხოვნილი თანხის ოდენობა და განმარტა, რომ დღევანდელი მდგომარეობით ბინა სარემონტო მდგომარეობაში იყო, არავითარი კაპიტალური რემონტი არ იყო ბინაში ჩატარებული.

7. ნ. ს-მა ასევე შეგებებული სარჩელი აღძრა რ. ვ-იას მიმართ ზიანის ანაზღაურების თაობაზე შემდეგი დასაბუთებით:

8. რ. ვ-ია 1996 წლიდან სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ცხოვრობდა მის სახელზე საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულ ბინაში, მდებარე ქ. თბილისი ვ-ი .., ... მ/რ,კორპუსი .., ბინა №.... ბ. ი-ის სარჩელის საფუძველზე, ქ. თბილისის ისანი-ს-ის რაიონულმა სასამართლომ 2004 წლის 3 დეკემბერს მიიღო გადაწყვეტილება რ. ვ-იას უკანონო მფლობელობიდან ზემოაღნიშნული უძრავი ნივთის გამოთხოვის შესახებ. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 5 დეკემბრის განჩინებით ბ. ი-ის უფლებამონაცვლედ აღიარებულია მისი მეუღლე ნ. ს-ი და შვილები ლ. და მ. ი-ები. კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება იძულებით აღსრულდა 2013 წლის 25 დეკემბერს და სადავო ბინა გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაეცა ნ. ს-ს. 1997 წლიდან 2013 წლის 25 დეკემბრამდე პერიოდში ნ. ს-ი კუთვნილი უძრავი ქონებით სარგებლობის პირობებში მიიღებდა შემოსავალს 20 550 აშშ დოლარის ოდენობით.

9. შეგებებულ სარჩელზე რ. ვ-იამ წარადგინა შესაგებელი, შეგებებული სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მოსარჩელე ვერ ადასტურებდა ბინის გაქირავების სარგებლის მიღების ვარაუდს იმ გარემოებიდან გამომდინარე, რომ ბინა არასრული შავი კარკასის მდგომარეობაში იყო.

10. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 23 ივლისის გადაწყვეტილებით რ. ვ-იას სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: ნ. ს-ს დაეკისრა რ. ვ-იას სასარგებლოდ 24 229 ლარის გადახდა; ნ. ს-ის შეგებებული სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; მოპასუხე რ. ვ-იას მოსარჩელე ნ. ს-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 5 080 აშშ დოლარისა და კომუნალური დავალიანების, 307 ლარის გადახდა.

11. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს რ. ვ-იამ და ნ. ს-მა.

12. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 2 აპრილის გადაწყვეტილებით ნ. ს-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 23 ივლისის გადაწყვეტილების შეცვლით ნ. ს-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; რ. ვ-იას ნ. ს-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 10 910 აშშ დოლარის ანაზღაურება; რ. ვ-იას სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 23 ივლისის გადაწყვეტილების შეცვლით რ. ვ-იას სარჩელის დაკმაყოფლებაზე უარის თქმის ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ნ. ს-ს რ. ვ-იას სასარგებლოდ დაეკისრა 14 821 აშშ დოლარის გადახდა; დანარჩენ ნაწილში გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.

13. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

14. ქ. თბილისში, ვ-ი .., .. მ/რ, კორპუსი №...-ში მდებარე ბინა №..., საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია ნ. ს-ის სახელზე.

15. ქ. თბილისში, ვ-ი ..., ...მ/რ, კორპუსი №...-ში მდებარე ნ. ს-ის კუთვნილი ბინა №... 1996 წლიდან 2013 წლის 25 დეკემბრამდე რ. ვ-იას მფლობელობაში იყო.

16. თბილისის ისანი-ს-ის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მოპასუხე რ. ვ-იას უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა უძრავი ქონება მდებარე ქ. თბილისში, ვ-ის ..., ... მ/რ, კორპუსი №..., ბინა №.... ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი აბონენტის ბრუნვის ისტორიიდან პალატამ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ რ. ვ-იამ გადაუხდელი დატოვა ბინაში ცხოვრების პერიოდში დარიცხული კომუნალური დავალიანება, რამაც შეადგინა 307 ლარი.

17. კონკრეტულ მისამართზე მდებარე ბინის ქირის ოდენობა 2004 წლიდან 2013 წლის ჩათვლით ჯამურად შეადგენს 15 990 დოლარს.

18. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ ნ. ს-ის მოთხოვნა უკავშირდება რ. ვ-იას მიერ სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე მფლობელობას, სადავო შემთხვევაზე უნდა გავრცელდეს ხელყოფის კონდიქციის სპეციალური წესი, რომელიც მოცემულია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 982-ე მუხლით, კერძოდ, განსახილველი მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირი, რომელიც ხელყოფს მეორე პირის სამართლებრივ სიკეთეს მისი თანხმობის გარეშე განკარგვის, დახარჯვის, სარგებლობის, შეერთების, შერევის, გადამუშავების ან სხვა საშუალებით, მოვალეა აუნაზღაუროს უფლებამოსილ პირს ამით მიყენებული ზიანი.

19. პალატამ განმარტა, რომ მოთხოვნილი „ზიანი“ წარმოადგენს არა ზიანის ანაზღაურების შემთხვევას, არამედ, საქმე გვაქვს გამდიდრების გათანაბრებასთან. ამ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია, რომ განსახილველი ნორმა მოცემულია უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტით, რაც მიგვითითებს ამ ნორმით გათვალისწინებული ზიანის გათანაბრებაზე უსაფუძვლო გამდიდრებასთან, ანუ როგორც ხელყოფის კონდიქციისათვის არის დამახასიათებელი, ამ ნორმით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგი არის ის, რომ ხელმყოფმა უნდა გაუთანაბროს უფლების მქონე პირს მის უფლებაში ჩარევა.

20. აღნიშნულ ნორმაში მითითებულ ზიანში იგულისხმება მიღებულის დაბრუნების შეუძლებლობის შემთხვევაში მისი ღირებულების ანაზღაურება, ანუ საქმე გვაქვს არა ზიანის ანაზღაურებასთან, არამედ გამდიდრების გათანაბრების შემთხვევასთან. ამდენად, სადავო ფაქტობრივი სიტუაცია არ ითვალისწინებს ზიანის ინსტიტუტს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის მიხედვით.

21. სასამართლოს მითითებით, იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ რ. ვ-იას მიერ ნ. ს-ის საკუთრებაში არსებული ბინის უკანონო მფლობელობის გამო, ამ უკანასკნელმა დაკარგა გარკვეული სიკეთის მიღების შესაძლებლობა, მას უფლებას აძლევს, ამოიღოს ეს ქონება ხელმყოფისაგან. აღნიშნული ქონებრივი წონასწორობის აღდგენას ემსახურება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 982-ე მუხლი, რომლის თანახმად, ხელმყოფმა უნდა გაუთანაბროს უფლების მქონე პირს მის უფლებაში ჩარევა.

22. სააპელაციო სასამართლომ მნიშვნელოვნად მიიჩნია გათანაბრების ოდენობის განსაზღვრის საკითხი და ამ მხრივ ყურადღება მიაქცია შესრულების კონდიქციის რეგულირების მექანიზმს, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 979-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, უკან დაბრუნების მოთხოვნა ვრცელდება შეძენილზე, მიღებულ სარგებელზე, ასევე სხვა ყველაფერზე, რაც მიმღებმა შეიძინა მიღებული საგნის განადგურების, დაზიანების ან ჩამორთმევის სანაცვლო ანაზღაურების სახით. იმის გათვალისწინებით, რომ „შესრულების დაბრუნება“ შეუძლებელია, ზემომითითებული ნორმის მე-2 ნაწილის თანახმად, უფლების მქონე პირმა შეიძლება გამოიყენოს ღირებულების ანაზღაურების მოთხოვნა, რაც შეიძლება დადგინდეს მსგავსი ბინის ქირის ოდენობით.

23. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა ნ. ს-ის სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნა იმ ნაწილში, რომლითაც იგი მიიჩნევს, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მისი მოთხოვნა არასწორად დააკმაყოფილა მხოლოდ ბოლო სამი წლის პერიოდის მიუღებელი ქირის ფარგლებში.

24. იმ მოსაზრების გათვალისწინებით, რომ, ამ ურთიერთობაზე ვრცელდება არა დელიქტური ვალდებულებების, არამედ უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტი, პალატამ მიიჩნია, რომ სასარჩელო მოთხოვნაზე უნდა გავრცელებულიყო ხანდაზმულობის საერთო ვადა - 10 წელი. სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და მიუთითა, რომ რ. ვ-იას მიერ ნ. ს-ის საკუთრებაში არსებულ ბინაში ცხოვრებით ნ. ს-ს არ მიუღია ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისი, შესაბამისად, ამ ურთიერთობაზე არ ვრცელდებოდა სსკ-ის 992-1008-ე მუხლები.

25. პალატამ განმარტა, რომ ნ. ს-ის მიერ თავისი საკუთრების, როგორც აბსოლუტური უფლების დაცვაზე ხანდაზმულობის ინსტიტუტი არ ვრცელდება, ხოლო მიუღებელი სარგებელის თაობაზე მოთხოვნის წარმოშობა და მოცულობა განპირობებულია საკუთრების უკანონო ხელშეშლის ხანგრძლივობით. ხანდაზმულობა წარმოადგენს ვადას, რომლის განმავლობაში უფლებადარღვეულ პირს ეძლევა შესაძლებლობა მოითხოვოს თავისი უფლების იძულებით განხორციელება ან დაცვა (კონკრეტულ დავაში ხელმყოფისაგან უფლების მქონე პირისათვის მის უფლებაში ჩარევის გათანაბრების მოთხოვნა).

26. პალატის მოსაზრებით, უკანონო მფლობელის მიერ გაწეული სამუშაოების ღირებულების მოთხოვნისას მესაკუთრის მიმართ გამოიყენება სამოქალაქო კოდექსის 164-ე მუხლი, თუ მფლობელი არაუფლებამოსილია და არაკეთილსინდისიერია და ამავე კოდექსის 163-ე მუხლი, თუ არაუფლებამოსილი და კეთილსინდისიერია. განსახილველი ურთიერთობის გათვალისწინებით კი, სასამართლომ მიიჩნია, რომ რ. ვ-იას მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს არა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 987-ე მუხლი, არამედ 164-ე მუხლი. უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტი სუბსიდიარული ხასიათისაა, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ამ ინსტიტუტის გამოყენება შესაძლებელია იმ შემთხვევაში, თუ არ არსებობს ურთიერთობის სპეციალური მომწესრიგებელი ნორმა, როდესაც იკვეთება უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტის გამოყენების უპირატესობა.

27. უსაფუძვლო გამდიდრების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ელემენტს წარმოადგენს მოპასუხის გამდიდრება. ამასთან, სამოქალაქო კოდექსის 991-ე მუხლი ითვალისწინებს უსაფუძვლო გამდიდრების გენერალურ დათქმას, რაც გულისხმობს, პირის მიერ იმ სიკეთის სხვისთვის დაბრუნებას, რომლითაც იგი უსაფუძვლოდ გამდიდრდება. ამდენად, პირის გამდიდრებას იწვევს სხვისი ქონების გამოყენება, გამდიდრებული პირი სარგებლობს სხვა პირის ქონებით, რითაც არღვევს სხვა პირის უფლებებს და კანონით დაცულ ინტერესებს.

28. უსაფუძვლო გამდიდრების სამართლებრივი ინსტიტუტის მიზანი არის უსაფუძვლოდ და გაუმართებლად შეძენილი ქონების ამოღება და ამგვარად ქონებრივი წონასწორობის აღდგენა. ამ მიზნით ქონებრივი შეღავათი იმ პირს უნდა დაუბრუნდეს, რომლის ხარჯზეც მოხდა სხვა პირის ქონების გაზრდა, ანუ მისი უსაფუძვლო გამდიდრება. ამ ინსტიტუტის უმთავრესი დანიშნულება პირის თავდაპირველ ქონებრივ-სამართლებრივ მდგომარეობაში აღდგენა, ანუ გამდიდრების გათანაბრებაა.

29. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საქმეზე #ას-472-448-2013, 5 დეკემბერი 2013 წ. და აღნიშნა, რომ რ. ვ-იას მოთხოვნასთან მიმართებით იკვეთებოდა სანივთო-სამართლებრივი ინსტიტუტის გამოყენების საჭიროება, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 164-ე მუხლის თანახმად, არაკეთილსინდისიერმა მფლობელმა უფლებამოსილ პირს უნდა დაუბრუნოს როგორც ნივთი, ასევე მიღებული სარგებელი, ნივთის ან უფლების ნ-ი. მფლობელი ვალდებულია, აანაზღაუროს ის ნ-ი, რომელიც მან ბრალეულად არ მიიღო. ნივთზე გაწეული ხარჯები და გაუმჯობესებანი მას შეუძლია, მხოლოდ მაშინ მოითხოვოს, თუ მათ ნივთის უკან დაბრუნების მომენტისათვის უფლებამოსილი პირის გამდიდრება მოჰყვა შედეგად. სხვა მოთხოვნები არაკეთილსინდისიერი მფლობელის მიმართ უცვლელი რჩება.

30. პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ ნ. ს-ი ადასტურებს ფაქტობრივ გარემოებას, რომ 1997 წელს ბინაში ეკიდა კარი (თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2015 წლის 10 მარტის სხდომის ოქმი); აპელანტ რ. ვ-იას წარმომადგენლის, მ. კ-იას განმარტებით კი, რ. ვ-იამ ბინაში 2000-2001 წელს დაკიდა ფანჯრები (თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2015 წლის 10 მარტის სხდომის ოქმი 14:35 საათი); აპელანტ რ. ვ-იას განმარტებით, რემონტი დაასრულა 2004 წელს, 2000 წლამდე გაერთიანდნენ და შეიყვანეს კანალიზაცია (1997 წელს), წყალი და დენი - 2000 წლიდან 2002 წლამდე.

31. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნივთის დაუფლების მომენტისთვის ღიობი არ იყო აშენებული, არ არსებობდა კარ-ფანჯარა. შესაბამისად, სარწმუნოდ მიიჩნია, რომ ბინა არასრული შავი კარკასის სახით არსებობდა.

32. სასამართლომ არ გაიზიარა სსიპ ლ. სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნა გაუმჯობესების ხარჯის 22 939 აშშ დოლარის ღირებულების თაობაზე, ვინაიდან, გამოკვლევის დროისათვის შავი კარკასი (ს.ფ. 196) თავად ექსპერტიზის მიერ შეფასდა მეტალო-პლასტმასის კარ-ფანჯარის და კომუნიკაციების დგარების არსებობით, ასევე ექსპერტიზის მიერ დადგენილი თანხის ოდენობაში არ იყო გათვალისწინებული შენობის გადახურვის ხარჯები. აუდიტის დასკვნა ამ ხარჯებს ითვალისწინებს. რაც შეეხება პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრებას, რომ აუდიტის მიერ ფასები დაანგარიშებული იყო ახალი მდგომარეობით, რის გამოც იგი არ იქნა გაზიარებული, პალატა არ დაეთანხმა სასამართლოს აღნიშნულ დასკვნას და მიუთითა, რომ აღნიშნული გარემოება მხარეთა შორის სადავოდ არ უნდა ყოფილიყო მიჩნეული. სასამართლოს აზრით, თავად ნ. ს-ის მოთხოვნით ჩატარებული ექსპერტიზიის დასკვნა ასახავს 2014 წლის 23 მაისის მდგომარეობით და არა რ. ვ-იას მიერ ბინის დაკავების დროისთვის არსებულ ფასებს.

33. აღნიშნულიდან გამომდინარე, იმის გათვალისწინებით, რომ აუდიტი მართალია ასახავს დღევანდელი ღირებულებით, მაგრამ იგი მოიცავს სხვა ხარჯებსაც, როგორიც არის ცენტრალური წყლის გაყვანილობა, სართულებს შორის კიბის უჯრედების დამონტაჟება-გადახურვა, გარეთა კარკასის აღდგენა, სააპელაციო სასამართლმ მიიჩნია, რომ თანხის ოდენობის განსაზღვრისას საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებათაგან გაზიარებული უნდა ყოფილიყო აუდიტის შეფასების შედეგები, რომლის მიხედვით, ბინაზე ჩატარებული სამუშაოების ღირებულებაა 28 500 აშშ დოლარი. პალატის მოსაზრებით, აღნიშნულ თანხას უნდა დაკლებოდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დაკისრებული 24 229 ლარი (13 679 აშშ დოლარის კურსი 1,77 ექსპერტის დასკვნის მიხედვით) და სხვაობა 14 821 აშშ დოლარი უნდა დაკისრებოდა ნ. ს-ს.

34. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანეს რ. ვ-იამ და ნ. ს-მა.

35. რ. ვ-იამ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

36. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 27 ივლისის განჩინებით რ. ვ-იას საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 2 აპრილის გადაწყვეტილებაზე დარჩა განუხილველად ხარვეზის შეუვსებლობის გამო.

