9 დეკემბერი, 2016 წელი,

№აs-665-636-2016 თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: მზია თოდუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე,

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვა

სხდომის მდივანი - ლელა სანიკიძე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – სს "თ." (მოპასუხე)

წარმომადგენელი - ა.ა.

მოწინააღმდეგე მხარე – ი.გ., ლ.თ. (მოსარჩელეები)

წარმომადგენელი - თ.ქ.

საკასაციო საჩივრის ავტორები - ი.გ., ლ.თ.

მოწინააღმდეგე მხარე - სს "თ."

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 19 მაისის გადაწყვეტილება

სს "თ.ს" საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

ი.გ–სა და ლ.თ–ს საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი - ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

აღწერილობითი ნაწილი :

1. ლ.თ. (შემდეგში: პირველი მოსარჩელე, აპელანტი, დასაქმებული ან კასატორი) 2006 წლიდან, განუსაზღვრელი ვადით დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე, მუშაობდა სს „თ–ში“ (შემდეგში: მოპასუხე, მესამე აპელანტი, კასატორი ან დამსაქმებელი) კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოგასაღების დეპარტამენტის ქსელის ენერგოგასაღების განყოფილების 1-ფაზა მრიცხველების ინსპექციის ინსპექტორის თანამდებობაზე. მისი ყოველთვიური ხელფასი (ხელზე ასაღები) თვეში 850 ლარს შეადგენდა {ტ.2, ს.ფ. 18; ტ.2. ს.ფ. 88, საქართველოს შრომის კოდექსის, შემდეგში სშკ-ის, მე-6 მუხლის 1³ პუნქტი}.

2. ი.გ. (შემდეგში: მეორე მოსარჩელე, აპელანტი, კასატორი ან დასაქმებული) ვადიანი კონტრაქტის საფუძველზე, 2012 წლის 25 ივლისიდან 2014 წლის 24 ივლისამდე მუშაობდა მოპასუხე კომპანიაში კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოგასაღების დეპარტამენტის ქსელის ენერგოგასაღების განყოფილების 1 - ფაზა მრიცხველების ინსპექციის ჯგუფის ინსპექტორად. მისი ყოველთვიური ხელფასი (ხელზე ასაღები) 850 ლარი იყო.

3. მოპასუხის სამეთვალყურეო საბჭოს გადაწყვეტილების (26.09.2013 წ. ოქმი №) შესრულების მიზნით გამოცემული 2013 წლის 1 ოქტომბრის № ბრძანებით, მოპასუხე კომპანიაში დაიწყო რეორგანიზაციის პროცესი, რომლის ჩატარების ვადად განისაზღვრა 02.10.2013 წლიდან 31.12.2013 წლის ჩათვლით პერიოდი. ამავე ბრძანებით დამტკიცდა ორგანიზაციული სტრუქტურა და საშტატო განრიგი.

4. მოპასუხე კომპანიის გენერალური დირექტორის 2014 წლის 14 მარტის № ბრძანებით, რეორგანიზაციის ვადა გაგრძელდა 2014 წლის 22 მარტამდე.

5. კომპანიამ 2014 წლის 13 და 19 მარტს, ორივე დასაქმებულს წერილობით აცნობა მოსალოდნელი განთავისუფლების თაობაზე.

6. რეორგანიზაციის შედეგად, 2013 წლის 16 დეკემბერს, ქსელის ენერგოზედამხედველობის განყოფილების ცალფაზა მრიცხველების ინსპექციის ჯგუფში გაუქმდა ინსპექტორის მხოლოდ ერთი საშტატო ერთეული, 2014 წლის 20 თებერვალს, ცალფაზა მრიცხველების ინსპექციის ჯგუფში გაუქმდა ინსპექტორის 8 საშტატო ერთეული, 2014 წლის 21 მარტიდან გაუქმდა ინსპექტორის 4 საშტატო ერთეული, 24 მარტიდან კი, ინსპექტორის 1 საშტატო ერთეული. ამავე თარიღიდან გაუქმდა ენერგოგასაღების დეპარტამენტი მასში არსებული სტრუქტურული ქვედანაყოფებითა და საშტატო ერთეულებით: ქსელის ენერგოზედამხედველობის განყოფილება, ცალფაზა მრიცხველების ინსპექციის ჯგუფი, ჯგუფის ხელმძღვანელი.

7. გენერალური დირექტორის 2014 წლის 17 და 20 მარტის ბრძანებებით, ორივე დასაქმებული გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

8. ორივე მათგანმა უკანონოდ მიიჩნია შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა. მათ, შესაბამისად, 2014 წლის 28 და 31 მარტს სარჩელი აღძრეს მოპასუხის წინააღმდეგ სამსახურიდან განთავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის, სამსახურში აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნით.

9. მოპასუხემ არცერთი სარჩელი არ ცნო. მან წარმოდგენილი შესაგებლებით გამორიცხა მოთხოვნები, შემდეგ გარემოებებზე მითითებით: სშკ-ის 37-ე მუხლი ამომწურავად განსაზღვრავს შემთხვევებს, როდესაც დამსაქმებელს შესაძლებლობა აქვს, დასაქმებულთან, კანონით გათვალისწინებული წინაპირობების განხორციელებისას შეწყვიტოს შრომითი ურთიერთობა (სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი). საზოგადოებაში 2013 წლის 1 ოქტომბრის № ბრძანებით დაიწყო ოპტიმიზაციისა და რეორგანიზაციის პროცესი, რაც გამოიხატა სტრუქტურულ ცვლილებებში და სამუშაო ძალის შემცირებაში. აქედან გამომდინარე, მოპასუხის მტკიცებით, მას სრული უფლება ჰქონდა, სშკ-ის 38-ე მუხლის პირობების დაცვით მოსარჩელეებთან შეეწყვიტა შრომითი ურთიერთობა.

10. 2014 წლის 5 სექტემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამ ერთ წარმოებად გააერთიანა ორივე დასაქმებულის სარჩელებით აღძრული საქმეები # 2/5105-14 და # 2/5006-14 {იხ.ტ.1, ს.ფ. 110, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში სსსკ-ის, 372-ე მუხლი და 182-ე მუხლის მეოთხე ნაწილი}.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 25 თებერვლის გადაწყვეტილებით, სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი გენერალური დირექტორის 2014 წლის 17 და 20 მარტის ბრძანებები # კ-183 და კ-164 მათი მოსარჩელეთა სამსახურიდან განთავისუფლების შესახებ; მოპასუხეს პირველი მოსარჩელის სასარგებლოდ, კომპენსაციის სახით, 8 თვის ხელფასის, 9118,96 ლარის, ხოლო, მეორე მოსარჩელის სასარგებლოდ, 2 თვის ხელფასის, 1700 ლარის, გადახდა დაეკისრა. დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

12. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მხარეებმა.

12.1. პირველმა და მეორე აპელანტმა სააპელაციო საჩივრით მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

12.2. დამსაქმებლის სააპელაციო საჩივარი დაემყარა შემდეგ საფუძვლებს:

12.2.1. გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შეიცავს არასწორ მონაცემს პირველი მოსარჩელის შრომის ანაზღაურების (ხელფასის) ოდენობის თაობაზე, რამაც საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილების მიღება განაპირობა, კერძოდ, დასაქმებულის დარიცხული ხელფასი არა 1139.87, არამედ 850 ლარი იყო;

12.2.2. 2013 წლის პირველი ოქტომბრის #304 ბრძანების მე-13 და მე-14 პუნქტებით დასტურდება, რომ საზოგადოებაში დასაქმებული ყველა თანამშრომელი, მათ შორის პირველი და მეორე მოსარჩელეც სათანადო წესით იყო ინფორმირებული რეორგანიზაციის პროცესთან დაკავშირებით;

12.2.3. მოპასუხემ ორივე მოსარჩელე გათავისუფლებამდე რამდენიმე დღით ადრე წერილობით გააფრთხილა შრომითი ურთიერთობის მოსალოდნელი შეწყვეტის თაობაზე.

13. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2016 წლის 19 მაისის გადაწყვეტილებით, მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; პირველი და მეორე აპელანტის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 25 თებერვლის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის 1.4. პუნქტის შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მოპასუხეს პირველი დასაქმებულის სასარგებლოდ, კომპენსაციის სახით, 8 თვის ხელფასის, 6800 ლარის, გადახდა დაეკისრა.

13.1. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, დამსაქმებელი, როდესაც რეორგანიზაციის გადაწყვეტილებას იღებს, უნდა დარწმუნდეს, რომ აღნიშნული ნაბიჯი შეესაბამება საწარმოს ინტერესებს და ამავე დროს, გაუმართლებლად არ ხელყოფს დასაქმებულთა კანონიერ უფლებებს; მეწარმის თვითნებური გადაწყვეტილება, რომ განუსაზღვრელი ვადით გამოაცხადოს რეორგანიზაცია, ისე, რომ არ დაასაბუთოს თუ რატომ უნდა შემცირდეს კადრები, მოიკლო თუ არა სამუშაომ, დაინერგა თუ არა ტექნოლოგიური სიახლეები, რომლებმაც გამოათავისუფლა დასაქმებულები, განხორციელდა თუ არა მნიშვნელოვანი ცვლილებები, რამაც აუცილებელი გახადა მენეჯერული მიდგომის შეცვლა და სხვა, ექვემდებარება გაუქმებას.

13.2. პალატამ დაასკვნა, რომ მოპასუხეს არ გააჩნდა მკაფიოდ ჩამოყალიბებული გეგმა რეორგანიზაციის პროცესთან მიმართებით და გადაწყვეტილებები გზადაგზა მიიღებოდა. პალატამ გაუგებრად მიიჩნია, თუ რატომ განხორციელდა ცალფაზა მრიცხველების ინსპექციის ჯგუფში ინსპექტორების სხვადასხვა დროს, სხვადასხვა რაოდენობით შემცირება, მაშინ, როდესაც საბოლოოდ, აღნიშნული ჯგუფი საერთოდ გაუქმდა.

14. აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ორივე მხარემ შემდეგ საკასაციო პრეტენზიებზე მითითებით:

14.1. დასაქმებულების ძირითადი პრეტენზია მდგომარეობს იმაში, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილ ფაქტებს არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა, რასაც შედეგად მათი სამუშაოზე აღდგენის ან ტოლფას სამუშაოზე დასაქმების შესახებ მოთხოვნების უარყოფა მოჰყვა;

14.1.1. სააპელაციო სასამართლომ სათანადო სამართლებრივი შეფასება არ მისცა იმას, რომ მოპასუხემ დასაშვები მტკიცებულებები ვერ წარუდგინა სასამართლოს და შესაბამისად, ვერ დაამტკიცა კომპანიაში 2013 წლის 31 დეკემბრიდან 2014 წლის 14 მარტამდე რეორგანიზაციის მიმდინარეობის ფაქტი;

14.1.2. სასამართლომ არასწორად განმარტა სშკ-ის 38 მუხლის მე-8 ნაწილი; მისი დასკვნები იმის თაობაზე, რომ მათ მიერ გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობები საწარმოში განხორციელებული რეორგანიზაციის შედეგად გაუქმდა, საქმის მასალებიდან არ დგინდება. რეორგანიზაციის მიმდინაროებისას დასაქმებულთა თანამდებობები არ გაუქმებულა და ისინი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს რეორგანიზაციის დასრულებიდან 3 თვის შემდეგ - 2014 წლის 17 და 20 მარტს;

14.1.3. სასამართლომ სამართლებრივი შეფასების გარეშე დატოვა დასაქმებულთა მოთხოვნები მოპასუხე კომპანიაში ტოლფას თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ;

14.1.4. გადაწყვეტილების დასკვნა, რომ მეორე დასაქმებულსა და დამსაქმებელს შორის არ არსებობდა განუსაზღვრელი ვადით დადებული ხელშეკრულება, სამართლებრივად დაუსაბუთებელია.

14.2. დამსაქმებლის ძირითადი პრეტენზია შემდეგია:

14.2.1. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი; სასამართლოს შეფასება იმასთან დაკავშირებით, რომ ენერგოზედამხედველობის სამსახურში საშტატო ერთეულების ეტაპობრივად გაუქმება რეორგანიზაციის პროცესის გეგმის არქონაზე მეტყველებს, სამართლებრივ დასაბუთებასაა მოკლებული.

14.2.2. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით, სამეწარმეო სუბიექტს ერთმევა შესაძლებლობა, თავისი სამეწარმეო (კომერციული) ინტერესებიდან გამომდინარე დაგეგმოს საქმიანობა, განსაზღვროს სამომავლო პრიორიტეტები და მუშა-მოსამსახურეთა რიცხოვნობა მოარგოს მის სამეწარმეო ინტერესებს;

14.2.3. სასამართლოს დასკვნები წინააღმდეგობრივი და არათანმიმდევრულია. იმის დადგენა, რომ მოსარჩელეთა მიერ დაკავებული თანამდებობები რეორგანიზაციის შედეგად აღარ არსებობდა, თავისთავად გამორიცხავდა კომპანიისათვის მოსარჩელეთა სასარგებლოდ დამატებითი კომპენსაციის დაკისრებას;

15. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 20 სექტემბრის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად და მიღებულ იქნა განსახილველად საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში სსსკ-ის, 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

სამოტივაციო ნაწილი:

16. საქმის მასალების გაცნობა, მათი შესწავლა და ანალიზი, ასევე, საკასაციო საჩივრის მოტივების ზეპირი მოსმენით შემოწმება, საკასაციო სასამართლოს შესაძლებლობას აძლევს, გამოიტანოს დასკვნა საჩივრების უსაფუძვლობის თაობაზე.

17. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსკ-ის) 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

18. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). ამასთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს დამსაქმებლის წარმომადგენლის იმ პოზიციაზე, რომელიც მან ზეპირი მოსმენის დროს დააფიქსირა და განაცხადა, რომ, რადგანაც მათი პრეტენზია სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა, არც აპირებდნენ გადაწყვეტილების გასაჩივრებას. საკასაციო საჩივრის შეტანა განაპირობა დასაქმებულების მიერ მეორე ინსტანციის გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივრის შეტანამ (იხ. 2016 წლის 9 დეკემბერი, სასამართლო სხდომის ოქმი 12:18 სთ).

19. რაც შეეხება დასაქმებულების პრეტენზიებს პირვანდელ თანამდებობაზე ან ტოლფას სამუშაოზე აღდგენასთან დაკავშირებით. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ის თანამდებობები, რომლებიც მათ ეკავათ, აღარ არსებობს. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მართებულად იქნა უარყოფილი, როგორც სამუშაოზე აღდგენის, ისე ტოლფას სამუშაოზე დასაქმების შესახებ მათი მოთხოვნები, რადგანაც კასატორებმა ვერ გააქარწყლეს მოპასუხის არგუმენტები დასაშვები და სამართლებრივად წონადი მტკიცებულებებით. ამ თვალსაზრისით საკასაციო პალატა კასატორების ყურადღებას მიაქცევს ერთგვაროვან სასამართლო პრაქტიკაზე, რომლის მიხედვითაც ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენის მოთხოვნისას ამ გარემოების მტკიცების ტვირთი დასაქმებულებს, (და არა დამსაქმებელს), ეკისრებათ. სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, სწორედ მოსარჩელეებმა უნდა დაამტკიცონ, როგორც ტოლფასი თანამდებობის არსებობის ფაქტი, ისე მიუთითონ, კონკრეტულად რომელია მანამდე არსებული თანამდებობის შესაბამისი თანამდებობა (იხ. სუსგ №ას-902-864-2014, 30 მარტი, 2015 წელი, #ას-475-456-2016, 24.06.16). დასაქმებულებმა ვერ შეძლეს მათი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება. საკასაციო სასამართლოში ზეპირი მოსმენის დროს მოსამართლის შეკითხვაზე, თუ კონკრეტულად რომელ ტოლფას პოზიციაზე ითხოვდნენ ისინი აღდგენას, მათ განაცხადეს, რომ მოცემული დროისათვის არ იციან თუ რომელი ტოლფასი თანამდებობაა დამსაქმებელთან ვაკანტური (2016 წლის 9 დეკემბერი, სხდომის ოქმი 12:23 სთ).

20. საკასაციო პალატა მიიჩნევს რომ სააპელაციო სასამართლომ დამტკიცებულად ცნობილ წინამდებარე განჩინების 1-7 პუნქტებში მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებს სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა. კერძოდ,

20.1. მოცემულ შემთხვევაში, დამსაქმებელმა დასაქმებულებთან შრომითი ურთიერთობა შეწყვიტა შტატების შემცირების (რეორგანიზაცია) მოტივით. მოცემული დავის სწორად გადაწყვეტისათვის შესაფასებელი იყო შტატების შემცირების მოტივით (რეორგანიზაცია) მოსარჩელეების დაკავებული თანამდებობებიდან განთავისუფლების მართლზომიერების საკითხი, ადგილი ხომ არ ჰქონდა დამსაქმებლის მხრიდან უფლების ბოროტად გამოყენებას, რაც ეწინააღმდეგება სშკ-ის 37.1. „ა“, სკ-ის 115-ე, მე-8.3 მუხლს და საქართველოს კონსტიტუციით აღიარებულ შრომის უფლებას (30-ე მუხლი), ვინაიდან რეორგანიზაცია მუშაკთან ხელშეკრულების შეწყვეტის ფორმალური საფუძველი არ არის და ორგანიზაციაში მიმდინარე სტრუქტურული, ორგანიზაციული ცვლილებები არ უნდა იქცეს უმართებულო გადაწყვეტილების, რაც პირდაპირ ეწინააღმდეგება დასაქმებულთა უფლებებს, მიღების კანონისმიერ საფუძვლად. დასაქმებულის სამუშაო ადგილიდან დათხოვნისას, სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული წინაპირობების განხორციელების შემთხვევაშიც, უნდა არსებობდეს გათავისუფლების გონივრული საფუძველი. საკასაციო სასამართლომ არაერთ საქმეში განმარტა, რომ დასაქმებულთა სამუშაოდან განთავისუფლების საფუძველი შეიძლება გახდეს საწარმოში განხორციელებული არა ყოველგვარი, არამედ ისეთი რეორგანიზაცია, რომელსაც თან სდევს შტატების შემცირება ან ახალი საშტატო ნუსხით გათვალისწინებული თანამდებობებისათვის დაწესებული ისეთი ფუნქციები, რომლებიც არსებითად განსხვავდება რეორგანიზაციამდე არსებული შესაბამისი თანამდებობებისათვის დაწესებული ფუნქციებისგან (შდრ. სუსგ 30.01.2015, #ას-883-845-2014, სუსგ 08.04.2015, #ას-1325-1263-2014).

20.2. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ სწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი. დამსაქმებელმა დამაჯერებლად ვერ დაასაბუთა რეორგანიზაციის შედეგად მოსარჩელეების განთავისუფლების შესახებ მიღებული გადაწყვეტილების მიზანშეწონილობა, ვერ წარმოადგინა სათანადო არგუმენტები, რომლითაც ის ხელმძღვანელობდა ამ გადაწყვეტილების მიღებისას. საქმეში წარმოდგენილი არ არის მტკიცებულებები, რომლებითაც დადგინდებოდა რა მონაცემებზე დაყრდნობით მოხდა მოსარჩელეთა მიმართ გადაწყვეტილების მიღება; რამდენად ობიექტურ და სამართლიან კრიტერიუმებს ემყარებოდა დამსაქმებლის გადაწყვეტილება სამსახურიდან მათი გათავისუფლების შესახებ. პალატა განმარტავს, რომ ხელშეკრულების მოშლა დამსაქმებლის ცალმხრივი ნების გამოხატვაა, რომელსაც დასაქმებულთან არსებული შრომითსამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტა მოსდევს. მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელეებთან შრომითი ხელშეკრულების მოშლა მართებულად იქნა ბათილად ცნობილი, ვინაიდან, არ დასტურდება მოპასუხე ორგანიზაციაში მოსარჩელეთა შტატების შემცირების აუცილებლობა. შესაბამისად, დაუსაბუთებელია მისი საკასაციო განაცხადის პრეტენზიები, რის გამოც საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნებს.

20.3. საკასაციო სასამართლომ ერთ-ერთ საქმეზე განმარტა: „საქართველოში განხორციელებული შრომის კანონმდებლობის რეფორმის ერთ-ერთი მიზანი სწორედ დასაქმებულის უფლებების დაცვა იყო, ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ შრომის სამართალი დაკავშირებულია ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებასთან და თითოეული დასაქმებულის საქმის ინდივიდუალური შეფასებისას გამოყენებული უნდა იქნეს ე.წ. „favor prestatoris“ პრინციპი, რაც დასაქმებულთათვის სასარგებლო წესთა უპირატესობას ნიშნავს. სწორედ აღნიშნული პრინციპის გამოყენებისას, საჭიროა დამსაქმებლისა და დასაქმებულის მოთხოვნებისა და ინტერესების წონასწორობის დაცვა სამართლიანობის, კანონიერებისა და თითოეული მათგანის ქმედების კეთილსინდისიერების კონტექსტში“ (იხ. სუსგ # ას-941-891-2015, 29.01.2016წ.).

20.4. ბრძანების ბათილად ცნობის თანამდევ სამართლებრივ შედეგად ასევე სწორად იქნა გამოყენებული სშკ-ის 38-ე მუხლის მე-8 პუნქტი: „სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია, პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება, ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით“.

20.5 განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია რომ მოსარჩელეთა მიერ დაკავებული საშტატო ერთეულები გაუქმდა, ხოლო აღნიშნული თანამდებობების ტოლფასი, თავისუფალი საშტატო ერთეულების არსებობა არ დასტურდება, შესაბამისად, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად დააკისრეს დამსაქმებელს კომპენსაციის გადახდა დასაქმებულთა სასარგებლოდ.

20.6. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მეორე დასაქმებულთან დადებული შრომითი ხელშეკრულება, ვერ ჩაითვლება უვადო ხელშეკრულებად, რადგან იგი არ აკმაყოფილებს სშკ-ის მე-6 მუხლის მე-3¹ ნაწილით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს შრომითი ხელშეკრულების უვადოდ მიჩნევის მიზნებისთვის. ამასთან, არ დასტურდება მეორე კასატორის პროფკავშირის წევრობა, შესაბამისად, უსაფუძვლოა მითითება, დამსაქმებელსა და საქართველოს მომსახურების სფეროს ადგილობრივი და კომუნალური მეურნეობის მუშაკთა პროფესიულ კავშირს შორის არსებული 2008 წლის კოლექტიური შეთანხმების საფუძველზე მასთან გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულების უვადოდ გაგრძელების შესახებ.

21. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა, შესაბამისად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების სსსკ-ის 393-ე-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული სამართლებრივი საფუძვლები.

სარეზოლუციო ნაწილი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 257.1-ე, 264.3-ე, 410-ე მუხლებით და

დაადგინა :

1. სს „თ–ს“ საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. ლ.თ–სა და ი.გ–ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

3. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 19 მაისის გადაწყვეტილება;

4. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები : მზია თოდუა

პაატა ქათამაძე

ეკატერინე გასიტაშვილი