საქმე №ას-692-663-2016 7 ოქტომბერი, 2016 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – მ. ხ-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – თ. კ-ი, მ. ყ-ე, შპს „მ“ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 20 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით საკასაციო საჩივრის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. მ. ხ-მა (შემდგომში _ მოსარჩელე ან კასატორი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში თ. კ-ის, მ. ყ-ისა და შპს „მ-ის“ (შემდგომში _ მოპასუხეები, მოწინააღმდეგე მხარეები) მიმართ და მოითხოვა: ა) თ. კ-ისა და მ. ყ-ისათვის 2008 წლის 1 თებერვლიდან 2012 წლის 17 მაისამდე იჯარის თანხის _ 209 263,44 ლარის სოლიდარულად დაკისრება; ბ) 2012 წლის 17 მაისიდან 2013 წლის 10 მაისამდე იჯარის თანხის _ 46 888,37 ლარის შპს „მ-ისათვის“ დაკისრება; გ) 2008 წლის 1 თებერვლიდან 2013 წლის 17 მაისამდე გაუნაწილებელი დივიდენდის _ 319 240,28 ლარის თ. კ-ისა და მ. ყ-ისათვის სოლიდარულად დაკისრება; დ) იჯარის თანხის გადაუხდელობის გამო თ.კ-ისა და მ.ყ-ისათვის მიუღებელი შემოსავლის _ 102 252,17 ლარის სოლიდარულად დაკისრება; ე) გაუნაწილებელი დივიდენდის გამო მიუღებელი შემოსავლის _ 252 108,17 ლარის თ.კ-ისა და მ.ყ-ისათვის სოლიდარულად დაკისრება; ვ) შპს „მ-ისათვის“ მიუღებელი შემოსავლის _ 8 777,18 ლარის დაკისრება; ზ) შპს „მ-ი+-სა“ და შპს „მ.ს“ შორის 2012 წლის 17 მაისს დადებული აქტივების ნასყიდობის (ქვის სამტვრევი და ბეტონის ქარხნები) ხელშეკრულების ბათილად ცნობა.

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ გარემოებებს: 2007 წლის 1 მაისს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამეგრელო-გურია-სვანეთის ტერიტორიული ორგანოს #5/66 ოქმის საფუძველზე მოსარჩელემ შეიძინა და საკუთრებად დაირეგისტრირა ოზურგეთის რაიონის სოფელ ნ-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი. შეძენილ მიწაზე 2008 წლის 1 თებერვლიდან განთავსდა შპს „მ-ი+-ის“ კუთვნილი ქვის სამტვრევი და ბეტონის ქარხანა, რომლის დამფუძნებელი და 49%-იანი წილის პარტნიორი იყო მოსარჩელე. საწარმოსა და მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს შორის ქირავნობის/იჯარის ხელშეკრულება არ გაფორმებულა. შპს „მ-ი+-მა“ 2010 წლის 1 დეკემბერს კუთვნილი ქარხანა იჯარით გასცა შპს „ბ. 2010-ზე“, ხოლო ამ უკანასკნელთან მიწის ნაკვეთის ქვეიჯარის ხელშეკრულება არ გაფორმებულა. 2012 წლის 17 მაისს შპს „მ-ი+-მა“ ქარხანა გაასხვისა შპს „მ.ზე“, რომელიც დაფუძნებელია შპს „მ-ი+-ის“ დამფუძნებელ თ.კ-ის ინტერესების გამომხატველი პირის მიერ და მიზნად ისახავს შპს „მ-ი+-ის“ გაკოტრებას და არსებული ვალდებულებებისაგან თავის არიდებას. შპს „მ-ი+-ს“ საიჯარო პერიოდის განმავლობაში იჯარის თანხა არ გადაუხდია მოსარჩელისათვის, ხოლო ქარხნის რეალიზაციის შემდგომი პერიოდის საიჯარო ქირის გადახდის ვალდებულება წარმოეშვა შპს „მ.ს“. აუდიტორული დასკვნის თანახმად, მოსარჩელის კუთვნილი მიწის ნაკვეთისა და მასზე არსებული ინფრასტრუქტურის გათვალისწინებით, სადავო პერიოდის საიჯარო ქირა განსაზღვრულია თვეში 3 982,30 ლარით. მოპასუხეებისაგან საიჯარო თანხების დროულად მიუღებლობით მოსარჩელეს მიადგა ზიანი, კერძოდ, მას შეეძლო მისაღები თანხის დეპოზიტზე განთავსება, რაც მნიშვნელოვან შემოსავალს მოუტანდა მას. სარჩელის თანახმად, სამოქალაქო კოდექსის 569-ე და 533-ე მუხლების შესაბამისად, ვინაიდან, იჯარის ხელშეკრულება წერილობით არ ყოფილა გაფორმებული, საიჯარო ქირის მოთხოვნა არ არის ხანდაზმული (სკ-ის 129.1 მუხლით განსაზღვრული 6-წლიანი ხანდაზმულობის პირობებში). 2012 წლის 17 მაისს განხორციელდა შპს „მ-ი+-ის“ კუთვნილი ქვის სამტვრევი და ბეტონის ქარხნის რეალიზაცია იმგვარად, რომ მოსარჩელისათვის, როგორც საზოგადოების 49%-იანი წილის მფლობელი დამფუძნებელი პარტნიორისათვის ამ გარიგების თაობაზე არ უცნობებიათ, ისევე, როგორც საწარმოს სხვა საქმიანობის თაობაზე არ უცნობებია საზოგადოების 51%-აინი წილის მფლობელ პარტნიორ თ. კ-ს, რაც ამ ნაწილში მის პერსონალურ პასუხისმგებლობას იწვევს. გარდა აღნიშნულისა, 2010 წლის 1 დეკემბრიდან 2012 წლის 30 აპრილამდე საზოგადოების აქტივები იძლეოდა შემოსავალს, რამდენადაც იჯარით იყო ქარხნები შპს „ბ. 2010-ზე“ გადაცემული. ამ დროის განმავლობაში ყოველთვიური საიჯარო ქირა 11 800 ლარს შეადგენდა, ხოლო ჯამში _ 200 600 ლარს, რა დროის განმავლობაშიც მოსარჩელეს დივიდენდი არ მისცემია. იმავე პრინციპიდან გამომდინარე, საზოგადოებაში კუთვნილი წილის პროპორციულად მოსარჩელეს ეკუთვნის 2012 წლის 17 მაისს შპს „მ-სთან“ ქარხნის რეალიზაციის თაობაზე დადებული ხელშეკრულებიდან დივიდენდი (450 910,77 ლარი). მოსარჩელის განმარტებით, ზემოაღნიშნული გარემოებები მეტყველებენ საწარმოს პასუხისმგებლობაზე, თუმცა, ვინაიდან, მისი დირექტორის თ.კ-ის განცხადების საფუძველზე საწარმო გაკოტრებულადაა გამოცხადებული, რა დროსაც დირექტორის მხრიდან არ ყოფილა კრედიტორთა მოწვევის კანონით დადგენილი წესი დაცული, პასუხისმგებლობა უნდა დაეკისროს დირექტორს, ასევე, მასთან ერთად მოქმედ პირ მ. ყ-ეს, რომელიც თ.კ-ის მიერ 100%-იანი მონაწილეობით დაფუძნებული შპს „კ-ას“ პროკურისტი და საჯარო რეესტრში მისი წარმომადგენელია, რაც მეტყველებს ამ პირთა ერთობლივ მოქმედებაზე, რათა თავი აერიდებინათ მოსარჩელის მიმართ არსებული ვალდებულების შესრულებისათვის. გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების გახსნის უკანონობაზე მეტყველებს ის გარემოება, რომ ამ დროისათვის ქონება იჯარით იყო გაცემული და სოლიდურ შემოსავალს იძლეოდა, შესაბამისად, იგი კანონსაწინააღმდეგოდ გასხვისდა შპს „მ.ზე“. გასარკვევია, ამ გარიგების შედეგად მიღებული შემოსავალი რეალურად იყო თუ არა გადახდილი და საზოგადოების რა მიზანს მოხმარდა იგი. თავის მხრივ, საყურადღებოა, რომ დაახლოებით 450 000 ლარის აქტივი ამ გარიგებით 1 000 ლარად გასხვისდა. შპს „მ-ი +-ის“ დირექტორის მიერ „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნების დარღვევის, ასევე, საზოგადოების პასუხისმგებლობის შეზღუდვის პრინციპის ბოროტად გამოყენებისა და გადახდისუუნარობის საქმის არასწორად გახსნის გამო, არსებობს თ.კ-ის, როგორც შპს „მ-ი+-ის“ პარტნიორისა და დირექტორ მ.ყ-ის მიმართ გამჭოლი პასუხისმგებლობის დაკისრების სამართლებრივი საფუძველი.

2. მოპასუხეების პოზიცია:

მოპასუხეებმა მოთხოვნის გამომრიცხავი/განხორციელების შემაფერხებელი შესაგებლებით სარჩელი არ ცნეს და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს, კერძოდ:

2.1. თ.კ-ის განმარტებით, მოსარჩელის მტკიცება მიწის იჯარის/ქირავნობის ხელშეკრულების თაობაზე არასწორია, რადგანაც იგი თავად იყო შპს „მ-ი +-ის“ 50%-იანი წილის მფლობელი, დამფუძნებელი (2009 წლის სექტემბრიდან _ 49%-ის მფლობელი) და 2006 წლის 18 სექტემბრიდან 2009 წლის 9 სექტემბრამდე იკავებდა საზოგადოების დირექტორატის წევრის _ დირექტორის თანამდებობას. ამასთანავე, მოსარჩელეს მხოლოდ 2014 წლის 11 ივლისს გაახსენდა მისი კუთვნილი მიწით სარგებლობის საფასურის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება შპს „მ-ი+-ისაგან“, როდესაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ 2013 წლის 27 მაისის განჩინებით საწარმო გაკოტრებულად გამოცხადდა და შეწყდა მისი რეგისტრაცია, ეს განჩინება არავის, მათ შორის, არც მოსარჩელეს არ გაუსაჩივრებია. შპს „მ-ი+-ის“ დაფუძნების დღიდან მის ლიკვიდაცამდე სრული შესაძლებლობა ჰქონდა მოსარჩელეს მისი კუთვნილი მიწის სამეწარმეო საქმიანობაში გამოყენების გამო, მოეთხოვა წილის გაზრდა, ამასთანავე, მიწის ნაკვეთის ამგვარი გამოყენების შესახებ არსებობდა მხარეთა ზეპირი შეთანხმება, რაც უსაფუძვლოს ხდის მოსარჩელის აპელირებას, როგორც ქირავნობის/იჯარის სამართლებრივ ურთიერთობაზე, ისე _ სამოქალაქო კოდექსის 569-ე მუხლის დისპოზიციაზე. სწორედ იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მხარეთა შორის წერილობითი ხელშეკრულება არ არსებობდა, დაუსაბუთებელია მოსარჩელის მოთხოვნა შპს „ბ. 2010-თან“ ქვექირავნობის ხელშეკრულების დადების თაობაზე, შპს „ბ. 2010-სა“ და შპს „მ-ი +-ს“ შორის იჯარის ხელშეკრულების გაფორმების დროს მიწის მესაკუთრე იყო მოსარჩელე და სწორედ მესაკუთრის ვალდებულება იყო მესამე პირთან ხელშეკრულების გაფორმება. ზეპირი შეთანხმება, რომელიც არსებობდა პარტნიორებს შორის, ითვალისწინებდა მოსარჩელის კუთვნილ მიწაზე გ.კ-ის მიერ მოზიდული თანხებით აშენებული ქარხნის გაუმჯობესებას, რაც მოიცავდა ამ ქარხნის იჯარით გაცემასაც. სანოტარო წესით დამოწმებული თანხმობით დასტურდება მოსარჩელის მიერ საწარმოს განვითარებისათვის მოზიდული თანხებიდან მ.ხ-ის მიერ გარკვეული თანხის მიღების ფაქტი. მ.ხ-მა თავად ვერ უზრუნველყო თანხების მოზიდვა, ხოლო გადაცემული თანხა მან არამიზნობრივად გამოიყენა, არ შეასრულა აღებული ვალდებულება. რაც შეეხება საწარმოს აქტივების შპს „მ-ისათვის“ გადაცემას, ის კანონიერად განხორციელდა და სწორედ მოსარჩელის მიერ ვალდებულების დარღვევით იყო გამოწვეული. სავსებით დაუსაბუთებელია წინამდებარე სარჩელი აღიარებითი მოთხოვნის ნაწილში, ამ მხრივ, მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა არ შეიძლება მის მოთხოვნას დაედოს საფუძვლად. რაც შეეხება სამუშაოების შესრულებისათვის მოსარჩელის მიერ ხარჯების გადახდას, ეს სინამდვილეს შეესაბამება, თუმცა, იგი არა საკუთარ, არამედ, საწარმოს გაუმჯობესების მიზნით თ.კ-ის მიერ მოზიდული და მოსარჩელისათვის გადაცემული ხარჯები იყო. 2012 წლის 14 მაისს საწარმოს აქტივების მიწოდების ხელშეკრულების საფძველზე მთელი აქტივის შპს „მ.სათვის“ გადაცემის მიუხედავად (რაც საწარმოს წესდების მე-9 მუხლისა და „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 46-ე და 47-ე მუხლების შესაბამისად განხორციელდა), იგი კანონიერია, რასაც მოსარჩელეც ადასტურებს, კერძოდ, იგი განმარტავს, რომ გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა საზოგადოების 51%-იანი წილის მქონე პარტიორის მიერ, ამასთანავე, გარიგების კანონიერება დასტურდება 2009 წლის 8 სექტემბრის წილის დათმობის ხელშეკრულებით, რომლის საფუძველზეც მოსარჩელემ თ.კ-ს კუთვნილი 50%-დან დაუთმო 1%-იანი წილი. გარდა აღნიშნულისა, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 15.2 მუხლის თანახმად, სარჩელი ხანდაზმულია, რადგანაც წილის მიწოდების შესახებ 2012 წელს მიღებული გადაწყვეტილება მოსარჩელისათვის სულ მცირე 2012 წლის ივნისში იყო ცნობილი, როდესაც თ.კ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ.ხ-ის მიმართ. გარდა ამისა, სავსებით უსაფუძვლოა თ.კ-ისა და მ.ყ-ის მიმართ წარდგენილი მოთხოვნაც, რადგანაც ამ პირებს „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები არ დაურღვევიათ, უფრო მეტიც, გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების დაწყების თაობაზე შპს „მ-ი +-ის“ დირექტორის პირველი მიმართვისას თბილისის საქალაქო სასამართლომ განცხადება „გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების შესახებ“ საქართველოს კანონის 20.4 მუხლის შესაბამისად, არ მიიღო განსახილველად. ამ პერიოდისათვის საწარმოს, გარდა სახელმწიფო ბიუჯეტისა, სხვა კრედიტორი არ ყავდა. სწორედ ამან განაპირობა ის გარემოება, რომ სასამართლოში არ იქნა წარდგენილი კრედიტორთა ნუსხა, თავის მხრივ, სასამართლოს განჩინება გამოქვეყნდა კანონით დადგენილი წესით;

2.2. ანალოგიურ საფუძვლებზე მითითებით არ დაეთანხმა სასარჩელო მოთხოვნას მ.ყ-ე და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა;

2.3. რაც შეეხება შპს „მ-ს“, შესაგებელში განმარტებულია, რომ მას სამართლებრივი ურთიერთობა ფიზიკურ პირ მ. ხ-თან არ ჰქონია, გარიგების საფუძველზე საწარმომ შეიძინა შპს „მ-ი +-ის“ მატერიალური სახსრები, მათ შორის ჭაბურღილი, რაც ექსპერტის დასკვნაშია შეფასებული, ხოლო საკუთარი ქონების იჯარით აღება მოპასუხის ინტერესებში, ბუნებრივია, არ შედიოდა. სწორედ ის გარემოება, რომ მოპასუხეს მოსარჩელესთან არავითარი სამართლებრივი ურთიერთობა არ გააჩნია, გამორიცხავს შპს „მ-ს“ ვალდებულებას, აუნაზღაუროს მოსარჩელეს მიუღებელი შემოსავალი, ვინაიდან არ დგინდება თავად ზიანის მიყენების ფაქტი. რაც შეეხება საწარმოთა შორის დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნას, გარდა იმისა, რომ მოსარჩელე არ არის ამ გარიგების მხარე, ის არც საწარმოთაგან ერთ-ერთის წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მატარებელი პირია, შესაბამისად, გარიგების ბათილობის მოთხოვნის უფლება მას არ გააჩნია.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2015 წლის 22 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თ. კ-სა და მ. ყ-ეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრათ მიუღებელი შემოსავლის _ 252 108,17 ლარის გადახდა.

4. აპელანტების მოთხოვნა:

4.1. რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით შემდეგი სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილება: თ. კ-ისა და მ. ყ-ისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ 01.02.08წ.-17.05.12წ. პერიოდის საიჯარო თანხის _ 209 263,44 ლარის, 01.02.08წ.-27.05.13წ. პერიოდის მიუღებელი დივიდენდის დარჩენილი ნაწილის _ 319 240,28 ლარისა და ზიანის _ 102 252,17 ლარის სოლიდარულად დაკისრება; შპს „მ-ისათვის“ _ 17.05.12წ.-10.05.13წ. პერიოდის საიჯარო ქირის _ 46 888,37 ლარის, ასევე, მიუღებელი შემოსავლის _ 8 777,18 ლარის გადახდის დაკისრება;

4.2. ამავე გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი წარადგინა თ. კ-მაც, რომელმაც მისი სრულად გაუქმება და საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება მოითხოვა.

5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 20 აპრილის გადაწყვეტილებით მ. ხ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება თ. კ-ისათვის მ. ხ-ის სასარგებლოდ 252 108,17 ლარისა და საპროცესო ხარჯის დაკისრების, ასევე, შპს „მ-ისათვის“ მ. ხ-ის სასარგებლოდ, თანხის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში გაუქმდა და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც მ. ხ-ის სარჩელი შპს „მ-ის“ მიმართ თანხის დაკისრების თობაზე ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შპს „მ.ს“ მ. ხ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 1 287,60 ლარის ანაზღაურება, მოსარჩელის მოთხოვნა თ. კ-ის მიმართ თანხის დაკისრების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა, სხვა ნაწილში გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით თ.კ-ისა და მ.ყ-ისათვის 01.02.08წ.-17.05.12წ. ჩათვლით იჯარის თანხის _ 209 263,44 ლარის სოლიდარულად დაკისრება; შპს „მ.სათვის“ 17.05.12წ.-10.0.513წ. ჩათვლით იჯარის თანხის _ 46 888,37 ლარის; თ.კ-ისა და მ.ყ-ისათვის 01.02.08წ.-27.05.13წ. ჩათვლით გაუნაწილებელი დივიდენდის _ 319 240,28 ლარის; თ.კ-ისა და მ.ყ-ისათვის იჯარის თანხის აუნაზღაურებლობით გამოწვეული ზიანის _ მიუღებელი შემოსავლის _ 102 252,17 ლარის; შპს მ-ისათვის“ მიუღებელი შემოსავლის სახით 8 777,18 ლარისა და თ.კ-ისა და მ.ყ-ისათვის გაუნაწილებელი დივიდენდის თანხის გადაუხდელობის გამო, მიუღებელი შემოსავლის _ 252 108,17 ლარის დაკისრება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

1.2. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ მოსარჩელის მოთხოვნათაგან პირველი გამომდინარეობდა მიწის ნაკვეთზე ფიზიკური პირის, როგორც მესაკუთრის უფლებიდან და იგი მოითხოვდა საიჯარო ქირის ანაზღაურებას, ასევე, ამ თანხის აუნაზღაურებლობის შედეგად მიუღებელ შემოსავალს, მოთხოვნათა მეორე ნაწილი კი, გამომდინარეობდა სამეწარმეო ურთიერთობებიდან და მოსარჩელე, როგორც საზოგადოების პარტნიორი, მოთხოვნას უყენებდა მეორე პარტნიორს მითვისებული დივიდენდის ანაზღაურების თაობაზე, ხოლო დირექტორს _ საზოგადოებაში შესული თანხების, როგორც მოგებაში მისი წილი დივიდენდის მიუღებლობით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების თაობაზე. ამ თვალსაზრისით დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

1.2.1. შპს „მ-ი +“ დაფუძნდა და სამეწარმეო რეესტრში დარეგისტრირდა 2006 წლის 18 სექტემბერს. დამფუძნებელ პარტნიორებს წარმოადგენდნენ თანაბარი 50%-იანი წილით თ. კ-ი და მ. ხ-ი. საწესდებო კაპიტალი განისაზღვრა დამფუძნებელ პარტნიორთა ფულადი შენატანით _ 200 ლარით და საზოგადოების დირექტორად დარეგისტრირდა მ. ხ-ი. 2009 წლის 8 სექტემბრის პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებით, მოსარჩელემ საკუთარი წილიდან 1% უსასყიდლოდ გადასცა თ. კ-ს, რის გამოც, სამეწარმეო რეესტრში ამ უკანასკნელის წილი აღირიცხა 51%, ხოლო მ. ხ-ის _ 49%. პარტნიორთა კრების 2009 წლის 8 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე გათავისუფლდა საზოგადოების დირექტორის თანამდებობიდან და შპს „მ-ი +-ის“ წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება მიენიჭა ე. კ-ს. 2012 წლის 13 ივნისიდან საზოგადოების დირექტორს წარმოადგენდა მ. ყ-ე;

1.2.2. ოზურგეთის რაიონის სოფელ ნ-ში პრივატიზაციის წესით მიწისა და სხვა უძრავი ქონების შეძენის 2007 წლის 28 თებერვლის #5/66 ოქმით, 1 156 ლარად მოსარჩელემ შეიძინა 3,5 ჰა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი №26.01.24.1...).

1.2.3. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, 2007 წლის 28 თებერვლის #5/66 ოქმით მ.ხ-ის მიერ შეძენილ, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს, საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის #402 ბრძანებით (დამოწმების თარიღი 19/04/2007) შეეცვალა მიზნობრივი დანიშნულება და გახდა არასასოფლო-სამეურნეო, საიდანაც გამოყოფილ იქნა 2638 კვ.მ დაუზუსტებელი ფართი (საკადასტრო კოდი №26.01.24.1...). აღნიშნული უძრავი ქონება, 2007 წლის 1 მაისის განცხადების საფუძველზე, დარეგისტრირდა მოსარჩელის საკუთრებაში;

1.2.4. მ.ხ-ის საკუთრებაში რეგისტრირებულ, #26.01.24.1... მიწაზე აგებულ იქნა შპს „მ-ი +-ის“ კუთვნილი ქვის სამტვრევი და ბეტონის ქარხანა;

1.2.5. მ.ხ-სა და თ.კ-ს შორის წარმოებულ დავაზე, კანონიერ ძალაში შესული ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 12 სექტემბრის გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ:

ა) 2006 წლის 20 მარტს, ზეპირი შეთანხმების (ხელშეკრულების) საფუძველზე, თ. კ-მა 2006-2007 წლებში შპს „მ-ი +-ის“ ფუნქციონირებისათვის მ. ხ-ს ჯამში 320 000 აშშ დოლარი და 11 000 ლარი გადასცა;

ბ) გადაცემული თანხის ნაწილით მოპასუხემ შეიძინა საწარმოსათვის საჭირო დანადგარები და აგრეგატები, თუმცა, ვალდებულება სრულად არ შეასრულა, თ.კ-ის მიერ გადაცემული თანხიდან 76 798,91 აშშ დოლარი და 11 000 ლარი საწარმოს ფუნქციონირებისათვის არ დაუხარჯავს და არც საწარმოს ანგარიშზე არ შეუტანია;

გ) დავის განხილვის დროისათვის შპს „მ-ი +-ს“, მძიმე ფინანსური მდგომარეობის გამო, შეჩერებული ჰქონდა სამეწარმეო საქმიანობა;

დ) სასამართლომ თ.კ-ის სასარჩელო მოთხოვნა 2006 წლის 20 მარტის ხელშეკრულების შეწყვეტისა და მ.ხ-ისათვის გადაცემული თანხიდან 76 798,91 აშშ დოლარისა და 11 000 ლარის დაკისრების შესახებ დასაბუთებლად მიიჩნია და დააკმაყოფილა, მ. ხ-ს, თ. კ-ის სასარგებლოდ, ასევე, დაეკისრა შპს „უ-ის“ წილის ღირებულების _ 60 000 აშშ დოლარის გადახდა;

1.2.6. სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადების თანახმად: „მე მ. ხ-ი ვადასტურებ ფაქტს, რომ თ. კ-ისაგან 2006-2007 წლებში შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება „მ-ი +-ის“ ფუნქციონირებისათვის მიღებული მაქვს 320 000 (სამასოცი ათასი) აშშ დოლარი და 11 000 (თერთმეტი ათასი) ლარი, ასევე, აღნიშნულ წლებში მისგან მივიღე შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება „უ-ის“ კაპიტალის 50%-ის ღირებულება 60 000 (სამოციათასი) აშშ დოლარის ოდენობით“;

1.2.7. შპს „მ.სა“ და შპს „ბ. 2010-ს“ შორის, 2010 წლის დეკემბრიდან 2012 წლის 30 აპრილის ჩათვლით გაფორმებული იყო საწარმოს აქტივების იჯარის ხელშეკრულება და იჯარის ყოველთვიურად გადასახდელი თანხა განისაზღვრა 11 800 ლარით;

1.2.8. 2012 წლის 14 მაისის ხელშეკრულებით შპს „მ-ი +-ის“ მთლიანი აქტივები 450 911 ლარად გასხვისდა შპს „მ-ზე“. აქტივების ჩამონათვალი მოიცავს წყლის ჭაბურღილებსაც;

1.2.9. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 12 სექტემბრის გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, აღსრულების ეროვნულმა ბიურომ გაასხვისა მოსარჩელის კუთვნილი, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნ-ში მდებარე #26.01.84.0... მიწა (ნაკვეთის წინა ნომერი _ 26.01.24.1..., 2633,00 კვ.მ დაზუსტებული ფართი, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი), რაც შეიძინა შპს „მ-მ“ და საჯარო რეესტრში აღმასრულებლის 2013 წლის 10 მაისის განკარგულების საფუძველზე აღირიცხა კიდეც მის საკუთრებაში;

1.2.10. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 27 მაისის განჩინებით შპს „მ-ი +“ გამოცხადდა გაკოტრებულად და გაუქმდა მისი რეგისტრაცია სამეწარმეო რეესტრში;

1.2.11. შპს „მ-ი +-ის“ გადახდისუუნარობასთან დაკავშირებული სასამართლო წარმოებისას, მ. ხ-ს, როგორც კრედიტორს, სასამართლოსათვის განცხადებით არ მიუმართავს;

1.2.12. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონული ექსპერტიზის დეპარტამენტის ექსპერტის # .... დასკვნის თანახმად, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნ-ში მდებარე #26.01.84.0... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული 2633,00 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის ქირავნობის (იჯარის) ერთი თვის საშუალო საბაზრო ღირებულება 2008 წლის 1 თებერვლიდან 2013 წლის 17 ივლისამდე საორიენტაციოდ 107,30 ლარს, ხოლო ინფრასტრუქტურის ქირავნობის (იჯარის) ერთი თვის საბაზრო ღირებულება, მათი მოწყობის სამუშაოების ხარჯების გათვალისწინებით, საორიენტაციოდ 3875,00 ლარს შეადგენდა. ექსპერტიზის დასკვნის კვლევით ნაწილში დაფიქსირებულია, რომ მიწის ნაკვეთის რელიეფი ნაწილობრივ სწორია, გააჩნია ნაწილობრივი შემოღობვა. განთავსებულია ბეტონის დამამზადებელი და ინერტული მასალების გადამამუშავებელი საწარმო და მათთვის საჭირო ინფრასტრუქტურა. მოწყობილია ნაკვეთთან მისასვლელი სამანქანო გზა. ტერიტორიაზე განთავსებულია ორი ერთეული ჭაბურღილი. მოწყობილია წარმოებისათვის საჭირო საავტომობილო პანდუსები. ტერიტორიაზე შესრულებულია რკინა-ბეტონის სამუშაოები, რომელიც წარმოადგენს შესაბამისი წარმოებისათვის გათვალისწინებულ ინფრასტრუქტურას. მიმდებარე ტერიტორიაზე მოწყობილია ნაკვეთიდან გამავალი სადრენაჟე არხი. ტერიტორიაზე შეყვანილია ელექტრომომარაგების ხაზი.

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

1.4. საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა ვერ გახდება კასატორის შედავება იმის თაობაზე, რომ:

1.4.1. სააპელაციო სასამართლომ საქმეში არსებული მტკიცებულებები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის დარღვევით გამოიკვლია;

1.4.2. სააპელაციო პალატამ არ გაითვალისწინა სარჩელში მითითებული გარემოება იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელის მიერ 2007 წლის 1 მაისის ოქმის საფუძველზე შეძენილ მიწის ნაკვეთზე 2008 წლის 1 თებერვლიდან განთავსდა შპს „მ-ი +-ის“კუთვნილი ქვისა და ბეტონის ქარხანა, რომლის 49%-იანი წილის მფლობელი დამფუძნებელი იყო მოსარჩელე, თუმცა საზოგადოებასა და მოსარჩელეს, როგორც მიწის მესაკუთრეს შორის არ გაფორმებულა იჯარის წერილობითი ხელშეკრულება. აღნიშნული არ უკარგავს მოსარჩელეს უფლებას, სამოქალაქო კოდექსის 569-ე მუხლით მოითხოვოს იჯარის/ქირავნობის ღირებულება;

1.4.3. შპს „მ-ი +-მა“ 2010 წლის 1 დეკემბერს იჯარის ხელშეკრულება გააფორმა შპს „ბ. 2010-თან“, თუმცა არც ამჯერად გაფორმებულა ქვეიჯარის ხელშეკრულება მიწის ნაკვეთზე, ხოლო 2012 წლის 17 მაისს შპს „მ-ი +-მა“ აღნიშნული ქარხანა გაასხვისა შპს „მ.ზე“, რომელიც მოპასუხე თ.კ-ის ინტერესების გამომხატველი პირის მიერ დაფუძნებული საწარმოა. აღნიშნული მიზნად ისახავდა შპს „მ-ი +-ის“ გაკოტრებასა და პასუხისმგებლობის თავიდან არიდებას კრედიტორების წინაშე. ამდენად, საიჯარო პერიოდი მოიცავს მოსარჩელის მიწაზე შპს „მ-ი +-ის“ მიერ ქარხნის განთავსების თარიღიდან მის შპს „მ.ზე“ გასხვისებამდე პერიოდს, სწორედ შპს „მ-ი +-ია“ ვალდებული, ამ პერიოდის საიჯარო ქირის ანაზღაურებაზე. რაც შეეხება შპს „მ.ს, მისი ვალდებულება მოიცავს ქარხნის შეძენიდან 2013 წლის 10 მაისამდე პერიოდს;

1.4.4. სსიპ ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნით განისაზღვრა სადავო პერიოდის საიჯარო ქირის ღირებულება, რაც შპს „მ-ი +-ის“ მიმართ 209 263,44 ლარს, ხოლ შპს „მ-ის“ მიმართ 46 888,37 ლარს შეადგენს. სამელიორაციო და სხვა კომუნიკაცების მოსარჩელის მიერ მოწყობა და მის საკუთრებაში არსებობა დასტურდება საჯარო რეესტრის ამონაწერითა და სამუშაოების შემსრულებელ პირთა და მოწმეთა ჩვენებებით. სამოქალაქო კოდექსის 408-ე, 409-ე, 411-ე, 412-ე და 414-ე მუხლების შესაბამისად, საიჯარო თანხების გადაუხდელობით მოსარჩელეს მიადგა მატერიალური ზიანი, მას თანხის მიღების შემთხვევაში, შეეძლო ამ თანხის დეპოზიტზე განთავსება, რაც, „საქართველოს ეროვნული ბანკის“ წერილის თანახმად, 11,23%-ს შეადგენს;

1.4.5. მიწის იჯარიდან გამომდინარე მოთხოვნა, სამოქალაქო კოდექსის 129-ე, 130-ე, 553-ე და 569-ე მუხლების შესაბამისად, არ არის ხანდაზმული, ვინაიდან მიწა არასასოფლო-სამეურნეო დანშნულებისა იყო, ხოლო ხელშეკრულება წერილობით არ გაფორმებულა;

1.4.6. 2012 წლის 17 მაისს გაიყიდა შპს „მ-ი +-ის“ აქტივები და გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა მოპასუხე თ.კ-ის, როგორც საზოგადოების 51%-იანი წილის მქონე პარტნიორის მიერ, იმგვარად, რომ კასატორი საკითხის თაობაზე არ იყო ინფორმირებული, რითაც დაირღვა მისი უფლებები, სწორედ ეს გარემოება განაპირობებს თ.კ-ის პერსონალურ პასუხისმგებლობას. საყურადღებოა ისიც, რომ სადავო პერიოდში აუდიტორული და საგადასახადო შემოწმება, დივიდენდის განაწილება/კასატორისათვის დივიდენდის ანაზღაურება არ განხორციელებულა იმ პირობებში, როდესაც საწარმოს ჰქონდა შემოსავალი იჯარის საფუძველზე, ანალოგიურად არსებობდა დივიდენდის განაწილების წინაპირობები 2012 წლის 17 მაისს საწარმოს აქტივის რეალიზაციის გამო. დივიდენდის გაუცემლობა კი, მოსარჩელეს აყენებს ზიანს მიუღებელი შემოსავლის სახით. ამ მხრივ მოწინააღმდეგე მხარის მიერ მოსარჩელის მოთხოვნისა და სასამართლო დავალების მიუხედავად, არ იქნა წარმოდგენილი შესაბამისი მტკიცებულებები, რითაც დარღვეულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-5 ნაწილი;

1.4.7. ზემოხსენებული გარემოებები მეტყველებდა შპს „მ-ი +-ის“ პასუხისმგებლობაზე, თუმცა, საზოგადოების დირექტორის განცხადების საფუძველზე იგი გაკოტრებულად გამოცხადდა და შეწყდა მისი სამეწარმეო რეესტრში რეგისტრაცია, დირექტორმა დაარღვია „გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების შესახებ“ საქართველოს კანონის 16.1 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის მოთხოვნა, ამასთანავე, საწარმოს გაკოტრება იმ პერიოდში განხორციელდა, როდესაც სახელმწიფოს მიმართ ჰქონდა დავალიანება და სხვა კრედიტორი არ ყოფილა მითითებული გაკოტრების პროცესში, საზოგადოების დირექტორი თ.კ-თან დაკავშირებული პირი იყო, ისინი ერთობლივად მოწმედებდნენ კასატორის წინააღმდეგ. ეს გარემოებები, სამოქალაქო კოდექსის მე-5 და 56-ე მუხლების შესაბამისად, საწარმოს სახელით მოქმედ პირთა მოჩვენებითობაზე მიუთითებს. ამ დროისათვის საზოგადოების აქტივი იჯარით იყო გაცემული და საზოგადოებას შემოსავალი გააჩნდა, იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს და იღებდა მოგებას. საზოგადოების აქტივისა და თანხების განკარგვის კანონიერების მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა დირექტორს. საგულისხმოა, რომ საგადასახადო კოდექსის მე-2, მე-5 და მე-6 მუხლების მიხედვით, საგადასახადო შემოწმების ხანდაზმულობის ვადა 6 წელია, რომლის საწინააღმდეგოდაც მიუღებელია მოწინააღმდეგე მხარის მტკიცება, რომლის თანახმადაც, საწარმოს გაკოტრებულად გამოცხადების გამო, მას არ ეკისრებოდა ვალდებულება, შეენახა საზოგადოების კუთვნილი დოკუმენტები. სასამართლოს მხედველობაში არ მიუღია შპს „მ-ი +-ის“ აქტივების ნასყიდობა შპს „მ.ზე“, რომელიც თ.კ-თან დაახლოებული პირის მიერ დაფუძნებული საწარმოა. მოგვიანებით იგი ჩანაცვლდა სხვა დაახლოებული პირით. 450 000 ლარის ღირებულების აქტივი შპს „მ-ი +-მა“ განკარგა 1 000 ლარად, რაც ცრუმაგიერ გარიგებას წარმოადგენდა. გარდა აღნიშნულისა, საწარმოს გაკოტრებულად გამოცხადებისას დარღვეულია საგადასახადო კოდექსის 153-ე მუხლის 51¹, 171-ე მუხლის 11¹ და 215-ე მუხლის 101¹ ნაწილების მოთხოვნები. ზემოაღნიშნული კი, მეტყველებს საწარმოს დირექტორის „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტით განსაზღვრულ პერსონალურ პასუხისმგებლობაზე. გარდა აღნიშნულისა, კასატორს უფლება აქვს მოთხოვნა დაამყაროს ამავე კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებულ პარტნიორის გამჭოლ პასუხისმგებლობაზე.

1.5. საკასაციო პრეტენზიათა საწინააღმდეგოდ, პალატა იზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივ დასაბუთებას და მიიჩნევს, რომ სასამართლომ მოსარჩელეს მართებულად დააკისრა მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმათა აბსტრაქტული ელემენტების მითითება-დამტკიცების ტვირთი (სსსკ-ის 102-ე მუხლი), მოსარჩელის ზეპირი განმარტების საპირისპიროდ, რომ მხარეთა შორის არსებობდა იჯარის სამართლებრივი ურთიერთობა, პალატამ მართებულად მიუთითა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ 12.12.2012წ. გადაწყვეტილებაზე, რომელიც ამავე მხარეებს შორისაა გამოტანილი და დადგენილ გარემოებებს წინამდებარე დავის მიმართ პრეიუდიციული მნიშვნელობა გააჩნიათ (სსსკ-ის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტი). საგულისხმოა, რომ იმ პირობებში, როდესაც დადგენილია მიწის უსასყიდლო გადაცემის ფაქტი, სარჩელის თუნდაც კონდიქციური ვალდებულების (სკ-ის 976-ე მუხლის) ფარგლებში დაკმაყოფილება გამორიცხულია, რამდენადაც მესაკუთრის ზემოხსენებული ნება წარმოადგენს გარიგებას (სკ-ის 50-ე მუხლი), გარდა აღნიშნულისა, საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს დამაჯერებელ მტკიცებას იმის თაობაზე, თუ რატომ არ მიმართა კასატორმა სასამართლოს გადახდისუუნარობის საქმის წარმოებისას. ანალოგიურად ვერ იქნება გაზიარებული კასატორის პრეტენზიები შპს „მ.ს“ მიმართ იჯარის თანხის დაკისრების თაობაზე. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მიუღებელი დივიდენდის ანაზღაურების მოთხოვნის ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება სწორად ემყარება „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლს, ამ შემთხვევაშიც დივიდენდის გაცემის ფაქტის მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა მოსარჩელე მხარეს, რომლის დაძლევაც მან ვერ უზრუნველყო (დივიდენდის გაცემის სასამართლო წესით დავალდებულების თაობაზე იხ. სასამართლო პრაქტიკა: სუსგ №ას-863-813-2015, 17 დეკემბერი, 2015 წელი). რაც შეეხება მიუღებელ შემოსავალს, ვინაიდან მისი მიღების შესაძლებლობა ვერ იქნა დადასტურებული მოსარჩელის მხრიდან, პალატა მიიჩნევს, რომ ამ ნაწილშიც არ არსებობს კასატორის პრეტენზიების გაზიარების წინაპირობა (სკ-ის 411-ე მუხლის განმარტების თაობაზე იხ. სასამართლო პრაქტიკა: სუსგ-ებები: №ას-875-825-2015, 25 დეკემბერი, 2015 წელი; №ას-848-806-2013, 24 ოქტომბერი, 2014 წელი).

1.6. საკასაციო პალატა დამატებით განუმარტავს კასატორს, რომ განსახილველი დავის თავისებურებას წარმოადგენს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება, კერძოდ, ყოფილი პარტნიორი მოთხოვნას აყენებს მას შემდეგ, რაც საზოგადოება გაკოტრებულად გამოცხადდა, შეწყდა მისი რეგისტრაცია სამეწარმეო რეესტრში, ამ ვითარებაში სახეზე გვაქვს ზიანის ანაზღაურების ზოგადი შემთხვევა და ფაქტების მტკიცების ტვირთიც, სწორედ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად ხორციელდება. ამ მდგომარეობისაგან არსებითად განსხვავდება შემთხვევა, როდესაც საწარმო (იურიდიული პირი) ედავება ხელმძღვანელობითი/წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მქონე პირს, რა დროსაც დირექტორის ვალდებულებაა ფიდუციურ მოვალეობათა ჯეროვანი განხორციელების მტკიცება. ამდენად, ვინაიდან სახეზე არ გვაქვს შიდა კორპორაციული ურთიერთობიდან გამომდინარე მოთხოვნა (საწარმოს მოთხოვნა დირექტორის მიმართ ზიანის ანაზღაურების თაობაზე), ვერ იქნება გაზიარებული კასატორის პოზიცია სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ პრაქტიკასთან განსხვავებულობის თვალსაზრისით (იხ. სუსგ-ებები: ას-764-715-2010, 18 აპრილი, 2011წელი; №ას-1056-990-2012, 29 იანვარი, 2013 წელი; №ას-479-455-2013, 9 ოქტომბერი, 2013 წელი).

1.7. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

1.8. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. სასამართლო ხარჯები:

„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.1. მუხლის „მ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია, ამასთანავე, წინამდებარე განჩინებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, არ არსებობს არც იურიდიული მომსახურების ხარჯის ანაზღაურების ნაწილში კასატორის შუამდგომლობის დაკმაყოფილების საფუძველი (სსსკ-ის 53-ე მუხლი).

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური