№010211416700014199
საქმე №ას-718-686-2016 3 ოქტომბერი, 2016 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ნინო ბაქაქური, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – შპს „დ-ი“ (მოპასუხე, აპელანტი)
მოწინააღმდეგე მხარე – ნ-- (მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 08 ივნისის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – სასაქონლო ნიშნის გამოყენების აკრძალვა, საქონლის განადგურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. 2011 წლის 23 აგვისტოს, ნ--მ (შემდეგში: მოსარჩელე, აპელანტი) საქპატენტში დაარეგისტრირა სასაქონლო ნიშანი N- (შემდეგში: სასაქონლო ნიშანი) მე-7, მე-9 და მე-11 კლასების მიმართ. სახელდობრ: სასაქონლო ნიშანი დარეგისტრირდა მე-7 კლასში შემავალი ისეთი საქონლის მიმართ, როგორიცაა – მიქსერები; ბლენდერები; წვენსაწურები; მტვერსასრუტები და სხვ. მე-9 კლასში შემავალი ისეთი საქონლის მიმართ, როგორიცაა – ტელევიზორები, კომპლექტები თმის დასაწყობად; ელექტროუთოები და სხვ. მე-11 კლასში შემავალი ისეთი საქონლის მიმართ, როგორიცაა – აპარატები ჰაერის კონდიცირებისათვის; ტოსტერები; ელექტროჩაიდნები; თმის საშრობები; ფენები და სხვ.
2. სასაქოლო ნიშანი, სიტყვიერი სასაქონლო ნიშანია, რომელიც დიდი (ბეჭდური) ასონიშნებით არის გამოსახული - N----.
3. მოსარჩელის განცხადების საფუძველზე, საქპატენტის თავმჯდომარემ 2012 წლის 18 მაისს გამოსცა №605/03 ბრძანება „სასაქონლო ნიშანზე სასაზღვრო ღონისძიებების განხორციელების შესახებ მოთხოვნის რეგისტრაციის თაობაზე”, რომლითაც განისაზღვრა სასაქონლო ნიშანზე, სასაზღვრო ღონისძიებების განხორციელების შესახებ მოთხოვნის დარეგისტრირება, ორი წლის ვადით, სასაზღვრო ღონისძიებების განხორციელების შესახებ მოთხოვნათა რეესტრში.
4. სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, შპს „დ--------ის” (შემდეგში: მოპასუხე) მიერ 2013 წლის 21 ივნისს C32794 (11111) სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციით გაცხადებული საქონლის ნაწილი, სახელდობრ, საყოფაცხოვრებო ტექნიკა (შესაფუთ მასალაზე სასაქონლო ნიშნით), კერძოდ, ბლენდერი - 40 ც, თმის ფენი - 40 ც, უთო - 100 ც, ელ.ჩაიდანი - 72 ც და ტოსტერი - 40 ც, მიიჩნია სავარაუდოდ, შესაბამის რეესტრში შეტანილი სასაქონლო ნიშნის მფლობელის უფლების დარღვევით წარმოებულად, რის გამოც, 2013 წლის 24 ივნისის №28354 ბრძანებით 10 სამუშაო დღით შეაჩერა მოპასუხის მიერ სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციით იმპორტის სასაქონლო ოპერაციაში გაცხადებული, შეჩერებული საქონლის გაფორმების პროცედურები.
5. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა მოპასუხის მიმართ, რომლითაც მოითხოვა: ა) 2011 წლის 23 აგვისტოს საქპატენტში რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის მოპასუხის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე გამოყენების აკრძალვა; ბ) სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ 2013 წლის 24 ივნისს შეჩერებული კონტრაფაქციული ტვირთის მოპასუხის მიერ განადგურება
6. მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლები: ,,სასაქონლო ნიშნების შესახებ’’ საქართველოს კანონის (შემდეგში: სპეციალური კანონი) მე-6 და 45-ე მუხლები.
7. სარჩელის ფაქტობრივ გარემოებად მითითებულია, რომ მოპასუხის მიერ ადგილი ჰქონდა საქართველოს ტერიტორიაზე მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნით მარკირებული, კონტრაფაქციული ელექტროტექნიკის იმპორტის მცდელობას. ტვირთი შეაჩერა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა. შეჩერებული ტვირთის შესაფუთ მასალაზე დატანებულია მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშანი.
8. მოპასუხემ მოთხოვნის შემწყვეტ შესაგებელში სადავო გახადა შეჩერებული საქონლის კონტრაფაქციულობა. მოპასუხის განმარტებით, ერთი და იმავე სახეობის საქონელს შორის ვიზუალური განსხვავება არ ნიშნავს, რომ ერთ-ერთი მათგანი აუცილებლად კონტრაფაქციულია. მოპასუხემ შეისყიდა ბაზარზე გატანილი ის პროდუქცია, რომელიც სჭირდებოდა. მას არ გააჩნდა საფუძველი იმ ვარაუდისათვის, რომ პროდუქცია წარმოებული იყო ვინმეს სასაქონლო ნიშნის დარღვევით. ამასთან, სარჩელის დაკმაყოფლება დაარღვევდა მოპასუხის საკუთრების უფლებას.
9. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 11 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი სასაქონლო ნიშნის გამოყენების აკრძალვისა და ტვირთის განადგურების შესახებ არ დაკმაყოფილდა.
10. გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით სააპელაციო საჩივარი წარადგინა მოპასუხემ.
11. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 08 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა. აეკრძალა მოპასუხეს საქართველოს ტერიტორიაზე მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის გამოყენება იმ საქონლის მიმართ, რომლისთვისაც მოსარჩელეს 2011 წლის 23 აგვისტოს საქპატენტში რეგისტრირებული აქვს N21722 სასაქონლო ნიშანი N----. დაადგინა მოპასუხის კუთვნილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ 2013 წლის 24 ივნისს შეჩერებული კონტრაფაქციული ტვირთის განადგურება.
12. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების პპ: 1-4 მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები.
13. ამასთან, დადგენილ იქნა, რომ მოსარჩელე წარმოადგენს უცხოურ კომპანიას, რომელიც რეგისტრირებულია არაბეთის გაერთიანებულ საამიროებში. 2011 წლის 23 აგვისტოს, მოსარჩელემ საქპატენტში დაარეგისტრირა სასაქონლო ნიშანი მე-7 კლასში შემავალი ისეთი საქონლის მიმართ, როგორიცაა – მიქსერები; ბლენდერები; წვენსაწურები; მტვერსასრუტები; სამზარეულოს კომბაინები (სამზარეულოს ჩამონათვალი პროცესორები); სარეცხი მანქანები; ელექტროხორცსაკეპები; აპარატები ნაყინის დასამზადებლად; ყავის საფქვავები; ყველა ზემოჩამოთვლილი საქონლის ნაწილები შემავალი ამ კლასში. ასევე, მე-9 კლასში შემავალი ისეთი საქონლის მიმართ, როგორიცაა – ტელევიზორები, VCD, DVD, MP3 პლეიერები და ჩამწერი მოწყობილობები; CD პლეიერები და ჩამწერი მოწყობილობები, ავტომაგნიტოლები; აუდიოაკუსტიკური სისტემები; კასეტური პლეიერები და მაგნიტაფონები; რადიომიმღებები; რადიომიმღებები ავტომობილებისათვის; კომპლექტები თმის დასაწყობად; მოწყობილობების ტანსაცმლის დასაუთოებლად; ელექტროუთოები; სააბაზანო იატაკის სასწორები; მოწყობილობები მწერების გასანადგურებლად; ტელეფონები; ტელეფონები ნომრის ამომცნობით; ვიდეო თამაშები; ყველა ზემოჩამოთვლილი საქონლის ნაწილები, შემავალი ამ კლასში. მე-11 კლასში შემავალი ისეთი საქონლის მიმართ, როგორიცაა – აპარატები ჰაერის კონდიცირებისათვის; კონდიციონერები; ფილტრები ჰაერის კონდიცირებისათვის; გასაცივებელი აპარატები; სამაცივრო აპარატები; მაცივრები; წყალგამანაწილებლები; გაზქურები; ელექტროქურები; ტოსტერები; ელექტროჩაიდნები; კომპაქტური ქურები; ღუმლები (გამათბობლები); ღუმლები; ფურნაკები; მიკროტალღური ღუმლები; აპარატები შეწვისათვის, ყავის მოსახალი აპარატები; ყავადანები; პოპკორნის დასამზადებელი აპარატები; ფრილზე პროდუქტების დასამზადებელი ელექტროაპარატები; ელექტროქვაბები და ელექტროტაფები; ბრინჯსახარშები; სახის მოსავლელი მშრალი ორთქლის ხელსაწყოები; თმის საშრობები; ფენები; ფარნები; მცირე ზომის ფარნები; ზეთის რადიატორები; ელექტრული კვარცის გამათბობლები; ვენტილიატორები; ნათურები განათებისათვის; ყველა ზემოჩამოთვლილი საქონელი, შემავალი ამ კლასში.
14. მოპასუხემ ვერ წარადგინა მტკიცებულება, რომლითად დადასტურდებოდა მის მიერ სასაქონლო ნიშნის გამოყენების უფლება და ამდენად, გაქარწყლდებოდა მოსარჩელის სასარგებლოდ მოქმედი პრეზუმცია. შესაბამისად, დადგენილად იქნა მიჩნეული საბაჟოზე გაჩერებული ტვირთის კონტრაფაქციულობა.
15. იმ საკითხის გარკვევა კი, რამდენად იყო შესაძლებელი საბაჟოზე გაჩერებული ტვირთისაგან მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის განცალკევება სააპელაციო სასამართლოს დაევალა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 01 დეკემბრის განჩინებით (№ ას-1285-1223-2014). სახელდობრ, მოცემულ საქმეზე შპს „დ--------ის“ საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად, საკასაციო პალატამ გააუქმა რა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საქმე ხელახლა განსახილველად დააბრუნა სააპელაციო სასამართლოში. საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო პალატას უნდა გამოეკვლია სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის აუცილებელი წინაპირობების დაცულობა, რაც კონტრაფაქციული საქონლის განადგურების მოთხოვნის დაკმაყოფილებისათვის აუცილებელი საფუძვლის დადგენაში მდგომარეობდა. საკასაციო პალატის მითითებით, მოცემული დავის გადაწყვეტისას მართებულად იქნა გამოყენებული სპეციალური კანონის 45-ე მუხლის მეორე ნაწილის „გ“ და „დ“ ქვეპუნქტები, თუმცა არასწორად განიმარტა „დ“ ქვეპუნქტი, გამომდინარე იქიდან, რომ ნორმის დანაწესით, სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევის შემთხვევაში, სასაქონლო ნიშნის მფლობელს უფლება აქვს მიმართოს სასამართლოს და მოითხოვოს სასაქონლო ნიშნის დასამზადებლად განკუთვნილი კლიშეების, მატრიცების, ხოლო თუ სასაქონლო ნიშნის საქონლისაგან განცალკევება შეუძლებელია, თვით ამ საქონლის განადგურებაც კი. ამდენად, ამ უკიდურესი ზომის გამოყენებისათვის სახეზე უნდა ყოფილიყო იმგვარი ვითარება, რაც განაპირობებდა სასაქონლო ნიშნის საქონლისაგან განცალკევების შეუძლებელობას. ამგვარად, იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელე ითხოვდა საქონლის განადგურებას, მტკიცების საგანში შედიოდა ფაქტობრივი გარემოება სასაქონლო ნიშნის საქონლისაგან განცალკევების შეუძლებლობის შესახებ.
16. საკასაციო პალატის მიერ დასმული საკითხის გადასაწყვეტად სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სპეციალური კანონის 45-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევა იწვევს პასუხისმგებლობას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევის შემთხვევაში, სასაქონლო ნიშნის მფლობელს უფლება აქვს მიმართოს სასამართლოს და მოითხოვოს: ა. თავისი უფლების დამრღვევი ქმედების შეწყვეტა; ბ. მიყენებული ზიანის ანაზღაურება; გ. ყველა იმ გამოსახულების, ეტიკეტის, ანაბეჭდის, შეფუთვის, შესაფუთი მასალისა და სარეკლამო განცხადების განადგურება, რომელიც შეიცავს რეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშანს, წარმოადგენს მის ასლს ან იმიტაციას; დ. სასაქონლო ნიშნის დასამზადებლად განკუთვნილი კლიშეების, მატრიცების, ხოლო თუ სასაქონლო ნიშნის საქონლისაგან განცალკევება შეუძლებელია, თვით ამ საქონლის განადგურებაც კი.
17. მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილ იქნა, რომ გაჩერებული საქონელი წარმოადგენს საყოფაცხოვრებო ტექნიკას. კანონმდებელი კი, საქონლის განადგურებას, დასაშვებად იმ შემთხვევაში მიიჩნევს თუ, სასაქონლო ნიშნის და საქონლის ერთმანეთისგან განცალკევება შეუძლებელია. განსახილველ შემთხვევაში,
შესაძლებელია საქონლისგან სასაქონლო ნიშნის მოცილება მისი ამოშლის, ამოფხეკის გზით, თუმცა იმგვარად განცალკევება, რომ საქონელი და სასაქონლო ნიშანი დარჩეს დამოუკიდებელ ნივთებად, შეუძლებელია.
18. სპეციალური კანონის მიხედვით საქონლის განადგურება მხოლოდ იმ შემთხვევაშია დასაშვები თუ შეუძლებელია სასაქონლო ნიშნის საქონლისაგან განცალკევება. გამომდინარე იქიდან, რომ თავად ტერმინი „განცალკევება“ ცალკე, განცალკევებულად ყოფნას ნიშნავს, განცალკევების შედეგად საქონელი და სასაქონლო ნიშანი ცალ-ცალკე უნდა არსებობდეს, რაც სასაქონლო ნიშნის ამოშლის ან მოცილების გზით ვერ მიიღწევა.
19.ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, არსებობს სპეციალური კანონის 45-ე მუხლის მეორე ნაწილის „დ" ქვეპუნქტით გათვალისწინებული წინაპირობები მოპასუხის კონტრაფაქციული საქონლის გასანადგურებლად.
20. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის მოთხოვნით საკასაციო საჩივარი წარადგინა მოწინააღმდეგე მხარემ.
საკასაციო პრეტენზია აგებულია შემდეგ მოსაზრებებსა და დარღვევებზე:
21. კასატორი არ ეთანხმება დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელე წარმოადგენს უცხოურ კომპანიას, რომელიც რეგისტრირებულია არაბეთის გაერთიანებულ საამიროებში (ქ.დუბაი). კასატორის მითითებით, მოსარჩელე წარმოადგენს საწარმოების ჯგუფს, რომლებსაც გააჩნიათ უფლება გამოიყენონ სასაქონლო ნიშანი, საწარმოები სხვადასხვა სახელმწიფოებში ფუნქციონირებენ და მათ თავად მოსარჩელეც ვერ აკონკრეტებს. მოსარჩელეს უნდა მიეთითებინა იმ სუბიექტებზე, რომლებიც უფლებამოსილნი არიან გამოიყენონ სასაქონლო ნიშანი. ამის გარეშე, დავა უფლებამოსილი პირის მიერ არის თუ არა დატანილი პროდუქციაზე სასაქონლო ნიშანი – უსაგნო ხდება. ამ პირების ჩამონათვალი მას სასაზღვრო დეპარტამენტისათვისაც უნდა წარედგინა.
22. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების თანახმად, გაჩერებულ საქონელზე და მის შეფუთვაზე სასაქონლო ნიშანი გარკვეული სტილიზებული ფორმითაა გამოსახული, განსხვავდება, მოსარჩელე კომპანიის სასაქონლო ნიშნისგან, რომელიც სტანდარტული სახით, მთლიანად ე.წ. ბეჭდური ფორმითაა წარმოდგენილი. სინამდვილეში, იმპორტირებულ საქონელზე დატანილი და მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ საქონელზე დატანილი სასაქონლო ნიშანი იგივეა და სასამართლოს დასკვენა სასაქონლო ნიშანთა განსხვავებულობაზე – პარადოქსულია.
23. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების თანახმად, მოსარჩელის მიერ სადავო სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების არსებობისა და მოწინააღმდეგე მხარის მიერ იდენტურ ან მსგავს საქონელზე იდენტური ან მსგავსი ნიშნის გამოყენების ფაქტების დადასტურება იწვევს მოპასუხის მიერ მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის უნებართვოდ გამოყენების (მოპასუხის საქონლის კონტაფაქციულობის) პრეზუმფციის ამოქმედებას. ამ პრეზუმფციის გაქარწყლება ეკისრება იმ მხარეს ვის საწინააღმდეგოდაც ის მოქმედებს ე.ი. მოპასუხეს. ეს განმარტება პრაქტიკულად ნიშნავს, რომ ნებისმიერი ისეთი ნივთის მფლობელი, რომელზედაც დატანილია სასაქონლო ნიშანი, წარმოადგენს სასაქონლო ნიშნის უკანონო გამომყენებელს, ხოლო მისი ქონება კი, კონტრაფაქციული საქონელია. მატერიალურ–სამართლებრივი პრეზუმფცია წარმოადგენს უცნობი ფაქტის ნამდვილად მიჩნევას, რაც იწვევს იგივე იურიდიულ შედეგს, როგორც დამტკიცებული ფაქტი. დაუშვებელია სამართალსუბიექტს არ დავუტოვოთ შესაძლებლობა დაიცვას საკუთარი უფლება და ინტერესი. ასეთი ფაქტს, მითუმეტეს, ვერ დაადგენს მოქალაქე, რომელმაც დავუშვათ, მესამე პირის მიერ საქართველოში შემოტანილი საქონელი შეიძინა. არსებობს მეორე, მთელ ცივილიზებულ მსოფლიოში აპრობირებული გზა– ექსპერტიზის ჩატარება, რაზედაც იშუამდგომლა მოპასუხემ, მაგრამ შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარი ეთქვა.
24. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ კანონის 45–ე მუხლის მეორე ნაწილის „დ“ პუნქტი, რომლის თანახმად სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევის შემთხვევაში, სასაქონლო ნიშნის მფლობელს უფლება აქვს მიმართოს სასამართლოს და მოითხოვოს სასაქონლო ნიშნის დასამზადებლად განკუთვნილი კლიშეების, მატრიცების, ხოლო თუ სასაქონლო ნიშნის საქონლისგან განცალკევება შეუძლებელია, თვით ამ საქონლის განადგურება. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების თანახმად, მხარეები არ დაობენ, რომ შესაძლებელია მოპასუხის საკუთრებაში არსებული საქონლისაგან სასაქონლო ნიშნის მოცილება. ამასთან, სასამართლომ მიიჩნია, რომ შეუძლებელია სასაქონლო ნიშნის გამოცალკევება (იმ თვალსაზრისით, რომ საქონელი და სასაქონლო ნიშანი გამოცალკევდეს ორ დამოუკიდებელ ნივთად). სასამართლომ თვითმიზნად დაისახა სასაქონლო ნიშნის ცალკე ნივთად გამოყოფა და შემდეგ განადგურება, ხოლო თუ სასაქოლო ნიშანი განადგურდება ნივთისგან მოცილებისას, მაშინ საქონელი, რომელსაც მოსცილდა ნიშანი – უნდა განადგურდეს. ამ შემთხვევაში, სასამართლომ არ ისარგებლა კანონის ლოგიკური განმარტების მეთოდით, ანუ, ვერ განსაზღვრა კანონის აზრი და მიზანი. სასამართლოს უნდა გადაეწყვიტა ერთი კონკრეტული საკითხი – კონტრაფაქციულია თუ არა ის საქონელი. საქონელი კონტრაფაქციულად უნდა გამოცხადებულიყო, თუკი დადგინდებოდა, რომ იგი მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნით უნებართვოდ იქნა ნიშანდებული. „ინტელექტუალურ საკუთრებასთან დაკავშირებული სასაზღვრო ღონისძიებათა შესახებ“ კანონის მე–2 მუხლის „დ“ პუნქტის თანახმად, რომელიც სასამართლომ არასწორად განმარტა, კონტრაფაქციული პროდუქცია არის ნებისმიერი საქონელი, მათ შორის, შესაფუთი საქონელი, რომელზედაც უნებართვოდაა მოთავსებული ის სასაქოლო ნიშნის იდენტური სასაქონლო ნიშანი, რომელიც კანონიერად არის რეგისტრირებული ამ საქონელთან დაკავშირებით ან არსებითად არ განსხვავდება აღნიშნული სასაქონლო ნიშნისგან და, აქედან გამომდინარე არღვევს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ სასაქონლო ნიშნის მფლობელის უფლებებს სასამართლოს დასახელებული ნორმის ციტირება მოახდინა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მაგრამ ამ ნორმის შინაარსს ვერ ჩაწვდა. საქმეში არ არის არც ერთი მტკიცებულება, რომლითაც საქონლის კონტრაფაქციულობა დადგინდებოდა. სასარჩელო მოთხოვნაში არ არის გამოკვეთილი კონკრეტულად რა ქმედება იკრძალება და კონკრეტულად რომელი ან როგორი საქონლის მიმართ იკრძალება ქმედება. კერძოდ: ა) „სასაქონლო ნიშონების შესახებ“ კანონის მე–6 მუხლის თანახმად, შეიძლება აიკრძალოს სასაქონლი ნიშნის დატანა საქონელზე ან მის შეფუთვაზე, სასაქონლო ნიშნის გამოყენებით მომსახურების შეთავაზება ან გაწევა, სასაქონლო ნიშნის გამოყენება რეკლამისათვის ან საქმიან ქაღალდებზე და სხვა ქმედებები. ამიტომ, აუცილებელია მოპასუხემ იცოდეს, თუ კონკრეტულად რა ქმედება ეკრძალება, არ შეიძლება სუბიექტს აეკრძალოს ნებისმიერი ქმედების განხორციელება, მათ შორის, მართლზომიერი ქმედებისა. რადგანაც მოსარჩელე არ აკონკრეტებს იმ ქმედების შინაარსს, რომლის აკრძალვასაც მოითხოვს – ცხადი ხდება, რომ მოთხოვნილია ნებისმიერი ქმედების აკრძალვა იმ სასაქონლო ნიშანთან დაკავშირებით, რომელზედაც მოპასუხეს განსაკუთრებული უფლება გააჩნია და ნებისმიერი ქმედების აკრძალვა იმ საქონლის მიმართ, რომელიც ნიშანდებულია ამ სასაქონლო ნიშნით. სწორედ ამაში მდგომარეობს სასარჩელო მოთხოვნის უსწორობა. სასარჩელო მოთხოვნაში მითითებულია, რომ იკრძალება სასაქონლო ნიშნის გამოყენება იმ საქონლის მიმართ, რომლისთვისაც მოსარჩელეს საქპატენტში რეგისტრირებული აქვს სასაქონლო ნიშანი. ანუ დადგენილია საქონლის სახეობის ფარგლები. ამასთან, არ არის მითითებული თუ სასაქონლო ნიშნის რა სახით გამოყენება არის აკრძალული. მაგალითად, იგივე არ არის პროდუქციაზე გარკვეული სასაქონლო ნიშნის უკანონოდ ნიშანდება და იმ საქონლის შეძენა ან განკარგვა, რომელზედაც გარკვული სახის სასაქონლო ნიშანია დადებული (ვგულისხმობთ ლეგალურ საქონელს). სასაქონლო ნიშნების შესახებ კანონის მე–6 მუხლის მე–2 პუნქტის მიხედვით, დაუშვებელია აიკრძალოს სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის მიერ ნიშანდებული საქონლის შეთავაზება. სამოქალაქო ბრუნვაში ან საწყობში ამ მიზნით შენახვა, იმპორტი ან ექსპორტი და სხვა. ანუ, მოქმედი კანონმდებლობით თვით სასაქონლო ნიშნის ფლობელის უფლებამოსილება არის შეზღუდული და მას არ შეუძლია აკრძალოს ნებისმიერი ქმედება. ზემოაღნიშნული ნიშნავს, რომ სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება ნებისმიერ შემთხვევაში არასწორია.
25. მეორე სასარჩელო მოთხოვნა მდგომარეობს იმ საქონლის განადგურებაში, რომლის მიმართაც მოსარჩელეს გააჩნია განსაკუთრებული უფლება. ამ ნაწილში, სარჩელი ემყარება სასაქონლო ნიშნების შესახებ კანონის 45-ე მუხლს. ასევე, ინტელექტუალურ საკუთრებასთან დაკავშირებულ სასაზღვრო ღონისძიებათა შესახებ კანონის მე-8 მუხლს, რაც მიგვაჩნია რომ ურთიერთგამომრიცხველია. კერძოდ, ზემოაღნიშნულ მუხლებში მოწესრიგებულია ორი განსხვავებული სამართლებრივი ურთიერთობა (ურთიერთობა, რომელშიც მონაწილეობს ადმინისტრაციული ორგანო და ურთიერთობა, რომელშიც ადმინისტრაციული ორგანო არ მონაწილეობს). განსახილველ შემთხვევაში, მიგვაჩნია, რომ ურთიერთობა უნდა მოწესრიგდეს „ინტელექტუალურ საუთრებასთან დაკავშირებულ სასაზღვრო ღონისძიებათა შესახებ“ კანონის მე-8 მუხლით, რადგან მოპასუხის მიერ შესყიდული საქონელი შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის მიერ შეჩერებულია საქონლის გაფორმების პროცედურები. ინტელექტუალურ საკუთრებასთან დაკავშირებულ სასაზღვრო ღონისძიებათა შესახებ კანონის მე-8 მუხლით კი, საქონლის განადგურება შესაძლებელია, თუკი საქონლის იმპორტიორი არ გაასაჩივრებს განმცხადებლის მოთხოვნას, მოპასუხემ კი, ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა შემოსავლების სამსახურს.
სამოტივაციო ნაწილი:
15. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 08 სექტემბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ-ის) 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
16. საკასაციო სასამართლომ, სსსკ-ის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
17. კასატორის მოსაზრებით, მოცემულ საქმეში არასწორადაა განაწილებული მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი. იმავდროულად, მოსარჩელე ვერ აკონკრეტებს იმ პირთა წრეს, რომლებიც უფლებამოსილნი არიან გამოიყენენ სასაქონლო ნიშანი.
18. კასატორის მითითებულ პოზიციას ვარგისი სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნია. სსსკ-ის 102-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. პალატა განმარტავს, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში მტკიცების ტვირთის განაწილების წესი ჩამოყალიბებულია მატერიალურ-სამართლებრივ ნორმებში და გამოხატულია იმპერატიული ფორმით. ეს ის შემთხვევაა, როდესაც ცალკეული კატეგორიის საქმეებზე მატერიალური კანონმდებლობა მოითხოვს კონკრეტული სახის მტკიცებულებას და ზღუდავს მას მტკიცების სტანდარტით. ასეთ ნორმებს წარმოადგენენ ისეთი სამოქალაქო-სამართლებრივი ნორმები, რომლებიც შინაარსობრივად მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილებაზე მიუთითებენ. კონკრეტულ შემთხვევაში, სადავო ფაქტობრივი გარემოების დამტკიცების სტანდარტი განსაზღვრულია მატერიალური კანონმდებლობით. სპეციალური კანონის მე-6 და 45-ე მუხლების ერთობლივი განმარტებით, სასაქონლო ნიშნის გამოყენების უფლებით სარგებლობის ფაქტის დამტკიცების ტვირთი ეკისრება პირს, რომელსაც სამოქალაქო ბრუნვაში გააქვს იმგვარი საქონელი, რომელზედაც დატანილია განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის მიერ დადგენილი წესით დარეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი. მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილია მის სახელზე საქონლის მე-7, მე-9 და მე-11 კლასების მიმართ სასაქონლო ნიშნის N---- 2011 წლის 23 აგვისტოს სარეგისტრაციო მოწმობა და საქპატენტის თავმჯდომარის 2012 წლის 18 მაისის N605/03 ბრძანება, რომლითაც დასტურდება სასაქონლო ნიშანზე N---- მოსარჩელის განსაკუთრებული უფლების მოპოვების ფაქტობრივ გარემოება (იხ.,წინამდებარე განჩინების პპ: 1-3).
19. კასატორი სადავოდ ხდის საქონლის კონტრაფაქციულობასაც, რასაც საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს და პირველ რიგში განმარტავს, კონტრაფაქციულობის სამართლებრივი დეფინიცია მოცემულია „ინტელექტუალურ საკუთრებასთან დაკავშირებულ სასაზღვრო ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტში, რომლის ნორმატიული შინაარსიდან გამომდინარე, საქონლის კონტრაფაქციულად მიჩნევისათვის უნდა დაკმაყოფილდეს რამდენიმე პირობა: (1) საქონელი უნდა იყოს იმ საქონლის იდენტური ან მსგავსი (შედიოდეს იმ საქონლის ჩამონათვალში), რომლის მიმართაც რეგისტრირებულია სასაქონლო ნიშანი; (2) საქონელზე მოთავსებული უნდა იყოს ამ საქონელთან დაკავშირებით რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის იდენტური ან მსგავსი სასაქონლო ნიშანი; (3) იდენტური ან მსგავსი სასაქონლო ნიშანი მოთავსებული უნდა იყოს უნებართვოდ. მოცემულ შემთხვევაში, კასატორი თავადვე ადასტურებს, რომ მის მიერ შესყიდულ საქონელზე დატანილი სასაქონლო ნიშანი მოსარჩელის სასაქონლო ნიშნის არათუ მსგავსი, არამედ იდენტურია, ხოლო შესყიდული საქონელი იმ საქონლის მსგავსია, რომლის მიმართაც „საქპატენტში“ რეგისტრირებულია სადავო სასაქონლო ნიშანი.
20. კასატორი სადავოდ ხდის მოსარჩელის სასარგებლოდ ტვირთის კონტრაფაქციულობის პრეზუმირებას, რასაც საკასაციო პალატა ვერ დაეთანხმება და აღნიშნავს, რომ სამართალწარმოებაში „პრეზუმციების“ გავრცელება იმითაა განპირობებული, რომ ფაქტების გარკვეული ნაწილი მტკიცებას არ საჭიროებს. სამოქალაქო პროცესში მონაწილეობს ორი ერთმანეთისადმი დაპირისპირებული მხარე - მოსარჩელე და მოპასუხე. შესაბამისად, ერთი ნაწილი მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტებისა ივარაუდება მოსარჩელის სასარგებლოდ, ხოლო დანარჩენი ნაწილი - მოპასუხის სასარგებლოდ. ის, რაც მოსარჩელის სასარგებლოდ ივარაუდება უნდა დაამტკიცოს მოპასუხემ, ხოლო ის, რაც მოპასუხის სასარგებლოდ ივარაუდება, პირიქით, უნდა დაამტკიცოს მოსარჩელემ. ეს იმას ნიშნავს, რომ პრეზუმფციები სასამართლოში მტკიცების მოვალეობისაგან კი არ ათავისუფლებს მხარეს, არამედ წარმოადგენს მხარეთა შორის მტკიცების განაწილების საფუძველს. მოსარჩელე ვალდებულია დაამტკიცოს მტკიცების საგანში შემავალი გარკვეული ფაქტების ნაწილი, ხოლო ამ ფაქტების მეორე ნაწილი ვალდებულია დაამტკიცოს მოპასუხემ. ნორმები, რომლებიც შეიცავს პრეზუმფციებს, წარმოადგენენ კანონის პირდაპირ მითითებას იმის შესახებ, რომელმა მხარემ კონკრეტულად რა ფაქტები უნდა დაამტკიცოს სამოქალაქო პროცესში. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც დადგენლია ფაქტობრივი გარემოება სასაქონლო ნიშანზე მოსარჩელის განსაკუთრებული უფლების არსებობის შესახებ, იმ ვალდებულების მტკიცების ტვირთი, რომ ამგვარი ნიშნის საქონელზე დატანება და მისი სამოქალაქო ბრუნვაში გაშვება წარმოადგენდა მოპასუხის უფლებას, ეკისრებოდა მოპასუხეს. ეს პროცესუალური ვალდებულება კი, მოპასუხემ ვერ შეასრულა.
21. იმავდროულად, დავის გადაწყვეტისათვის უნდა გარკვეულიყო საკითხი იმის შესახებ შესაძლებელი იყო თუ არა საქონლისაგან სასაქონლო ნიშნის არა მოცილება მისი ამოშლის ან ამოფხეკის გზით, არამედ იმგვარად განცალკევება, რომ საქონელი და სასაქონლო ნიშანი დარჩენილიყო დამოუკიდებელ ნივთებად (იხ., Nას-1285-1223-2014). სპეციალური კანონის მიხედვით საქონლის განადგურება მხოლოდ იმ შემთხვევაშია დასაშვები თუ შეუძლებელია სასაქონლო ნიშნის საქონლისაგან განცალკევება. გამომდინარე იქიდან, რომ თავად ტერმინი „განცალკევება“ ცალკე, განცალკევებულად ყოფნას ნიშნავს, განცალკევების შედეგად საქონელი და სასაქონლო ნიშანი ცალ-ცალკე უნდა არსებობდეს. მოცემულ შემთხვევაში, კი საბაჟოზე გაჩერებული საქონლისაგან (საყოფაცხოვრებო ტექნიკისაგან) სასაქონლო ნიშნის ამოშლა ან მოცილება იმგვარად, რომ საქონელი დარჩენილიყო სასაქონლო ნიშნისაგან დამოუკიდებელ ერთეულად შუძლებელია. ეს დასკვნა კი, სპეციალური კანონის 45-ე მუხლის მეორე ნაწილის „დ" ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ნორმატიული საფუძვლით აუცილებელს ხდის კონტრაფაქციული საქონლის განადგურებას.
22. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ კასატორის მიერ არ არის წარმოდგენილი დასაშვები (დასაბუთებული) საკასაციო პრეტენზია, ხოლო სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები იძლევიან უალტერნატივი დასკვნის საფუძველს სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის.
23. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
24. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
25. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
26. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც, იხ, სუსგ №ას-119-111-2015, 21 დეკემბერი, 2015 წელი; Nას-119-111-2015, 03 თებერვალი, 2012 წელი.
27. სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
28. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% - 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. შპს „დ--ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორ შპს „დ-ის“ უკან დაუბრუნდეს თამაზ ოზბეთელაშვილის მიერ 2016 წლის 26 ივლისს საგადახადო დავალებით N10834957 გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან (300 ლარი) 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი
მოსამართლეები: ნ. ბაქაქური
ბ. ალავიძე
