№ ას-1066-1005-2015 14 ივნისი, 2016 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი - ვ. ყ-ა (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარეები - შპს „ზ-ი“; სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 7 აგვისტოს გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა,საჯარო რეესტრის მონაცემებში უძრავი ქონების რეგისტრაციის თაობაზე ცვლილებების განხორციელება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. ვ. ყ-ამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ზ-ისა“ და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიმართ პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და საჯარო რეესტრის მონაცემებში უძრავი ქონების რეგისტრაციის თაობაზე ცვლილებების განხორციელების შესახებ შემდეგი დასაბუთებით:

2. მოსარჩელის განმარტებით, ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივში არსებული მონაცემებისა და უფლების დამდგენი დოკუმენტების საფუძველზე იგი აღრიცხული იყო 336 კვ.მ მიწის ფართისა და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობის მესაკუთრედ, რასაც ასევე ადასტურებდა ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილება, ზუგდიდის რაიონის გამგეობის 2003 წლის 22 სექტემბრის №164 განკარგულება და ინდივიდუალური საბინაო ფონდის საცხოვრებელი სახლის ტექნიკური პასპორტი, სადაც 2,2 კვ.მ ფართი მითითებული იყო საცხოვრებელი სადგომის ექსპლიკაციაში (ნახაზზე), თუმცა არ იყო დატანილი მიწის ნაკვეთის გეგმაში.

3. მოსარჩელის განცხადებით, იგი აპირებდა საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემებში ცვლილებების შეტანის განხორციელებას ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროს მონაცემების შესაბამისად და უფლების დამდგენ დოკუმენტში მითითებული და მის სარგებლობაში არსებული 2,2 კვ.მ ფართის საკუთრების უფლებით რეგისტრაციას, თუმცა აღნიშნული ფართი სსიპ „საწარმოთა მართვის სააგენტოს“ 2009 წლის 4 ივნისის №1-3/264 ბრძანებით ჩათვლილ იქნა ქ. ზუგდიდში, ზ. გ-ას ქ. №...-ში მდებარე საზოგადოების საკუთრებაში არსებული მომსახურების სახლის „ც-ს’’ სამსართულიანი შენობის წინა ფასადზე მიშენებულად და შეტანილ იქნა შპს „ზ-ის“ კაპიტალში, რის საფუძველზეც, საჯარო რეესტრის მონაცემებით ფართი დარეგისტრირდა შპს „ზ-ის“ საკუთრებად (საკადსტრო კოდი ....).

4. მოსარჩელის განმარტებით, ამით დაირღვა მისი უფლება მართლზომიერ მფლობელობაში არსებულ ფართზე მოეხდინა საკუთრების უფლების რეგისტრაცია, რაც გახდა სასამართლოსათვის მიმართვის საფუძველი.

5. მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს:

6. შპს „ზ-ის’’ განმარტებით, სადავო ქონება ყოველთვის წარმოადგენდა მის (ყოფილი მომსახურების სახლი „ც-ა’’) საკუთრებას და არ არსებობს არანაირი უფლებისდამდგენი დოკუმენტი, რომელიც დაადასტურებდა, რომ აღნიშნული ფართი ეკუთვნოდა ვ. ყ-ას. შესაბამისად, სსიპ „სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს’’ მიერ აბსოლუტურად კანონიერად იქნა მიღებული 2009 წლის 4 ივნისის #1-3/264 ბრძანება შპს „ზ-ის“ კაპიტალში მ/სახლი „ც-ას“... სართულის აივნის ქვეშ არსებული 2,2 კვ.მ ფართის შეტანის შესახებ.

7. სსიპ „სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს’’ განმარტებით, სააგენტოს 2009 წლის 4 ივნისის #1-3/264 ბრძანება თავისი ბუნებით წარმოადგენს პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებას და მისი გამოცემისას კანონმდებლობა არ დარღვეულა. ამასთან, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-15 მუხლის თანახმად, სადავო ბრძანება, როგორც პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილება, მოსარჩელის მიერ არ გასაჩივრებულა იმავე მუხლით დადგენილი წესით. შესაბამისად, წარდგენილი სარჩელი ხანდაზმულია.

8. ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2015 წლის 6 აპრილის გადაწყვეტილებით ვ. ყ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ „საწარმოთა მართვის სააგენტოს“ 2009 წლის 4 ივნისის #1-3/264 ბრძანება და დადგინდა შესაბამისი ცვლილების შეტანა საჯარო რეესტრის მონაცემებში.

9. რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს შპს „ზ-მა“ და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ.

10. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 7 აგვისტოს გადაწყვეტილებით სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსა და შპს „ზ-ის“ სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2015 წლის 6 აპრილის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ვ. ყ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

11. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

12. ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილებით (სამოქალაქო საქმეზე N2/365) დაკმაყოფილდა ვ. ყ-ას განცხადება და დადგენილ იქნა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტი იმის შესახებ, რომ ქ. ზუგდიდში, დ. ა-ის ქუჩა N...-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი აშენებულია ვ. ტ-ის ძე ყ-ას მიერ 1987 წელს და საკუთრების უფლებით ფლობს მას. გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში.

13. 2000 წლის 12 სექტემბერს ვ. ყ-ას სახელზე ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ შედგენილ იქნა ქალაქ ზუგდიდში, დ. ა-ის ქუჩა N...-ში მდებარე ინდივიდუალური საბინაო ფონდის საცხოვრებელი სახლის ტექნიკური პასპორტი მიწის ნაკვეთისა და საცხოვრებელი სადგომის შესახებ მონაცემებით. ტექნიკურ პასპორტში საცხოვრებელი სახლის საერთო ფართი დაფიქსირებულია 263,7 მ², ხოლო მიწის ნაკვეთი 336,0 მ².

14. მოცემულ დავაზე წარმოდგენილ სასარჩელო განცხადებაში მითითებულ იქნა, რომ სადავო 2,2 კვ.მ ფართი დაფიქსირებულია ვ. ყ-ას საცხოვრებელი სახლის ტექნიკური პასპორტის საცხოვრებელი სახლის ექსპლიკაციაში (ნახაზზე), თუმცა არ არის დატანილი მიწის ნაკვეთის გეგმაში.

15. სააპელაციო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარემ, ვ. ყ-ამ განმარტა, რომ 2008 წლამდე ფაქტობრივად ფლობდა და სარგებლობდა სადავო ფართით. ეს ფაქტობრივი გარემოება ასახულია ასევე საქმეზე წარდგენილ წერილობით მტკიცებულებაში - ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 15 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაში.

16. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ზუგდიდის რაიონის გამგეობის 2003 წლის 22 სექტემბრის N164 განკარგულებით ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლების ექსპლუატაციაში მიმღები კომისიის 2003 წლის 12 სექტემბრის N29 ოქმის საფუძველზე, ექსპლუატაციაში იქნა მიღებული ქ. ზუგდიდში, ა-ის ქუჩა N...-ში, ვ. ყ-ას ერთი საცხოვრებელი სახლი საერთო ფართით 263,7 მ², რომელიც შედგებოდა 115,3 მ² საცხოვრებელი და 148,4 მ² დამხმარე ფართისაგან, ხოლო მიწის ნაკვეთი შედგებოდა 336,0 მ² ფართისაგან.

17. სასამართლომ ასევე დაადგინა, რომ შპს ,,ზ-ი’’ წარმოადგენს 1999 წლის 12 ოქტომბერს სახელმწიფოს 100% წილობრივი მონაწილეობით შექმნილ საწარმოს.

18. 2008 წლის 14 აგვისტოს აუდიტორული დასკვნითა და მხარეთა განმარტებებით პალატამ გამოარკვია, რომ ქ. ზუგდიდში, ზ. გ-ას ქ. N...-ში მდებარე, 2,2 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი განთავსებულია საჯარო რეესტრში შპს ,,ზ-ის’’ საკუთრებაში რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე.

19. საქართველოს კანონების - ,,მეწარმეთა შესახებ’’ და ,,სახელმწიფო ქონებისა და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებით გაცემის შესახებ’’, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2006 წლის 22 ივნისის N1-1/550 ბრძანებით დამტკიცებული სსიპ ,,საწარმოთა მართვის სააგენტოს’’ დებულების, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს 2009 წლის 29 მაისის N15/525/7-9, შპს ,,ზ-ის’’ 2009 წლის 15 მაისის N23 წერილებისა და აუდიტორული ფირმა ,,ე-ის’’ 2009 წლის 3 ივნისის აუდიტორული დასკვნის საფუძველზე შპს ,,ზ-ის’’ კაპიტალში ცვლილებების შეტანის შესახებ სსიპ ,,საწარმოთა მართვის სააგენტოს’’ 2009 წლის 4 ივნისის N1-3/264 ბრძანებით, შპს „ზ-ის’’ კაპიტალში შეტანილ იქნა ქ. ზუგდიდში, ზ. გ-ას ქ. N...-ში მდებარე, საზოგადოების საკუთრებაში არსებული მომსახურების სახლი ,,ც-ას’’ სამსართულიანი შენობის წინა ფასადზე მიშენებული, მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული 1826 ლარის ღირებულების 2,2 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი.

20. სსიპ ,,საწარმოთა მართვის სააგენტოს’’ 2009 წლის 4 ივნისის N1-3/264 ბრძანების საფუძველზე, 2009 წლის 16 ივნისს 2,2 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი დაზუსტებული სახით 3.00 კვ.მ., საჯარო რეესტრში აღირიცხა მოპასუხე შპს ,,ზ-ის’’ საკუთრებად.

21. პალატამ უდავოდ დადგენილ გარემოებად მიიჩნია, რომ სსიპ ,,საწარმოთა მართვის სააგენტოს’’ სამართალმემკვიდრეა სსიპ ,,სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო’’.

22. სასამართლომ ვ. ყ-ას სარჩელი მიიჩნია აღიარებით სარჩელად, სადაც მოსარჩელის იურიდიული ინტერესია გარიგების ბათილად ცნობის შემდეგ სადავო 2,2 კვ.მ არასაცხოვრებელ ფართზე, როგორც მართლზომიერმა მფლობელმა, დაირეგისტრიროს საკუთრების უფლება.

23. საქმის სამართლებრივად სწორად გადაწყვეტისათვის პალატამ არსებითი მნიშვნელობის მქონედ მიიჩნია იმ ფაქტობრივი გარემოების დადგენა და შესაბამისი მტკიცებულებით დადასტურება, სადავო 2,2 კვ.მ (დაზუსტებული 3 კვ.მ) არასაცხოვრებელ ფართზე ვ. ყ-ას რა სახის უფლება გააჩნდა, რაც ამ ქონებაზე მომავალში მისი საკუთრების რეგისტრაციის საფუძველი შეიძლებოდა გამხდარიყო, ასევე მოპასუხის სსიპ ,,საწარმოთა მართვის სააგენტოს’’ მიერ მიღებული გადაწყვეტილებით (გარიგებით) - 2009 წლის 4 ივნისის N1-3/264 ბრძანებით შეეზღუდა თუ არა მას ეს უფლება.

24. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლით და განმარტა, რომ ვინაიდან ვ. ყ-ას ამ ნორმით გათვალისწინებული წესით სადავო 2,2 კვ.მ ფართის შეძენისათვის გარიგება არ დაუდია, არ არსებობს გარიგების საფუძველზე საჯარო რეესტრში მისი საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესაძლებლობა.

25. პალატამ ასევე მიუთითა სამოქალაქო საპროცსეო კოდექსის 102-ე, 103-ე, 105-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ სადავო ფართზე მართლზომიერი მფლობელობის დასადასტურებლად და მომავალში, საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძვლად არ შეიძლება მიჩნეულ იქნას 2000 წლის 12 სექტემბერს შედგენილი ინდივიდუალური საბინაო ფონდის საცხოვრებელი სახლის ტექნიკურ პასპორტი, სადაც ქალაქ ზუგდიდში, დ. ა-ის ქუჩა N...-ში გურამ ყ-ას საცხოვრებელი სახლის ექსპლიკაციაზე (ნახაზზე) დატანილია სადავო 2,2 კვ.მ ფართი.

26. სასამართლომ იხელმძღვანელა „საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-20 მუხლის მე-2 და მე-5 პუნქტებით, „უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” ინსტრუქციის მე-2, მე-14 მუხლებით და განმარტა, რომ საქართველოში საჯარო რეესტრი ამოქმედდა 1998 წლის 10 იანვრიდან. აღნიშნული პერიოდის შემდეგ, (მათ შორის 2000 წელს) მიწის ნაკვეთსა და სხვა უძრავ ქონებაზე უფლებათა რეგისტრაციას „მიწის რეგისტრაციის შესახებ” საქართველოს კანონის თანახმად, ახდენდა მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის სტრუქტურული ერთეულის სახით არსებული საჯარო რეესტრი, ხოლო ტექნიკური აღრიცხვის ტერიტორიული სამსახურები ახორციელებდნენ მიწასთან მყარად დაკავშირებული შენობა-ნაგებობების ტექნიკურ აღრიცხვა-დახასიათებას, ინვენტარიზაციასა და პასპორტიზაციას, რომელსაც არ გააჩნდა გადამწყვეტი და უფლებაწარმომქნელი მნიშვნელობა, მათ კომპეტენციას აღარ მიეკუთვნებოდა უძრავ ქონებაზე, მათ შორის, მიწის ნაკვეთსა და შენობა-ნაგებობაზე საკუთრებისა თუ სხვა უფლების რეგისტრაცია. გარდა ამისა, 1997 წლამდე საქართველოში მიწის ნაკვეთისა და მასზე განთავსებული შენობის რეგისტრაცია ხდებოდა ცალ-ცალკე, ხოლო 1997 წლის 25 ნოემბრიდან, როდესაც ამოქმედდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, მიწა და შენობა არის ერთმანეთისაგან განუყოფელი (სამოქალაქო კოდექსის 150-ე მუხლი). საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედების შემდეგ, საჯარო რეესტრი არ არის უფლებამოსილი ცალკე დაარეგისტრიროს სანივთო უფლება შენობაზე, თუ პირს არ გააჩნია არანაირი საბუთი იმ მიწაზე, რომელზეც დგას აღნიშნული შენობა.

27. აღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მოსარჩელის მითითება, რომ 2000 წლის 12 სექტემბერს ვ. ყ-ას სახელზე ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ შედგენილ, ინდივიდუალური საბინაო ფონდის საცხოვრებელი სახლის ტექნიკური პასპორტის საცხოვრებელი სახლის ექსპლიკაციაში სადავო 2,2 კვ.მ ფართის დაფიქსირება ადასტურებდა ამ ფართზე მის მართლზომიერ მფლობელობას, რაც შეიძლებოდა გამხდარიყო საჯარო რეესტრში ამ ქონებაზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველი.

28. პალატის განმარტებით, მოსარჩელე ასევე სადავოდ ხდიდა სახელმწიფოს მიერ, როგორც შპს ,,ზ-ის’’ 100% წილის მქონე პარტნიორის მიერ საწარმოს საკუთრებაში რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული ნაგებობის განკარგვასთან დაკავშირებით მიღებული გადაწყვეტილების (გარიგების) კანონიერებას.

29. აღნიშნულ მოთხოვნასთან დაკავშირებით სასამართლომ განმარტა: 1997 წლის 29 მაისის რედაქციით მოქმედი „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების, ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებით გადაცემის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-4-5 პუნქტებით დადგენილი იყო, რომ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, აფუძნებდა სააქციო და შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებებს ან/და არაკომერციულ იურიდიულ პირებს სახელმწიფო ქონების ბაზაზე. საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – საწარმოთა მართვის სააგენტო საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს თანხმობით, იღებდა გადაწყვეტილებას მის მართვაში არსებული საწარმოს საწესდებო კაპიტალში სახელმწიფო ქონების შეტანის შესახებ.

30. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მიწის ნაკვეთი, რომელზეც განთავსებულია 2,2 კვ.მ (დაზუსტებული 3 კვმ.) ფართის ნაგებობა, წარმოადგენდა შპს ,,ზ-ის’’ საკუთრებას. შესაბამისად, 2009 წლის 4 ივნისის N1-3/264 ბრძანება სსიპ ,,საწარმოთა მართვის სააგენტოს’’, როგორც 100% წილის მქონე პარტნიორის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება შპს ,,ზ-ის’’ კაპიტალში ქ. ზუგდიდში, ზ. გ-ას ქ. N....-ში მდებარე, საზოგადოების საკუთრებაში არსებული მომსახურების სახლი ,,ცისარტყელას’’ სამსართულიანი შენობის წინა ფასადზე მიშენებული, მისსავე საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული 2,2 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართის საწესდებო კაპიტალში შეტანის შესახებ, გამომდინარეობდა კანონის მოთხოვნებიდან და არ არსებობდა მისი ბათილად ცნობის საფუძველი. ამ მსჯელობის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასაბუთება, რომლითაც მიჩნეულ იქნა, რომ სსიპ ,,საწარმოთა მართვის სააგენტომ’’ განკარგა ვ. ყ-ას საკუთრებაში არსებული ფართი.

31. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე ვ. ყ-ამ შეიტანა საკასაციო საჩივარი და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება შემდეგი დასაბუთებით:

32. სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 440-ე მუხლი, ვინაიდან სააპელაციო ინსტანციაში საქმის განხილავში მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენლის სტატუსით მონაწილეობას ღებულობდა თემურ გულიაშვილი, რომელსაც არ ჰქონდა მოცემული საქმისწარმოების უფლებამოსილება სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში.

33. საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით სახეზეა ვ. ყ-ას მართლზომიერ მფლობელობაში არსებულ უძრავ ქონებაზე პირველადი რეგისტრაციის საფუძვლები და არა გარიგების საფუძველზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში.

34. სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა - „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების, ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებით გადაცემის შესახებ“, რადგან სსიპ „საწარმოთა მართვის სააგენტოს“ მიერ შპს „ზ-ის“ საკუთრებად არასწორად მიჩნეული 2,2 კვ.მ ფართის საწესდებო კაპიტალში შეტანა ეწინააღმდეგება მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნებს და დავის საგნად ქცეული ბრძანებით საწესდებო კაპიტალში შეტანილია სხვა პირის (ვ. ყ-ას) უფლებისა და ინტერესის ობიექტად ქცეული უძრავი ქონება.

35. სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, საქართველოს პრეზიდენტის 2000 წლის 27 იანვრის №21 ბრძანებულება, რომლითაც დადგენილია სამართლებრივი რეჟიმი ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს კომპეტენციის თაობაზე, ასევე საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 28 სექტემბრის №416 ბრძანებულება, რომლითაც დადგენილია სამართლებრივი რეჟიმი ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროში აღრიცხული მონაცემების საჯარო რეესტრში დარეგისტრირების თაობაზე და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე და 1515-ე მუხლების მოთხოვნები. იმ პირობებში, როდესაც სადაო ფართი აღრიცხულია და ფიქსირებულია ტექნიკური აღრიცხვის არქივის მონაცემებში ვ. ყ-ას სახელზე, რაც წარმოადგენს საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს და ეს ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დადასტურდება მისი უზუსტობა, ვ. ყ-ა უნდა ჩაითვალოს სადავო ფართის მართლზომიერ მფლობელად და აღნიშნული ფართის საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის პოტენციური შესაძლებლობის მქონე დაინტერესებულ პირად.

36. საკასაციო საჩივრის ავტორი ყურადღებას მიაქცევს ასევე იმ გარემოებასაც, რომ შპს „ზ-ის“ (რომელიც პრეტენზიას აცხადებდა სადავო ფართის საკუთრებაზე) სარჩელზე საჯარო რეესტრის მიმართ სადავო ფართთან დაკავშირებით, საქმის წარმოება შეწყდა დაუშვებლობის გამო. რაც შეეხება შპს „ზ-ის“ მიერ საქმეზე წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, მათ შორის, ქ.ზუგდიდის რაიონის არქიტექტურასთან შეთანხმებულ დოკუმენტაციას, მათი შედგენის პერიოდის გათვალისწინებით (2006-2008) ვერ გახდება მანამდე, ანუ 2006 წლამდე ვ. ყ-ას სახელზე არსებული მონაცემების გამაბათილებელი მტკიცებულება. აღნიშნულ გარემოებებზე, კასატორის განცხადებით, საააპელაციო სასამართლომ საერთოდ არ იმსჯელა, არ გამოიკვლია და შეაფასა ფაქტობრივი გარემობა კასატორის საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძველზე, რომელიც გაცილებით ადრე (ანუ პირველად) იქნა რეგისტრირებული იმ დროისათვის არსებულ მარეგისტრირებელ ორგანოში, რომელიც იყო ტექნიკური აღრიცხვის სამსახური.

37. საკასაციო საჩივრის ავტორის აზრით, სააპელაციო სასამართლომ ასევე არასწორად განმარტა „საჯარო რეესტრის“ შესახებ საქართველოს კანონის მე-20 მუხლითა და „უძრავ ნივთზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ“ ინსტრუქციის მე-2 მუხლით დადგენილი დანაწესები. სახელდობრ, ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროში (არქივში) დაცული და არსებული მონაცემები, რომლებიც ასახულია სარეგისტრაციო დოკუმენტში, წარმოშობს საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას. შესაბამისად, ვ. ყ-ას ტექნიკური აღრიცხვის არქივში არსებული მონაცემების (მიწის ფართი 336 კვ.მ) საფუძველზე უფლება აქვს მოითხოვოს სადაო 2,2 კვ.მ საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივში დაცული ზემოაღნიშნული მტკიცებულებები კი, რომლებიც წარმოდგენილია საქმეზე, გამორიცხავს სადაო ფართზე შპს „ზ-ის“ საკუთრების უფლების წარმოშობას და ასევე ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ სსიპ „საწარმოთა მართვის სააგენტო“ არ იყო უფლებამოსილი განეკარგა 2,2 კვ.მ ფართი, რის გამოც სააგენტოს სადავო ბრძანება ბათილია, ხოლო როგორც თანმდევი შედეგი, შესაბამისი ცვლილება უნდა შევიდეს საჯარო რეესტრის მონაცემებში აღნიშნულ ფართთან დაკავშირებით.

38. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 5 ნოემბრის განჩინებით ვ. ყ-ას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

39. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. ყ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

40. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

41. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

42. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

43. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

44. საკასაციო პალატა კასატორის ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროში აღრიცხული მონაცემები, კერძოდ, 2000 წლის 12 სექტემბერს ვ. ყ-ას სახელზე ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ შედგენილ ტექნიკურ პასპორტში მოცემული მონაცემები ქ. ზუგდიდში, დ. ა-ის ქ. #...-ში მდებარე ინდივიდუალური საბინაო ფონდის საცხოვრებელი სახლისა და მიწის ნაკვეთის შესახებ, რომელსაც თან ახლავს საცხოვრებელი სახლისა და მიწის ნაკვეთის გეგმა (ნახაზი), შეცვალა მოსარჩელის მიერ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში აღნიშნული საცხოვრებელი სახლისა და მიწის ნაკვეთის 2003 წლის რეგისტრაციამ, რომლის მონაცემებშიც არ აისახა სადავო 2,2 კვ.მ ფართი (მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელის მითითებით, იგი მოცემული იყო საცხოვრებელი სახლის გეგმაზე). ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ არ არსებობს უფრო გვიანი, 2009 წლის რეგისტრაციის გაუქმების საფუძველი.

45. შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

46. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ვ. ყ-ას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

47. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 500 ლარის 70% – 350 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. ვ. ყ-ას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორ ვ. ყ-ას (პ/ნ:.....) დაუბრუნდეს მ. ს-ასა (პ/ნ: .....) და რ. მ-ის (პ/ნ: ...) მიერ 2015 წლის 27 ოქტომბერს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 500 ლარის 70% – 350 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე