საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ას-472-453-2016 30 აგვისტო, 2016 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

ეკატერინე გასიტაშვილი (მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

პირველი კასატორი – შპს „ქ-ი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს "ნ“ (მოსარჩელე)

მეორე კასატორი – „ი“ (შპს „ქ-ის“ უფლებამონაცვლე სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის ბათილად ცნობის ნაწილში)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს "ნ“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 29 მარტის განჩინება

პირველი კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

მეორე კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის ბათილად ცნობა, სასაქონლო ნიშნის გამოყენების აკრძალვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნულმა ცენტრმა „საქპატენტმა“ (შემდეგში: „საქპატენტი“), 2013 წლის 20 ნოემბერს, გასცა № … მოწმობა, რომლის თანახმადაც, შპს „ნ“ (შემდეგში:საწარმო ან მოსარჩელე) გახდა სასაქონლი ნიშნის „y“-ის მფლობელი, ნიცის საერთაშორისო შეთანხმებით განსაზღვრულ საერთაშორისო კლასიფიკატორის მე-19 და 35-ე კლასებში არსებული საქონლისათვის („სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ საქართველოს კანონის, შემდეგში: სპეციალური კანონი, მე-17 მუხლი,; ტ. 1, ს.ფ 16-17).

2. პირველმა საწარმომ 2013 წლის 22 ნოემბერს შპს „ქ“-ს (შემდეგში: მოპასუხე, კომპანია, აპელანტი ან პირველი კასატორი) გაუგზავნა პრეტენზია-გაფრთხილების წერილი და აღნიშნა, რომ მისთვის ცნობილი გახდა სამოქალაქო ბრუნვაში შეტანილი პროდუქციის შესახებ, რომელზეც დატანილი იყო საქართველოს ტერიტორიაზე მოსარჩელის საკუთრებაში დაცული სასაქონლო ნიშნის იდენტური წარწერა სიტყვა „y“ და, სპეცილაური კანონის მე-5 და 28-ე მუხლების საფუძველზე მოითხოვა მოსარჩელის უფლებების ხელყოფის აღკვეთა (იხ. სარჩელი თანდართული დოკუმენტაციით - ტ. 1, ს.ფ 1-61)

3. „საქპატენტმა“ 2013 წლის 23 დეკემბერს გასცა № … მოწმობა, რომლის თანახმადაც, ამ განჩინების მე-2 პუნქტში დასახელებული კომპანია (მოპასუხე) გახდა სასაქონლი ნიშნის „y“ -ის მფლობელი (იხ. სპეციალური კანონის მე-17 მუხლი; ტ.1, ს.ფ 56-57) და აღნიშნულ მონიშვნას იგი იყენებს სასაქონლო ნიშნად. საქმის მასალებში წარდგენილია მოპასუხის მიერ რეალიზებული საქონლის შეფუთვა, საიდანაც ჩანს, რომ მონიშვნა „y“ დატანილია საქონლის შეფუთვის გარეკანზე, რომელსაც მარჯვენა მაღალ კუთხეში აქვს მითითება წრეწირში ჩასმული ლათინური ''R''.

4. საწარმომ 2014 წლის 7 თებერვალს სარჩელი აღძრა კომპანიის წინააღმდეგ და მოითხოვა „საქპატენტის“ მიერ, 2013 წლის 23 დეკემბერს, მოპასუხის საკუთრებად რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის „y“-ის რეგისტრაციის ბათილად ცნობა; მოპასუხისათვის საქართველოს ტერიტორიაზე სამოქალაქო ბრუნვაში ისეთი საქონლის ჩართვის აკრძალვა, რომელსაც ახლავს მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის „y“ იდენტური ან აღრევამდე მსგავსი აღნიშნა. ასევე აღნიშნული საქონლის იმპორტის, ექსპორტისა და საქართველოს ტერიტორიაზე ვაჭრობის აკრძალვა (იხ. სპეციალური კანონის მე-6, 28.ა. მუხლები).

5. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 23 ივლისის გადაწყვეტილებით საწარმოს სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი „საქპატენტის“ მიერ 23.12. 2013წ. მოპასუხის სახელზე სასაქონლო ნიშნის „y“ რეგისტრაცია, დაკმაყოფილდა მოსარჩელის დანარჩენი მოთხოვნაც (იხ. სასარჩელო მოთხოვნა ამ განჩინების მე-4 პუნქტში).;

6. სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოპასუხემ „საქპატენტში“ დაარეგისტრირა სასაქონლო ნიშნად „y“, რომელიც დატანილია საქონლის შეფუთვაზე. ამავე ნიშანს ახლავს გამაფრთხილებელი აღნიშვნა წრეწირში ჩასმული ლათინური ასო ''R'', აღნიშნული ნიშანი კი საერთაშორისო პრაქტიკაში გამოიყენება, როგორც სასაქონლო ნიშნის მფლობელის მიერ გაკეთებული გაფრთხილება, რომ ნიშანი რეგისტრირებულია და არ მოხდეს ინტელექტუალური საკუთრების უფლებების დარღვევა. ამრიგად, როგორც ფორმალურად („საქპარენტში“ რეგისტრაცია), ისე ფაქტიურად, მოპასუხე სასაქონლო ნიშნად იყენებს მონიშვნას „y“.

7. სასამართლომ საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობა მიანიჭა მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშანს „y“ და მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშანს „y“-ს შორის ისეთი მსგავსების დადგენას, რომელსაც შეუძლია მომხმარებლის შეცდომაში შეყვანა.

8. სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ სიტყვა „y“ თურქულად აღნიშნავს ვ-ს, იგი კონკრეტული შინაარსისაა და არ არის ფანტაზიის შედეგი (გამოგონებული). სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, ასევე, რომ მოპასუხე იყენებს სასაქონლო ნიშანს „y“, რომელიც მას საპატენტო უწყებაში დარეგისტრირებული არ აქვს, მის სახელზე მხოლოდ ნიშანი „y“ არის რეგისტრირებული.

9. საქონლის შეფუთვაზე დატანილი სასაქონლო ნიშანი იმდაგვარადაა გამოყენებული, რომ წამყვანი როლი ენიჭება სიტყვას „y“, იგი მუქადაა (უფრო სწორად, ჩვეულებრივი დამუქებისაა, როგორც სხვა აღნიშვნები, ხოლო ნიშნის სხვა ელემენტები -„s“ არის მკრთალი აღნიშნვით) დატანილი, რაც მომხმარებელს უქმნის შთაბეჭდილებას, რომ მთავარი როლი ენიჭება სწორედ აღნიშნულ სიტყვას. სიტყვის „y“ ფონად გამოსახულია ვ., რაც აძლიერებს სიტყვის დატვირთვას და ხაზს უსვამს, რომ აღნიშნული სიტყვა არის ნიშანი, რაც მომხმარებლის გონებაში უნდა დარჩეს, როგორც პროდუქტთან დაკავშირებული საქონლის მაიდენტიფიცირებელი ნიშანი.

