¹ბს-983-569(კ-05) 12 სექტემბერი, 2005 წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე),
ნინო ქადაგიძე (მომხსენებელი), ბესიკ კობერიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი – თ. Gგ-ე
მოწინააღმდეგე მხარე – საქართველოს გენერალური პროკურატურა
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 11 მაისის განჩინება
დავის საგანი – სამუშაოზე აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2004 წლის 14 სექტემბერს თ. გ-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიმართ სამუშაოზე აღდგენის თაობაზე.
მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ 1980 წლის ნოემბრიდან მუშაობდა საქართველოს პროკურატურის ორგანოებში სხვადასხვა ოპერატიულ თანამდებობაზე: ქ. თბილისის ნაძალადევის რაიონის პროკურატურის სტაჟიორ-გამომძიებლად, გამომძიებლად, პროკურორის თანაშემწედ, ადიგენის რაიონის პროკურორად (ორი საკონსტიტუციო ვადით), საქართველოს გენერალური პროკურორის საგამოძიებო სამმართველოს პროკურორ-მეთოდისტად, გენერალური პროკურორის უფროს თანაშემწედ, შიდა ქართლის საოლქო პროკურორის პირველ მოადგილედ, ახალგორის რაიონის პროკურორად.
2002 წლის 9 ივნისს დაინიშნა საქართველოს გენერალური პროკურატურის კანცელარიის უფროსად.
2004 წლის 9 ივნისს მოხსენებითი ბარათით მიმართა საქართველოს გენერალურ პროკურორს და ითხოვა საგამოძიებო-საპროკურორო საქმიანობაზე დაბრუნება.
მოსარჩელის განმარტებით, როგორც მისთვის მოგვიანებით გახდა ცნობილი, იგი საქართველოს გენერალური პროკურორის 2004 წლის 11 ივნისის ¹902-პ ბრძანებით გათავისუფლდა არა მხოლოდ თანამდებობიდან, არამედ დაითხოვეს პროკურატურის ორგანოებიდანაც, თანაც საკუთარი ნება-სურვილით. მითითებული ბრძანება მისთვის დღემდე არ ჩაუბარებიათ.
მოსარჩელის მოსაზრებით, ზემოაღნიშნული ბრძანება კანონშეუსაბამოა და უნდა გაუქმდეს, ვინაიდან მისი გათავისუფლების დროს მოქმედი ,,პროკურატურის შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის 34-ე მუხლის ,,თ” ქვეპუნქტი ითვალისწინებდა საკუთარი ნება-სურვილით მუშაკთა როგორც თანამდებობიდან, ისე პროკურატურის ორგანოებიდან დათხოვნას შესაბამისი განცხადებით.
მისი განმარტებით, იგი ითხოვდა კანცელარიის გამგის თანამდებობიდან გათავისუფლებას სხვა ოპერატიულ-საგამოძიებო თანამდებობაზე გადაყვანის მიზნით, მაგრამ არა პროკურატურის ორგანოებიდან დათხოვნას.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომიდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა საქართველოს გენერალური პროკურორის 2004 წლის 11 ივნისის ¹902-პ უკანონო ბრძანების გაუქმებასა და უკანონოდ დათხოვნის შედეგად მიყენებული მატერიალური ზიანის ანაზღაურებას.
მოგვიანაებით მოსარჩელემ სასამართლოს წარუდგინა განცხადება, რომლითაც დააკონკრეტა მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების ნაწილში და მოითხოვა 4 თვის ხელფასის - 2080 ლარის, გამოუყენებელი შვებულების კომპენსაციისა და დამატებით ერთი თვის ხელფასის სულ – 1040 ლარის, ასევე 2003 წლის ნოემბერ-დეკემბრის ხელფასის - 1040 ლარისა და მორალური ზიანის - 10000 ლარის ანაზღაურება.
საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოში განხილვისას მოსარჩელემ დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა და მოითხოვა საქართველოს გენერალური პროკურორის 2004 წლის 11 ივნისის ¹902-პ ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა, განაცდური ხელფასის ანაზღაურება და მიყენებული მორალური ზიანისათვის 10000 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრება, ხოლო იმის გათვალისწინებით, რომ მიიღო მიუღებელი ხელფასი და დახმარება, სასარჩელო მოთხოვნის ამ ნაწილზე უარი განაცხადა.
მოპასუხე – საქართველოს გენერალურმა პროკურატურამ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ საქართველოს გენერალური პროკურორის ბრძანება გამოცემულია კანონმდებლობის შესაბამისად, ვინაიდან მოსარჩელემ საქართველოს გენერალური პროკურორის სახელზე საკუთარი ნება-სურვილით დაწერა განცხადება თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ, რაც გენერალურმა პროკურორმა დააკმაყოფილა და გამოიცა შესაბამისი ბრძანება, ხოლო მოსარჩელის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ იგი სავალდებულოდ უნდა დანიშნულიყო სხვა თანამდებობაზე, უსაფუძვლოა, ვინაიდან თანამდებობაზე დანიშვნა წარმოადგენს საქართველოს გენერალური პროკურორის უფლებამოსილებას.
მოპასუხის წარმომადგენლის განმარტებით, ასევე უსაფუძვლოა მოსარჩელის მოთხოვნა მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, ვინაიდან საქართველოს კანონმდებლობა თანამდებობიდან გათავისუფლების დროს არ ითვალისწინებს მორალური ზიანის ანაზღაურებას.
ყოველვე აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოპასუხე ითხოვდა მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.
თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 17 დეკემბრის გადაწყვეტილებით თ. გ-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა.
რაიონული სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ თ. გ-ე მუშაობდა რა საქართველოს გენერალურ პროკურატურაში, იმყოფებოდა შრომით ურთიერთობაში ადმინისტრაციულ ორგანოსთან და ,,საჯარო სამსახურის Aშესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის შესაბამისად, წარმოადგენდა საჯარო მოსამსახურეს, ხოლო მე-11 მუხლის მე-2 ნაწილის ,,გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, პროკურორებზე აღნიშნული კანონის მოთხოვნები ვრცელდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საქართველოს კონსტიტუციით, სპეციალური კანონმდებლობით ან მათ საფუძველზე სხვა რამ არ არის დადაგენილი. ,,პროკურატურის შესახებ” საქართველოს ორაგნული კანონის 34-ე მუხლის პირველი პუნქტის ,,თ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, პროკურატურის მუშაკი შეიძლება პროკურატურიდან დაითხოვონ საკუთარი ნება-სურვილით. სასამართლოს მითითებით იგი ვერ გაიზიარებს მოსარჩელის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ მისი თანამდებობიდან გათავისუფლების შემდეგ სავალდებულოდ უნდა დანიშნულიყო სხვა თანამდებობაზე, ვინაიდან, ,,პროკურატურის შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის მე-7 მუხლის პირველი ქვეპუნქტის შესაბამისად, საქართველოს პროკურატურას ხელმძღვანელობს საქართველოს გენერალური პროკურორი, ხოლო ამავე მუხლის მე-6 პუნქტის ,,დ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, გენერალური პროკურორი თანამდებობაზე ნიშნავს და ათავისუფელბს ქვემდგომ პროკურორებს, გამომძიებლებს და პროკურატურის სხვა მუშაკებს, რაც წარმოადგენს მის დისკრეციულ უფლებამოსილებას.
ხოლო, რაც შეეხება მოსარჩელის მოთხოვნას მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, არაქონებრივი ზიანისთვის ფულადი ანაზღაურება შეიძლება მოთხოვნილ იქნეს მხოლოდ კანონით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევაში, გამომდინარე აქედან, ხსენებული ნორმა გამორიცხავს არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურების შესაძლებლობას იმ შემთხვევაში, თუ იგი კანონით არ არის დადაგენილი. მოქმედი კანონმდებლობა, მართალია, ითვალისწინებს არაქონებრივი (მორალური) ზიანის ანაზღაურების სხვადასხვა შემთხვევას, მაგრამ არა თანამდებობიდან გათავისუფლების დროს.
მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. Gგ-მ.
აპელანტი სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ იგი 2002 წლის ნოემბერში გენერალური პროკურატურის კანცელარიაში არსებული მდგომარეობის გამოსასწორებლად, მისი სურვილის საწინააღმდეგოდ, ახალგორის რაიონის პროკურატურიდან გადაყვანილ იქნა გენერალური პროკურატურის აპარატის კანცელარიის უფროსად. მას შემდეგ, რაც კანცელარიაში მდომარეობა გამოსწორდა, მიიჩნია, რომ ვალი მოიხადა და მოხსენებითი ბარათით მიმართა გენერალურ პროკურორს, რომ დაებრუნებინათ საპროკურორო-საგამოძიებო სფეროში, წინააღმდეგ შემთხვევაში გააგრძელებდა მუშაობას კანცელარიის უფროსის თანამდებობაზე. ამის შემდეგ მას, აპელანტის განმარტებით, არანაირი განცხადება არ დაუწერია. აღნიშნულის მიუხედავად, როგორც მისთვის ცნობილი გახდა, იგი გათავისუფლდა სამუშაოდან ,,პროკურატურის შესახაებ” საქართველოს ორგანული კანონის 34-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის ,,თ” ქვეპუნქტის თანახმად. იმის გამო, რომ გათავისუფლების შესახებ ბრძანება უკანონოდ მიაჩნდა, არაერთი განცხადებით მიმართა გენერალურ პროკურორს და ითხოვა კადრების განკარგულებაში სათანადო ანაზღაურებით გადაყვანა, რასაც რეაგირება არ მოჰყოლია.
აპელანტის განმარტებით, სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონზე, თუ იგი, მისი თანამდებობიდან გამომდინარე, საჯარო მოსამსახურეს წარმოადგენდა, მაშინ პროკურატურის ორგანოებიდან დათხოვნის ბრძანებაში მითითებული არ უნდა იყოს ,,პროკურატურის შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის 34-ე მუხლის 1-ლი ,,თ” ქვეპუნქტი, ვინაიდან მითითებული მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, ამ მუხლზე მითითებით მას შეეძლო თანამდებობიდან გაეთავისუფლებინა ან პროკურატურიდან დაეთხოვა მხოლოდ პროკურატურის მუშაკი. ,,პროკურატურის მუშაკის” ცნების ქვეშ კი მხოლოდ პროკურორი, პროკურატურის გამომძიებელი, პროკურატურის მრჩეველი და პროკურატურის სტაჟიორი იგულისხმება. ვინაიდან, აპელანტის მითითებით, ამ ჩამონათვლის განვრცობა დაუშვებელია, მისი გათავისუფლების ბრძანების შედგენისას დაირღვა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 110-ე და 112-ე მუხლების მოთხოვნები.
აპელანტის მითითებით, სასამართლომ უკანონოდ ცნო მისი მოთხოვნა პროკურატურიდან დათხოვნის შესახებ ¹902-პ ბრძანების ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით მაშინ, როდესაც იგი გათავისუფლებულია მხოლოდ თანამდებობიდან და არა პროკურატურიდან. მას აქვს უფლება, მოითხოვოს ხელფასის ანაზღაურება სამსახურში იძულებითი არყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში და მორალური ზიანის ანაზღაურება, მით უფრო, რომ პროკურატურის მუშაკების სამსახურიდან დათხოვნა მიმდინარეობდა იმ პიარკომპანიის ფონზე, როდესაც ითხოვდნენ კორუმპირებულ და სახელგატეხილ მუშაკებს. საზოგადოებაში გაჩნდა ეჭვი, რომ ისიც ამ კატეგორიას განეკუთვნებოდა, რითაც შეილახა მისი პატივი, ღირსება და საქმიანი რეპუტაცია და რამაც განაპირობა მისთვის მორალური ზიანის მიყენება.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 17 დეკემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 11 მაისის განჩინებით თ.Gგ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 17 დეკემბრის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლო განჩინებაში მიუთითებდა, რომ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის შესაბამისად, აპელანტი წარმოადგენდა საჯარო მოსამსახურეს, ხოლო ამავე კანონის 11.2 მუხლის შესაბამისად, პროკურორებზე ამ კანონის მოთხოვნები ვრცელდება იმ შემთხვევაში, თუ საქართველოს კონსტიტუციით, სპეციალური კანონმდებლობით ან მათ საფუძველზე სხვა რამ არ არის დადგენილი. ,,პროკურატურის შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის 34.1 მუხლის ,,თ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, პროკურატურის მუშაკი პროკურატურიდან შეიძლება დაითხოვონ საკუთარი ნება-სურვილით. ამავე კანონის 7.1 მუხლის შესაბამისად, საქართველოს პროკურატურას ხელმძღვანელობს საქართველოს გენერალური პროკურორი, 7.6 მუხლის ,,დ” ქვეპუნქტის შესაბამისად კი, იგი თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათვისუფლებს ქვემდგომ პროკურორებს, გამომძიებლებს და პროკურატურის სხვა მუშაკებს. საქართველოს გენერალურ პროკურორ თ. გ-ე არ დაუნიშნავს სხვა თანამდებობაზე, იგი საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის საფუძველზე მოქმედებდა დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, რის გამოც სააპელაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ბრძანება აპელანტის დათხოვნის ნაწილში გამოცემულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით.
ხოლო, რაც შეეხება მოთხოვნას არაქონებრივი (მორალური) ზიანის ანაზღაურების ნაწილში, სააპელაციო პალატის მითითებით, მოსარჩელემ ვერ წარმოადგინა იმის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება, რომ სამსახურიდან დათხოვნის შედეგად მან მიიღო მორალური ზიანი. ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, არაქონებრივი ზიანისათვის ფულადი ანაზღაურება შეიძლება მოთხოვნილ იქნეს კანონმდებლობით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევაში, ანუ ხსენებული ნორმა გამორიცხავს არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურების შესაძლებლობას იმ შემთხვევაში, თუ იგი კანონით არ არის დადგენილი. ამასთან, სააპელაციო პალატის განმარტებით, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 14.1 მუხლის შესაბამისად, საქართველოს შრომის კანონმდებლობა მოხელეებსა და დამხმარე მოსამსახურეებზე ვრცელდება ამ კანონით განსაზღვრულ თავისებურებათა გათვალისწინებით, ამავე კანონის 127.1 მუხლის თანახმად კი, მოხელეს უფლება აქვს კანონმდებლობით დადგენილ ერთთვიან ვადაში გაასაჩივროს სასამართლოში სამსახურებრივ საკითხებზე გამოცემული ბრძანება, ე.ი. ეს ნორმა არ ითვალისწინებს ბრძანების ჩაბარებიდან ერთი თვის ვადას. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ, მართალია, თ. გ-ს არ ჩაჰბარებია თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ასლი, მაგრამ მისთვის იმთავითვე ცნობილი გახდა ბრძანების გამოცემის თარიღისა და მისი ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლების შესახებ. სსკ-ის 130-ე მუხლის შესაბამისად, ხანდაზმულობა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან, მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. როგორც საქმის მასალებით დასტურდება, თ. გ-მ სასამართლოს მიმართა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 127.1 მუხლით გათვალისწინებული ერთთვიანი ვადის დარღვევით, რაც ასევე სარჩელზე უარის თქმის დამოუკიდებელი საფუძველია.
ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საქმის მასალებით არ დასტურდება ის ფაქტი, რომ ადმინისტრაციამ სპეციალურად დააყოვნა შრომის წიგნაკის გაცემა და ამით აპელანტს ხელი შეეშალა დასაქმებაში და განიცადა ზიანი.
მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. გ-მ.
კასატორი საკასაციო საჩივრით ითხოვდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 11 მაისის განჩინების გაუქმებასა და მისი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.
კასატორი საკასაციო საჩივარს ძირითადად აფუძნებდა იმავე გარემოებებზე, რაზეც – მიუთითებდა სააპელაციო საჩივარში.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინება უნდა გაუქმდეს შრომის წიგნაკის დაყოვნების შედეგად გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს, ხოლო დანარჩენ ნაწილში განჩინება უნდა დარჩეს უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:
კასატორი თ. გ-ე მუშაობდა საქართველოს გენერალური პროკურორის აპარატის კანცელარიის უფროსად.
2004 წლის 10 იანვარს კასატორმა საქართველოს გენერალურ პროკურორს მიმართა განცხადებით, რომლითაც მოითხოვა დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლება და სხვა თანამდებობაზე დანიშვნა.
საქართველოს გენერალური პროკურორის 2004 წლის 11 ივნისის ¹902-პ ბრძანებით კასატორი გათავისუფლდა საქართველოს გენერალური პროკურორის აპარატის კანცელარიის უფროსის თანამდებობიდან “პროკურატურის შესახებ" საქართველოს ორგანული კანონის 34-ე მუხლის I პუნქტის “თ" ქვეპუნქტის თანახმად, საკუთარი ნება-სურვილით. ბრძანებას საფუძვლად დაედო კასატორის მიერ საქართველოს გენერალური პროკურორის სახელზე დაწერილი ზემოაღნიშნული ბრძანება.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და ადასტურებს, რომ კასატორის განცხადება საქართველოს გენერალური პროკურორს, “პროკურატურის შესახებ" საქართველოს ორგანული კანონის 34-ე მუხლის “თ" პუნქტის საფუძველზე, აძლევდა უფლებას პროკურატორის მუშაკი დაეთხოვა სამსახურიდან.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მსჯელობას მის მიმართ “საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 97-ე მუხლის მე-2 ნაწილის დებულებების გამოყენების თაობაზე და განმარტავს, რომ მითითებული მუხლი შეეხება მოხელეთა გათავისუფლებას დაწესებულების შტატებით გათვალისწინებულ თანამდებობათა შემცირების შემთხვევაში, რაც შეეხება სამსახურიდან საკუთარი ინიციატივით დათხოვნის საკითხს, მითითებულს არეგულირებს ამავე კანონის 95-ე მუხლი, რის გამოც კასატორის მსჯელობა მისთვის სხვა თანამდებობის შეთავაზების თაობაზე უსაფუძვლოა და არ გამომდინარეობს კანონმდებლობის მოთხოვნებიდან.
საკასაციო სასამართლო ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნევს კასატორის მოსაზრებას მისი კადრების განკარგულებაში გადაყვანის სავალდებულობის თაობაზე და აღნიშნავს, რომ “პროკურატურის შესახებ" საქართველოს ორგანული კანონი შეიცავს ერთადერთ ნორმას, რომელიც განსაზღვრავს პროკურატურის თანამშრომლის კადრების განკარგულებაში გადაყვანის სავალდებულობას. აღნიშნულს წარმოადგენს “პროკურატურის შესახებ" კანონის 38-ე მუხლის მე-6 ნაწილი, რომლის თანახმადაც, პროკურატურის მუშაკის მიერ ფიცის, სამსახურებრივი დისციპლინის დარღვევისათვის, მასზე კანონით დაკისრებული მოვალეობის შეუსრულებლობისათვის ან არაჯეროვანი შესრულებისთვის ანდა პროკურატურის მუშაკისთვის შეუფერებელი საქციელის ჩადენის შემთხვევაში მის მიმართ დისციპლინური სახდელის ერთ-ერთ სახედ გამოიყენება თანამდებობიდან გათავისუფლება, რა დროსაც პროკურატურის მუშაკი გადადის კადრების განკარგულებაში 3 თვის განმავლობაში. ამ ვადის გასვლის შემდეგ, თუ არ არსებობს პროკურატურიდან დათხოვნის საფუძველი, პირი ინიშნება პროკურატურის ორგანოებში.
ვინაიდან კასატორთან მიმართებაში ადგილი არ ჰქონდა არც ერთ ზემოაღნიშნულ გარემოებას, ამასთან, კასატორი ვერ უთითებს ვერც ერთ სხვა ნორმას, რომელიც მოწინააღმდეგე მხარეს დაავალდებულებდა კადრების განკარგულებაში მის გადაყვანას, საკასაციო სასამართლო კასატორის პრტენზიას მითითებულ ნაწილში მიიჩნევს უსაფუძვლოდ.
საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს კასატორის პრეტენზიას იმის თაობაზე, რომ საქმეში წარმოდგენილი განცხადება სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე მას არ დაუწერია. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით.
კასატორს დოკუმენტის სიყალბის თაობაზე არ განუცხადებია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 137-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნათა დაცვით. განცხადების სიყალბე დადგენილი არ არის კანონით განსაზღვრული წესით, რის გამოც, საკასაციო სასამართლო მოცემულ სტადიაზე მოკლებულია აღნიშნული არგუმენტის გაზიარების პროცესუალურ შესაძლებლობას და დადგენილად მიიჩნევს ზემოაღნიშნული ბრძანების არსებობს ფაქტს.
აღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და ადასტურებს, რომ საქართველოს გენერალური პროკურორი, მისთვის მინიჭებული დისკრეციული უფლებამოსილებიდან გამომდინარე, არ იყო ვალდებული, კასატორი დაენიშნა სხვა თანამდებობაზე.
საკასაციო სასამართლო ასევე მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს განჩინებას არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურებაზე უარის თქმის ნაწილში და ადასტურებს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 413.1 მუხლის თანახმად, არაქონებრივი ზიანისთვის ფულადი ანაზღაურება შეიძლება მოთხოვნილ იქნეს მხოლოდ კანონმდებლობით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევაში, ასეთ შემთხვევად კი კანონმდებელი არ გულისხმობს სამსახურიდან გათავისუფლების ფაქტს, რის გამოც არ არსებობს მოთხოვნის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
რაც შეეხება შრომის წიგნაკის დაყოვნებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების საკითხს, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს საოლქო სასამართლოს მოსაზრებას ზიანის დადასტურების აუცლებლობის თაობაზე და განმარტავს, რომ “შრომის კანონთა კოდექსის" 98-ე მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციის ბრალით შრომის წიგნაკის გაცემის დაყოვნება თავითავად, ავტომატურად წარმოშობს ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას.
ამასთან, აუცილებელი არ არის, რომ ბრალი ადმინისტრაციის მხრიდან გამოიხატებოდეს ამ უკანასკნელის განზრახვაში, თავისთავად შრომის წიგნაკის გაცემის მოთხოვნით პირის მიმართვა და შრომის წიგნაკის გაცემის დაყოვნება, ზემოაღნიშნული მუხლის საფუძველზე წარმოშობს ანაზღაურების ვალდებულებას.
გამომდინარე იქიდან, რომ საკასაციო სასამართლო მოკლებულია პროცესუალურ შესაძლებლობის განსაზღვროს, რა პერიოდი მოიცვა შრომის წიგნაკის დაყოვნებამ და რას შეადგენს ზიანი, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ განჩინება ამ ნაწილში უნდა გაუქმდეს და განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 410-ე, 412-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. თ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
2. თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 11 მაისის განჩინება გაუქმდეს შრომის წიგნაკის გაცემის დაყოვნებისათვის გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს. დანარჩენ ნაწილში განჩინება დარჩეს უცვლელად;
3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
