საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ას-940-905-2016 2 დეკემბერი, 2016 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

ეკატერინე გასიტაშვილი (მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – სს კორპორაცია „ფ-ი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ვ. ა-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა, მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. ვ. ა-ი (შემდეგში: მოსარჩელე, დასაქმებული ან კასატორის მოწინააღმდეგე) 1985 წლიდან მუშაობდა სს „კორპორაცია ფ-ში“ (შემდეგში: მოპასუხე, კორპორაცია, კოპანია, დამსაქმებელი ან კასატორი) სხვადასხვა თანამდებობაზე (საქართველოს ორგანული კანონის-საქართველოს შრომის კოდექსის, შემდეგში: სშკ, 6.1 მუხლი; იხ. სარჩელი და შესაგებელი, მხარეთა ახსნა-განმარტებები, ს.ფ. 2-12 და 24-34).

2. დამსაქმებლის გენერალური დირექტორის 2011 წლის 12 ივლისის ბრძანებით (შემდეგში ბრძანება)კორპორაციამ შრომითი ურთიერთობა შეწყვიტა დასაქმებულთან, სშკ-ის 37-ე მუხლის „დ“ პუნქტის საფუძველზე (იხ. ბრძანება, ს.ფ. 17).

3. ბრძანების გამოცემის დროს დასაქმებულს ეკავა კორპორაციის ცენტრალური სადისპეტჩეროს უფროსის თანამდებობა და მისი ყოველთვიური შრომის ანაზღაურება, ხელზე ასაღები სახით, შეადგენდა 1 600 (ათას ექვსასი) ლარს.

4. კორპორაციამ გათავისუფლებისას, დასაქმებულს მისცა გამოუყენებელი შვებულების თანხა - 963.46 ლარი, ერთი თვის კომპენსაცია - 2000 ლარი, სარგებელი ნამუშევარი პერიოდისათვის - 638.75 ლარი და ივლისის თვის ხელფასი - 761.9 ლარი.

6. დასაქმებულმა 2013 წლის 19 აგვისტოს სარჩელი აღძრა დამსაქმებლის წინააღმდეგ, მოითხოვა ბრძანების ბათილად ცნობა და მიუღებელი შემოსავლის სახით, მოპასუხისათვის 40 000 ლარის დაკისრება (იხ. სარჩელი, ს.ფ. 2-14).

7. დამსაქმებელმა მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლით არ ცნო სარჩელი და აღნიშნა, რომ მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა სშკ-ით გათვალისწინებული ერთ-ერთი საფუძვლით - შრომითი ხელშეკრულების მოშლა დამსაქმებლის ინიციატივით. ბრძანებაში ხელშეკრულების მოშლის საფუძვლის მიუთითებლობა, რითაც კანონის არცერთი ნორმა არ დარღვეულა, არ ნიშნავს მოტივაციის არარსებობას. მოპასუხის განმარტებით, კორპორაციის 80%-იანი წილის „ე-ის“ მიერ შესყიდვის შემდეგმ, კომპანიაში დაიწყო ორგანიზაციულ-სტრუქტურული ცვლილებები, რისთვისაც გადაიხედა თანამშრომელთა პირადი საქმეები, თანამშრომლებს ჩაუტარდათ სხვადასხვა სახის ტესტირებები და გასაუბრებები, დაიდო მათი შეფასების შედეგები და კომპანიამ თანამშრომელთა კვალიფიკაციის, გამოცდილების, უნარ-ჩვევებისა თუ სხვა კრიტერიუმების და საკუთარი, როგორც მოგებაზე ორიენტირებული კომპანიის, სამომავლო მიზნებისა და სტანდარტების გათვალისწინებით, განახორციელა კიდეც ორგანიზაციულ-სტრუქტურული ცვლილებები რამდენიმე ეტაპად, რასაც მოჰყვა შტატების შემცირებაც და ძველი კადრების ახლებით ჩანაცვლება (იხ. შესაგებელი, ს.ფ. 24-34).

8. ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 15 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დასაქმებულის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბრძანება უკანონოდ იქნა ცნობილი და, მოსარჩელის სასარგებლოდ, მოპასუხეს დაეკისრა 40 000 (ორმოცი ათასი) ლარის გადახდა.

9. საქალაქო სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას გამოიყენა სშკ-ის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 115-ე, 411-ე მუხლები.

9.1. საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კორპორაციაში რეორგანიზაციის ფაქტი არ დასტურდებოდა მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი არცერთი მტკიცებულებით;

9.2. საქმის მასალებით დადგინდა, რომ მოსარჩელის გათავისუფლების შემდეგ შტატი არ შემცირებულა, ამიტომ სასამართლომ დამსაქმებლის პოზიცია არ გაიზიარა.

10. მოპასუხემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასაქმებულის სარჩელის უარყოფა მოითხოვა შემდეგი საფუძვლებით:

10.1. მოსარჩელის გათავისუფლების დროს მოქმედი სამართლის ნორმები არ კრძალავდა დასაქმებულის გათავისუფლებას, კონკრეტული საფუძვლის მითითების გარეშე, რაც ავტომატურად ანიჭებდა კომპანიას უფლებას, ყოველგვარი საფუძვლის მითითების, გარეშე სამსახურიდან გაეთავისუფლებინა დასაქმებული;

10.2. დასაქმებულის გათავისუფლების დროს კომპანიაში მიმდინარეობდა რეორგანიზაცია (იხ. ამ განჩინების მე-7 პუნქტი);

10.3. გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ შეესაბამება დამკვიდრებულ სასამართლო პრაქტიკას, მოპასუხემ საკასაციო სასამართლოს # ას-135-131-2011 განჩინებაზე მიუთითა, სადაც ნათქვამია, რომ ერთი თვის კომპენსაციის მიღებით გათავისუფლებულმა დასაქმებულმა ფაქტობრივად აღიარა მისი სამუშაოდან გათავისუფლების სამართლებრივი საფუძველი;

10.4. დამსაქმებელი არ დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს მსჯელობას სსკ-ის 115-ე მუხლთან დაკავშირებით და, საკასაციო სასამართლოს # ას-1122-1053-2012 განჩინებაზე მიუთითა, რომლის თანახმად, შრომითი დავის განხილვისას, სასამართლომ უნდა შეაფასოს, დაირღვა თუ არა მხარეთა უფლებები ამა თუ იმ სამართლებრივი აქტის თუ მოქმედების განხორციელების შედეგად, უნდა დადგინდეს, დაირღვა თუ არა მხარეთა თანასწორობის პრინციპი, ხომ არ განხორციელებულა დისკრიმინაცია და ა. შ. დასაქმებულს არ გამოუთქვამს პრეტენზია დისკრიმინაციასთან დაკავშირებით, კორპორაციას სშკ-ით გათვალისიწენებული უფლება არ გამოუყენებია იმ მიზნით, რომ ზიანი მისდგომოდა მოსარჩელეს.

11. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 4 თებერვლის გადაწყვეტილებით დამსაქმებლის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, დასაქმებულის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

12. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასაბუთება და დამტკიცებულად მიიჩნია, რომ 2011 წლის მეორე ნახევრიდან დაიწყო კომპანიის ოპერაციების დეპარტამენტში შემავალი ცენტრალური სადისპეტჩეროს რეორგანიზაცია, იგი, ეტაპობრივად, გარდაიქმნა დაგეგმარების მრავალფუნქციურ სტრუქტურულ ერთეულად, რომელმაც შეიძინა ახალი ფუქციები, მის ფარგლებში შეიქმნა გამშვები პუნქტისა და კლიენტთა მომსახურების ახალი განყოფილებები. საბოლოოდ, საოპერაციო დეპარტამენტში ცენტრალური სადისპეტჩეროს უფროსის საშტატო ერთეული გაუქმდა, შეიქმნა დაგეგმარების მენეჯერისა და დაგეგმარების სუპერვაიზერის საშტატო ერთეულები (იხ. ცენტრალური სადისპეტჩეროს სტრუქტურული და საკადრო გარდაქმნის ამსახველი დიაგრამები, ს.ფ. 35-37).

13. სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, საქმის მასალებით დასტურდება, რომ დასაქმებულის ადგილზე დანიშნულ მოვალეობის შემსრულებელ პირს გააჩნდა უფრო მაღალი კვალიფიკაცია და გამოცდილება (იხ. კომპანიის ადამიანური რესურსების დეპარტამენტის უფროსის 2013 წლის 30 აგვისტოს N 221 ცნობა, ს.ფ. 40).

14. სააპელაციო სასამართლომ, სშკ-ის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტსა და 38-ე მუხლზე (2011 წლის 12 ივლისისათვის მოქმედი რედაქცია) მიუთითა და აღნიშნა, რომ შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველი შრომითი ხელშეკრულების მოშლა იყო, ხოლო შრომითი ხელშეკრულების დამსაქმებლის ინიციატივით მოშლის შემთხვევაში, დასაქმებულს უნდა მისცემოდა არანაკლებ ერთი თვის შრომის ანაზაურება.

15. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა სსკ-ის 115-ე მუხლთან მიმართებით და მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად არ გამოიკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულებები. სააპელაციო სასამართლომ შეცვალა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და სარჩელი არ დააკმაყოფილა, რადგან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა კანონიერად მიიჩნია.

16. მოსარჩელემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება, მოითხოვა მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილებით, საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების ძალაში დატოვება შემდეგ საკასაციო პრეტენზიებზე დაყრდნობით:

16.1. მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლებას საფუძვლად დაედო სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტი, ანუ შრომითი ხელშეკრულება მოიშლა ცალმხრივი ნების საფუძველზე, ფაქტობრივი საფუძვლის მითითების გარეშე. ზემოაღნიშნული კი ეწინააღმდეგება როგორც საერთაშორისო სამართლებრივ აქტებსა და კონსტიტუციას, ისე შრომის კოდექსით გათვალისწინებულ მხარეთა თანასწორუფლებიანობის პრინციპს;

16.2. დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება, რომ საწარმოში რეორგანიზაციის შედეგად შემცირდა საშტატო ერთეული. მოპასუხეს, რეორგანიზაციის დამადასტურებელი სარწმუნო მტკიცებულება, გარდა ახსნა-განმარტებისა, სასამართლოსთვის არ წარუდგენია;

17. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 11 მარტის განჩინებით მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს (იხ. სუსგ # ას--293-275-2014 - ს.ფ. 229- 237).

18. საკასაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის მოსაზრება, რომელიც ამ განჩინების მე-7 პუნქტშია დასახელებული, და მიუთითა დამსაქმებლის მიერ შრომითი ხელშეკრულების ცალმხრივად მოშლის თაობაზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ ერთგვაროვან პრაქტიკაზე, რომლის თანახმად, სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით (12.06.2013 წლამდე მოქმედი რედაქციით) დამსაქმებლისათვის მინიჭებული ხელშეკრულების ცალმხრივად მოშლის უფლება არ არის შეუზღუდავი, კერძოდ, საკასაციო სასამართლომ სხვადასხვა საქმეში არაერთხელ განმარტა, რომ ხსენებული ნორმა არ შეიძლება განმარტებული იქნეს, როგორც დამსაქმებლის ცალმხრივი უფლება, ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე სამუშაოდან გაათავისუფლოს დასაქმებული. მითითებული ნორმის ასეთი განმარტება წაახალისებდა დამსაქმებლის თვითნებობას, ხოლო, სასამართლოსათვის მიმართვის უფლებას აზრს დაუკარგავდა. სამუშაოდან გათავისუფლების თაობაზე შრომითი დავის განხილვისას, სასამართლომ უნდა შეამოწმოს, თუ რამდენად მართლზომიერად მოქმედებდა დამსაქმებელი დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლებისას. აღნიშნული საკითხის გამორკვევა კი შესაძლებელია მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე დამსაქმებლის მიერ გამოცემულ ბრძანებაში მითითებული დასაქმებულის გათავისუფლების საფუძვლის კვლევის შედეგად. ამ ამოცანის შესრულებას სასამართლო ვერ შეძლებს, თუ დამსაქმებლის მიერ დასაქმებულის გათავისუფლების საფუძველი მითითებული არ იქნება. გასათვალისწინებელია, ასევე, ის გარემოება, რომ სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით არ არის მოწესრიგებული შრომითი ხელშეკრულების მოშლის ინსტიტუტი, ხელშეკრულების მოშლის წესი და პირობები. ეს ნორმა წარმოადგენს შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძვლების ჩამონათვალს და არა შრომითი ხელშეკრულების მოშლის მარეგულირებელ ნორმას (იხ. სუსგ-ები: # ას-1283-1210-2012, 30.10.2013წ., # ას-1391-1312-2012, 10.01.2014წ.).

19. საკასაციო სასამართლომ არაერთ საქმეში განმარტა, რომ დასაქმებულთა სამუშაოდან გათავისუფლების საფუძველი შეიძლება გახდეს საწარმოში განხორციელებული არა ყოველგვარი, არამედ ისეთი რეორგანიზაცია, რომელსაც თან სდევს შტატების შემცირება ან ახალი საშტატო ნუსხით გათვალისწინებული თანამდებობებისათვის დაწესებულია ისეთი ფუნქციები, რომლებიც არსებითად განსხვავდება რეორგანიზაციამდე არსებული შესაბამისი თანამდებობებისათვის დაწესებული ფუნქციებისგან (იხ. სუსგ-ები: #ას-883-845-2014, 30.01.2015წ., #ას-1325-1263-2014, 08.04.2015წ.).

20. საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის მოთხოვნათა საფუძვლიანობის შემოწმება, გარდა სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა, დამოკიდებული იყო სამართლებრივად მნიშვნელოვანი შემდეგი ფაქტების დადგენაზე, კერძოდ, მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლების დროს (სადავო ბრძანების გამოცემისას) დასრულებული იყო თუ არა საწარმოს რეორგანიზაცია და გაუქმებული იყო თუ არა მოსარჩელის საშტატო ერთეული.

21. საკასაციო სასამართლოს მითითებით, ამ ფაქტების დადგენა მნიშვნელოვანია, ვინაიდან, თუ საწარმოს რეორგანიზაცია და, აქედან გამომდინარე, მოსარჩელის შტატის შემცირება განხორციელდა სადავო ბრძანების გამოცემის შემდეგ, მაშინ ეს ბრძანება ვერ მიიჩნევა მართლზომიერად და იგი უნდა გაუქმდეს წინამდებარე განჩინების მე-18 პუნქტში მითითებულ გარემოებათა გამო. გარდა ამისა, საშტატო ერთეულის გაუქმების თარიღის დადგენას უკავშირდება, ასევე, მოსარჩელის მეორე მოთხოვნის საფუძვლიანობის შემოწმებაც, რადგან, თუ სადავო ბრძანება გაუქმდება ზემოხსენებული საფუძვლით, მაშინ შესაძლებელია საფუძვლიანი იყოს მოსარჩელის მოთხოვნა მიუღებელი ხელფასის ანაზღაურების თაობაზე, ოღონდ უკანონო ბრძანების გამოცემის მომენტიდან მოსარჩელის საშტატო ერთეულის გაუქმებამდე პერიოდში (იხ. სუსგ #ას-923-1206-200907, 12.2009წ.).

22. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის, 2016 წლის 27 ივლისის, გადაწყვეტილებით კორპორაციის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხისათვის 40 000 (ორმოცი ათასი) ლარის დაკისრების ნაწილში გაუქმდა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და, ამ ნაწილში მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება, მოსარჩელის სასარგებლოდ, მოპასუხეს დაეკისრა 19 200 (ცხრამეტი ათას ორასი) ლარის გადახდა.

23. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საკასაციო სასამართლოს მითითებები და გამოიკვლია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

23.1. კორპორაციაში რეორგანიზაციის პროცესები დაიწყო 2011 წლის მეორე ნახევრიდან, რაც დასრულდა 2012 წლის 3 იანვარს; რეორგანიზაციის შედეგად, ცენტრალურ სადისპეტჩეროს დაემატა მაღალი რგოლის თანამდებობები, ასევე, იქ დასაქმებულთა რაოდენობა 16-დან 58-მდე გაიზარდა, ცენტრალური სადისპეტჩეროს უფროსის თანამდებობას, რაც გათავისუფლებამდე დასაქმებულს ეკავა, ეწოდა დაგეგმარების სუპერვაიზერი, რომელსაც, ნაცვლად რეორგანიზაციამდე არსებული 15 თანამშრომლისა, 11 დაექვემდებარა;

23.2. ამდენად, დადასტურებულია, რომ მითითებული რეორგანიზაციით არ მომხდარა შტატების შემცირება, არც ახალი საშტატო ნუსხით გათვალისწინებული დაგეგმარების სუპერვაიზერისათვის არ დაწესებულა ისეთი ფუნქციები, რომლებიც არსებითად განსხვავდებოდა რეორგანიზაციამდე არსებული ცენტრალური სადისპეტჩეროს უფროსის თანამდებობისგან, აღნიშნული კი გამორიცხავს მოპასუხის მსჯელობის გაზიარებას, რომ დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლება განპირობებული იყო რეორგანიზაციით და მართლზომიერია;

23.3. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლება უკანონოდ განხორციელდა, ამიტომ მას აქვს უფლება, მიუღებელი შემოსავლის სახით, ზიანის ანაზღაურება მოითხოვოს.

23.4. სააპელაციო პალატამ ე. წ. „favor prestatoris” პრინციპზე მიუთითა, რაც დასაქმებულთათვის სასარგებლო წესთა უპირატესობას ნიშნავს, თუმცა, აღნიშნული პრინციპის გამოყენებისას, საჭიროა დამსაქმებლისა და დასაქმებულის მოთხოვნებისა და ინტერესების წონასწორობის დაცვა სამართლიანობის, კანონიერებისა და თითოეული მათგანის კეთილსინდისიერების კონტექსტში.

23.5. დასაქმებულმა სამუშაოდან გათავისუფლებიდან ორი წლის შემდეგ მიმართა სასამართლოს სარჩელით და მას არ დაუსაბუთებია, რა გარემოებებმა დააბრკოლა 25 თვის განმავლობაში მიემართა დამსაქმებლისათვის ან სასამართლოსათვის. ამიტომ, სააპელაციო სასამართლომ მოსარჩელის ქმედება არამართლზომიერად მიიჩნია, რადგან მოთხოვნის წარდგენის დაყოვნებით, დასაქმებულმა თავად შეუწყო ხელი მისთვის მიყენებული ზიანის ოდენობის გაზრდას, რაც, სსკ-ის 415-ე მუხლიდან გამომდინარე, მისი შემცირების საფუძველია.

23.6. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სშკ-ის 44-ე მუხლით, პირველი მუხლის მეორე ნაწილთ, სსკ-ის 115-ე, 412-ე და 415-ე მუხლებით და მოპასუხეს, მოსარჩელის სასარგებლოდ, მიუღებელი შემოსავლის სახით, 12 თვის ხელფასის, 19 200 ლარის (1600 ლარი*12თვე=19 200ლარი) გადახდა დააკისრა.

24. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა კორპორაციამ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, დასაქმებულის სარჩელის უარყოფა.

25. კორპორაციის საკასაციო საჩივარი მოპასუხის შესაგებელსა და სააპელაციო საჩივარში გამოთქმული პრეტენზიების იდენტურია (იხ. ამ განჩინების მე-7 და მე-10 პუნქტები) .

26. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ, 2016 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებით, მოპასუხის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში მიიღო, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზებისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა დასკვნამდე, რომ მოპასუხის საკასაციო განაცხადი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ იგი დაუშვებელია შემდეგი არგუმენტაციით:

27. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

28. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

29. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. სუსგ-ები: # ას-264-250-2016, 18.05. 2016 წ.; ას-733-701-2016, 12.10.2016წ.)

30. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან ფულადი ვალდებულების წარმოშობის (სახელფასო დავალიანების) საკითხებთან დაკავშირებით არსებობს საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკა.

31. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "გ" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით მოპასუხეს ასეთი პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

32. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, განხილვის საგანია ბრძანების ბათილად ცნობა და დამსაქმებლისათვის მიუღებელი შემოსავლის დაკისრების მართლზომიერება.

33. საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და დასკვნებს ბრძანების ბათილად ცნობისა და მიუღებელი შემოსავლის დაკისრების ნაწილში. მოპასუხემ ვერ შეძლო სააპელაციო სასამართლოს დასაბუთება გაებათილებინა დამაჯერებელი და სამარტლებრივად ვარგისი მტკიცებულებებითა და ახსნა-განმარტებებით.

34. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკაზე დაყრდნობით, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო სამართალში მოქმედებს სადავო გარემოებების მტკიცების სტანდარტი, რომლის მიხედვითაც, ყოველი მხარე ვალდებულია, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენით, დაადასტუროს საკუთარი პოზიციის სისწორე და უტყუარობა სასამართლოს წინაშე (სსსკ-ის 102-ე მუხლი). აღნიშნული წესი, უმეტეს შემთხვევაში, გულისხმობს, რომ მოსარჩელემ უნდა წარადგინოს მის სასარჩელო განცხადებაში მითითებული გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები, ხოლო მოპასუხე, რომელიც არ ეთანხმება სასარჩელო განცხადებას, მოსარჩელის არგუმენტებისაგან თავდაცვის მიზნით, ვალდებულია, საპასუხო მტკიცებულებების წარდგენით გააქარწყლოს მოსარჩელის პოზიცია (იხ. სუსგ # ას-191-183-2016, 19 .04. 2016 წ.).

35. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ სწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი. მოსარჩელემ შეძლო ამ ტვირთის დაძლევა და სასამართლოს წარუდგინა მტკიცებულებები, რომლითაც სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობა დაადასტურა, ხოლო დამსაქმებელს არა აქვს წარმოდგენილი არცერთი მტკიცებულება, რომელიც გააბათილებდა ყოფილი დასაქმებულის მიერ მითითებულ გარემოებებსა და მტკიცებულებებს, შესაბამისად, დაუსაბუთებელია საკასაციო განაცხადის პრეტენზიები, რის გამოც საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნებს (იხ. წინამდებარე განჩინების 23-ე პუნქტი).

36. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ „საქართველოში განხორციელებული შრომის კანონმდებლობის რეფორმის ერთ-ერთი მიზანი სწორედ დასაქმებულის უფლებების დაცვა იყო, ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ შრომის სამართალი დაკავშირებულია ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებასთან და თითოეული დასაქმებულის საქმის ინდივიდუალური შეფასებისას გამოყენებული უნდა იქნეს ე.წ. „favor prestatoris“ პრინციპი, რაც დასაქმებულთათვის სასარგებლო წესთა უპირატესობას ნიშნავს. სწორედ აღნიშნული პრინციპის გამოყენებისას, საჭიროა დამსაქმებლის და დასაქმებულის მოთხოვნებისა და ინტერესების წონასწორობის დაცვა სამართლიანობის, კანონიერებისა და თითოეული მათგანის ქმედების კეთილსინდისიერების კონტექსტში“ ( იხ. სუსგ # ას-941-891-2015, 29.01.2016წ.).

37. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება 23.4-ე ქვეპუნქტში მითითებული სამართლიანობის, კანონიერებისა და მხარეთა კეთილსინდისიერების პრინციპების, შრომითი დავის განხილვისას მხარეთა შორის თანაზომიერი ბალანსის დაცვის, გათვალისწინებით, დასაბუთებულია და კანონიერი.

38.ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო განაცხადი არ აკმაყოფილებს საპროცესო კოდექსით დადგენილ წინაპირობებს, რათა არსებითად განსახილველად იქნეს დაშვებული წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

39. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება, მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სს კორპორაცია "ფ-ის" საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. სს კორპორაცია "ფ-ს" (ს/კ 2..) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ლ-ას (პ/ნ 4..) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 960 ლარის (გადახდის თარიღი 2016 წლის 31 აგვისტო), 70% – 672 (ექვსას სამოცდათორმეტი) ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. თოდუა

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

პ. ქათამაძე