10.სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა, რომ საქმის მასალებში წარდგენილი საექსპერტო დასკვნით, ასევე საქმის განხილვისას, დადასტურდა, რომ მოპასუხის მიერ სასაქონლო ნიშნად გამოყენებული აღნიშვნა „y“ შედგება სამი აზრობრივი ნაწილისაგან: 1. სიტყვა „y“, რაც თურქულად აღნიშნავს ვ-ვს, 2. სიტყვა „s“, რაც თარგმანში აღნიშნავს მაგარი მუყაო არის მასალა, დამზადებული ხის ძალიან მცირე ზომის ნაწილების ერთმანეთთან მჭიდრო დაწნეხით, რათა მიღებული იყოს თხელი, ოდნავ დრეკადი ფილა და 3. აღნიშვნა „m-“, რაც არის აბრევიატურა და თარგმანში იშიფრება, როგორც „საშუალო სიმკვრივის ბოჭკოვანი ფილა (ფიცარი)“. ამრიგად, სასაქონლო ნიშნად გამოყენებულ აღნიშვნაში მე-2 და მე-3 ელემენტები შინაარსობრივად ასახავს იმ საქონელს, რის მოსანიშნადაც არის იგი გამოყენებული.

11. დადგენილია, რომ საერთაშორისო კლასიფიკატორის მე-19 მუხლის მიხედვით, სასაქონლო ნიშანი გაცემულია - ხის იატაკი; პარკეტი და პარკეტის ფილები, მათ შორის ლამინატის პარკეტი და პარკეტის ფილები; ხის მასალით მოპირკეთებული პარკეტი. აღნიშნულიდან გამომდინარე სახეზეა სასაქონლო ნიშნად გამოყენებული კომბინირებული ნიშნის „y“ მე-2 და მე-3 აღნიშვნები აღწერილობითია შესაბამისი საქონლის მიმართ და მის რეგისტრაციას კანონი კრძალავს. აღსანიშნავია, რომ არამარტო შინაარსობრივად, არამედ სასაქონლო ნიშნად გამოყენების დროსაც, აღნიშნული კომბინირებული ნიშნის ელემენტები მათი სიმკრთალით გამოირჩევა ერთმანეთისაგან, რაც აძლიერებს კომბინირებული ნიშნის შემადგენელი აღნიშვნების ინდივიდუალურ დატვირთვას.

12. სასამართლომ მიუთითა, რომ მოპასუხის მიერ სასაქონლო ნიშნად გამოყენებული კომბინირებული ნიშნის მე-2 და მე-3 ელემენტი არაგანმასხვავებელუნარიანი და აღწერილობითია საქონლის მიმართ, შესაბამისად, სასაქონლო ნიშნის დატვირთვა გადადის სწორედ მოსარჩელის სახელზე დარეგისტრირებულ სადავო სიტყვაზე „y“.

13. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა სასაქონლო ნიშანთა რეგისტრაციისას, რამდენად იყო შესაძლებელი აღნიშნული მსგავსების აღმოჩენა და განმარტა, რომ სამოქალაქო ურთიერთობაში მონაწილე ყოველი პირი ვალდებულია, კეთილსინდისიერად და მართლზომიერად იმოქმედოს თავიანთი უფლებების დასაცავად, ისე, რომ არ დაარღვიოს სხვათა უფლებები (სსკ-ის მე-8 და 115-ე მუხლები).

14. სპეციალური კანონის მე-4 მუხლი ადგენს: სასაქონლო ნიშნად არ რეგისტრირდება სიმბოლო ან სიმბოლოთა ერთობლიობა, რომელიც: ... გ) არაგანმასხვავებელუნარიანია შესაბამისი საქონლის მიმართ; დ) აღწერილობითია იმ საქონლის მიმართ, რომლისთვისაც მოითხოვება მისი რეგისტრაცია, შედგება საქონლის მხოლოდ სახეობის, ხარისხის, რაოდენობის, თვისების, ღირებულების, დანიშნულების, გეოგრაფიული წარმოშობის, გასაღების ადგილის, დროის ან საქონლის სხვა მახასიათებლებისაგან ანდა მიჩნეულია ასეთად; ... ზ) შეურაცხყოფს ან ეწინააღმდეგება ეროვნულ ღირსებებს, რელიგიასა და ტრადიციებს, ზნეობრივ ნორმებს; თ) შესაძლებელს ხდის, მცდარი წარმოდგენა შეუქმნას მომხმარებელს საქონლის თვისების, ხარისხის, გეოგრაფიული წარმოშობის ან საქონლის სხვა მახასიათებლების შესახებ;

15. სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსახილველი საკითხი მდგომარეობდა იმაში, თუ რამდენად მოეთხოვებოდა, ერთი მხრივ, რეგისტრაციის მომთხოვნ სუბიექტს დაწვრილებით მიეწოდებინა ინფორმაცია მარეგისტრირებელი ორგანოსათვის დასარეგისტრირებელი სასაქონლო ნიშნის თაობაზე (თარგმანი, შინაარსი), ხოლო მეორე მხრივ, ვალდებულია თუ არა მარეგისტრირებელი ორგანო, გამოიკვლიოს დასარეგისტრირებელი სასაქონლო ნიშანი დეტალურად, მისი ყოველი კომპონენტი შეისწავლოს და ისე მიიღოს გადაწყვეტილება. უდავოა, რომ კანონის მე-4 მუხლის დეფინიცია ავალებს, როგორც განცხადების ავტორს, ასევე მარეგისტრირებელ ორგანოს დეტალურად, სრულად და ამომწურავად შეისწავლოს დასარეგისტრირებელი სასაქონლო ნიშანი, რათა იგი არ ეწინააღმდეგებოდეს ან არ შეურაცხყოფდეს ეროვნულ ღირსებებს, რელიგიასა და ტრადიციებს, ზნეობრივ ნორმებს; ასევე, არ იყოს აღწერილობითი ან არაგანმასხვავებელუნარიანი მოცემული საქონლის მიმართ.

16. სასამართლოს დასკვნით, კანონის სულისკვეთება იმგვარია, რომ ნებისმიერ ენაზე წარმოდგენილი სასაქონლო ნიშანი უნდა იქნეს სპეციალური კანონის მე-4 მუხლით დადგენილი კრიტერიუმების საფუძველზე გამოკვლეული. ამას ადასტურებს საქართველოს ეკონომიკის სამინისტროს 1999 წლის აგვისტოს #63 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქცია „სასაქონლო ნიშანზე განაცხადის წარდგენისა და რეგისტრაციასთან დაკავშირებული პროცედურების შესახებ“, რომლის მე-18 მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, არსობრივი ექსპერტიზის დროს, ყურადღება უნდა მიექცეს სიმბოლოების სმენით (ფონეტიკა, მუსიკალური ჟღერადობა), მხედველობით (გრაფიკა, ფერთა შეხამება), აზრობრივ (სემანტიკა, არსი) მსგავსებას. აქვე ყურადსაღებია მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოებაც, რომ თურქული მნიშვნელობის სიტყვები გასაგებია და ცნობილია საქართველოს მრავალი მოქალაქისათვის, რაც განპირობებულია აზერბაიჯანული და თურქული ენების ნათესაობით და თურქულის მცოდნე საქართველოს მოქალაქეთა მრავალრიცხოვნობით.

17. სპეციალური კანონის 28-ე მუხლის თანახმად, სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციას ბათილად ცნობს სასამართლო მესამე პირის მოთხოვნით, თუ: ა) სასაქონლო ნიშანი ამ კანონის მე-4 ან მე-5 მუხლის მოთხოვნათა დარღვევითაა რეგისტრირებული; ბ) სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია მოხდა არაკეთილსინდისიერი განზრახვით; გ) სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია მოხდა პარიზის კონვენციის ერთ-ერთ წევრ ქვეყანაში ამ სასაქონლო ნიშნის მფლობელის წარმომადგენლის ან აგენტის მიერ თავის სახელზე, სასაქონლო ნიშნის მფლობელის ნებართვის გარეშე; დ) სასაქონლო ნიშანი შეიცავს საფირმო სახელწოდებას, რომელზედაც უფლებები წარმოშობილია სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციაზე განაცხადის შეტანამდე, რის შედეგადაც ჩნდება აღრევის შესაძლებლობა; ე) ამგვარი რეგისტრაციით ირღვევა მესამე პირის საავტორო უფლებები, რომლებიც წარმოშობილია სასაქონლო ნიშნისათვის დადგენილი პრიორიტეტის თარიღამდე. ამავე კანონის მე-5 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სასაქონლო ნიშანი არ რეგისტრირდება, თუ იგი მესამე პირის სახელზე რეგისტრირებული, უფრო ადრინდელი პრიორიტეტის მქონე სასაქონლო ნიშნის მსგავსია, ხოლო საქონელი – იდენტური ან იმდენად მსგავსი, რომ ჩნდება ამ სასაქონლო ნიშნების აღრევის, მათ შორის, ასოცირების შედეგად აღრევის შესაძლებლობა.

18. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხის სახელზე განხორციელებული სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელის სახელზე სასაქონლო ნიშანი „y“ რეგისტრირებულია 2013 წლის 20 ნოემბერს, ხოლო მოპასუხემ სასაქონლო ნიშანი „y“ დაარეგისტრირა 2013 წლის 23 დეკემბერს და ასევე იდენტურია საქონელი, რომლის მოსანიშნადაც დაარეგისტრირეს მხარეებმა სასაქონლო ნიშანი.

19. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა მოპასუხის მითითებაზე, რომ მოსარჩელე სასაქონლო ნიშანზე რეგისტრაციის ფაქტს მოპასუხის უფლებების დარღვევისათვის იყენებს, რათა ხელი შეუშალოს მის სამეწარმეო საქმიანობას.

20. სასამართლომ სპეციალური კანონის 27.2-ე მუხლზე მიუთითა, რომლის თანახმად, სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციას აუქმებს სასამართლო მესამე პირის მოთხოვნით, თუ: ა) სასაქონლო ნიშანი არ გამოიყენებოდა უწყვეტად 5 წლის განმავლობაში იმ საქონელზე, რომლის მიმართაც არის ეს ნიშანი რეგისტრირებული საქართველოში. თუ ნიშნის გამოყენება დაიწყო ან განახლდა აღნიშნული ხუთწლიანი ვადის გასვლიდან სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის გაუქმების მოთხოვნის შეტანამდე შუალედში, არავის აქვს უფლება, მოითხოვოს სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის გაუქმება. მითითებული მუხლის მე-3 პუნქტით, მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტი არ გამოიყენება, „თუ სასაქონლო ნიშნის მფლობელის მიერ სასაქონლო ნიშნის გამოუყენებლობა მისი ნებისაგან დამოუკიდებლად წარმოშობილი გარემოებებით არის განპირობებული. ასეთ გარემოებებად ჩაითვლება, მაგალითად,სასაქონლო ნიშნით დაცულ საქონელთან დაკავშირებით დაწესებული იმპორტის შეზღუდვები ან ხელისუფლების მიერ დადგენილი სხვა მოთხოვნები“. კანონში არ არის რაიმე შეზღუდვა, რომ ნიშნის მფლობელს აუცილებლად მოეთხოვებოდეს მისი გამოყენება პროდუქციის მონიშვნით.

21. სასამართლომ მიიჩნია, რომ სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციით მისი მფლობელი ახორციელებს გარკვეულ სამართლებრივ ღონისძიებას, რაც საქონლის წარმოების ან გასაღების გაადვილების მიზნით ესაჭიროება. ნიშნის მფლობელს ესაჭიროება გარკვეული დრო იმისათვის, რათა განახორციელოს შესაბამისი ღონისძიებები ნიშნის რეკლამირების, ცნობადობის ამაღლების, საზოგადოებისათვის მისი გაცნობის მიზნით. ამიტომ კანონი აფრთხილებს ნიშნის მფლობელს, რომ 5 წლის განმავლობაში გამოუყენებლობის შემდეგ, დადგება მისი ნიშნის რეგისტრაციის ბათილობის საფუძველი.

22. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა მოპასუხის მითითებაზე, თითქოს იგი არ იყენებდა სასაქონლო ნიშნად აღნიშვნას „y“, რომ აღნიშნული ნიშანი დატანილია საქონლის შეფუთვის ძირზე და შეუმჩნეველია მომხმარებლისათვის. მოპასუხე მიუთითებდა, ასევე, რომ ძირითადი სასაქონლო ნიშანი, რომლის რეკლამირებაც მის მიერ ხდებოდა და მისი საქონლის რეალიზების ძირითადი საფუძველი იყო და არის ნიშანი „M“. სასამართლოს დასკვნით, სარჩელის დაკმაყოფილების შედეგად, მოპასუხის განმარტებიდან გამომდინარე, ამ უკანასკნელს არ მიადგებოდა არსებითი ზიანი, რადგან მისი საქონლის ცნობადობა და გასაღება არსებითად უკავშირდებოდა ნიშანს „M და არა ნიშანს „y“.

23. სპეციალური კანონის მე-6 მუხლის თანახმად, „2. განსაკუთრებული უფლების მქონე პირს შეუძლია, აუკრძალოს მესამე პირს, მისი თანხმობის გარეშე, სამოქალაქო ბრუნვაში გამოიყენოს ისეთი ნიშანი, რომელიც განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის დაცული სასაქონლო ნიშნის: ა) იდენტურია და საქონელიც იდენტური; ბ) იდენტურია, ხოლო საქონელი იმდენად მსგავსია, რომ ჩნდება ამ ნიშნების აღრევის, მათ შორის, ასოცირების შედეგად აღრევის შესაძლებლობა; გ) მსგავსია, ხოლო საქონელი იდენტური ან იმდენად მსგავსია, რომ ჩნდება ამ ნიშნების აღრევის, მათ შორის, ასოცირების შედეგად აღრევის შესაძლებლობა; დ) იდენტური ან მსგავსია და დაცულია სასაქონლო ნიშნის საქართველოში კარგი რეპუტაციის გამო, ამ ნიშნის გამოყენება მესამე პირს დაუმსახურებლად უქმნის ხელსაყრელ პირობებს ან ზიანს აყენებს სასაქონლო ნიშნის რეპუტაციას ან მის განმასხვავებელუნარიანობას; 3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, სხვა შესაძლო აკრძალვათა გარდა, იკრძალება: ა) სასაქონლო ნიშნის დატანა საქონელზე ან მის შეფუთვაზე; ბ) ისეთი საქონლის შეთავაზება, სამოქალაქო ბრუნვაში შეტანა ან საწყობში ამ მიზნით შენახვა, იმპორტი ან ექსპორტი, რომელიც ნიშანდებულია ამ ნიშნით, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ეს ქმედება ხორციელდება სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის მიერ ნიშანდებული საქონლით; გ) სასაქონლო ნიშნის გამოყენებით მომსახურების შეთავაზება ან გაწევა; დ) სასაქონლო ნიშნის გამოყენება რეკლამისათვის ან საქმიან ქაღალდებზე. 4. სასაქონლო ნიშნის მფლობელის ნებართვის გარეშე მესამე პირს ეკრძალება: ა) ამ სასაქონლო ნიშნის იდენტური ან მსგავსი ნიშნის დატანა შესაფუთ საშუალებაზე, ეტიკეტზე და ა.შ.; ბ) ამ სასაქონლო ნიშნის იდენტური ან მსგავსი ნიშნით ნიშანდებული შესაფუთი მასალის ან შეფუთვის შეთავაზება, მიმოქცევაში შეტანა, გასაღება ან გასაღებისათვის მომზადება, მათი იმპორტი ან ექსპორტი“.

24. სასამართლომ სპეციალური კანონის მე-6 და 45-ე მუხლების საფუძველზე სასარჩელო მოთხოვნა დასაბუთებულად მიიჩნია და სრულად დააკმაყოფილა.

25. მოპასუხემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, მოითხოვა მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა. სასაქონლო ნიშნის ბათილად ცნობის ნაწილში, აპელანტის უფლებამონაცვლედ, სასამართლოს 02.04.2012წ. განჩინებით, ცნობილი იქნა „ა“ (შემდეგში: მეორე კასატორი; იხ. ტ.3, ს. ფ. 55).

26. აპელანტმა შემდეგ პრეტენზიებზე მიუთითა:

26.1.სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით არასწორად დაადგინა, რომ 2013 წლის 23 დეკემბერს N… რეგისტრაციის მოწმობა გაიცა სასაქონლო ნიშანზე „y“. სინამდვილეში, აღნიშნული მოწმობა გაცემულია სასაქონლო ნიშანზე „y“;

26.2. არასწორია დასკვნა, რომ თითქოს მოპასუხე აღნიშვნას „y“ სასაქონლო ნიშნის დანიშნულებით იყენებს, რაც არ შეესაბამება სიმართლეს, რადგან ეს აღნიშვნა დატანილია საქონლის შეფუთვის ფსკერზე და მას მომხმარებელი ვერ ხედავს. ის გამოიყენება იმისათვის, რომ მომხმარებელმა განასხვავოს ეს საქონელი სხვა მწარმოებლის საქონლისაგან. აღნიშვნა „y“ არის მისი მწარმოებლის საფირმო დასახელება;

26.3. სასამართლო სიტყვიერ აღნიშვნას „y“ ხელოვნურად ყოფს სამ ნაწილად და ამგვარად დაყოფილი ელემენტების სემანტიკას ცალ-ცალკე აანალიზებს, რადგან მითითებული სასაქონლო ნიშანი შესრულებულია ინტერვალების გარეშე და მისი განხილვა უნდა მოხდეს როგორც ერთი, ფანტაზიური და მთლიანი სიტყვისა;

26.4. სასამართლომ მიუთითა, რომ აღნიშვნები s და m, მათი შინაარსის გამო, აღწერილობითია და არ შეიძლება სასაქონლო ნიშნად დარეგისტრირდეს. ერთიანი სიტყვის ცალკეული ნაწილების კანონიერების შეფასებისას, სასამართლომ არ გაითვალისწინა სპეციალური კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის დანაწესი, რომლის თანახმად, „სასაქონლო ნიშნად არ შეიძლება დარეგისტრირდეს სიმბოლო, რომელიც შედგება საქონლის მხოლოდ სახეობის, ხარისხის, რაოდენობის, თვისების, ღირებულების, დანიშნულების, გეოგრაფიული წარმოშობის, გასაღების ადგილის, დროის ან საქონლის სხვა მახასიათებლებისაგან ანდა მიჩნეულია ასეთად.“ სასამართლოს ამგვარი მსჯელობა მართებული იქნებოდა, თუ მოპასუხე დაარეგისტრირებდა სიტყვას s ან m;

26.5. სასამართლოს მსჯელობა აგებულია იმ გარემობაზე, რომ მოპასუხეს დარეგისტრირებული აქვს სასაქონლო ნიშანი „y“, მაშინ როდესაც, დარეგისტრირებულია „y“. შესაბამისად, სასამართლოს დასკვნები ემყარება მცდარ ფაქტებს, რაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების წინაპირობაა.

27. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 29 მარტის განჩინებით მოპასუხისა და მისი უფლებამონაცვლის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.

28. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასკვნები და შეფასებები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით. (საქართველოს სამოქალაოქ საპროცესო კოდექსის, შემდეგში სსსკ, 390.3.“გ“ მუხლი).

29. სააპელაციო სასამართლომ, საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე, დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი „y“ და მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებული - „y“ იმდენად მსგავსია, რომ ჩნდება, ასოცირების შედეგად, მათი აღრევის შესაძლებლობა. ამასთან, სადავო არ არის, რომ სასაქონლო ნიშანი მოსარჩელემ უფრო ადრე დაარეგისტრირა (20.11.2013 წ.), ვიდრე მოპასუხემ (23.12.2013 წ.). აღნიშნული გარემოებები კი, სპეციალური კანონის 28-ემუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოპასუხის სასაქონლო ნიშნის „y“-ის რეგისტრაციის ბათილად ცნობის საკმარისი წინაპირობაა.

30. სასამართლომ იმსჯელა საქმის მასალებში წარდგენილ 14.02.2014 წლის ექსპერტიზის დასკვნაზე, რომლის კვლევითი და შეფასებითი ნაწილებიდან ირკვევა, რომ მოსარჩელის სახელზე სასაქონლო ნიშნად რეგისტრირებული ნიშანი წარმოადგენს სტანდარტული შრიფტით ჩაწერილ სიტყვას „y“, რომელიც თურქულია და ითარგმნება როგორც „ვ“. მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი კი, წარმოადგენს გამოსახულებითი და სიტყვიერი ნაწილებისაგან შემდგარ კომბინირებულ აღნიშვნას, რომელშიც სიტყვიერი ნაწილი წარმოადგენს ვ-ს გამოსახულების ფონზე შესრულებულ შედგენილ სიტყვას „y“. მისი შემადგენელი სიტყვებიდან პირველი - „y“ გაფერადებულია მუქი ლურჯი ფერით, მეორე შემადგენელი თურქული სიტყვა „s“ შესრულებულია ღია ფერით, ხოლო მესამე შემადგენელი აბრივიატურა „m“ შესრულებულია კიდევ უფრო ღია ფერით. ამდენად, „y“-ის ნიშნის სიტყვიერ ნაწილში, მუქი ლურჯი ფერის „y“, მკვეთრად არის გამოყოფილი დანარჩენი ორი ღია ფერით შესრულებული შემადგენელი სიტყვისაგან. შედეგად, ეს ორი სიტყვა მომხმარებლისათვის ნაკლებად აღქმადია და ნიშნის იმ ელემენტებს წარმოადგენს, რომელზეც მომხმარებელი ყურადღებას ნაკლებად ან საერთოდ არ ამახვილებს. დაპირისპირებულ კომბინირებულ ნიშანში - „y“ არსებული ვ-ს გამოსახულება სემანტიკურად იდენტურია რეგისტრირებული სიტყვიერი ნიშნისა „y“, რაც მათი მსგავსების ხარისხს კიდევ უფრო ზრდის. ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, „სიტყვიერი ნიშანი „y“ და ლამინატის პარკეტის შეფუთვაზე გამოყენებული სიტყვიერი ნაწილის „y“ შემცველი კომბინირებული ნიშანი ერთმანეთის მიმართ აღრევამდე მსგავსია საქონლისა და მომსახურების ნიცის საერთაშორისო კლასიფიკაციის მე-19 და 35-ე კლასების საქონლისა და მომსახურების ჩამონათვლის, კერძოდ, ლამინატის პარკეტისა და ლამინატის პარკეტით ვაჭრობის მიმართ, რომლებიც შედის სასაქონლო ნიშნის „y“-ის მოწმობის #... დანართში მოცემულ ჩამონათვალში“ (ტ.2, ს.ფ. 106-110).

31. სასამართლომ განმარტა, რომ სამოქალაქო საპროცესო სამართლის მიზნებისათვის, კანონმდებლობა ადგენს დასაშვები მტკიცებულებების ნუსხას. სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. დასახელებული ნორმა წარმოადგენს მტკიცების ტვირთის მხარეთა შორის განაწილების ზოგად, პროცესუალურ სტანდარტს და ადგენს ვალდებულ პირს, რომელმაც მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტი სათანადო გარემოებებზე მითითებითა და დასაშვები მტკიცებულებების წარდგენით უნდა დაადასტუროს. მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა, ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილი - სადავო სასაქონლო ნიშანთა აღრევამდე მსგავსების ფაქტობრივი გარემოების გაქარწყლება, თუმცა, მას ამ კუთხით დასაბუთებული მტკიცება სასამართლოსათვის არ შეუთავაზებია. შესაბამისად, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი „y“ და მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებული - „y“ იმდენად მსგავსია, რომ ჩნდება ასოცირების შედეგად მათი აღრევის შესაძლებლობა.

32. „ინტელექტუალური საკუთრების უფლებების ვაჭრობასთან დაკავშირებული ასპექტების შესახებ შეთანხმების“ (TRIPS) მე-15 მუხლის შესაბამისად, „სასაქონლო ნიშანს შეიძლება წარმოადგენდეს ნებისმიერი სიმბოლო ან სიმბოლოთა ერთობლიობა, რომელსაც უნარი შესწევს ერთი საწარმოს საქონელი და მომსახურება სხვა საწარმოს საქონლისა და მომსახურებისაგან განასხვავოს“. კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ასეთი სიმბოლო შეიძლება იყოს „სიტყვა ან სიტყვები, აგრეთვე ადამიანის სახელი; ასოები; ციფრები; ბგერები; გამოსახულება; სამგანზომილებიანი ფიგურა, მათ შორის, საქონლის ფორმა ან შეფუთვა ისევე, როგორც საქონლის სხვა გარეგნული გაფორმება ფერის ან ფერთა კომბინაციის გამოყენებით“.

33. სამრეწველო საკუთრების დაცვის პარიზის კონვენციის შესაბამისად, სასაქონლო ნიშნის მფლობელს ენიჭება ერთგვაროვან ან მსგავს საქონელზე ამ ნიშნის ან მისი ვარიანტების გამოყენების განსაკუთრებული უფლება. ამავე კონვენციის მე-6 მუხლის თანახმად კი, სასაქონლო ნიშნებზე განსაკუთრებული უფლებების მოპოვებისა და დამცავი დოკუმენტების ძალაში შენარჩუნების წესებს არეგულირებს მხოლოდ ეროვნული კანონმდებლობა.

34. საქართველოს კანონმდებლობა სასაქონლო ნიშნებზე განსაკუთრებული უფლებების მოპოვებას მათი „საქპატენტში“ რეგისტრაციის ფაქტს უკავშირებს. რეგისტრაციით ხდება დაცვის ობიექტის ნამდვილი არსობრივი ფარგლების დაფიქსირება; ამასთან ერთად, რეგისტრაციით აღინუსხება საქონლის ის წრე, რომელთა მიმართ გამოსაყენებლადაც არის განკუთვნილი სასაქონლო ნიშანი. რეგისტრაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფუნქცია „საქპატენტის“ მიერ ყველა რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის თაობაზე ინფორმაციის გამოქვეყნებაა, რაც ნიშნის მფლობელის კონკურენტებისათვის გაფრთხილებას წარმოადგენს. სპეციალური კანონის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეგისტრაციით დაცულ სასაქონლო ნიშანზე მფლობელის განსაკუთრებული უფლება წარმოიშობა ამ ნიშნის რეგისტრაციის დღიდან.

35. სასამართლომ განმარტა, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტული სამართლის მიხედვით, სასაქონლო ნიშანი, ეროვნული კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესით მისი რეგისტრაციის მომენტიდან, ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლით დაცულ „ქონებას“ წარმოადგენს. შესაბამისად, რეგისტრაციის პროცედურების დასრულების შემდეგ, სასაქონლო ნიშანი ხდება საკუთრების ობიექტი და მასზე ვრცელდება საკუთრების დაცვის ყველა სამართლებრივი რეგულაცია. ზოგიერთ შემთხვევაში არა მხოლოდ სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია, არამედ თავად რეგისტრაციის განაცხადი და სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების მაძიებლის სამართლებრივი სტატუსიც კი უკვე შესაძლებელია წარმოშობდეს ისეთ ქონებრივ უფლებებს, რომლებიც ექცევა პირველი ოქმის პირველი მუხლით გათვალისწინებული „ქონების“ ცნებაში (იხ. სუსგ № ას-1285-1223-2014, 01.12. 2015 წ.).

36. სასამართლომ დამატებით მიუთითა საწარმოს სასარჩელო მოთხოვნაზე, მოპასუხის სახელზე სასაქონლო ნიშნის „y“ „საქპატენტის“ მიერ 23.12. 2013 წ. 23 დეკემბრის რეგისტრაციის ბათილად ცნობა , რომელიც სრულად დაკმაყოფილდა საქმის საქალაქო სასამართლოში განხილვის შედეგად. ბათილად იქნა ცნობილი მოპასუხის სახელზე სასაქონლო ნიშნის „y“-ს რეგისტრაცია (იხ. ამ განჩინების 4-5 პუნქტები). სასამართლომ აღნიშნა, რომ ეს გარემოება მოსარჩელეს სააპელაციო საჩივრით არ გაუსაჩივრებია, ვინაიდან მისი სარჩელი სრულად დაკმაყოფილდა.

37. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა: იმ გარემოებების გათვალისწინებით, რომ მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანია „y“ (მოწმობა M24376, რეგისტრაციის თარიღი 12-23.12.2013წ.; ტ.1, ს.ფ.157-161), ექსპერტიზაც ჩატარდა სასაქონლო ნიშანზე „y“ და სასაქონლო ნიშანზე „y“ - ერთმანეთის მიმართ აღევამდე მსგავსების დასადგენად, სასამართლოს არ გააჩნია საპროცესო-სამართლებრივი შესაძლებლობა, სარეზოლუციო ნაწილის ფორმულირების გამო, გააუქმოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, მით უფრო, იმ პირობებში, როდესაც სააპელაციო საჩივრის ავტორი მოსარჩელე კი არ არის, არამედ მოპასუხეა. თუმცა, მოპასუხის მიერ წარდგენილი სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში, სასამართლომ განმარტა, რომ სასაქონლო ნიშანი „y“ და მით უფრო, მხოლოდ „y“ სასაქონლო ნიშნის „y“ აღრევამდე მსგავსია, შესაბამისად, აღნიშნული გარემოება მოპასუხის სახელზე სასაქონლო ნიშნის „y“ (მოწმობა …) რეგისტრაციის ბათილობის წინაპირობაა.

38. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ (პირველი კასატორი) და სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის ბათილად ცნობის ნაწილში მოპასუხის უფლებამონაცვლემ (მეორე კასატორი).

39. პირველმა კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, შემდეგ არგუმენტებზე მითითებით:

39.1. სასამართლომ არ გამოიყენა სპეციალური კანონის მე-3 მუხლი. მოცემულ შემთხვევაში, განხილის საგანი სწორედ ინტელექტუალურ-სამართლებრივ დავაა, ვინაიდან სასაქონლო ნიშანი, თავისი არსით, ინტელექტუალური შრომის ნაყოფია. სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სპეციალური კანონის მე-4 და მე-5 მუხლები, სასაქონლო ნიშანი დაჰყო ცალკეულ ელემენტებად, შემდეგ ერთი ნაწილი შეაფასა მხოლოდ მე-4 მუხლთან მიმართებაში, თუმცა, მისი კონკრეტული პუნქტის დარღვევა არ მიუთითა და ამის შემდეგ სასაქონლო ნიშნის მეორე ნაწილი შეაფასა ამავე კანონის მე-5 მუხლთან მიმართებაში. დასახელებული ნორმების დაუსაბუთებლად გამოყენების შედეგად, სასამართლომ არასწორად იმსჯელა ამავე კანონის 28-ე მუხლზეც;

39.2. სასამართლომ დაარღვია სსსკ-ის 105-ე მუხლის მოთხოვნები, ვინაიდან დაეყრდნო ექსპერტიზის დასკვნაში ექსპერტის ცალმხრივ და პირად შეფასებას სასაქონლო ნიშნების განმასხვავებელუნარიანობაზე, ფაქტიურად წინასწარ დადგენილი ძალა მიანიჭა მას და ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად არ გამოიკვლია სხვა მტკიცებულებებთან ერთად;

39.3. სასამართლომ ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე არასწორად მიიჩნია დადგენილად ის გარემოება, რომ „y“ და „y“ აღრევამდე მსგავსია. „y“-ის სასაქონლო ნიშნის ფერთა და სიმბოლოთა კომბინაციის არასწორი ინტერპრეტაცია მოხდა. სასაქონლო ნიშნების აღრევის შესაძლებლობა ვერ დადგინდება ცალკეულ პირთა პირადი შეფასებისა და შეგრძნებების შედეგად. ექსპერტის მიერ უნდა ყოფილიყო გამოკვლეული სასაქონლო ნიშნები მომხმარებლებში თუ იწვევდნენ საწარმოთა აღრევას. სასაქონლო ნიშნებს შორის ყოველთვის იარსებებს გარკვეული მსგავსება, განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, როცა გამოიყენება ციური სხეულების, ბუნებრივი მოვლენებისა და ობიექტების სახელები. სასამართლო პრაქტიკაში ხშირად გამოიყენება სოციოლოგიური გამოკვლევები მტკიცებულებებად (იხ. სუსგ #ას-1296-1316-2011, 25.11.2011წ.);

39.4. სასამართლომ სასაქონლო ნიშნების შეფასებისას არ გაითვალისწინა, რომ „y“ სასაქონლო ნიშანი შექმნილია ორიგინალურ ფერებში და გამოყენებულია ფერთა განსხვავებული გამა, ხოლო „y“ სასაქონლო ნიშანი შესრულებულია შავი ფერის სტანდარტული ასოებით;

39.5. სასამართლომ არ გამოიკვლია და არ გაითვალისწინა აზერბაიჯანული ეროვნების მოსახლეობის პროცენტული რაოდენობა, რაც მოსახლეობის მხოლოდ რამდენიმე პროცენტია და ძირითად საქართველოს მხოლოდ რამდენიმე რაიონში ცხოვრობს. მოპასუხე კი თითქმის მთელი ქვეყნის მასშტაბით ახორციელებს სამეწარმეო საქმიანობას, ხოლო ქვემო ქართლის რეგიონში ის სამეწარმეო საქმიანობით დაკავებული არ არის;

39.6. საქალაქო სასამართლომ მხოლოდ ცალმხრივად და არასწორად განმარტა სსკ-ის მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილი და სსკ-ის 115-ე მუხლი, რადგან ეს ნორმები მოსარჩელესაც ავალებს კეთილსინდისიერ ქცევას, როდესაც სხვას გარკვეულ აკრძალვებს უყენებს და ეს შეზღუდვები მხოლოდ მოპასუხე მხარეზე არ ვრცელდება;

40. მოპასუხის უფლებამონაცვლემ სასაქონლო ნიშნის ბათილად ცნობის ნაწილში (მეორე კასატორმა) მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, უარყოფა პირველი კასატორის მიერ მითითებული საკასაციო პრეტენზიების იდენტური გარემოებების გათვალისწინებით და დამატებით აღნიშნა:

40.1. სასამართლომ რეალურად დაანაწევრა და აზრი დაუკარგა ე.წ. კომბინირებული სასაქონლო ნიშნის შექმნას: უარყო ფერთა ორიგინალური კომბინაცია, რაც სასაქონლო ნიშნის შემადგენელი ნაწილია, ასევე გამოსახულებაც. დაეყრდნო ექსპერტის პირად შეგრძნებებს. სამწუხაროდ, მას (კასატორს) ესთეტიკური ექსპერტიზის დასკვნა არ წარმუდგენია.

40.2.სასამართლოს არ გამოუკვლევია, შეუძლია თუ არა მომხმარებელს, სასაქონლო ნიშნების მიხედვით, განასხვაოს ერთი საწარმოს საქონელი მეორის საქონლისაგან. სასამართლომ სასაქონლო ნიშანი, ფაქტიურად, აბსოლუტურად ვირტუალურ საგნად და მხოლოდ ცარიელ სიტყვებად შეაფასა, ინტელექტუალური შრომის ნაყოფისთვის დამახასიათებელი შინაარსის გათვალისწინებით.

40.3. სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სპეციალური კანონის მე-5 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი, მოდავე მხარეთა სახელზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნების ურთიერთმიმართების შეფასებისას. სასაქონლო ნიშანი „Y”, როგორც მთლიანი სიტყვა, არ შეაფასა სპეციალური კანონის მე-4 მუხლთან მიმართებაში, რა დროსაც არ გაითვალისწინა, რომ ეს ნიშანი არ შედგებოდა მხოლოდ საქონლის სახეობის, ხარისხის, თვისების და დანიშნულების მახასიათებლებისაგან, რითაც დაჰყო ცალკეულ შემადგენელ ელემენტებად და თითოეული მათგანი ცალ-ცალკე შეაფასა ამ მუხლთან მიმართებაში, თუმცა, კონკრეტული ნორმა არ მიუთითა და იმავე კანონის მე-5 მუხლის „გ“ პუნქტთან მიმართებაში შეაფასა მხოლოდ სასაქონლო ნიშნის ნაწილი ლურჯ ფონზე „Y“ ვ-თ;

40.4. სააპელაციო სასამართლომ კასატორს არ მისცა საქმის მასალების გაცნობის საშუალება და არ დააკმაყოფილა შუამდგომლობა, საქმის განხილვის გადადებისა და საქმის ქვემდგომ სასამართლოში დაბრუნების შესახებ, რითაც დაარღვია სსსკ-ის მე-4 მუხლის მოთხოვნა.

41. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ 2016 წლის 3 ივნისისა და 25 ივლისის განჩინებებით საკასაციო საჩივრები მიიღო წარმოებაში, სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ პირველი და მეორე კასატორის საკასაციო განაცხადები არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლით დადგენილ წინაპირობებს, ამიტომ ისინი დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

42. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

43.საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

44. საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკისაგან (იხ. სუსგ № ას-1285-1223-2014,01.12. 2015 წ., № ას-970-919-2015, 11.03. 2016 წ.).

45. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

46. საკასაციო საჩივრები დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მათ არა აქვთ წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა)განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "გ" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

47. კასატორთა პრეტენზიების უარსაყოფად, საკასაციო სასამართლო წინამდებარე განჩინების პირველ და მესამე პუნქტებში მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამახვილებს ყურადღებას და განმარტავს, რომ მოსარჩელის მოთხოვნას (რაც ორივე ინსტანციის სასამართლომ დააკმაყოფილა), წარმოადგენდა მოპასუხის სასაქონლო ნიშნის ბათილად ცნობა და მისი გამოყენების აკრძალვა. დავის გადაწყვეტისთვის არსებით საკითხს შეადგენდა იმის გარკვევა, მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშანს „y-“-სა და მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშანს „y-“ -ს შორის არის თუ არა ისეთი მსგავსება, რომელსაც შეუძლია შეცდომაში შეიყვანოს მომხმარებელი.

48. სპეციალური კანონის მე-5 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად სასაქონლო ნიშანი არ რეგისტრირდება, თუ იგი: მესამე პირის სახელზე რეგისტრირებული, უფრო ადრინდელი პრიორიტეტის მქონე სასაქონლო ნიშნის მსგავსია, ხოლო საქონელი – იდენტური ან იმდენად მსგავსი, რომ ჩნდება ამ სასაქონლო ნიშნების აღრევის, მათ შორის, ასოცირების შედეგად აღრევის შესაძლებლობა; ამავე კანონის 28-ე მუხლის თანახმად, სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციას ბათილად ცნობს სასამართლო მესამე პირის მოთხოვნით, თუ: ა) სასაქონლო ნიშანი ამ კანონის მე-4 ან მე-5 მუხლის მოთხოვნათა დარღვევითაა რეგისტრირებული;

49. საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნებს (წინამდებარე განჩინების 29-36 პუნქტები), იმის შესახებ, რომ მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი „y“ და მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებული - „y“ იმდენად მსგავსია, რომ ჩნდება ასოცირების შედეგად მათი აღრევის შესაძლებლობა. ამასთან, საყურადღებოა სადავო სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის თარიღი, რადგან მოსარჩელემ უფრო ადრე (20.11.2013წ.) დაარეგისტრირა სასაქონლო ნიშანი „y“, ვიდრე მოპასუხემ სასაქონლო ნიშანი „y“ (23.12.2013 წ.), რაც სპეციალური კანონის 28-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოპასუხის სასაქონლო ნიშნის „რეგისტრაციის ბათილად ცნობის საკმარისი წინაპირობაა.

50. მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძვლიანობას ადასტურებს 14.02.2014წ. ექსპერტიზის დასკვნა, რომლითაც დადგენილია, რომ მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებული სადავო სასაქონლო ნიშანი აღრევამდე მსგავსია საქონლისა და მომსახურების ნიცის საერთაშორისო კლასიფიკაციის მე-19 და 35-ე კლასების საქონლისა და მომსახურების ჩამონათვალის, კერძოდ, ლამინატის პარკეტისა და ლამინატის პარკეტით ვაჭრობის მიმართ, რომლებიც შედის სასაქონლო ნიშნის „y“-ის მოწმობის #... დანართში მოცემულ ჩამონათვალში“ (იხ. ტ.2, ს.ფ. 106-110). საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ექსპერტიზის დასკვნის გამაბათილებელი მტკიცებულება მოპასუხეს არ წარმოუდგენია, მარტოოდენ განმარტება, რომ მისი და მოსარჩელის სასაქონლო ნიშნები არ არის მსგავსი, სოციოლოგიური გამოკვლევებით, მომხმარებელთა ბაზრის შესწავლით არის შესაძლებელი აღნიშნული საკითხის დადგენა და ესთეტიკური ექსპერტიზით, რომელიც, როგორც კასატორი თავადვე აღნიშნავს, სამწუხაროდ, მას არ წარმოუდგენია, არაკვალიფიციური და დაუსაბუთებელი შედავებაა, რადგან მტკიცების ტვირთის ფარგლებში, თითოეული მხარეს ეკისრება იმ ფაქტების მითითება, რომელზეც ამყარებს იგი საკუთარ მოთხოვნასა თუ შესაგებელს. მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტების უარყოფა მარტოოდენ დასახელებული ფაქტების დაუდასტურებლობით, მოპასუხეს არ ათავისუფლებს მტკიცების ტვირთისაგან იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელის მხარეზე არა მარტო ფაქტების მითითებაა და განმარტება, არამედ გარკვეული სპეციფიკური და დავის გადასაწყვეტად მნიშვნელოვან საკითხებზე წარმოდგენილია საექსპერტო დასკვნა, როგორც სპეციალისტის აზრი, რომლის დამაჯერებლად გაქარწყლება, სამართლებრივად იმავე წონადობის მტკიცებულებითაა შესაძლებელი.

51. საკასაციო სასამართლო დაუსაბუთებლად და უსაფუძვლოდ მიიჩნევს კასატორთა პრეტენზიას, რომ სადავო სასაქონლო ნიშანი არ არის მოსარჩელის სასაქონლო ნიშნის იდენტური და მსგავსი და აღნიშნავს, რომ ორივე კასატორის პრეტენზიები მოიცავს მხოლოდ ზეპირ მსჯელობას ექსპერტის დასკვნის უმართებულობასა და სასამართლოს მიერ კანონის ცალკეული ნორმების არასწორ განმარტებაზე, მაშინ როცა კასატორებს თავისი პოზიციისა და მსჯელობის დასასაბუთებლად არ წარუდგენიათ დადგენილი წესით დასაშვები და განკუთვნადი, სარწმუნო და უტყუარი მტკიცებულებები (სსსკ-ის 102-ე , 104-ე, 105-ე მუხლები), რომელიც სასამართლოს შეუქმნიდა მათი მოსაზრებების მართებულობის დამაჯერებელ შინაგან რწმენას, რაზეც კანონიერად მიუთითა სააპელაციო სასამართლომ (იხ. წინამდებარე განჩინების 31-ე პუნქტი).

52. კასატორებმა ვერ დაძლიეს კუთვნილი მტკიცების ტვირთი და ვერ შეძლეს სსსკ-ის მე-4 მუხლით გათვალისწინებული შეჯიბრებითობის პრინციპის იმგვარი რეალიზაცია, რაც მათთვის ხელსაყრელი სასამართლო გადაწყვეტილების მიღებას განაპირობებდა.

53. საკასაციო სასამართლო, ასევე, დაუსაბუთებლად მიიჩნევს მეორე კასატორის პრეტენზიას, რომ მას არ მიეცა საქმის მასალების გაცნობის შესაძლებლობა. დადგენილია, რომ მეორე კასატორი, სააპელაციო საქმისწარმოების ეტაპზე, საქმეში უფლებამონაცვლედ ჩაერთო 2015 წლის 2 აპრილის განჩინებით, აღნიშნული განჩინება, საქმის მასალების გაცნობის შესაძლებლობისა და მხარის სხვა საპროცესო უფლებების თაობაზე განმარტებით, მხარეს მისთვის გასაგებ ენაზე, თურქულად თარგნილი, გაეგზავნა იმავე წლის 16 ივლისს, რაც ჩაბარდა 20 ივლისს (იხ. ტ.3, ს.ფ. 52-75), ხოლო სააპელაციო სასამართლოს სხდომა დაინიშნა 2016 წლის 22 იანვარს, რომელიც გადაიდო 11 მარტისათვის. მეორე კასატორს, სასამართლოს შეტყობინება ჩაბარდათ კანონით დადგენილი წესით 2016 წლის 23 თებერვალს. მხარემ საქართველოში იურიდიული მრჩეველი, წარმომადგენელი დაიქირავა 26 თებერვალს, შესაბამისად, მას ჰქონდა შესაძლებლობა, გონივრული დრო, გასცნობოდა საქმის მასალებს (იხ. ტ., ს.ფ. 96-126). ამდენად, კასატორის პრეტენზია მისი საპროცესო უფლებების დარღვევის თაობაზე დაუსაბუთებელია, რაც გასაჩივრებული განჩინების კანონიერებაზე მიუთითებს.

54. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის წინაპირობათაგან არცერთი არ არის სახეზე, რის გამოც უარყოფილია მათი არსებითად განსახილველად დაშვება.

55. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს „ქ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. „ი-“-ს საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

3. შპს "ქ-ს" (ს/კ …) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის (საგადახდო დავალება N0, გადახდის თარიღი 2016 წლის 16 მაისი), 70% – 210 (ორას ათი) ლარი;

4. "ი-ს (ს/კ …) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე კ. ჩ-ს (პ/ნ …) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის (საგადახდო დავალება N436316137, გადახდის თარიღი 2016 წლის 19 მაისი), 70% – 210 (ორას ათი) ლარი;

5. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. თოდუა

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

პ. ქათამაძე