საქმე №ას-619-591-2016 30 სექტემბერი, 2016 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – გ. მ-ე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „გ-ი“, გ. გ-ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 5 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების, ასევე აპელანტის შუამდგომლობების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ საოქმო განჩინებების გაუქმება და საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. გ. მ-ემ (შემდგომში _ მოსარჩელე, აპელანტი ან კასატორი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „გ-ისა“ და გ. გ-ის (შემდგომში _ მოპასუხეები, მოწინააღმდეგე მხარეები) მიმართ მოპასუხეებისათვის 90 000 აშშ დოლარისა და 500 ლარის სოლიდარულად დაკისრების მოთხოვნით.

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ გარემოებებს: 2008 წლის 17 სექტემბერს შპს „გ-სა“ და სს „ბ-ას“ შორის გაფორმდა #... გენერალური ხელშეკრულება საკრედიტო პროდუქტებით მომსახურების შესახებ, რომლის საფუძველზეც ბანკმა სამი საკრედიტო ხელშეკრულებით 600 000 აშშ დოლარი გასცა მსესხებელზე. შპს „გ-ის“ მიერ ბანკის წინაშე აღებული ფულადი ვალდებულებების უზრუნველსაყოფად 2008 წლის 17 სექტემბერს გ. გ-სა და ბანკს შორის გაფორმდა #... იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც იპოთეკით დაიტვირთა გ. გ-ის საკუთრებაში არსებული 2001 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (ს/კ #...). მსესხებელმა არ შეასრულა ბანკის წინაშე ნაკისრი ვალდებულება, რის გამოც შპს „თ-მა“ 180 000 ლარად გაყიდა იპოთეკით დატვირთული ქონება და შემძენი გახდა ს. ა-ი. 2013 წლის 25 ივნისს გ. გ-მა სარჩელი აღძრა შპს „თ-ისა“ და ს. ა-ის წინააღმდეგ აუქციონის შედეგების ბათილად ცნობისა და გასხვისებული მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნით. 2013 წლის 11 ნოემბერს გ. მ-ემ და თ. ქ-ემ ცალკ-ცალკე გააფორმეს იურიდიული მომსახურების შესახებ ხელშეკრულებები შპს „გ-ის“ დირექტორ გ. გ-თან. მომსახურების ხელშეკრულების თანახმად, თითოეულ ადვოკატს უნდა მიეღო კლიენტის მიერ მიღებული შეღავათის 7,5%. 2013 წლის 17 დეკემბერს გ. გ-მა მოსარჩელესა და თ. ქ-ეს გაუფორმა რწმუნებულებები, რითაც მან დაადასტურა, რომ მიწის ნაკვეთის დაბრუნების შემთხვევაში თითოეულ ადვოკატს გადაუხდიდა უძრავი ქონების ღირებულების 7,5%-ს. 2013 წლის 7 ნოემბერს სს „ბ-ამ“ სარჩელი აღძრა გ. გ-ის, უ. ა-ისა და შპს „გ-ის“ მიმართ და მოითხოვა 639 856,77 აშშ დოლარის დაკისრება. აღნიშნულ დავაში გ. მ-ე და თ. ქ-ე წარმომადგენლებად არ ჩართეს. 2014 წლის 24 აპრილს მოსარჩელემ და თ.ქ-ემ მოიგეს დავა და გ. გ-ს დაუბრუნდა აუქციონზე გაყიდული 2001 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, მოსარჩელემ მოითხოვა მომსახურების ხელშეკრულებით განსაზღვრული შეღავათის 15%-ის ანაზღაურება.

2. მოპასუხეების პოზიცია:

მოთხოვნის გამომრიცხავი შესაგებლით მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად მიუთითეს შემდეგი: სს „ბ-ას“, შპს „თ-სა“ და მათ შორის მიმდინარეობდა არა ერთი დავა. ამისათვის აიყვანეს არა ერთი ადვოკატი, მათ შორის გ. მ-ე და თ. ქ-ე. მოსარჩელემ და თ. ქ-ემ მონაწილეობა მიიღეს მხოლოდ სააუქციონო სახლთან წარმოებულ დავაში, ხოლო სს „ბ-ასთან“ არსებულ დავაში არ ჩაერთნენ და მონაწილეობა არ მიუღიათ, მიუხედავად იმისა, რომ ხელშეკრულებით ეს მათ ვალდებულებას წარმოადგენდა, რითაც დაარღვიეს შეთანხმება და სრულად არ შეუსრულებიათ ნაკისრი ვალდებულება.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 27 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხეებს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრათ 500 ლარის გადახდა, დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმისა და სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმების ნაწილში მისი, ასევე, მოსარჩელის შუამდგომლობების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ საოქმო განჩინებების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 5 მაისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მისი, ასევე შუამდგომლობების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ განჩინებების გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა (იხ. საკასაციო საჩივარი).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

1.2. გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ:

1.2.1. 2013 წლის 11 ნოემბერს გაფორმებული იურიდიული მომსახურების გაწევის შესახებ ხელშეკრულების თანახმად, წარმომადგენლებმა (გ. მ-ე და თ. ქ-ე, შემდგომში _ წარმომადგენლები ან ადვოკატები) იკისრეს შპს „გ-ისათვის“ იურიდიული მომსახურების გაწევის ვალდებულება სს „ბ-ასთან“ დადებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებებიდან წარმოშობილ დავებში, ხოლო შპს „გ-მა“, ხელშეკრულების ხელმოწერიდან უმოკლეს ვადაში, თითოეული ადვოკატისათვის მომსახურების საფასურის _ 1 000 ლარის გადახდის ვალდებულება იკისრა, ამავე ხელშეკრულების მე-7 პუნქტის თანახმად, საქმის დადებითი შედეგით დამთავრებისთანავე, უმოკლეს ვადაში, შპს „გ-ი“ ადვოკატს გადაუხდიდა ამოღებული თანხის (კლიენტის შეღავათის) 7,5%-ს (ორივე ადვოკატზე 15%);

1.2.2. 2013 წლის 11 ნოემბერს გ. გ-მა თ. ქ-ესთან, ხოლო ამავე წლის 17 დეკემბერს _ გ. მ-ესთან გააფორმა რწმუნებულება, რომელიც 2013 წლის 11 ნოემბრის მომსახურების გაწევის შესახებ ხელშეკრულებასთან ერთად წარმოადგენდა ერთიან გარიგებას და მასზე ვრცელდებოდა მომსახურების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ყველა პირობა;

1.2.3. ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საზღაურის გადახდის ის წესი, რომელიც თითოეული ადვოკატისათვის 1 000 ლარის ანაზღაურებას ითვალისწინებდა, მხარეთა შორის სადავოს არ წარმოადგენდა, გადაწყვეტილება ამ ნაწილში შესული იყო კანონიერ ძალაში, თუმცა მხარეთა შორის სადავო იყო სწორედ ხელშეკრულებაში მითითებული საანგარიშსწორებო ნიხრის _ „კლიენტის შეღავათის“ დადგენა.

1.2.4. 2008 წლის 17 სექტემბერს შპს „გ-სა“ და სს „ბ-ას“ შორის გაფორმდა გენერალური საკრედიტო ხელშეკრულება პროდუქტებით მომსახურების შესახებ, რომლის თანახმადაც, საკრედიტო ლიმიტის მაქსიმალური მოცულობა განისაზღვრა 1 000 000 აშშ დოლარით ან მისი ეკვივალენტი კონვერტირებადი ვალუტით. ამ ხელშეკრულების საფუძველზე, ხელშეკრულების მხარეთა შორის 2008 წლის 19 სექტემბერს გაფორმდა #..., #... და #... საკრედიტო ხელშეკრულებები. გ. გ-სა და სს „ბ-ას“ შორის 2008 წლის 17 სექტემბერს ასევე გაფორმდა #... იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლითაც უზრუნველყოფილ იქნა 2008 წლის 17 სექტემბრის #... საკრედიტო პროდუქტებით მომსახურების შესახებ გენერალური ხელშეკრულება და იპოთეკით დაიტვირთა გ. გ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება (ს/კ #...);

1.2.5. შპს „გ-მა“ ბანკის წინაშე ნაკისრი ვალდებულები დაარღვია და შპს „თ-მა“, 2013 წლის 3 ივნისის #... აუქციონის სხდომის ოქმის საფუძველზე, გ. გ-ის საკუთრებაში არსებული იპოთეკით დატვირთული ქონება გაასხვისა ს. ა-ზე. გ. გ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ს. ა-ის მიერ აუქციონზე შეძენილ ქონებაზე უფლებამოსილების მიღების შესახებ შპს „თ-ის“ 2013 წლის 3 ივნისის განკარგულების ბათილად ცნობისა და #.... უძრავი ქონების საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში მოსარჩელის საკუთრებად აღრიცხვის მოთხოვნით, რაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 24 აპრილის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი შპს „თ-ის“ 2013 წლის 3 ივნისის განკარგულება, ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი ს. ა-ის საკუთრების უფლების შესახებ საჯარო რეესტრის მიერ განხორციელებული რეგისტრაცია ამ ქონებაზე, უძრავი ნივთი აღირიცხა გ. გ-ის საკუთრებად. დავის განხილვის პროცესში გ. გ-ის წარმომადგენლობას სასამართლოში ახორციელებდნენ გ. მ-ე და თ. ქ-ე. 2014 წლის 31 ივლისის მოთხოვნის დათმობის ხელშეკრულების საფუძველზე თ. ქ-ემ გ. მ-ეს დაუთმო შპს „გ-სა“ და თ. ქ-ეს შორის 2013 წლის 11 ნოემბერს დადებული მომსახურების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოთხოვნის უფლება;

1.2.6. სს „ბ-ას“ თბილისის საქალაქო სასამართლოში აღძრული აქვს სარჩელი და მიმდინარეობს სამოქალაქო საქმის განხილვა შპს „გ-ის“, უ. ა-ისა და გ. გ-ის მიმართ სს „ბ-ასა“ და შპს „გ-ს“ შორის 2008 წლის 17 სექტემბერს დადებული საკრედიტო პროდუქტის მომსახურების შესახებ #... გენერალური საკრედიტო ხელშეკრულებისა და 2008 წლის 19 სექტემბრის #... საკრედიტო ხელშეკრულების შეწყვეტილად აღიარებისა და შპს „გ-ის“, გ. გ-ისა და უ. ა-ისათვის #... საკრედიტო ხელშეკრულების საფუძველზე დავალიანების თანხის 45 271,33 აშშ დოლარის, #... საკრედიტო ხელშეკრულების საფუძველზე დავალიანების - 254 480,15 აშშ დოლარისა და #... საკრედიტო ხელშეკრულების საფუძველზე _ 340 105,29 აშშ დოლარის დაკისრების მოთხოვნით;

1.2.7. გ. გ-ის საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების #... მიწის ნაკვეთი სს „ბ-ასა“ და შპს „გ-ს“ შორის 2008 წლის 17 სექტემბრის #... იპოთეკის ხელშეკრულების საფუძველზე, დატვირთულია იპოთეკით. იპოთეკარს წარმოადგენს სს „ბ-ა“. უდავოა, რომ ბანკთან მიმდინარე დავის განხილვაში გ. მ-ე და თ. ქ-ე, როგორც გ. გ-ის ან შპს „გ-ის“ წარმომადგენლები არ მონაწილეობენ;

1.2.8. მოსარჩელე მოთხოვნას აფუძნებს იმ გარემოებაზე, რომ გ. გ-ის სარჩელი შპს „თ-ისა“ და ს. ა-ის მიმართ დაკმაყოფილდა და მას საკუთრებაში დაუბრუნდა მიწის ნაკვეთი, შესაბამისად, აღნიშნული მიწის ნაკვეთის საბაზრო ღირებულება წარმოადგენს ,,კლიენტის შეღავათს“, რომელიც გათვალისწინებულია 2013 წლის 11 ნოემბრის ხელშეკრულებით. მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი შპს „ინფოაუდიტის“ მიწის ნაკვეთის აუდიტორული შეფასების თანახმად, #.... უძრავი ქონება შეფასებულია 600 000 აშშ დოლარად, რომლის 15% 90 000 აშშ დოლარია. აღნიშნული შეფასებისაგან განსხვავებული შეფასება წარმოადგინა მოპასუხემ, კერძოდ, 2015 წლის 22 იანვრის აუდიტორული დასკვნის თანახმად ამავე მიწის ნაკვეთის საბაზრო ღირებულება 100 000 აშშ დოლარითაა განსაზღვრული.

1.2.9. სააპელაციო პალატის დასკვნით, მოსარჩელის მიერ შეთავაზებული გაანგარიშების წესი არ გამომდინარეობს ხელშეკრულებიდან, ამასთანავე, მოპასუხეების მიერ 600 000 აშშ დოლარის სარგებლის მიღება საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა. დავალების ფარგლები არ მოიცავდა მხოლოდ ერთ სამართალწარმოებას, არამედ, ადვოკატებს უნდა ეწარმოებინათ სს „ბ-ასთან“ არსებული დავები და სწორედ ამ დავების დასრულების შემდგომ უნდა განსაზღვრულიყო ის შეღავათი და სარგებელი, რაც განაპირობებდა გასამრჯელოს სახით ამოღებული თანხის 15%-ის გადახდას მარწმუნებლის მხრიდან. იმის გათვალისწინებით, რომ სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დავები სს „ბ-ასთან“ ისევ მიმდინარეობს და საბოლოო შედეგი განსაზღვრული არ იყო, ამასთან, ეს დავები მიმდინარეობდა მოსარჩელის მონაწილეობის გარეშე, მხოლოდ ერთი სამართალწარმოებისას გაწეული მომსახურებისათვის 90 000 აშშ დოლარის მოთხოვნა არ გამომდინარეობდა 2013 წლის 11 ნოემბრის ხელშეკრულების მიზნიდან. მხარეთა შეთანხმების ამგვარი განმარტება ლახავდა მოპასუხის ინტერესს, რომელმაც დავალების ხელშეკრულების საფუძველზე ვერ მიიღო წარმომადგენლებისგან სრულყოფილი, დავალების მიზანზე გათვლილი მომსახურება, იგი კვლავ აწარმოებდა დავას სს „ბ-ასთან“ სხვა ადვოკატების მეშვეობით. მოცემულ შემთხვევაში, მარწმუნებელთან (მოპასუხეებთან) არ ყოფილა შეთანხმებული, რომ შპს „თ-თან“ მიმდინარე დავის მოგებისა და მიწის ნაკვეთის დაბრუნების შემთხვევაში გასამრჯელო უნდა გაანგარიშებულიყო მიწის ნაკვეთის საბაზრო ღირებულებიდან _ 600 000 აშშ დოლარიდან. 2013 წლის 11 ნოემბრის ხელშეკრულების მე-7 პუნქტი ანგარიშსწორების ზოგად წესს განსაზღვრავს და საჭიროებდა ყოველ კონკრეტულ საქმის წარმოებისას მარწმუნებელთან (კლიენტთან) შეთანხმებას, რათა დაცული ყოფილიყო როგორც მარწმუნებლის, ისე _ ადვოკატის უფლებები და ინტერესები („ადვოკატთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 6.2. მუხლი).

1.2.10. არ იქნა გაზიარებული აპელანტის პრეტენზია იმის თაობაზე, რომ მოპასუხეებმა მოსარჩელე და მისი წარმომადგენელი არ ჩართეს შპს „გ-სა“ და სს „ბ-ას“ შორის მიმდინარე დავაში, ვინაიდან, მხოლოდ ის ფაქტი, რომ მითითებულ დავაში წარმომადგენლებად არ მონაწილეობენ გ. მ-ე და თ. ქ-ე, ვერ გახდებოდა განსახილველ სარჩელში სადავო გარემოების დადასტურებულად მიჩნევის საფუძველი, ამასთან, მოსარჩელის მოთხოვნა დავალების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე გასამრჯელოს მიღებაა (სსკ-ის 709-ე-710-ე მუხლები) და არა დავალების ხელშეკრულების შეწყვეტიდან გამომდინარე მოთხოვნა (სსკ 720-ე მუხლის მე-3 ნაწილი), შესაბამისად, მტკიცების საგანში არ შედიოდა თუ ვისი ინიციატივით შეწყდა დავალების ხელშეკრულება. მოსარჩელე კონკრეტულად უთითებდა იმ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომელსაც ეფუძნებოდა მისი სარჩელი, კერძოდ მასზე, რომ გაწია საადვოკატო მომსახურება, რისთვისაც მოითხოვდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ გასამრჯელოს. რაც შეეხებოდა მხარეთა სახელშეკრულებო შეთანხმებას იურიდიული მომსახურების ანაზღაურების თაობაზე, სამოქალაქო კოდექსის 52-ე მუხლის შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მიერ გაწეული მომსახურებით მარწმუნებლის საბოლოო მიზანი მიღწეული არ ყოფილა, რაც გამორიცხავდა ხელშეკრულების მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული ამოღებული თანხის (კლიენტის შეღავათის) 7,5% გადახდის ვალდებულებას.

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

1.4. საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების საფუძველი ვერ გახდება კასატორის შედავება იმის თაობაზე, რომ:

1.4.1. სასამართლომ არასწორად შეაფასა მოსარჩელის მიერ შპს „გ-თან“ და გ.გ-თან გაფორმებული ხელშეკრულებები საერთო მიზნით დადებულ ერთიან გარიგებად, მაშინ, როდესაც არსებობს ორი დამოუკიდებელი გარიგება სხვადასხვა სუბიექტებითა და სხვადასხვა მიზნებით. 2013 წლის 11 ნოემბერს შპს „გ-ის“ მიერ იურიდიული მომსახურების ხელშეკრულების გაფორმების მიზანი იყო სს „ბ-ასთან“ წარმოებულ დავებში იურიდიული მომსახურების გაწევა, სწორედ ამ მიზნით გასცა შპს-ს დირექტორმა გ.გ-მა მინდობილობები, ამავე საწარმოს მეორე დირექტორს _ უ.ა-ეს, ამ დროისათვის უკვე გაცემული ჰქონდა ამავე ადვოკატებზე მინდობილობა. იურიდიული მომსახურების ხელშეკრულების დადების დროისათვის, არც ერთი ადვოკატისათვის სს „ბ-ას“ მიერ სამართლებრივი დავის წარმოების თაობაზე ცნობილი არ ყოფილა, თუმცა, მიუხედავად ამისა, ბანკის მიერ სარჩელის აღძვრის შესახებ ინფორმაციის მიღების შემდეგ ადვოკატები: გ.მ-ე და თ.ქ-ე საქმის კურსში არ ჩააყენა მხარემ და თავად შეიტანა შესაგებელი, მათ წარმომადგენლად არც ზ.ბ-ე მიუთითებიათ, მიუხედავად იმისა, რომ ამ უკანასკნელის სახელზე მინდობილობა იყო გაცემული. ეს გარემოება მოწმობს, რომ მოპასუხე მხარეს მოსარჩელისა და მისი წარმომადგენლის დავაში ჩაბმის სურვილი არ ჰქონდა, რაც არ შეაფასა სასამართლომ. მთავარი მიზეზი ადვოკატების საქმეში ჩართვის სურვილის არქონისა იყო ის, რომ მოპასუხეს მათგან მიღებული ჰქონდა კონსულტაცია იმის თაობაზე, რომ ბანკის სარჩელის ნახევარზე მეტი იყო ხანდაზმული და შესაბამისად, დავის მოგებით დამთავრება წარმოუშობდათ ჰონორარის გადახდის ვალდებულებას. ერთადერთი მიზანი მოპასუხისა იყო ადვოკატების მიერ გ.გ-ის დავის წარმოება შპს „თ-თან“ უკანონოდ გასხვისებული მიწის დასაბრუნებლად. ამ დავაში ზეპირი გარიგების საფუძველზე ადვოკატების მონაწილეობის საკითხით კი არ დაინტერესებულა სასამართლო და არც ის გამოუკვლევია, თუ რატომ არ მიიღეს ამავე ადვოკატებმა მონაწილეობა წერილობითი ხელშეკრულებით განსაზღვრულ დავაში, შესაბამისად, არასწორად იქნა დადგენილი, რომ 2016 წლის 11 ნოემბრის ხელშეკრულების მიზანი არ მიღწეულა.

1.4.2. კასატორი და მისი წარმომადგენელი შპს „გ-მა“ ბანკთან წარმოებულ დავაში არ ჩართო, რაც დასტურდება სხვადასხვა გარემოებებით, კერძოდ, სარჩელის წინააღმდეგ წარდგენილ შესაგებელში წარმომადგენლებად მითითებული არ არიან ადვოკატები; მათი ამჟამინდელი წარმომადგენელი ირწმუნებოდა, რომ შესაგებლები მის მიერ იყო მომზადებული, თუმცა არც თავადაა მითითებული მხარეთა წარმომადგენლად, არადა რწმუნებულება გაცემულია შესაგებლის წარდგენის წინა დღეს; შპს „გ-მა“ ვერ დაადასტურა ის გარემოება, თითქოს დავის შესახებ აცნობა თ.ქ-ეს, რომელმაც დავაში მონაწილეობის მისაღებად დამატებითი თანხის გადახდა მოითხოვა. საქმის მომზადების ეტაპზე მხარე მხოლოდ იმაზე აპელირებდა, რომ დავის შესახებ აცნობა თ.ქ-ეს. მიუხედავად ამისა, გასათვალისწინებელია, რომ კასატორთან გაფორმებული იყო დამოუკიდებელი ხელშეკრულება და თ.ქ-ის მიმართ წარდგენილი პრეტენზიები რაიმე გავლენას გ.მ-ის ინფორმირების საკითხზე ვერ იქონიებდა; აღნიშნულის საპირისპიროდ, თუკი კასატორები მოპასუხე მხარეს უარს განუცხადებდნენ შესაგებლის შედგენაზე 2013 წლის 19-26 ნოემბერს, მაშინ შპს „გ-ის“ დირექტორი გ.გ-ი მათ სახელზე აღარ გასცემდა მინდობილობებს 2013 წლის 17 დეკემბერს; 2013 წლის 11 ნოემბრის ხელშეკრულების მოპასუხის მხრიდან დარღვევას ადასტურებს ის გარემოება, რომ მას გ.მ-ისთვის კვლავ არ აუნაზღაურებია ჰონორარის დარჩენილი ნაწილი _ 500 ლარი, რომელიც უკვე სასამართლოს გადაწყვეტილებით აქვს დაკისრებული და მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილება ამ ნაწილში არ გასაჩივრებულა, მხარეს არ აუნაზღაურებია თანხა; შპს „გ-ის“ არაკეთილსინდისიერებაზე მეტყველებს ის ფაქტიც, რომ გ.მ-ის მიერ კუთვნილი თანხის არაერთგზის მოთხოვნის გამო, მან ისარგებლა საკუთარი ნაცნობობით და კასატორი, ასევე მისი წარმომადგენელი იძულებული გახდნენ, დაეტოვებინათ სამაუწყებლო კომპანია „ო-ში“ გამოყოფილი საოფისე ფართი, რაც დაადასტურა მოწმედ დაკითხულმა მ. (ც.) გ-ემ. მიუხედავად ამისა, ადვოკატებმა კეთილსინდისიერად შეასრულეს ვალდებულება და გ.გ-ის პირადი საქმის წარმოება არ მიუტოვებიათ, რა დროსაც მათთვის ცნობილი გახდა, რომ პარალელურად მიმდინარეობდა ბანკის დავა შპს „გ-ის“ მიმართ; ის გარემოება, რომ უკვე გაფორმებული ხელშეკრულება არ შეწყვიტა მარწმუნებელმა და რწმუნებულებს ზიანის ანაზღაურება არ მოსთხოვა, ადასტურებს მარწმუნებლის ინტერესს მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებული დავის მიმართ, რადგანაც ბანკის სარჩელთან მიმართებით საკითხი მარტივად იყო სასარჩელო ხანდაზმულობის გამო; აღსანიშნავია, რომ წინამდებარე სარჩელის შემოტანამდე ბანკის საქმეზე ჩატარდა ორი მოსამაზდებელი სხდომა, რომლებიც რამდენიმე წუთს გაგრძელდა და სწორედ მოსამზადებელ სხდომაზე შეჩერდა საქმის წარმოება. შესაბამისად, კასატორი და მისი წარმომადგენელი ვერ შეძლებდნენ დავაში მონაწილეობას, რადგანაც საქმის განხილვა არც დაწყებულა. სწორედ მათი განცხადების საფუძველზე განახლდა საქმის წარმოება, თუმცა ინტერესთა კონფლიქტის გათვალისწინებით, გ.მ-ე და თ.ქ-ე მარწმუნებელთა ინტერესებს ბანკის საქმეში ვერ დაიცავდნენ, რადგანაც ამას ადვოკატთა ეთიკის კოდექსი კრძალავს. სწორედ ამ მიზნით ითხოვა ბანკის საქმეში მესამე პირად ჩაბმა კასატორმა, რაც სასამართლომ არ დააკმაყოფილა, ხოლო განჩინება გასაჩივრდა სააპელაციო სასამართლოში. აღნიშნული მოწმობს იმ ფაქტს, რომ კასატორმა და მისმა წარმომადგენელმა ყველა ღონე იხმარეს 2013 წლის 11 ნოემბერს შპს „გ-თან“ დადებული ხელშეკრულების შესასრულებლად, რაც ნაწილობრივ განახორციელეს, თუმცა ვალდებულების სრულად შესრულებას შპს და მისი დირექტორი უშლიდნენ ხელს; შპს „გ-ის“ რეალურ სურვილს, რომ კასატორი ბანკის მიმართ წარმოებულ საქმეში არ ჩაბმულიყო, ადასტურებს ისიც, რომ იმ პროცესში შპს-მ უარი განაცხადა გ.მ-ის მესამე პირად ჩაბმაზე დამოუკიდებელი მოთხოვნის გარეშე, რადგანაც, თუ სასამართლო არ დააკმაყოფილებდა ან ნაწილობრივ დააკმაყოფილებდა ბანკის სარჩელს, მაშინ შპს „გ-ს“ მოუწევდა მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურება კასატორის სასარგებლოდ, ამასთან, ვინაიდან ინტერესთა კონფლიქტის გამო, გ.მ-ე ვეღარ მიიღებს მონაწილეობას ბანკის მიმართ არსებულ დავაში, სწორედ ამ საფუძვლით აცხადებდა მოწინააღმდეგე მხარე წინამდებარე საქმეზე, რომ თანახმა იყო კასატორს დაეცვა მისი უფლებები, ეს გარემოება არ შეუფასებია სასამართლოს ისე გადაწყვიტა, რომ 2013 წლის 11 ნოემბრის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება არ იყო შესრულებული. წინამდებარე სარჩელის აღძვრის მიზეზი იყო სწორედ ის, რომ, ერთ შემთხვევაში, მოპასუხეები არ უხდიდნენ ადვოკატს შეპირებული ჰონორარის ნაწილს _ 500 ლარს, ხოლო, მეორე შემთხვევაში, ისინი არ აპირებდნენ ადვოკატების ჩაბმას ბანკის მიმართ წარმოებულ დავაში, ადვოკატების გვერდის ავლით აწარმოებდნენ მოლაპარაკებას ბანკთან, რათა თავი აერიდებინათ ჰონორარის გადახდისათვის. ქვემდგომი სასამართლოები ვერ გაერკვნენ იმ მარტივ საკითხში, რომ მიწის ნაკვეთი, რომელიც რეალურად 650 000-700 000 აშშ დოლარის ღირებულებისაა, აუქციონზე არარეალურ ფასად _ 180 000 ლარად გასხვისდა. ამ მიწის დაბრუნებით შპს „გ-ს“ გაუჩნდა შესაძლებლობა, მისი გასხვისების შემთხვევაში, სრულად დაფაროს ბანკის მიმართ არსებული ვალდებულება, მით უფრო, ხანდაზმულობის გამო, თუკი სასამართლო ბანკის მოთხოვნის ნახევარს დააკმაყოფილებს, მოპასუხეებს, მიწის გაყიდვის შემთხვევაში, დარჩებათ 300 000-400 000 აშშ დოლარი, გარდა ამისა, ვალდებულების ბანკის მიმართ შესრულებით, მოპასუხე მხარეს შესაძლებლობა ექნება, გამოიხსნას იპოთეკით დატვირთული ქ.რუსთავში მდებარე სამი მიწის ნაკვეთიც. სწორედ ეს გარემოება ადასტურებს იმას, რომ მიწის ნაკვეთის დაბრუნებით ადვოკატებმა შეასრულეს არა მხოლოდ გ.გ-თან ზეპირად დადებული ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება, არამედ, ნაწილობრივ შეასრულეს 2013 წლის 11 ნოემბრის წერილობითი ხელშეკრულების პირობებიც.

1.4.3. 2013 წლის 11 ნოემბრის გარიგების დადების შემდგომ, რადგანაც ამ დროისათვის ბანკთან მიმართებაში სასამართლო დავა არ იყო დაწყებული, გ.გ-მა კასატორსა და მის წარმომადგენელს სთხოვა მის პირად დავაში ჩაბმა, რომელიც მიწის გასხვისებას შეეხებოდა და შესთავაზა მომსახურების იმავე პირობებით ანაზღაურება, რაც 2013 წლის 11 ნოემბრის ხელშეკრულებაში იყო მითითებული. ანაზღაურების ამავე წესზე შეთანხმება დაადასტურა მოსარჩელის წარმომადგენელმა და ქალიშვილმა პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოსამართლის შეკითხვის პასუხად.

1.4.4. წერილობითი ხელშეკრულების მიზანს ადვოკატების მიერ ბანკთან დაწყებული დავის წარმოება, ხოლო გ.გ-თან დადებული ხელშეკრუელბის მიზანს _ შპს „თ-თან“ დავის წარმოება და მარწმუნებლის კუთვნილი, უკანონოდ გასხვისებული მიწის დაბრუნება წარმოადგენდა. ადვოკატების მიერ საკუთარ მოვალეობათა პირნათლად შესრულების გამო, გ.გ-თან ვალდებულებითი ურთიერთობა შეწყდა შესრულებით (სკ-ის 427-ე მუხლი) და იგი ვალდებული იყო, გადაეხადა გასამრჯელო _ კლიენტის შეღავათის 15% (სკ-ის 710.1 მუხლი).

1.4.5. არც ერთი ინსტანციის სასამართლოს არ უმსჯელია მოსარჩელის მიერ სადავოდ გამხდარ გარემოებაზე _ მიწის ფასზე იმ პირობებში, როდესაც საქმეში ორი რადიკალურად განსხვავებული დასკვნაა წარმოდგენილი.

1.4.6. სასამართლომ არასწორად არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 427-ე მუხლი, 710-ე მუხლის პირველი ნაწილი, არასწორად განმარტა ამავე კოდექსის 52-ე მუხლი, რადგანაც შპს „გ-თან“ დადებული წერილობითი ხელშეკრულების დათქმა _ კლიენტის შეღავათის, ამოღებული თანხის 15%, გ.მ-ესთან დადებული ზეპირი ხელშეკრულების ჭრილში უნდა მიჩნეულიყო დაბრუნებული მიწის ღირებულების 15%-ის ანაზღაურების ვალდებულებად. სასამართლოს გადაწყვეტილების მიღებისას საერთოდ არ უხელმძღვანელია სამოქალაქო კოდექსის 401-ე მუხლით იმ პირობებში, რომ ადვოკატებს საქმის წარმოების შესაძლებლობა არ მისცა თავად შპს „გ-მა“, ამასთან, წარმოება შეჩერდა სხვა დავის გადაწყვეტამდე, ხოლო წინამდებარე სარჩელი გამორიცხავს კასატორისა და მისი წარმომადგენლის მხრიდან ბანკთან არსებულ დავაში მონაწილეობას. ანალოგიის წესით არ ყოფილა გამოყენებული სამოქალაქო კოდექსის 406-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის ფარგლებშიც კასატორს შეეძლო საპასუხო შესრულების მოთხოვნა. გადაწყვეტილების დაუსაბუთებლობაზე მეტყველებს ის გარემოება, რომ სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 710-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილები, რადგანაც შპს „გ-თან“ დადებული ხელშეკრულების ფარგლებში ზეპირად დადებული დავალების ხელშეკრულებაზეც იგივე წესები უნდა გავრცელებულიყო, ამ საკითხს არც მოპასუხე უარყოფს, შესაბამისად, მიწის დაბრუნებასთან დაკავშირებულ დავაზე ჰონორარი დაბრუნებული მიწის ღირებულებიდან უნდა განსაზღვრულიყო. გარდა აღნიშნულისა, სასამართლო ვალდებული იყო ეხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილით და იმ შემთხვევაშიც კი, თუ საერთოდ არ იარსებებდა წერილობითი ხელშეკრულება, სასამართლოს მოპასუხისათვის დავის საგნის ღირებულების 4%-ის გადახდის ვალდებულება უნდა დაეკისრებინა.

1.5. კასატორი გამოთქვამს ეჭვს იმის თაობაზე, რომ მოწინააღმდეგე მხარის მიერ პირველი ინსტანციის სასამართლოში წარმოდგენილ შესაგებლებსა და ზ. ბ-ის სახელზე გ.გ-ის მიერ შპს „გ-ის“ სახელით გაცემულ მინდობილობაზე ხელმოწერები გაყალბებულია. კასატორის განმარტებით, ამ ფაქტის დასადგენად მან მიმართა ექსპერტიზის ბიუროს და დადებითი დასკვნის მიღების შემთხვევაში, იარსებებს შესაგებლის შეუტანლობის მოტივით დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის წინაპირობები.

1.6. საკასაციო პრეტენზიათა საპირისპიროდ, პალატა ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ სასარჩელო მოთხოვნას მოპასუხეებისათვის იურიდიული მომსახურების საფასურის სოლიდარულად დაკისრება წარმოადგენს. ამ თვალსაზრისით მოსარჩელე, ერთი მხრივ, აპელირებს ფიზიკურ და იურიდიულ პირთან ორი დამოუკიდებელი ხელშეკრულების გაფორმების ფაქტზე, რომელთაც განსხვავებული მიზანი გააჩნდა და მან შეასრულა ფიზიკური პირის წინაშე ნაკისრი ვალდებულება, ხოლო, მეორე მხრივ, ამ მსჯელობის საპირისპიროდ, მიუთითებს იურიდიული პირის მიმართ ვალდებულების ნაწილობრივ შესრულებაზე, რომლის დასრულებაც, პრაქტიკულად, ვერ მოხერხდა მოპასუხის მოქმედებების გამო. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ზემოხსენებული გარემოებები წინააღმდეგობრივია და მათი უპირობოდ გაზიარების შემთხვევაშიც კი, არ იარსებებს სოლიდარული ვალდებულების დაკისრების წინაპირობა, რამდენადაც, განსახილველი დავა ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულების მოთხოვნას ემყარება, ხოლო სამოქალაქო კოდექსის 464-ე მუხლი სოლიდარული ვალდებულების წარმოშობას უკავშირებს ერთ-ერთ შემდეგ წინაპირობას _ ხელშეკრულებას, კანონს ან ვალდებულების საგნის განუყოფლობას.

1.7. მოხმობილი მსჯელობიდან გამომდინარე, იმ პირობებში, როდესაც უდავოა, რომ კასატორმა, როგორც ადვოკატმა, იურიდიული პირის მიმართ არსებულ დავაში მონაწილეობა ვერც კი მიიღო, შპს „გ-ისათვის“ თანხის სოლიდარულად დაკისრებაზე მსჯელობა მოკლებულია სამართლებრივ საფუძვლიანობას. ასეთად ვერ იქნება მიჩნეული მხარის ჰიპოთეტური მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ შპს „თ-ისა“ და ფიზიკური პირის მიმართ ნაწარმოები დავის წარმატებით დასრულება შპს-ს მიმართ ვალდებულების შესრულებასაც განაპირობებს, რადგანაც სადავო ქონების საბაზრო ღირებულება უზრუნველყოფს ბანკის მოთხოვნის დაკმაყოფილებას, რომელიც ნაწილობრივ ხანდაზმულია, ხოლო დაბრუნებული მიწის ნაკვეთის რეალიზაციის შემთხვევაში, გ.გ-ს დარჩება თანხის ნაწილი, ხოლო შპს „გ-ს“ შესაძლებლობა ექნება, იპოთეკისგან გაათავისუფლოს ვალდებულების უზრუნველსაყოფად დატვირთული ქ.რუსთავში მდებარე მიწის ნაკვეთები. ამ გარემოებათა გათვალისწინებით, ვერ იქნება გაზიარებული კასატორის სამართლებრივი შედავებაც სასამართლოს მხრიდან სამოქალაქო კოდექსის 427-ე მუხლის გამოუყენებლობის თაობაზე.

1.8. პალატა ყურადღებას გაამახვილებს ასევე კასატორის იმ პრეტენზიაზე, რომელიც შეეხება წერილობით და ზეპირ ხელშეკრულებებს და მიიჩნევს, რომ იურიდიულად სარწმუნო მტკიცებულებით არ დასტურდება მხარის პოზიცია, რომლის თანახმადაც, შპს „გ-თან“ და გ.გ-თან დადებულ ხელშეკრულებებს განსხვავებული მიზანი გააჩნდა. უდავოა, რომ შპს-ს მიერ გაფორმებულ ხელშეკრულებაში დავალების შინაარსს წარმოადგენს „ბ-ასთან“ დადებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებებიდან წარმოშობილ დავაში იურიდიული მომსახურების გაწევა, მეორე მხრივ, საქმეში წარმოდგენილია ფიზიკური პირის მიერ გაცემული მინდობილობები, რომლებიც, ამავდროულად დავალების ხელშეკრულების დადების ფაქტს ადასტურებს, თუმცა, მათში არ არის მითითებული დავალების შინაარსი. კასატორი ცდილობს, დაამტკიცოს ის გარემოება, რომ ეს ხელშეკრულებები განსხვავებულ მიზნებს ემსახურება და საერთო მხოლოდ ანაზღაურების წესი აქვთ, ამ თვალსაზრისით იგი მიუთითებს იმაზეც, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოპასუხე მხარემ ეს გარემოება დაადასტურა (კონკრეტულად არ მიუთითებია, თუ რომელ სხდომაზე დაადასტურა ლ.გ-მა სადავო ფაქტის არსებობა), თუმცა, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის შესაბამისად, საქმეში არსებული მტკიცებულებების, მათ შორის, მხარეთა განმარტების ყოველმხრივი შეფასების შედეგად სწორად დაადგინეს ქვემდგომმა სასამართლოებმა, რომ, როგორც ზეპირი, ისე _ წერილობითი ხელშეკრულებების დადება ერთიან მიზანს _ სს „ბ-ას“ მიმართ არსებული ვალდებულებიდან გამომდინარე (რომლის ფარგლებშიც სხვა ქონებასთან ერთად იპოთეკით იყო დატვირთული საწარმოს დირექტორისა და ფიზიკური პირის, გ.გ-ის უძრავი ქონება) დავის წარმოებას ემსახურებოდა. ამ თვალსაზრისით პალატა მხედველობაში იღებს მოპასუხე მხარის მიერ საქალაქო სასამართლოში მიცემულ განმარტებას იმის თაობაზე, რომ გ.გ-ის სახელით გაცემული მინდობილობები იყო შპს „გ-თან“ გაფორმებული ხელშეკრულების შემადგენელი ნაწილი, გ.მ-ესა და თ.ქ-ეს ბანკთან წარმოებულ ყველა დავაში უნდა მიეღოთ მონაწილეობა, ხოლო თანხის გადახდა განხორციელდებოდა საბოლოო გადაწყვეტილების მიღების შემდგომ ამონაგები თანხიდან (იხ. 19.02.2015წ. სხდომის ოქმი, 13:18:07 სთ), ამასთანავე, მოსარჩელის წარმომადგენლმა თ.ქ-ემ საქალაქო სასამართლოს სხდომაზე დაადატურა, რომ შპს „გ-თან“ გაფორმებული ხელშეკრულება ვრცელდებოდა გ.გ-თან გაფორმებულ მიონდობილობებზეც, ამ დოკუმენტის გაცემით ფიზიკური პირი დაეთანხმა წერილობით ხელშეკრულებას (იხ. 19.02.2015წ. სხდომის ოქმი, 13:06:45 სთ), თავად გ. მ-ის განმარტებით კი, მათ უნდა ეწარმოებინათ ყველა დავა, რაც შემდგომში იქნებოდა სს „ბ-ასთან“, თუ მოიგებდნენ ბანკის დავას, იქ განისაზღვრებოდა ჰონორარის ოდენობა, რადგანაც ბანკთან არსებული დავა წარმოადგენდა მთავარ დავას (იხ. 19.02.2016წ. სხდომის ოქმი, 13:55:39 სთ; 13:58:38 სთ).

1.9. მხარეთა განმარტებების გათვალისწინებით (რომლებიც სსსკ-ის 102.2 მუხლის თანახმად, მტკიცებულებითი ძალის მატარებელია) პალატა არ იზიარებს კასატორის პოზიციას სასამართლოს მხრიდან სამოქალაქო კოდექსის 52-ე მუხლის არასწორი განმარტების თაობაზე და მიიჩნევს, რომ ჰონორარის ოდენობაზე შეთანხმების საკითხი, ისევე, როგორც დავალების მთლიანი შინაარსი გასაჩივრებული განჩინებით მართებულად იქნა დაკავშირებული 2013 წლის 11 ნოემბრის დავალების შინაარსთან (სსკ-ის 52-ე მუხლის განმარტების თაობაზე იხ. სუსგ №ას-1144-1090-2014, 23 თებერვალი, 2015 წელი). ამ მხრივ, დაუსაბუთებელია კასატორის კრიტიკა, რომლის თანახმადაც, სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 401-ე მუხლი, ასევე, კანონის ანალოგიით უნდა ეხელმძღვანელა ამავე კოდექსის 406-ე მუხლის პირველი ნაწილით და მოპასუხისათვის დაეკისრებინა შპს „თ-თან“ წარმოებული დავის ფარგლებში დაბრუნებული მიწის ნაკვეთის საბაზრო ღირებულების 15%-ის (7,5%+7,5%) გადახდა (იხ. წინამდებარე განჩინების სამოტივაციო ნაწილის 1.4.6. პუნქტი), უფრო მეტიც, ადვოკატის ჰონორარის განსაზღვრის კრიტერიუმად არ შეიძლება მოცემულ შემთხვევაში გამოყენებულ იქნას სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლი, რომელიც არეგულირებს არა ჰონორარისათვის დადგენილ რაიმე ნიხრს, არამედ, განსაზღვრავს გონივრულ ცენზს მოგებული მხარის მიერ იურიდიული მომსახურების გამო გაწეული (გასაწევი) ხარჯიდან წაგებული მხარისათვის გარკვეული თანხის დაკისრების თაობაზე და ეს საკითხი შეიძლება სადავო გაეხადა შპს „თ-თან“ წარმოებულ დავაში მოსარჩელეს, რადგანაც საქმის განხილვასთან დაკავშირებული ხარჯის მხარეთა შორის განაწილება დამოუკიდებელი დავის საგანი არ შეიძლება იყოს (იხ. სუსგ №ას-165-158-2013, 27 იანვარი, 2014 წელი). საკასაციო პალატა აქვე განმარტავს, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება და არც ქვემდგომ სასამართლოს დაუდგენია ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ სს „ბ-ას“ მიმართ არსებული დავალიანების თაობაზე მიმდინარე დავები დასრულებულია და გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში, რაც დავის ამ ეტაპზე მხარეთა შორის არსებული დავალების ხელშეკრულების სასყიდლის განსაზღვრის შესაძლებლობას გამორიცხავს, ამასთანავე, მიუხედავად იმისა, მოპასუხის ბრალეული ქმედების გამო თუ საკუთარი ინიციატივით კლიენტის მიმართ სარჩელის აღძვრით გ.მ-ემ (ასევე, თ.ქ-ემ) ვერ შეძლო ძირითად დავაში მონაწილეობის მიღება, მას არ დაუკარგავს უფლება, შესაბამისი წინაპირობების დადგომის შემთხვევაში იდავოს ფაქტობრივად შესრულებული დავალების სასყიდლის ანაზღაურებაზე.

1.10. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის პოზიციას იმის თაობაზე, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არსებობდა დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის წინაპირობა, თუკი ექსპერტიზის დასკვნით დადასტურდებოდა ის გარემოება, რომ სარჩელის წინააღმდეგ წარდგენილ შესაგებლებსა და ზ.ბ-ის სახელზე გაცემულ მინდობილობაზე გ.გ-ის ხელმოწერა არ იყო ნამდვილი, რადგანაც სარჩელში მითითებული გარემოებები იურიდიულად არ გაამართლებდა სასარჩელო მოთხოვნას (იხ. ასევე წინამდებარე განჩინების სამოტივაციო ნაწილის 1.6. პუნქტი).

1.11. საკასაციო პალატა თვლის, რომ განსახილველ დავაში სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მოიძია მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმა _ სამოქალაქო კოდექსის 709-ე მუხლი, სწორად განმარტა იგი და ამავე ნორმის ფარგლებში სწორადვე განსაზღვრა მტკიცების საგანი, მასში შემავალი გარემოებები და მტკიცების ტვირთის მხარეთა შორის მართებული განაწილებით სწორად არ დააკმაყოფილდა სააპელაციო საჩივარი.

1.12. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

1.13. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. საოქმო განჩინებების გაუქმებაზე უარის თქმის დასაბუთება:

2.1. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორი მოითხოვს ქვემდგომი სასამართლოს ყველა იმ გადაწყვეტილების წინმსწრები განჩინების გაუქმებას, რომლითაც მისი შუამდგომლობები არ დაკმაყოფილდა.

2.2. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლოს განხილვის საგანი შეიძლება იყოს აგრეთვე სასამართლოს ის განჩინებები, რომლებიც წინ უსწრებს სასამართლოს საბოლოო გადაწყვეტილებას, იმისგან დამოუკიდებლად, დასაშვებია თუ არა მათ მიმართ კერძო საჩივრის შეტანა. დასახელებული ნორმა, მართალია, ადგენს საკასაციო სასამართლოს შესაძლებლობას, იმსჯელოს იმ საოქმო განჩინებების კანონიერებაზე, რომლებიც დამოუკიდებელ გასაჩივრებას არ ექვემდებარება, თუმცა, ეს უფლება არ არის შეუზღუდავი, საკასაციო სასამართლო, ბუნებრივია, საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის კონტექსტში საკუთარი ინიციატივით ამოწმებს მათი გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლების არსებობას, რაც, მოცემულ შემთხვევაში, არ დასტურდება. რაც შეეხება ამ განჩინებათა გაუქმების 393-ე მუხლით გათვალისწინებულ რომელიმე საფუძველს, კასატორს ამგვარ საფუძვლებზე არ მიუთითებია. საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილით კი, დადგენილია, რომ საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო სასამართლოს არ შეუძლია თავისი ინიციატივით შეამოწმოს საპროცესო დარღვევები, გარდა 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტებისა.

3. კასატორის შუამდგომლობები:

3.1. წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარს მისმა ავტორმა დაურთო სსიპ ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს სახელზე დაწერილი განცხადება, დოკუმენტის რეგისტრაციის ბარათი, საექსპერტო მომსახურების ხელშეკრულება და მოითხოვა მათი საქმისათვის დართვა, ამასთან, მან მოგვიანებით დაზუსტებული შუამდგომლობით მომართა საკასაციო სასამართლოს და მოითხოვა საქმიდან მტკიცებულებების ამოღება, ასევე, სს „ბ-ასთან“ წარმოებული საქმის მასალების გამოთხოვა და სსიპ ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროსათვის გადაცემა იმის დასადგენად დოკუმენტებზე ხელმოწერა ეკუთვნის თუ არა გ.გ-ს. შუამდგომლობის თანახმად, კასატორს ამჟამად გაუჩნდა ეჭვი ხელმოწერის ნამდვილობის შესახებ, რადგანაც არც ერთ ინსტანციაში გ.გ-ი სასამართლო სხდომაზე არ გამოცხადებულა, თუკი დადგინდება, რომ ხელმოწერა გაყალბებულია, მაშინ, იარსებებს დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანისა და სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობები. შუამდგომლობის თანახმად, მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის წინაპირობად არ შეიძლება მიეთითოს მხოლოდ ის, რომ საქმის განხილვა ამ ეტაპზე საკასაციო სასამართლოში მიმდინარეობს, რადგანაც ყველა ინსტანციის სასამართლო თავად უნდა იყოს დაინტერესებული, შეამოწმოს, დაცულია თუ არა საპროცესო წესები, აღნიშნული ემსახურება სამართლიანი სასამართლოს უფლებას (იხ. 11.07.2016წ. შუამდგომლობა #ა-2537-16).

3.2. საკასაციო პალატა არ იზიარებს შუამდგომლობაში მოცემულ არგუმენტაციას და განმარტავს, რომ მისი დაკმაყოფილების შემთხვევაში დასახული მიზანი არ მიიღწევა (იხ. განჩინების სამოტივაციო ნაწილის 1.10. პუნქტი), ამასთანავე, თავად შუამდგომლობა არ შეიცავს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებულ დასაბუთებას მის საკასაციო სასამართლოში დაყენების თაობაზე, კერძოდ, არ ირკვევა, იმ პირობებში, როდესაც მხარე ადასტურებს, რომ გ.გ-ი არც ერთ სხდომაზე არ გამოცხადებულა, თუ რატომ გახდა საეჭვო ხელმოწერის ნამდვილობა მხოლოდ საკასაციო სასამართლოში. პალატა ამ თვალსაზრისით მოიშველიებს საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით განმტკიცებულ შეჯიბრებითობის პრინციპს, რომელიც სამოქალაქო სამართალწარმოების ქვაკუთხედია და ნორმის პირველი ნაწილით დადგენილია, რომ სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. გასათვალისწინებელია ასევე ამავე კოდექსის მე-5 მუხლით გარანტირებული მხარეთა თანასწორობის პრინციპი, რომელიც არც ერთი მხარისათვის უპირატესობის მინიჭებას არ ითვალისწინებს, არამედ სასამართლომ, როგორც ნეიტრალურმა არბიტრმა მათ უნდა შეუქმნას შეჯიბრებითობის თანაბარი შესაძლებლობა. საკასაციო პალატის მხრიდან შუამდგომლობის დაკმაყოფილება სწორედ ამ პრინციპების დარღვევას გამოიწვევს. პალატა აქვე განმარტავს, რომ ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის მე-6 მუხლით გარანტირებული საქმის სამართლიანი განხილვის უფლების შეზღუდვად არ შეიძლება მიჩნეულ იქნას იმგვარი შეზღუდვა, რომელიც კანონით დადგენილი წესიდან გამომდინარეობს. მოცემულ შემთხვევაში, ეს წესები, საპროცესო კოდექსითაა გარანტირებული, რის თაობაზეც ზემოთ უკვე იმსჯელა სასამართლომ, ამასთანავე, მხედველობაშია უდავოდ მისაღები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის დათქმა, რომლის თანახმადაც, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, ამავე კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. დასახელებული ნორმებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ არ არსებობს შუამდგომლობის გაზიარების საფუძველი, შესაბამისად, მის ავტორს უნდა დაუბრუნდეს წარმოდგენილი მტკიცებულებები.

4. სასამართლო ხარჯები:

4.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

4.2. პალატა ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ 2016 წლის 13 ივლისის განჩინებით კასატორის შუამდგომლობა ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა და მას, საკასაციო საჩივარზე გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის _ 6 000 ლარის ნახევრის _ 3 000 ლარის გადახდა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 48-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, გადაუვადდა საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, ხოლო ამავე განჩინების საფუძველზე მხარემ გადაიხადა ბაჟის ნახევარი _ 3 000 ლარი. წინამდებარე განჩინებით დადგენილი სამართლებრივი შედეგისა და 401.4 მუხლის დისპოზიციის გათვალისწინებით, ვინაიდან სახელმწიფო ბიუჯეტში უნდა დარჩეს 6 000 ლარის 30%, კასატორს ამ თანხის 70%-ის ანგარიშში მის მიერ გადახდილი 3 000 ლარიდან უნდა დაუბრუნდეს მხოლოდ 1 200 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე, 391-ე, 401-ე, 404-ე, 407-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. მ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორის მოთხოვნა გადაწყვეტილების წინმსწრები (საოქმო) განჩინებების გაუქმების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს.

3. გ. მ-ეს (პ/#...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს მის მიერ 20.07.2016წ. #... საგადახდო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 3 000 ლარიდან 1 200 ლარი.

4. კასატორის შუამდგომლობები: მტკიცებულებების საქმისათვის დართვის, ექსპერტიზის დანიშნვნის, მტკიცებულებათა გამოთხოვისა და ექსპერტიზისათვის გადაცემის თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს.

5. გ.მ-ეს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები: სსიპ ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს სახელზე დაწერილი განცხადება, დოკუმენტის რეგისტრაციის ბარათი და საექსპერტო მომსახურების ხელშეკრულება (ტ. III, ს.ფ. 391-395).

6. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

პ. ქათამაძე