37. ნ. ს-მა საკასაციო საჩივრით მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება შემდეგ გარემოებებზე მითითებით:

38. სააპელაციო სასამართლომ ნ. ს-ის სასარგებლოდ რ. ვ-ისათვის დაკისრებული თანხა განსაზღვრა მხოლოდ 2004-2013 წლების პერიოდით და არ დაასაბუთა, თუ რატომ არ უნდა დაკისრებოდა რ. ვ-იას 1997-2003 წლის პერიოდის თანხა.

39. სასამართლომ დასაკისრებელი თანხის განსაზღვრისას უამრავი ფაქტორის გათვალისწინების გარეშე მიანიჭა უპირატესობა ვ-იას მიერ წარმოდგენილ ანგარიშს „უძრავი ქონების სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების საბაზრო ღირებულების განსაზღვრის შესახებ“ და სსიპ ლ. სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2014 წლის 23 მაისის დასკვნას, რამაც განაპირობა დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების გამოტანა.

40. გარდა ამისა, კასატორის აზრით, ადგილი აქვს უზენაესი სასამართლოს პრაკტიკის დამახინჯებულ გადმოტანა-მორგებას, რის გამოც, აღნიშნული საქმე ამ მხრივაც მნიშვნელოვანია სასამართლო პრაქტიკისთვის.

41. სასამართლომ მართალია გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 982-ე და 979-ე მუხლები, მაგრამ არასწორად განმარტა ისინი, რითაც რ. ვ-იას არასწორად არ დააკისრა 1997-2003 წლების თანხა.

42. სასამართლომ ათვლის წერტილად 2004 წელი აიღო იმ ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით, რომ თბილისის ისანი-ს-ის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მოპასუხე რ. ვ-იას უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა ქ. თბილისში, ვ-ის .., ... მ/რ, კორპუსი №..., ბინა ... სხვა მსჯელობა ამ საკითხთან დაკავშირებით გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივ და სამართლებრივ დასაბუთებაში არ არის.

43. კასატორის აზრით, სასამართლომ მოახდინა განსახილველი საქმის პრიმიტიული მიბმა ანალოგიური ტიპის უზენაესი სასამართლოს მიერ განხილულ საქმეზე №ას-472-448-2013 და არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ ამ საქმეში მხარე პირველი ინსტანციიდანვე თანხის დაკისრებას ითხოვდა მხოლოდ იმ პერიოდიდან, როცა დაიწყო ზომების მიღება ბინის გამოსათავისუფლებლად და არა წინა პერიოდიდან. აღნიშნულ საქმეში უზენაესი სასამართლო არ მსჯელობს (რამეთუ ვერ გასცდებოდა მოთხოვნის ფარგლებს) იმის შესახებ, ჰქონდა თუ არა პირს მიუღებელი ქირის მოთხოვნის უფლება ნივთის დასაბრუნებლად სამართლებრივი ზომების მიღებამდე პერიოდში. ანუ, ნ. ს-ის მამკვიდრებელი (მეუღლე) ბ. ი-ი, რომლის უფლებამონაცვლეც არის კასატორი, ვერ გახდა რა ნებაყოფლობით ვერაფერს, სამართლებრივი ბრძოლა რ. ვ-იას უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის თაობაზე დაიწყო 2004 წელს. სასამართლომ დაადგინა და არც მოწინააღმდეგე მხარე უარყოფს რომ რ. ვ-იას ბინა დაკავებული აქვს 1996 წლიდან. აღნიშნულის გათვალისწინებით, ბუნებრივია სასამართლოს პასუხი უნდა გადაეცა კითხვაზე: სამართლებრივად ეკუთვნის თუ არა ნ. ს-ს 1997-2003 წლამდე ბინის ქირის მოთხოვნის უფლება და რაში მდგომარეობს წინააღმდეგობა, როცა უარს ამბობს სასამართლო ამ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე.

44. საკასაციო საჩივრის ავტორის განმარტებით, მოქმედი კანონმდებლობა და სამოქალაქო კოდექსის 976-991 მუხლები, რომელიც აწესრიგებს მსგავს ურთიერთობას, არ ითვალისწინებს რაიმე დათქმას ან პირობას, რომლითაც პირს მხოლოდ იმ პერიოდიდან ეძლევა მოთხოვნის უფლება, როცა დაიწყებს სამართლებრივი ზომების მიღებას ნივთის დასაბრუნებლად ან ხელყოფისათვის ხარჯების დასაკისრებლად. ანუ სასამართლოს რაიმე ნორმატიული საფუძველი, რომ თანხა გამოთვლილიყო 2004 წლიდან და არა 1997 წლიდან არ ჰქონია.

45. კასატორის განცხადებით, მისი მოთხოვნა მოწინააღმდეგე მხარეს ვერ ჩაეთვლება პერიოდულად შესასრულებელ ვალდებულებად. საჩივრის ავტორი ციტირებას ახდენს უზენაესი სასამართლოს №ას-472-448-2013 გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილიდან, რომლის შესაბამისად, „საკუთრების, როგორც აბსოლუტური უფლების დაცვაზე ხანდაზმულობის ინსტიტუტი არ ვრცელდება. ხოლო მიუღებელი სარგებლის თაობაზე მოთხოვნის წარმოშობა და მოცულობა განპირობებულია საკუთრების უკანონო ხელშეშლის ხანგრძლივობით. ხანდაზმულობა წარმოადგენს ვადას, რომლის განმავლობაში პირს ეძლევა შესაძლებლობა მოითხოვოს თავისი უფლების იძულებით განხორციელება ან დაცვა (კონკრეტულ დავაში ხელმყოფისაგან უფლების მქონე პირისათვის მის უფლებაში ჩარევის გათანაბრების მოთხოვნა). შესაბამისად, ი.კ-ეს მიერ 2011 წლამდე სხვისი საკუთრების უკანონო ხელშეშლის ფაქტის გამო წარმოშობილი ვალდებულება არ შეიძლება შეფასდეს, როგორც პერიოდულად შესასრულებლი ვალდებულება (რომელიც კანონით ან ხელშეკრულებით გარკვეული დროის მონაკვეთში უნდა შესრულდეს განსაზღვრული პერიოდულობით, რა დროსაც თითოეული დარღვევა ცალ-ცალკე წარმოშობს მოთხოვნის უფლებას). განსახილველ სადავო ურთიერთობის გათვალისწინებით, საკუთრების უფლების ხელყოფის შედეგად დაკარგულმა სიკეთემ წარმოშვა არა პერიოდულად შესასრულებელი, არამედ ერთიანი ვალდებულების შესრულება, ხოლო მიუღებელი ქირა წარმოადგენს მოთხოვნის ოდენობის განსაზღვრის კრიტერიუმს“.

46. კასატორის განმარტებით, სასამართლო მართალია გადაწყვეტილებაში მსჯელობს ხანდაზმულობის საკითხზე, თუმცა მხოლოდ იმ კონქტექსტში, რომ რ. ვ-იასთვის დასაკისრებელი თანხა გაეზარდა 2004 წლიდან და არა მოთხოვნილი პერიოდიდან.

47. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო საჩივრის ავტორი მიიჩნევს, რომ არც სამართლის ნორმებიდან, არც არსებული პრაკტიკიდან, სასამართლოს არ ჰქონდა არანაირი საფუძველი უარი ეთქვა ნ. ს-ისათვის 1997-2003 წლების თანხის ანაზღაურებაზე.

48. სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 249-ე მუხლი, რომლის მიხედვით გადაწყვეტილებაში უნდა აისახოს მოსაზრებანი, რომლითაც სასამართლო უარყოფს ამა თუ იმ მტკიცებულებას; 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, რომლითაც მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას, უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში; 172-ე მუხლი, რომლითაც ექსპერტის დასკვნა სასამართლოსთვის სავალდებულო არ არის და მისი შეფასება ხდება 105-ე მუხლით დადგენილი წესით, მაგრამ სასამართლოს უარი დასკვნის მიღებაზე დასაბუთებული უნდა იქნას მიღებულ გადაწყვეტილებაში და საქართველოს მთავრობის 2012 წლის 8 მაისის #171 დადგენილება, რომლითაც სამშენებლო-სარემონტო ან სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ღირებულების დადგენა საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტის პრეროგატივაა.

49. სააპელაციო სასამართლომ ისე მიაკუთვნა რ. ვ-იას წარმოდგენილ დოკუმენტს უპირატესობა, რომ არ უმსჯელია „უძრავი ქონების სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების საბაზრო ღირებულების განსაზღვრის შესახებ“ ვ-იას მიერ წარმოდგენილი ანგარიშისა და ნ. ს-ის მიერ შეგებებულ სარჩელთან ერთად წარდგენილი 2014 წლის 23 მაისის საექსპერტო დასკვნის ურთიერთწინააღმდეგობაზე

50. კერძოდ, რ. ვ-იას მიერ წარდგენილი აუდიტორული დასკვნით ქონების საბაზრო ღირებულება განისაზღვრა 57 670 დოლარით, ხოლო ნ. ს-ის მიერ ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნით 36 618 აშშ დოლარით. ანუ რ. ვ-იას მიერ დაქირავებული აუდიტის არითმეტიკით ქონების საბაზრო ღირებულება 21 052 აშშ დოლარით მეტია. კასატორის აზრით, ამგვარი სხვაობა სცილდება დასაშვებ ცდომილებათა ფარგლებს და დასკვნებს შორის კონკურენციისას სასამართლოს აუცილებლად უნდა გაერკვია, რატომაა ამხელა განსხვავება საბაზრო ფასებს შორის.

51. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა ვ-იას აუდიტისეული სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების შეფასება, რომელიც განხორციელდა ყოველგვარი აზომვითი სამუშაოების და გამოყენებული მასალების, ადამიანური რესურსის, ტრანსპორტირების და ა.შ. დათვლის და ქრონომეტრაჟის გარეშე, მხოლოდ რ. ვ-იას მიერ წარდგენილი ინფორმაციის საფუძველზე და დადგინდა, რომ 2013 წლის 18 ნოემბრისთვის ვ-იას მიერ ჩატარებული სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების ღირებულებაა 28 500 აშშ დოლარი.

52. რაც შეეხება ექსპერტისათვის დასმულ შეკითხვებს, კასატორის აზრით, მის მიერ შეკითხვები დასმული იყო კანონმდებლობის, სასამართლო პრაკტიკისა და შესაძლებლობის ფარგლებში ყველა ნიუანსის გათვალისწინებით. დასმულ შეკითხვაზე პასუხის გაცემის მიზნით ექსპერტი ასევე გაეცნო დამკვეთის მიერ განცხადებაში მითითებულ მახასიათებლებს (ბინა არსებობდა შავი კარკასის სახით და მას ღირებულება მოემატა შეღება-შელესვის, იატაკის დაგების, სველი წერტილების მოწყობის, კარ-ფანჯრების ჩასმის, აუცილებელი ცენტრალური კომუნიკაციების შეყვანის და ა.შ შედეგად), რის შედეგადაც დადგინდა რომ შესაფასებელი ფართი იმყოფებოდა არასრული შავი კარკასის მდგომარეობაში.

53. რაც შეეხება შეფასების ჩამტარებელი სუბიექტის პასუხისმგებლობის ხარისხს, ექსპერტი გაფრთხილებულია ყალბი დასკვნის წარდგენისათვის სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის შესახებ, მაშინ როცა აუდიტორი ასეთ დათქმაზე თავის ანგარიშში არ მიუთითებს, პირიქით აუდიტორი თავის ანგარიშში საგანგებოდ და ხაზგასმით აცხადებს, რომ „აუდიტორი ე. ნ-ია ეყრდნობა შეფასებისათვის გამოყენებული საწყისი ინფორმაციის საიმედოობას და უტყუარობას, მიუხედავად ამისა, აუდიტორი ე. ნ-ია არ უზრუნველყოფს ინფორმაციის უტყუარობის გარანტიას“. კასატორის აზრით, ექსპერტის დასკვნის შემდგენ. პირის მაღალი პასუხისმგებლობის ხარისხის, ხოლო აუდიტორის მიერ კი ყოველგვარი პასუხისმგებლობის მოხსნა, წარმოადგენს საკმაოდ წონად არგუმენტს სასამართლოს მიერ მტკიცებულებათა გაზიარებისა თუ არგაზიარებისათვის და ექსპერტიზის დასკვნისათვის უპირატესობის მინიჭებისთვის.

54. აუდიტის ანგარიშში ნახსენებიც არაა შედარების მეთოდის გამოყენებაზე და მხოლოდ მითითებაა, რომ გამოყენებულია „შეფასების საერთაშორისო სტანდარტები“, ისიც მეორე აუდიტის დასკვნაში, რომელიც განსაზღვრავს მხოლოდ ბინის ღირებულებას (იხ. სარჩელის დანართი გვ. 81), მაშინ როცა ექსპერტიზის დასკვნაში მოცემულია ანალოგიური შესადარებელი ობიექტების შეფასებითი გაანგარიშებაც და სხვა, საკმაოდ ვრცელი მსჯელობებიც.

55. სასამართლომ რ. ვ-იას სასარგებლოდ ნ. ს-ისათვის თანხის დაკისრების ნაწლში მართალია სწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 164-ე მუხლი, მაგრამ არასწორად განმარტა იგი, რადგან მისი გამოყენება დააფუძნა არასპეციალისტის მიერ შედგენილ დოკუმენტს, ისიც არა ბინის ნ. ს-ისათვის დაბრუნების მომენტისათვის, არამედ მანამდე, რ. ვ-იას ცხოვრების პერიოდში. სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა ექსპერტიზის დასკვნა, რადგან ექსერტიზის დასკვნაში ასახულია: 1. საორიენტაციოდ ქონების (არასრული შავი კარკასი) ღირებულება; 2. ნივთის საბაზრო ღირებულება მას შემდეგ, რაც ჩაიბარა ბინა ნ. ხ-მა; 3. ექსპერტიზის ჩატარების მომენტისათვის რამდენადაა გაზრდილი ნივთის საბაზრო ღირებულება. კასატორის აზრით, აღნიშნულ დასკვნაში აუდიტის ანგარიშთან შედარებით, გაცილებით ობიექტურადაა ასახული ორმხრივი ინტერესების გათვალისწინებით ღირებულების გაზრდის მაჩვენებელი.

56. სამართლოს მიერ გაზიარებული აუდიტის დასკვნის ანგარიში კი იმდენად ზოგადი ხასიათისაა, რომ შესრულებული სამუშაოების ღირებულების გადმოწმებაც შეუძლებელია, რადგან არაა ცნობილი, თუ რა პირველადი დოკუმენტები დაედო საფუძვლად მის შედგენას. ირკვევა მხოლოდ ის, რომ აზომვები და სხვა ტიპის სამუშაოები აუდიტს არ ჩაუტარებია და დაეყრდნო მხოლოდ ვ-იას განმარტებას.

57. კასატორის აზრით, სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 249-ე მუხლი, რომლის მიხედვით, გადაწყვეტილებაში უნდა აისახოს მოსაზრებანი, რომლითაც სასამართლო უარყოფს ამა თუ იმ მტკიცებულებას. აღნიშნული მუხლი იმპერატიულად ადგენს ფაქტობრივად და სამართლებრივად დასაბუთებული გადაწყვეტილების გამოტანის ვალდებულებას. გადაწყვეტილების აღწერილობითი და სამოტივაციო ნაწილი ნათლად უნდა ასახავდეს სასამართლოს შემეცნებით მსჯელობას ფაქტებთან მიმართებით (ფაქტობრივი დასაბუთება) და შეფასებით მსჯელობას დადგენილი ფაქტების იურიდიულ ძალისა და მნიშვნელობის შესახებ (სამართლებრივი დასაბუთება). საკასაციო საჩივრის ავტორის აზრით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელი და ბუნდოვანია, მასში არაა მოყვანილი არცერთი დამაჯერებელი არგუმენტი, რომელიც დაარწმუნებდა მხარეს სასამართლოს ობიექტურობაში.

58. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 29 მაისის განჩინებით ნ. ს-ის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

59. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ს-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

60. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

61. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

62. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არ აქვს წარმატების პერსპექტივა.

63. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. მაგ. სუსგ #ას-472-448-2013), სადაც განმარტებულია სამოქალაქო კოდექსის 976-991-ე (უსაფუძვლო გამდიდრება) მუხლების, ასევე ამავე კოდექსის 164-ე მუხლის (არაკეთილსინდისიერი მფლობელის მოვალეობანი) გამოყენების სამართლებრივი საფუძვლები.

64. შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

65. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. ს-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

66. რაც შეეხება დაზსუსტებულ საკასაციო საჩივარზე თანდართულ მტკიცებულებებს, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ისინი უნდა დაუბრუნდეს კასატორს, რადგან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულება ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული, მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ისინი.

67. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე თანდართული მტკიცებულება (თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილება საქმეზე #2ბ/164-13) მთლიანობაში „13“ ფურცლად (ტომი 3, ს.ფ. 163-175).

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. ნ. ს-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან;

3. კასატორ ნ. ს-ს დაუბრუნდეს საკასაციო სასამართლოში მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულება (თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილება საქმეზე #2ბ/164-13) მთლიანობაში „13“ ფურცლად (ტომი 3, ს.ფ. 163-175);

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე