№010210115757747

საქმე №ას-120-112-2017 13 აპრილი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – მ- გ-ე (მოსარჩელე, აპელანტი)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ე--ო“ (მოპასუხე, მოწინააღმდეგე მხარე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 02 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის (გადაწყვეტილების) და ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ქ. ბათუმში გ–ის ქ. №146-ში მდებარე მრავალბინიან სახლში (შემდეგში: მრავალბინიანი სახლი) ჩამოყალიბებულია ბინათმესაკუთეთა ამხანაგობა ,,ე- -ო“ (შემდეგში: ამხანაგობა), რომელსაც ჰყავს 23 წევრი, მათ შორის, მ-- გ--ე (შემდეგში: მოსარჩელე) და ფრიდონ მიმინოშვილი (შემდეგში: პირველი მოპასუხე).

2. მოსარჩელე 2009 წლის 15 ივლისს, ნ-- ჭ----ესთან (შემდგომში: გამსხვისებელი) დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე საკუთრებაში ფლობს მრავალბინიან სახლის №11 ბინას.

3. პირველი მოპასუხე ცხოვრობს მოსარჩელის სადარბაზოში, იმავე ბოლო სართულზე, მის მეზობლად.

4. ამხანაგობის 2009 წლის 30 დეკემბრის №15 საერთო კრების გადაწყვეტილებით, პირველმა მოპასუხემ საკუთრებაში მიიღო და საჯარო რეესტრში საკუთრებად დაირეგისტრირა მრავალბინიანი სახლის სხვენის ნაწილი 145.97 კვ.მ.

5. 2010 წელს ამხანაგობის წევრების გადაწყვეტილებით ამხანაგობის საკუთრებაში არსებულ სახლზე დაიწყო მანსარდის დაშენება, რაც დასრულდა 2012 წელს.

6. მოსარჩელეს სურვილი ჰქონდა მისი ბინის ზემოთ, სხვენის ადგილას დაშენებული ფართი მიეღო საკუთრებაში. ამ მიზნით მან, ამხანაგობის ანგარიშზე ჩარიცხა მშენებლობისათვის საჭირო 12 000 ლარი. ამხანაგობას ეს თანხა არ გამოუყენებია და საქმის განხილვის მომენტისთვისაც განთავსებულია ანგარიშზე. მიუხედავად ამისა, დაშენების დასრულების შემდეგ, ამხანაგობის კრების გადაწყვეტილებით, მოსარჩელის ბინის ზემოთ არსებული 33 კვ.მ. ფართის მანსარდი საკუთრებაში დაირეგისტრირა პირველმა მოპასუხემ, რაც შემდეგში გაასხვისა მის მეუღლეზე- მ.ე გ-ზე (შემდეგში: მეორე მოპასუხე).

7. პირველი მოპასუხე სადაო სხვენს ფლობს და სარგებლობს 2006 წლიდან, მეორე მოპასუხის მიერ ბინის შეძენამდე გამსხვისებელთან შეთანხმებით.

8. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა ამხანაგობის, პირველი და მეორე მოპასუხის წინააღმდეგ და მოითხოვა (ა) ამხანაგობის 2009 წლის 30 დეკემბრის №15 და 2013 წლის 7 დეკემბრის №34 საერთო კრების ოქმების (გადაწყვეტილების) ბათილად ცნობა; (ბ) პირველ და მეორე მოპასუხეებს შორის, 2014 წლის 20 ივნისს დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, საჯარო რეესტრში შესაბამისი ჩანაწერის გაუქმება [საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ-ის) 54-ე, 170-172-ე მუხლები; სსსკ-ის 180-ე მუხლი].

9. სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებების მიხედვით, ამხანაგობამ სადავო ფართი, კრების ოქმით საკუთრებაში გადასცა პირველ მოპასუხეს. მოსარჩელე მიუთითებს ამხანაგობის კრების მოწვევისა და ჩატარების პროცედურული წესების დარღვევაზე, სახელდობრ, მისი განმარტებით, კრების შესახებ ამხანაგობის წევრები ინფორმირებულნი არ ყოფილან, კრებას არ ესწრებოდა ამხანაგობის წევრთა 100%. იმავდროულად, მისარჩელემ მიუთითა პირველ და მეორე მოპასუხე შორის გაფორმებული გარიგების მოჩვენებით ხასიათზე, რომელიც მოტივირებული იყო მოსალოდნელი ნეგატიური შედეგის თავიდან აცილებით.

10. მოპასუხეთა კვალიფიციურ შედავებაში მითითებულია, რომ სადაო ფართზე მფლობელობის უფლება პირველმა მოპასუხემ გამსხვისებლისაგან შეიძინა 2006 წელს 3000 აშშ დოლარად. მოსარჩელე ამხანაგობის წევრი გახდა 2009 წლის 09 ნოემბერს. სადავო სხვენს იგი არასოდეს არ ფლობდა. მის სარგებლობაზე პრეტენზია არ გააჩნდა, რაზედაც წერილობით დააფიქსირა თავისი პოზიცია. რაც შეეხება ამხანაგობის კრებებს, იგი ნამდვილად ჩატარდა, კრებას ესწრებოდა ამხანაგობის წევრთა 2/3-ზე მეტი. მას, როგორც სხვენის მფლობელს ფართის საკუთრებაში გადაცემისათვის სჭირდებოდა 2/3 წევრის თანხმობა. შესაბამისად, კრება უფლებამოსილი იყო, როგორც 2009 წლის 30 დეკემბერს, ისე 2013 წლის 7 დეკემბერს მიეღო გადაწყვეტილება მის მფლობელობაში არსებული ფართის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ. მოსარჩელეს მითითება ჩუქების ბათილობის თაობაზე უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია, ვინაიდან, გარიგება კანონით გათვალისწინებული წესის დაცვით დაიდო და არ არსებობდა მისი ბათილად ცნობის საფუძველი.

11. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2016 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

12. ბათუმის საქალაქო სასამართლომ მიუთითა სასამართლო სხდომაზე დაკითხულ პირთა ჩვენებებზე, რომლის მიხედვით ირკვეოდა შემდეგი:

13. გამსხვისებლის ჩვენების მიხედვით, 2009 წელს, მრავალბინიანი სახლის №11 ბინა მიყიდა მოსარჩელეს. ბინის გარდა იგი ფლობდა და სარგებლობდა სარდაფსა და სხვენს. 2000 წელს სხვენის მფლობელობა დაუთმო პირველ მოპასუხეს, ხოლო 2006 წელს მისი ბინის კუთვნილი სხვენი 3000 აშშ დოლარად მიჰყიდა პირველ მოპასუხეს. 2009 წელს მოსარჩელეს შესთავაზა ბინის საფასურისათვის დაემატებინა სხვენის საფასური 3000 აშშ დოლარი და სხვენის ფართს გამოისყიდდა და გადასცემდა მას, მაგრამ მოსარჩელემ უარი თქვა სხვენზე.

14. ლ--–- ს-----ის ჩვენების მიხედვით მოსარჩელე სხვენით არ სარგებლობდა. სხვენის გასხვისებამდე მისით სარგებლობდა გამსხვისებელი, ხოლო შემდეგ, პირველი მოპასუხე.

15. გ---ის ჩვენების მიხედვით მოსარჩელის ბინის ზემოთ არსებულ სხვენს ფლობდა და სარგებლოდა გამსხვისებელი. მან მოსარჩელისათვის ბინის მიყიდვამდე, სხვენი მიყიდა პირველ მოპასუხეს, რომელიც ამ ფართით სარგებლობს 2006 წლიდან.

16. 2009 წლის 9 ივლისით დათარიღებულ მოსარჩელის მიერ შედგენილ ხელწერილში დაფიქსირებულია შემდეგი: „მე, მ------- ბ-ს ასულმა გ-------ემ, რომლის პ/ნ 6-----04092 №ბ 0---596 ვიყიდე ბინა გ--–ის №146 ბ. 11-ში, IV სართულზე, რომლის სხვენზე პრეტენზია არ გამაჩნია. სარდაფი კი არის ჩემი კუთვნილება”. ხელწერილი მოსარჩელესთან ერთად ხელმოწერილია სამი პირის მიერ, მათ შორის, ბინის გამსხვისებლის მიერ. ხელწერილის ნამდვილობა სადავო არ არის.

17. ს---- ო-----ოს და გამსხვისებლის განცხადებით წერილობით დადასტურებულია, რომ სადაო ფართის სარგებლობის უფლება 2006 წლიდან 3000 აშშ დოლარად დაუთმეს პირველ მოპასუხეს.

18. 2013 წლის 26 ნოემბერს, მოსარჩელემ განცხადებით მიმართა ამხანაგობის თავმჯდომარეს და აცნობა, რომ მეზობლები თანახმა არიან მანსარდი გადაეცეს საკუთრებაში და მოითხოვა ამხანაგობის კრებაზე მისი განცხადების განხილვა.

19. 2013 წლის 7 დეკემბერს გაიმართა ამხანაგობის წევრთა საერთო კრება. კრებას ესწრებოდა 19 პირი. დღის წესრიგში იყო ამხანაგობის საკუთრებად რეგისტრირებული 33 კვ.მ. სხვენის საკუთრებაში გადაცემის საკითხი. კრებას უნდა გადაეწყვიტა საკითხი, თუ ვისთვის უნდა გადაეცა 33 კვ.მ. მანსარდის ფართი, მოსარჩელისათვის თუ პირველ მოპასუხისათვის. კენჭისყრაზე ფართის პირველ მოპასუხისათვის გადაცემას მხარი დაუჭირა ცხრამეტივე წევრმა. შესაბამისად, კრებამ მიიღო გადაწყვეტილება მისი პირველ მოპასუხისათვის გადაცემის შესახებ.

20. გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით სააპელაციო საჩივარი წარადგინა მოსარჩელემ, რომელსაც უარი ეთქვა დაკმაყოფილებაზე ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 02 ნოემბრის განჩინებით.

21. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა წინამდებარე განჩინების პპ: 1-19.

22. სააპელაციო სასამართლომ დავის სამართლებრივი მოწესრიგებისას მიუთითა შემდეგზე:

23. მოსარჩელე წარმოადგენს მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლში ამხანაგობის წევრს, რომელსაც მიაჩნია, რომ მისი უფლება დაირღვა ბათილი გარიგების საფუძველზე ამხანაგობის თანასაკუთრების - სხვენის განკარგვით. პირველი მოპასუხის მითითებით, იგი წარმოადგენდა სადავო სხვენის მართლზომიერ მფლობელს და გააჩნდა უფლება ამ ქონებაზე ინდივიდუალური საკუთრების დარეგისტრირებისა, ხოლო შემდეგ მისი თავისუფალი განკარგვისა (გაჩუქებისა).

24. სააპელაციო სასამართლომ დავის სწორად გადაწყვეტა დაუკავშირა შემდეგი საკვანძო საკითხების გადაწყვეტას: (1) სადავო 145.97 კვ.მ. და 33 კვ.მ სხვენის საკუთრებაში გადაცემამდე პირველი მოპასუხე ფლობდა თუ არა ამ ფართს; (2) სადავო ფართის განკარგვის მიზნით ჩატარებულ ამხანაგობის კრებაზე მიწვეული იყო თუ არა მოსარჩელე; (3) გააჩნდა თუ არა მოსარჩელეს კრების გადაწყვეტილებებისა და სადავო ჩუქების ხელშეკრულების ბათილობის მიმართ იურიდიული ინტერესი.

25. პირველი ინსტანციის სასამართლო სხდომაზე მოწვეულ მოწმეთა ჩვენებებით, თავად მოსარჩელის ხელწერილით, რაც ასევე იყო ხელმოწერილი გამსხვისებლის მიერ, გამსხვისებლისა და ს----- ო--------ოს მიერ 2006 წლის 05 ივნისით დათარიღებული ხელწერილით დასტურდებოდა, რომ ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” საქართველოს კანონის ამოქმედების დროისათვის სადავო 145.97 კვ.მ. და 33 კვ.მ ფართის სხვენს ფლობდა პირველი მოპასუხე და რომ 2009 წელს, საცხოვრებელი ბინის შეძენის დროისათვის, ამ ფართებზე პრეტენზია მოსარჩელეს არ გააჩნდა.

26. მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია ის ფაქტი, რომ რეალურად ამხანაგობის კრებები ჩატარდა, თუმცა მიუთითებდა, რომ კრებაზე იგი მიწვეული არ ყოფილა და კრების ოქმში დაფიქსირებული ჩანაწერი, რაც კრებაზე მისი მეუღლის დასწრებას აღნიშნავდა არასწორი იყო.

27. იმის გათვალისწინებით, რომ ამხანაგობის კრებას ესწრებოდა 19 წევრი, ხოლო მოსარჩელეს ამ კრებაზე დაფიქსირებული ჩანაწერის გასაქარწყლებლად რაიმე სახის მტკიცებულება (თუნდაც კრებაზე დამსწრე რომელიმე წევრის ჩვენება) არ წარმოუდგენია, პალატამ მიიჩნია, რომ ამხანაგობის კრებაზე მოსარჩელის მეუღლის დასწრება ადასტურებდა, მოსარჩელისათვის კრების ჩატარების ინფორმირებულობას.

28. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, იმისათვის, რომ ამხანაგობის წევრის მფლობელობაში არსებული მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსების გადაცემაზე ამხანაგობის კრების მიერ მიღებული გადაწყვეტილება (მრავალმხრივი გარიგება) ჩაითვალოს დადებულად, აუცილებელია იგი დადებული იქნეს კანონის მოთხოვნათა დაცვით. თუ ამხანაგობის წევრი ამხანაგობის საერთო საკუთრებას „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” კანონის ამოქმედებამდე, ანუ 2007 წლის 1 აგვისტომდე ფლობდა, საჭიროა ამხანაგობის კრების მოწვევა არსებული მდგომარეობის დასაფიქსირებლად. მხოლოდ ამგვარი გადაწყვეტილების არსებობის შემთხვევაშია შესაძლებელი ამხანაგობის წევრს სამეურნეო სათავსის მფლობელობა შეუწყდეს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მის მიერ ფართის ფლობა არამართლზომიერად ვერ ჩაითვლება.

29. მსგავს ვითარებაში, მფლობელობის მართლზომიერების საკითხს ამხანაგობის წევრები წყვეტენ და მხოლოდ შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ წარმოიშობა ამხანაგობის წევრის მფლობელობიდან ქონების გამოთხოვის მოთხოვნის უფლება. ამხანაგობის წევრების მიერ გადაწყვეტილების მიღებამდე კი, პირი ქონების არამართლზომიერ მფლობელად ვერ ჩაითვლება.(იხ., საქმე №ას-1098-1029-2012).

30. სადავო სხვენი, ჯერ გამსხვისებლის მფლობელობაში იყო (ამ პირისგან იყიდა სახლი მოსარჩელემ სარდაფით და არა სხვენით), ხოლო შემდეგ, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” კანონის ამოქმედებამდე, ანუ 2007 წლის 1 აგვისტომდე - პირველი მოპასუხის მფლობელობაში, რაც პირველი მოპასუხის მართლზომიერ მფლობელად მიჩნევის საფუძველია.

31. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ 2009 წლის 30 დეკემბრის და 2013 წლის 7 დეკემბრის ამხანაგობის კრების გადაწყვეტილებები (გარიგებები), რომლის საფუძველზეც ამხანაგობის წევრთა 2/3-ზე მეტი ხმით, პირველი მოპასუხეს, როგორც მართლზომიერ მფლობელს საკუთრებაში გადაეცა სადავო სხვენები (ამჟამად მანსარდი), გამომდინარეობდა ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მოთხოვნებიდან და ნამდვილი იყო

32. იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო სხვენების პირველი მოპასუხისათვის საკუთრებაში გადაცემა კანონშესაბამისი იყო, სსკ-ის 170.1 მუხლის შესაბამისად, ამ ქონების განკარგვის მიზნით, პირველ და მეორე მოპასუხეს შორის, 2014 წლის 20 ივნისს დადებული ჩუქების ხელშეკრულებაში გამოვლენილი მხარეთა ნება სააპელაციო პალატამ მიიჩნია ნამდვილად, რაც გამორიცხავდა მის ბათილად ცნობასა და საჯარო რეესტრში შესაბამისი ჩანაწერის გაუქმების ვარგის სამართლებრივ საფუძველს. აქედან კი, გამომდინარეობს მეორე დასკვნა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი აღიარებითი სარჩელის იურიდიული ინტერესის არარასებობის თაობაზე [სსსკ-ის 180-ე მუხლი]. პალატამ განმარტა, რომ ამხანაგობის კრების ოქმების (გადაწყვეტილებების) და ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა გავლენას ვერ მოხდენს მოსარჩელის იურიდიული ინტერესის მიღწევაში, ვინაიდან, ჩუქების ხელშეკრულებისა და კრების ოქმების ბათილად ცნობის შემთხვევაშიც კი, სადავო ქონება არა მოსარჩელის, არამედ კვლავ პირველი მოპასუხის მართლზომიერ მფლობელობაში დარჩება.

33. განჩინების გაუქმებისა და სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით საკასაციო საჩივარი წარადგინა მოსარჩელემ.

34. კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ დაუშვა შეცდომები, როდესაც დადგენილად მიიჩნია, რომ პირველი მოპასუხე საკუთრებაში გადაცემამდე ფლობდა სადავო ფართს. თუკი სასამართლოს მიხედულებით პირველი მოპასუხე ამავე სხვენში ფლობდა 145,97 კვ.მ-ს, ამ ვითარებაში კასატორი ინტერესდება თუკი, იგი ფლობდა ორივე ფართს და იგი ერთი სახლის სხვენს წარმოადგენს, რატომ არ მოითხოვა 33.00 კვ.მ.სხვენის საკუთრებაში გადაცემა 2009 წლის 30 დეკემბერს, როდესაც ამხანაგობამ მას საკუთრებაში გადასცა 145,97 კვ.მ. სხვენი. მით უმეტეს, რომ თითქოს 33.00 კვ.მ. სხვენში 2006 წელს მან გადაიხადა 3000 ლარი.

35. მოწმე ლ. ს-----ემ განმარტა, რომ სხვენით საერთოდ არავინ არ სარგებლობდა და ვერც ისარგებლებდა, იქ გადიოდა სხვადასხვა კომუნიკაციები და სარგებლობისათვის გამოუსადეგარი იყო. სასამართლომ მნიშვნელობა მიანიჭა იმას, რომ თითქოს გამსხვისებელმა 2006 წელს 3000 ლარად მიყიდა პირველ მოპასუხეს სხვენი. სხვენი ამ დროისათვის არ განიხილებოდა ისეთ ფართად, რომელიც შეიძლება ვინმეს საკუთრება ყოფილიყო და არ არსებობდა ასეთ ფართზე უფლების წარმოშობის სამართლებრივი საფუძველი. შესაბამისად, სასამართლოს არ ჰქონდა საფუძველი ასეთი გარიგება, თუნდაც მისი არსებობის შემთხვევაში, მიეჩნია კანონზომიერ სამოქალაქო ურთიერთობად და გაეკეთებინა დასკვნა სხვენის ჯერ გამსხვისებლის მიერ, ხოლო შემდეგ პირველი მოპასუხის მიერ სარგებლობისა და ფლობის შესახებ.

36. კასატორი არ ეთანხმება სასამართლოს მითითებას იმის თაობაზე, თითქოს მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია ის ფაქტი, რომ რეალურად ამხანაგობის კრება ჩატარდა. კასატორი აღნიშნავს, რომ ეს სიმართლეს არ შეესაბამება და იგი სააპელაციო საჩივრის მე–3 ფაქტობრივ უსწორობაში მიუთითებდა რომ: ა) კრებაზე მოსარჩელე არ ყოფილა მოწვეული კანონით დადგენილი წესით და მისთვის არ იყო ცნობილი კრების მოწვევისა და ჩატარების თარიღი (არც დღის წესრიგი). ბ) კრებას არ ესწრებოდა 19 წევრი. მ.გ-------ის მეუღლემ ვ-–- მ--–--ემ განმარტა, რომ სახლის ეზოში შეკრებილი იყო 3–4 მაცხოვრებელი. გ) კრების დღის წესრიგი კრების ოქმის მიხედვით, არასწორად იყო ფორმულირებული და შესაბამისად დღის წესრიგი არასწორად იყო შედგენილი.

37. კასატორის მოსაზრებით, ამხანაგობის თავმჯდომარემ ვერ წარმოადგინა მტკიცებულება, რომ მოსარჩელე კრებაზე მოწვეული იყო წერილობითი გაფრთხილებით, ან/და კრების მოწვვისა და დღის წესრიგის შესახებ საცხოვრებელი სახლის თვალსაჩინო ადგილზე გამოკრული იყო საჯარო ინფორმაცია კრების მოწვევა–ჩატარების თაობაზე.

38. სასამართლომ მოსარჩელის ინფორმირებულობა კრების მოწვევის თაობაზე დადგენილად მიიჩნია მხოლოდ ერთი გარემოების საფუძველზე: „პალატა მიიჩნევს, რომ ამხანაგობის კრებაზე მოსარჩელეს მეუღლის დასწრება ადასტურებს, მოსარჩელისათვის კრების ჩატარების თაობაზე ინფორმირებულობის ფაქტს“ (გასაჩივრებული გადაწყვეტილება პ.4.8).

39. სარჩელის დაუკმაყოფილებლობის ერთ–ერთ საფუძვლად სასამართლომ მიიჩნია კრების გადაწყვეტილებებისა და ჩუქების ხელშეკრულებების მიმართ იურიდიული ინტერესის არარსებობა, რასაც კასატორი არ ეთანხმება და აღნიშნავს, რომ მოსარჩელის კანონიერი უფლება მისი მიწვევის გარეშე კრების ჩატარების გამო შელახულია.

40. კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ სრულფასოვნად არ შეაფასა მოსარჩელის მიერ მანსარდის მშენებლობის პერიოდში 12 000 ლარის ამხანაგობის ანგარიშზე გადარიცხვის ფაქტი.

სამოტივაციო ნაწილი:

41. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 14 თებერვლის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ-ის) 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

42. საკასაციო სასამართლომ, სსსკ-ის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

43. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კასატორის მიერ წარმოდგენილია სააპელაციო საჩივრის ინდენტური საფუძვლები. სახელდობრ, კასატორი სადავოდ ხდის ამხანაგობის კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერებას, მისი მოწვევის პროცედურული წესების დარღვევასა და კრების გადაწყვეტილებაუნარიანობის არარსებობაზე მითითებით. იმავდროულად, კასატორი (მოსარჩელე) საცილოდ ხდის პირველ და მეორე მოპასუხეს შორის გაფორმებულ გარიგებას (ჩუქება), მის მოჩვენებით ხასიათზე მითითებით.

44. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” საქართველოს კანონის ამოქმედების დროისათვის სადავო 145.97 კვ.მ. და 33 კვ.მ ფართის სხვენს ფლობდა პირველი მოპასუხე. ამ ფართზე მოსარჩელეს პრეტენზია არ გააჩნდა საცხოვრებელი ბინის შეძენის დროს - 2009 წელს. 2009 წლის 30 დეკემბრის და 2013 წლის 7 დეკემბრის ამხანაგობის კრების გადაწყვეტილებებით ამხანაგობის წევრთა 2/3-ზე მეტი ხმით, პირველ მოპასუხეს, როგორც მართლზომიერ მფლობელს საკუთრებაში გადაეცა სადავო სხვენები (ამჟამად მანსარდი) (განჩინების პ: 2, 4, 7, 9, 25). მოგვიანებით, მოსარჩელემ სადავოდ გახადა ამხანაგობის კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერება მისი მოწვევის პროცედურული წესების დარღვევასა და გადაწყვეტილების მისაღებად კვორუმის არარსებობის მოტივით. საგულისხმოა, რომ კრების ოქმების ბათილად ცნობის ნაწილში მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე მოსარჩელეს უარი ეთქვა დაუსაბუთებლობის მოტივით. იმის გათვალისწინებით, რომ ამხანაგობის კრებას ესწრებოდა 19 წევრი, ხოლო მოსარჩელეს ამ კრებაზე დაფიქსირებული ჩანაწერის გასაქარწყლებლად მტკიცებულება (თუნდაც კრებაზე დამსწრე რომელიმე წევრის ჩვენება) არ წარმოუდგენია, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ამხანაგობის კრებაზე მოსარჩელის მეუღლის დასწრება ადასტურებდა, მოსარჩელისათვის კრების ჩატარების ინფორმირებულობას (განჩინების პ: 27), ხოლო კასატორის პოზიცია, რომ კრებაზე მისი მეუღლის „შემთხვევითი დასწრება“ არ ათავისუფლებდა ამხანაგობას უზრუნველეყო კრებაზე მოსარჩელის მოწვევაც, გაზიარებული ვერ იქნება, რადგან ამხანაგობის წევრებს წარმოადგენენ ამხანაგობაში ინდივიდუალური ქონების მესაკუთრეები და როგორც პ:27-შია მითითებული მოსარჩელის მეუღლე ესწრებოდა კრებას და მაშასადამე, შესაბამისი ინდივიდუალური ფართის მესაკუთრე მოწვეული იყო კრებაზე. ამდენად, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობა ვერც ამ საფუძვლით იქნება გამართლებული, რადგან საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს დასაბუთებულ პრეტენზიას კრების მოწვევის პროცედურული წესების დარღვევასა და კრების გადაწყვეტილებაუნარიონობის უარსაყოფად, რის გამოც, საკასაციო საჩივარი ამ თვალსაზრისითაც დაუშვებლად უნდა იქნეს ცნობილი (იხ., სუსგ №ას-140-132-2017, 24 მარტი, 2017 წელი).

45. რაც შეეხება კასატორის მეორე პრეტენზიას, რომელიც პირველ და მეორე მოპასუხეს შორის გაფორმეული გარიგების (ჩუქება) მოჩვენებითობას შეეხება, ამ ნაწილში, საკასაციო პალატა სრულად ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს სამართლებრივ დასკვნას და მიაჩნია, რომ ვინაიდან საკასაციო პრეტენზიის პირველი ნაწილი (მხედველობაშია კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილებების ბათილობის საფუძვლები) არ იქნა გაზიარებული. მაშასადამე პირველი მოპასუხის მიერ სადავო ფართის დაუფლება და რეესტრში რეგისტრაცია განხორციელებულად ჩაითვალა კანონიერ საფუძვლებზე. შესაბამისად, არ არსებობს პირველ და მეორე მოპასუხეს შორის გაფორმებული გარიგების ბათილობის მიმართ, რომელიც თავისი არსით აღიარებით სარჩელს (მოთხოვნას) მიეკუთვნება, მოსარჩელის დაცვის ღირსი იურიდიული ინტერესი (სსსკ--ს 180-ე მუხლი).

46. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ აღიარებითი სარჩელის იურიდიული ინტერესის სამართლებრივ საკითხებზე განმარტებულია არაერთ საკასაციო პალატის განჩინებაში. დიდმა პალატამ სსკ-ის 180-ე მუხლის განმარტებისას, დაასკვნა რომ: „აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილებით, მოსარჩელემ უნდა განახორციელოს კონკრეტული უფლება და ამ უფლების განხორციელება დაკავშირებული უნდა იყოს უშუალოდ აღიარებითი სარჩელით მოთხოვნილი უფლების აღიარებასთან. სხვა საკითხია იურიდიული შედეგის არსებობის ან არარსებობის დადგენის სურვილი. იურიდიული ინტერესის არსებობის დადგენისათვის უპირატესად უნდა გაირკვეს, გაუმჯობესდება თუ არა მოსარჩელის სამართლებრივი მდგომარეობა მისი აღიარებითი მოთხოვნის დაკმაყოფილების შემთხვევაში“ (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის განჩინება საქმეზე N ას-121-117-2016, 17 მარტი 2016).

47. სხვა სამოქალაქო საქმეში საკასაციო პალატამ აღიარებითი სარჩელის დასაშვებობის შემოწმების ეტაპთან დაკავშირებით იმგვარი განმარტება გააკეთა, რომლის მიხედვით : „აღიარებითი სარჩელის იურიდიული ინტერესის არსებობა სარჩელის დასაშვებობის ეტაპზე უნდა შემოწმდეს, თუმცა, დასაშვებობის ეტაპის გადალახვა, სასამართლოს არ ართმევს უფლებას საქმის განხილვის ნებისმიერ ეტაპზე, თავისი ინიციატივით, შეამოწმოს აღნიშნული პროცესუალური საკითხი [სსსკ-ის 178.1. „ლ“ და 186.1. „თ“ მუხლი]. იხ., სუსგ №ას-140-132-2017, 24 მარტი, 2017 წელი. მით უფრო თუ გავითვალისწინებთ, რომ მოცემულ დავაში მეორე მოთხოვნის მიმართ დაცვის ღირსი იურდიული ინტერესის არარსებობა მოსარჩელის პირველი მოთხოვნის (კრების ოქმების ბათილად ცნობა) უარყოფის შედეგად გამოვლინდა.

48. კასატორის პრეტენზიას იმასთან დაკავშირებით, რომ მან ამხანაგობის ანგარიშზე განათავსა 12 000 ლარი, გავლენას ვერ იქონიებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობაზე, გამომდინარე იქიდან, რომ ამ საკითხზე ნამსჯელი აქვს სააპელაციო სასამართლოს (განჩინების პ:6) და დადგენილია, რომ ეს თანხა ამხანაგობას არ გამოუყენებია და დავის მომენტისათვისაც განთავსებულია იმავე ანგარიშზე. მაშასადამე, კასატორს აქვს შესაძლებლობა უკან დაიბრუნოს იგი.

49. ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ანდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

50. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც, ვინაიდან ამხანაგობის კრების ოქმის კანონიერებისა და აღიარებითი სარჩელის იურიდიული ინტერესის შესახებ განმარტებულია არაერთ განჩინებაში, რომელთა ნაწილი ასახულია წინამდებარე მსჯელობაშიც.

51. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

52. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ- გ--ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ მ- გ--ეს უკან დაუბრუნდეს ვ-–- მ--ის მიერ 2017 წლის 09 თებერვალს საგადახადო დავალება N1 გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან (300 ლარი) – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: პ. ქათამაძე

ბ. ალავიძე