საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ას-183-176-2016 30 სექტემბერი, 2016 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

ეკატერინე გასიტაშვილი (მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

პირველი კასატორი - შპს ,,ტ- ი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - შპს ,,ტ- ი“ (მოსარჩელე)

მეორე კასატორი/შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს ,,ტ- ი“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს ,,ტ- ი“, ა. ქ-ე (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება

პირველი კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

მეორე კასატორის/შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც სრულად დაკმაყოფილდება შპს "ტ-ის" სარჩელი

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. ს/ს-ას ,,ე- ი” (შემდეგში: პირველი საწარმო) და შპს-ას ,,ტ- ი” (შემდეგში: მოსარჩელე, მოიჯარე, აპელანტი, მეორე საწარმო ან კასატორი) შორის დადებული ფრენშაიზინგის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში: სსკ, 607-ე მუხლი), მეორე საწარმომ ბიზნეს - საქმიანობისთვის, 2008 წლის 17 მარტს ფ/პ გ. ვ-ისაგან (შემდეგში: მეიჯარე) იქირავა ამ უკანასკნელის საკუთრებაში არსებული 196.6 კვ.მ. ფართი (შემდეგში: საიჯარო ან კომერციული ფართი), მდებარე ქობულეთში, დ. ა-ის გამზ. №112. იჯარის ხელშეკრულება გაფორმდა 7 წლით, ქირა თვეში შეადგენდა 1 კვ.მ-ზე 10 აშშ დოლარს. მხარეები შეთანხმდნენ, რომ რემონტის ხარჯებს გაიღებდნენ თანაბრად, კერძოდ: ხარჯს გასწევდა მოიჯარე, საიდანაც 50 % გაიქვითებოდა საიჯარო ქირიდან. ხელშეკრულების თანახმად, თუ მოიჯარე თავისი ინიციატივით ვადაზე ადრე, ცალმხრივად მოშლიდა იჯარის ხელშეკრულებას, მაშინ მას, მეიჯარის სასარგებლოდ, დაეკისრებოდა, პირგასამტეხლოს, 100 000 (ასი ათასი) აშშ დოლარის გადახდა (სსკ, 581-ე, 417-ე, 418-ე მუხლები; ტ.1, ს.ფ.21-26).

2. მოიჯარემ, საიჯარო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, რემონტის ხარჯებისა და, ასევე, პირველი საწარმოსათვის ფრენშაიზინგული მომსახურების გაწევის გათვალისწინებით, მისგან სარეალიზაციო საქონლის შეძენისა და ამ საქონლის ტრანსპორტირებისათვის, ავტომანქანის შესაძენად, 2008 წლის 1 მაისს, ს/ს ,,ვ-ას”-თან (შემდეგში: ბანკი) გააფორმა ხელშეკრულება საკრედიტო მომსახურებაზე. აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე მოიჯარემ ბანკისგან სესხად მიიღო 298 000 (ორას ოთხმოცდათვრამეტი ათასი) აშშ დოლარი, რომელიც უზრუნველყოფილი იქნა მ. ფ-ის (შემდეგში:მეორე საწარმოს დირექტორი; იხ. ხელშეკრულება - ტ.1, ს.ფ. 37-38; ამონაწერი სამეწარმეო რეესტრიდან - ტ.1, ს.ფ. 131-132) ქონებით (სსკ-ის 867-ე, 870-ე მუხლები).

3. მოიჯარის მიერ ბანკისგან აღებული სესხის უზრუნველსაყოფად გაფორმდა თავდებობის ხელშეკრულება ბანკსა და ა. ქ-ეს (შემდეგში:პირველი საწარმოს დირექტორი, მეორე მოპასუხე, თავდები) შორის, რომლითაც თავდებმა სოლიდარულად იკისრა ვალდებულება მოიჯარის (მოსარჩელე, მეორე საწარმო) მიერ ბანკის წინაშე ნაკისრი ვალდებულებებისთვის (სსკ-ის 891-ე, 893-ე, 895-ე, 898-ე მუხლები; იხ. ტ. 1, ს.ფ. 230). დამტკიცებული გრაფიკის თანახმად, სესხი უნდა დაფარულიყო 2013 წლის 9 მაისამდე. ნასესხები თანხით მოიჯარემ გაარემონტა იჯარით აღებული კომერციული ფართი (იხ. ამ განჩინების პირველი პუნქტი), გასწია სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოები, შეიძინა ტვირთის გადასაზიდად სატრანსპორტო საშუალებები და, ასევე, პირველი საწარმოსგან - სარეალიზაციო საქონელი (იხ. კომერციული ფართის სარემონტო ხელშეკრულება - ტ.1, ს.ფ. 32-34).

4. მოიჯარე მეიჯარეს ყოველთვიურად უხდიდა ქირას, 1150 (ათას ას ორმოცდაათი) აშშ დოლარს, რემონტის ხარჯების წილის გაქვითვით (სსკ-ის 581-ე მუხლი).

5. პირველი საწარმოს დირექტორს - ა. ქ-ეს, როგორც ფრენშაიზინგის მიმცემს და მეორე საწარმოს (მოსარჩელე, მოიჯარე) დირექტორს - მ. ფ-ს, როგორც ფრენშაიზინგის მიმღებს შორის (იხ. ამ განჩინების 2-3 პუნქტები), 2010 წლის 20 იანვარს, გაფორმდა ფრენშაიზინგის ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც მოიჯარემ (მეორე საწარმომ), როგორც ფრენშაიზინგის მიმღებმა და მის რეგიონში ექსკლუზიურმა დილერმა, აიღო ვალდებულება, რომ, შემდგომი რეალიზაციის მიზნით, საბითუმო ფასებით იყიდდა ფრენშაიზინგის მიმცემის სავაჭრო ქსელში არსებულ საქონელს. ხელშეკრულების თანახმად ფრენშაიზინგის მიმღების საქმიანობის ადგილს წარმოადგენდა ამ განჩინების პირველ პუნქტში მითითებული იჯარით აღებული უძრავი ქონების მისამართი. ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2011 წლის 20 იანვარამდე (სსკ-ის 607-ე მუხლი; იხ. ტ.1, ს.ფ. 73-77).

6. 2010 წლის თებერვლის თვეში, პირველ საწარმოზე მართვის უფლება მოიპოვა სს ”თ -მა”. მოიჯარის (მოსარჩელე, მეორე საწარმო) განმარტებით, რადგან მხარეთა შორის არსებულ ზემოხსენებულ ურთიერთვალდებულებებს, პირველი საწარმოს დირექტორის (თავდების - იხ. მე-5 პუნქტი) გარეშე, შესაძლოა, შექმნოდა პრობლემები და მისთვის ცნობილი იყო, რომ ის აპირებდა პირველი საწარმოს ანალოგიური პროფილის საწარმოსა და სავაჭრო ქსელის შექმნას, ამიტომ გადაწყვიტა, პირველ საწარმოსთან ურთიერთობა შეეწყვიტა. 2010 წლის 1 მაისს შპს ”ტ- სა” (შემდეგში: მესამე საწარმო) და მოიჯარეს (მეორე საწარმო) შორის გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც, ამ უკანასკნელმა პირველი საწარმოსგან (იხ. პირველი პუნქტი) სარეალიზაციოდ შეძენილი და მის ობიექტზე არსებული აქტივები, კონსიგნაციით მიყიდა მესამე საწარმოს (სსკ-ის 477-ე მუხლი; ტ.1, ს.ფ. 194-195).

7. შპს ”ტ- ი” (შემდეგში: მეოთხე საწარმო, ქვემოიჯარე, პირველი მოპასუხე ან კასატორი) მეწარმეთა და არასამეწარმეო იურიდიული პირების რეესტრში რეგისტრირებულია 2009 წლის 31 აგვისტოს და მისი 100 %-იანი წილის მფლობელია ე. ქ-ე, ხოლო დირექტორია - ე. ქ-ე (იხ. ტ.1, ს.ფ. 153-155).

8. 2010 წლის 1 აგვისტოს მოიჯარესა (მეორე საწარმოს) და მეოთხე საწარმოს შორის დაიდო ქვეიჯარის ხელშეკრულება 5 წლის ვადით. აღნიშნული ხელშეკრულებით მოიჯარემ კომერციული ფართის (იხ. ამ განჩინების პირველი პუნქტი) ნაწილი ქვეიჯარით გადასცა მეოთხე საწარმოს. ხელშეკრულების თანახმად, საიჯარო ქირა, ქონებით სარგებლობისათვის, შეადგენდა 2011 წლის 1 იანვრამდე, თვეში 1150 (ათას ას ორმოცდაათი) აშშ დოლარის ეკვივალენტს ეროვნულ ვალუტაში, დღგ-ს გარეშე. ქვემოიჯარეს საიჯარო ქირა უნდა გადაეხადა უნაღდო ანგარიშსწორებით, ყოველთვიურად, თვის პირველი კვირის განმავლობაში. ამავე ხელშეკრულების 11.3. პუნქტით მოცემული ხელშეკრულების ტექსტში ყოველგვარ ცვლილებას იურიდიული ძალა აქვს მხოლოდ ცალკეულ შემთხვევაში მხარეთა შეთანხმებისას, რომელიც ფორმდება წერილობითი ფორმით და დაერთვის ხელშეკრულებას. ამავე ხელშეკრულების 4.2. პუნქტით, იჯარის ვადა შეიძლება შემცირდეს ან გაიზარდოს მხოლოდ მხარეთა შეთანხმებით (სსკ-ის 587-ე მუხლი; იხ. ქვეიჯარის ხელშეკრულება - ტ.1, ს.ფ. 105-107).

9. ქვემოიჯარე (მეოთხე საწარმო - იხ. მე-7 პუნქტი), 2011 წლის 1 იანვრამდე, იხდიდა საიჯარო ქირას, ყოველთვიურად 1150 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის ოდენობით. 2011 წლის თებერვალში კი ქვემოიჯარემ გაიტანა საქონელი, საიჯარო ფართი დაცალა და 2011 წლის თებერვლის შემდეგ საიჯარო ფართით აღარ უსარგებლია. 2011 წლის თებერვლის ჩათვლით ქვემოიჯარეს ქირა სრულად აქვს გადახდილი და მას დავალიანება არ ერიცხება.

10. მოსარჩელის (მოიჯარის) დირექტორსა და მეიჯარის მინდობილ პირს - ჯ. მ-ეს (შემდეგში: მინდობილი პირი) შორის, 2012 წლის 2 მაისს, გაფორმდა ”შეთანხმება იჯარის შეწყვეტის თაობაზე”, რომლის თანახმადაც შეწყდა მოიჯარესა და მეიჯარეს შორის 2008 წლის 17 მარტს გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულება და იჯარით გადაცემული უძრავი ქონება (იხ. ამ განჩინების პირველი პუნქტი) დაუბრუნდა მეიჯარეს (იხ. ტ.1, ს.ფ.123).

11. მოსარჩელის (მეორე საწარმოს) მტკიცებით, მასსა და მეოთხე საწარმოს (პირველი მოპასუხე - იხ. ამ განჩინების მე-7 პუნქტი), შორის არსებული შეთანხმების თანახმად, რომელიც მიმდინარეობდა მეორე მოპასუხესთან (იხ. მე-3 პუნქტი), ზეპირი მოლაპარაკებით, მოსარჩელემ გადაიბარა მესამე საწარმოს (იხ. ამ განჩინების მე-6 პუნქტი) აქტივები და, ასევე, იკისრა ვალდებულება, რომ მეოთხე საწარმო გადაუხდიდა მოიჯარეს (მეორე საწარმოს, მოსარჩელეს) დარჩენილი საბანკო დავალიანების ¾ წილს, ხოლო ¼ -ს დაფარავდა თავად მოსარჩელე. ამ უკანასკნელის განმარტებით, სწორედ აღნიშნული შეთანხმების გამო, მეოთხე საწარმო (პირველი მოპასუხე), ბანკში კრედიტის დაფარვის საბანკო დღეს, რიცხავდა მესამე საწარმოს ანგარიშზე დასაფარი კრედიტის ოდენობის თანხას, საიდანაც იმავე საბანკო დღეს ხდებოდა საბანკო დავალიანების საფუძველზე ჩარიცხული თანხის გადარიცხვა მეორე საწარმოს (მოსარჩელის, მოიჯარის) ანგარიშზე და, იმავდროულად, ხდებოდა ვალუტის კონვერტაცია და იფარებოდა მორიგი კრედიტის თანხა. მოსარჩელის მტკიცებით, მეოთხე საწარმო (პირველი მოპასუხე - იხ.მე-7 პუნქტი) ასრულებდა მის მიერ ნაკისრ ვალდებულებას და იხდიდა საიჯარო ქირას, თვეში - 1150 აშშ დოლარს. მითითებული ოდენობით მეოთხე საწარმოს ქირა უნდა გადაეხადა 2011 წლის 1 იანვრამდე, ამის შემდეგ კი, როგორც მოსარჩელე (მეორე საწარმო) აღნიშნავს, უნდა გაზრდილიყო საიჯარო ქირა, კერძოდ, მას დაემატებოდა კრედიტის გრაფიკით დასაფარი თანხა, რომელიც 2011 წლის 1 იანვრამდე იფარებოდა მეოთხე საწარმოსათვის (პირველი მოპასუხისათვის) გადაწერილი საქონლის ღირებულების გადახდილი თანხით, რაც გაგრძელდა 2011 წლის თებერვლამდე.

12. მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნულის შემდეგ, მეოთხე საწარმომ (პირველმა მოპასუხემ - იხ. ამ განჩინების მე-7 პუნქტი), გაფრთხილებისა და შეტყობინების გარეშე, შეუწყვიტა საიჯარო ქირისა და ბანკის კრედიტის დაფარვა, რის შემდეგაც მხარეებს შორის მიმდინარეობდა მოლაპარაკება პირველი მოპასუხის მხრიდან ნაკისრი ვალდებულებების სრულად და დროულად შესრულებასთან დაკავშირებით, მაგრამ მას რაიმე ქმედითი შედეგი, დაპირების გარდა, არ მოჰყოლია. იჯარისა და ქვეიჯარის ხელშეკრულებების თანახმად, პირველ მოპასუხეს (მეოთხე საწარმოს, ქვემოიჯარეს) ნაკისრი ვალდებულება უნდა შეესრულებინა 2015 წლის ჩათვლით.

13. მოსარჩელის (მეორე საწარმოს) მტკიცებით, მეოთხე საწარმომ (ქვემოიჯარემ) არ შეასრულა ვალდებულება და არ გადაიხადა გაზრდილი საიჯარო ქირა და საკრედიტო დავალიანება, ამიტომ მეორე საწარმო, 2012 წლის 2 მაისს იძულებული გახდა, ცალმხრივად შეეწყვიტა ქვეიჯარის ხელშეკრულება (იხ. მე-8 პუნქტი) და მეიჯარისათვის (იხ. პირველი პუნქტი), საჯარიმო სანქციის სახით, გადაეხადა 80 000 (ოთხმოცი ათასი) აშშ დოლარი (იხ. ტ.1, ს.ფ.124), ასევე, თავისი სახსრებით დაეფარა ბანკის მიმართ დარჩენილი დავალიანება. მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხეების (იხ. მე-3 და მე-7 პუნქტები) მიერ, საბანკო კრედიტის ნაწილობრივი დაფარვისაგან თავის არიდების გამო, მას მიადგა 147 459,77 (ას ორმოცდაშვიდი ათას ოთხას ორმოცდაცხრამეტი ათასი აშს დოლარისა და სამოცდაჩვიდმეტი ცენტის) აშშ დოლარის, ხოლო პროცენტის სახით - 46 844,55 (ორმოცდაექვსი ათას რვაას ორმოცდაოთხი აშშ დოლარისა და ორმოცდათხუთმეტი ცენტის) აშშ დოლარის ოდენობის ზიანი, ასევე, საიჯარო ხელშეკრულების ვადაზე ადრე შეწყვეტის გამო მის მიერ გადახდილმა პირგასამტეხლომ შეადგინა 80 000 (ოთხმოცი ათასი) აშშ დოლარი და საიჯარო ქირამ, კონტრაქტის შეწყვეტამდე 15 თვის განმავლობაში, - 17 250 (ჩვიდმეტი ათას ორას ორმოცდაათი) აშშ დოლარი. მოპასუხეების (იხ. მე-3 და მე-7 პუნქტები) მოქმედებით მიყენებული ზიანი, ჯამში, 291 554 (ორას ოთხმოცდათერთმეტი ათას სუთას ორმოცდათოთხმებტი) აშშ დოლარს შეადგენს.

14. მოპასუხეთა განმარტებით, არანაირი საკრედიტო ხელშეკრულება არ გაფორმებულა არც მოსარჩელესა (მოიჯარეს) და მეოთხე საწარმოს (პირველი მოპასუხე) და არც მოსარჩელესა (მოიჯარეს) და თავდებს (მეორე მოპასუხე - იხ. ამ განჩინების მე-3 პუნქტი) შორის. შესაბამისად, მოსარჩელესა და მოპასუხეებს შორის არ წარმოშობილა საკრედიტო თუ სასესხო ვალდებულებითსამართლებრივი ურთიერთობა. მოპასუხეების მტკიცებით, მათ მოსარჩელის წინაშე არ უკისრიათ კრედიტის დაფარვის ვალდებულება და აღნიშნულზე არც არანაირი მტიცებულება არ არის საქმის მასალებში. შესაბამისად, მოსარჩელეს არ გააჩნდა მოპასუხეების მიმართ რაიმე სახის ვალდებულების შესრულების და, ხელშეკრულების შეუსრულებლობის საფუძვლით, მოპასუხეებისათვის რაიმე სახის ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება.

15. მეორე მოპასუხე (იხ. ამ განჩინების მე-3 პუნქტი) წარმოადგენს თავდებს, ამიტომ თავდებობის ხელშეკრულებით ბანკს წარმოეშობოდა მოთხოვნის უფლება თავდების მიმართ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსარჩელე არ შეასრულებდა ვალდებულებას და არ დაფარავდა სესხს. მოცემულ შემთხვევაში კი, მოსარჩელე (მოიჯარე, მეორე საწარმო) თავად ფარავდა თავის საბანკო კრედიტს. რაც შეეხება პირველი საწარმოსათვის თანხების გადარიცხვას, მეორე მოპასუხის განმარტებით, მართალია, მეოთხე საწარმო მესამე საწარმოს (იხ. ამ განჩინების 6-7 პუნქტები) ყოველთვიურად ურიცხავდა ანგარიშზე თანხებს, მაგრამ აღნიშნული თანხები არ წარმოადგენდა მოსარჩელის კრედიტის დასაფარ თანხებს. არამედ იგი წარმოადგენდა მესამე საწარმოს მიერ მეოთხე საწარმოსათვის მიყიდული ინვენტარის ღირებულებას, რაც მითითებულია კიდეც თანხების გადარიცხვის დანიშნულებაში და რომელიც ირიცხებოდა სწორედ მესამე საწარმოს და არა მოსარჩელის (მეორე საწარმოს) ანგარიშზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, თავდები მიიჩნევს, რომ ვინაიდან მხარეთა შორის არ არსებობს არანაირი საკრედიტო/სახელშეკრულებო ვალდებულებითი ურთიერთობა, ხელშეკრულების შეუსრულებლობის საფუძვლით, მოპასუხეებისათვის რაიმე სახის ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის და, მით უმეტეს, დაკისრების სამართლებრივი გარემოება არ არსებობს.

16. მოპასუხეთა მტკიცებით, მათ ბრალი არ მიუძღვით მოსარჩელესა (მოიჯარესა)და მეიჯარეს შორის გაფორმებული 2008 წლის 17 მარტის იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტაში და მოსარჩელის მიერ პირგასამტეხლოს გადახდაში, ვინაიდან მხარეებს შორის ხელშეკრულება შეწყდა ორმხრივი კონსესუსით, რასაც მოწმობს 2012 წლის 2 მაისს გაფორმებული შეთანხმება იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე (იხ. მე-10 და მე-13 პუნქტები). ამასთან, აღნიშნულ ხელშეკრულებასთან შეხება არ ჰქონია თავდებს.

17. მოპასუხეთა განმარტებით, მოსარჩელესა (მეორე საწარმო, ქვემეიჯარე) და მეოთხე საწარმოს (ქვემოიჯარეს) შორის 2010 წლის 1 აგვისტოს გაფორმებული ქვეიჯარის ხელშეკრულების თანახმად, ამ უკანასკნელს საიჯარო ქირა - 1150 აშშ დოლარი უნდა გადაეხადა 2011 წლის 1 იანვრამდე, 2011 წლის იანვრის შემდეგ კი, ქვემეიჯარემ (მოსარჩელემ) მოითხოვა გაზრდილი საიჯარო ქირა - 10 370 აშშ დოლარის ოდენობით, რომელსაც არ დაეთანხმა ქვემოიჯარე, რის გამოც მოსარჩელემ (ქვემეიჯარემ) მოითხოვა ქვეიჯარის საგნის დაცლა. სწორედ ამ მიზეზით შეწყდა ქვეიჯარის ხელშეკრულება და 2011 წლის 19 თებერვალს ქვემოიჯარემ დაცალა საიჯარო ფართი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეს ამ დროიდან აღარ გააჩნდა ქირის მოთხოვნის უფლებაც. მოიჯარეს (მოსარჩელესა) და მეიჯარეს შორის კი სადავო იჯარის ხელშეკრულება (იხ. პირველი, მე-10 და მე-13 პუნქტები) შეწყდა 2012 წლის მაისში და, შესაბამისად, მოპასუხეთა მტკიცებით, აღნიშნული ხელშეკრულების შეწყვეტაში მათ არანაირი ბრალი არ მიუძღვით.

18. ამ განჩინების პირველ პუნქტში მითითებულმა მეორე საწარმომ (მოიჯარემ, ქვემეიჯარემ) 2014 წლის 14 აგვისტოს სარჩელი აღძრა მოპასუხეების (მეოთხე საწარმოსა და თავდების - იხ. მე-3 და მე-7 პუნქტები) წინააღმდეგ და მოითხოვა მათთვის, სოლიდარულად, 291 554 აშშ დოლარის დაკისრება, გადახდის დღისათვის შესაბამისი კურსით ეროვნულ ვალუტაში.

19. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 1 აპრილის გადაწყვეტილებით მოიჯარის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

20. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-10 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები და აღნიშნა, რომ მხარეთა განმარტებები (11-17 პუნქტები) ურთიერთსაწინააღმდეგოა და გამორიცხავენ ერთმანეთის არგუმენტებს.

21. სასამართლომ განჩინება დააფუძნა საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლზე, სსკ-ის 317-ე, 319-ე, 394.1-ე, 412-ე, 891-905-ე მუხლებზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) მე-2, მე-4, 102-ე მუხლებზე და მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელემ (მეორე საწარმომ) ვერ წარადგინა საკმარისი მტკიცებულებები მის მიერ სარჩელში მითითებული გარემოებების დასადასტურებლად, კერძოდ: საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ არსებობდა რაიმე სახელშეკრულებო ურთიერთობა მხარეებს შორის, რომლის თანახმადაც მოპასუხეებმა იკისრეს ვალდებულება მოსარჩელისადმი, რომ დაფარავდნენ მოსარჩელის მიერ ბანკიდან აღებული საკრედიტო თანხის ¾ ნაწილს, არც ის დასტურდება, რომ საიჯარო ხელშეკრულების შეწყვეტა გამოწვეული იქნა მოპასუხეების ბრალეული მოქმედებით და ამ მოქმედების შედეგს წარმოადგენს მოსარჩელის მიერ მეიჯარისათვის პირგასამტელოს - 80 000 აშშ დოლარის გადახდა.

22. სასამართლოს განმარტებით, 2008 წლის 1 მაისს ბანკსა და თავდებს შორის გაფორმებული თავდებობის ხელშეკრულებით (იხ. მე-3 პუნქტი), ბანკს, თავდებობის ხელშეკრულების ფარგლებში, მოთხოვნის წაყენების უფლება წარმოეშობოდა თავდების მიმართ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსარჩელე (მეორე საწარმო) არ შეასრულებდა ბანკისადმი ნაკისრ ვალდებულებას და არ დაფარავდა კრედიტის თანხას შეთანხმებულ ვადაში. ამ შემთხვევაში კი, დადგენილია, რომ მოსარჩელე ფარავდა საბანკო კრედიტს, შეთანხმებული გრაფიკის შესაბამისად, და ამიტომ არ გამხდარა თავდების (მეორე მოპასუხის) მიმართ კრედიტის დაფარვის მოთხოვნის საჭიროება.

23. სასამართლომ ასევე დაუსაბუთებლად მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხეებისათვის სოლიდარულად, საიჯარო ხელშეკრულების ვადაზე ადრე შეწყვეტის გამო, მოიჯარის მიერ მეიჯარისათვის გადახდილი პირგასამტეხლოს 80 000 აშშ დოლარის და საიჯარო ქირის კონტრაქტის შეწყვეტამდე 17 250 აშშ დოლარის დაკისრების ნაწილშიც, იმ საფუძვლით, რომ ქვეიჯარის ხელშეკრულება გაფორმებულია მოსარჩელესა (მეორე საწარმოსა) და მეოთხე საწარმოს შორის და არა ფიზიკურ პირთან, ამ საწარმოს დამფუძნებლთან (იხ. ამ განჩინების მე-8 პუნქტი). შესაბამისად, დაუშვებელია ქვეიჯარის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების დარღვევის, ან აღნიშნული ქვეიჯარის ხელშეკრულების ვადაზე ადრე შეწყვეტის გამო, თავდების მიმართ რაიმე სახის ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის დაყენება.

24. სასამართლოს შეფასებით, ქვეიჯარის ხელშეკრულება მხარეებს შორის ფაქტობრივად შეწყდა 2011 წლის იანვრის შემდეგ. ქვემოიჯარის მიერ 2011 წლის იანვრის ჩათვლით გადახდილია საიჯარო ქირა, მას არ ერიცხებოდა არანაირი დავალიანება და მხარებს ეს სადავოდ არ გაუხდიათ. მხარეებს შორის ქვეიჯარის ხელშეკრულება შეწყდა იმ საფუძვლით, რომ მათ შორის ვერ მოხდა შეთანხმება 2011 წლის იანვრის შემდეგ გადასახდელი საიჯარო ქირის ოდენობაზე, რის გამოც მხარეებმა სსკ-ის ის 399-ე მუხლის თანახმად უარი თქვეს გრძელვადიან ვალდებულებით ურთიერთობაზე (იხ. ამ განჩინების 8-9 პუნქტები).

25. სასამართლომ გაიზიარა მოპასუხის წარმომადგენლის მტკიცება იმის თაობაზე, რომ მოპასუხის მიერ ვალდებულების დარღვევას არ გამოუწვევია მოსარჩელის მიერ მეიჯარისათვის შესაბამისი ოდენობის პირგასამტეხლოს გადახდის ვალდებულების წარმოშობა, ვინაიდან 2012 წლის 2 მაისის იჯარის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმებით (იხ. მე-10 პუნქტი), მხარებს შორის იჯარის ხელშეკრულება შეწყდა შეთანხმების საფუძველზე და არა 2008 წლის 17 მარტის იჯარის ხელშეკრულების მე-7.2 პუნქტის საფუძველზე. არ დასტურდება ის გარემოება, რომ მეოთხე საწარმოს მიერ 2010 წლის 1 აგვისტოს ქვეიჯარის ხელშეკრულების დარღვევის უშუალო შედეგს წარმოადგენს 2008 წლის 17 მარტის იჯარის (იხ. პირველი და მე-8 პუნქტები) ხელშეკრულების შეწყვეტა.

26. მოსარჩელემ (მეორე საწარმომ) სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და სარჩელის უარყოფილ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა შემდეგ არგუმენტებზე მითითებით:

26.1. სასამართლომ არ შეაფასა მხარეთა შორის ურთიერთვალდებულებების ფორმირებისას არსებული ისეთი გარემოებები, რომელსაც მნიშვნელობა ჰქონდა და რისგანაც შემდგომში განსახილველი დავის საგანი წარმოიშვა. ამდენად, დარღვეულია სსსკ-ის 105-ე მუხლის მე-2 პუნქტის დანაწესი;

26.2. სასამართლომ არასწორად გაიზიარა მოპასუხის (იხ. მე-3 და მე-7 პუნქტები) პოზიცია, რომ მხარეთა შორის არ არსებობდა შეთანხმება საბანკო კრედიტისა და ასევე საიჯარო ქირის გადახდასთან დაკავშირებით და, შესაბამისად, არ არსებობდა მოპასუხის რაიმე ვალდებულება, რაც საქმის მასალების არასწორი ანალიზის შედეგია;

26.3. სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სსკ-ის 115-ე, 69-ე, 361-ე, 464-ე, 573-ე მუხლები;

26.4. საქმის გარემოებებით დგინდება, რომ მოპასუხე 2010 წლის 1 აგვისტოდან ასრულებდა მოსარჩელის წინაშე ნაკისრი ვალდებულებებს - საბანკო კრედიტისა და, ქვეიჯარის ხელშეკრულების საფუძველზე, საიჯარო ქირის გადახდა, რასაც ვალდებულების გარეშე არ შეასრულებდა. აქედან გამომდინარე, ფაქტია, რომ არსებობდა ვალდებულება და, შესაბამისად, მისი შესრულებაც;

26.5. მართალია, განსახილველ შემთხვევაში, 2008 წლის 1 მაისის საკრედიტო და სოლიდარული პასუხისმგებლობის შესახებ თავდებობის ხელშეკრულებებით თავდები ბანკის წინაშე მხოლოდ იმ შემთხვევაში წარმოადგენდა სოლიდარულად პასუხისმგებელ პირს, თუ ძირითადი მოვალე გადააცილებდა გადახდის ვადას და უშედეგოდ იქნებოდა გაფრთხილებული, ანდა მისი გადახდისუუნარობა აშკარა იქნებოდა, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია, 2010 წლის მაისიდან მეორე მოპასუხემ (თავდებმა) იცოდა, რომ მის მიმართ შექმნილი პრობლემური სიტუაციიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ (მეორე საწარმომ) შეწყვიტა ბიზნესსაქმიანობა და ამით ფაქტიურად გადახდისუუნარო გახდა. მიუხედავად თავდების შეპირებისა, რომ მის მიერ ახლად შექმნილი ფირმის, მეოთხე საწარმოს, სახით ჩაანაცვლებდა ფრეშაიზინგის გამცემ კომპანიას (პირველ საწარმოს) და მოსარჩელე (მეორე საწარმო), როგორც ფრეშაიზინგის მიმღები, კვლავ დარჩებოდა ბიზნესურთიერთობაში, რომელიც საკუთარი შემოსავლებით, ჩვეულ რეჟიმში გააგრძელებდა საბანკო კრედიტის მომსახურებას, მეოთხე საწარმომ (პირველმა მოპასუხემ) თავად დაიკავა საქვეიჯარო ხელშეკრულებით სავაჭრო ფართი, "გადაიწერა" მესამე საწარმოსაგან (იხ. ამ განჩინების მე-6 პუნქტი) სარეალიზაციო საქონელი და მოსარჩელის (მეორე საწარმოს) გარეშე, თავადვე ახორციელებდა პროდუქციის რეალიზაციას, რის გამოც მოსარჩელესთან მიღწეული შეთანხმებიდან გამომდინარე, თავადვე აიღო პასუხისმგებლობა საბანკო კრედიტის დაფარვასთან დაკავშირებით, რასაც ასრულებდა კიდეც 2010 წლის ბოლომდე (თავდები /მეორე მოპასუხე/ პატიმრობაში იმყოფებოდა 03.08.2010-დან 2012 წლის მაისამდე, ხოლო მოსარჩელის მეორე საწარმოს დირექტორი (იხ. მე-2 პუნქტი) კი, 04.10.2010-დან 03.12.2010 -მდე).

26.6. მოპასუხე მხარე, საბანკო კრედიტსა და საიჯარო ქირასთან დაკავშირებით, ფაქტიურად 2010 წლის მაისიდან, უშუალოდ კი, იმავე წლის 1 აგვისტოდან მოსარჩელის (მეორე საწარმოს) წინაშე ნაკისრი ვალდებულებებითა და მასთან დაკავშირებული ქმედებების განხორციელებით, მოექცა სსკ-ის 463-ე, 464-ე და 473-ე მუხლებით დეფინიცირებულ სამართლებრივ რეჟიმში თანამდევი შედეგებით. ე.ი. მოპასუხე ბანკის წინაშე ნაკისრი ვალდებულებებით წარმოადგენდა სოლიდარული პასუხისმგებლობის მქონე თავდებ პირს (სსკ-ის 463-464-ე მუხლი), ხოლო ამავე საბანკო კრედიტთან და საიჯარო ქირასთან დაკავშირებით, მოსარჩელის წინაშე ნაკისრი ვალდებულებებითა და გარკვეულ ეტაპზე განხორციელებული ქმედებებით, მოექცა სოლიდარულ მოვალესთან დაკავშირებულ კანონმდებლობით დეფინიცირებულ სამართლებრივ რეჟიმში (სსკ-ის 473-ე მუხლი) იმ თანამდევი შედეგებით, რასაც სასარჩელო მოთხოვნა უკავშირდება.

27. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის (მეორე საწარმოს) სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. გაუქმდა საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 1 აპრილის გადაწყვეტილება და, ახალი გადაწყვეტილებით, მეორე საწარმოს სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. შედეგად, პირველ მოპასუხეს (მეოთხე საწარმოს), მოსარჩელის (მეორე საწარმოს) სასარგებლოდ, 17 250 აშშ დოლარის შესაბამისი ლარის გადახდა დაეკისრა.

28. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელის (აპელანტის, მეორე საწარმოს) პრეტენზია პირველი მოპასუხისათვის (მეოთხე საწარმოსათვის) 17 250 აშშ დოლარის დაკისრების მოითხოვნის ნაწილში იმ საფუძვლით, რომ ქვემოიჯარის მიერ ქვეიჯარის ხელშეკრულების ვადაზე ადრე შეწყვეტის გამო, მას მოუხდა მესამე პირთან დადებული იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტა და ამის გამო მათთვის პირგასამტეხლოს გადახდა, რითაც არსებითი ზიანი მიადგა მოსარჩელეს. სასამართლომ უარყო ამ თანხის სოლიდარულად მეორე მოპასუხისათვის (თავდებისათვის) დაკისრების მოთხოვნა (იხ. ამ განჩინების მე-3 და მე-7 პუნქტები).

29. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 8-10 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები და აღნიშნა, რომ წერილობითი შეთანხმება საიჯარი ქირის გაზრდაზე საქმეში არ არსებობდა.

30. სასამართლოს შეფასებით, 2010 წლის 1 აგვისტოს ქვეიჯარის ხელშეკრულება (იხ.მე-8 პუნქტი) არ შეიცავს დათქმას ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტის შესახებ და არც პასუხისმგებლობის მუხლში არის მოცემული რომელიმე მხარის რაიმე კონკრეტული საჯარიმო სანქციების შესახებ. ხელშეკრულების შინაარსი იძლევა იმის საფუძველს, რომ მხარეებს შორის უკვე არსებული სამართალურთიერთობისა და საერთო ვალდებულების შესრულების მიზნით დადებული შეთანხმება შეფასდეს მარტივ ქვეიჯარის ხელშეკრულებად, რომლითაც არც მეიჯარის და არც მოიჯარის უფლებები არ იყო სათანადოდ დაზღვეული.

31. სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობით, მიუხედავად იმისა, რომ ქვეიჯარის ხელშეკრულება არ შეიცავს კონკრეტული ვითარებების დაზღვევას ვალდებულების უზრუნველყოფის საშუალებებით ან/და პასუხისმგებლობის სხვა ზომებს, ხელშეკრულების მე-10 მუხლში მითითებულია, რომ „მოცემული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების დარღვევის შემთხვევაში, ამით გამოწვეული ზიანისათვის, მხარეები პასუხს აგებენ საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესების შესაბამისად“. აღნიშნული ნორმის განმარტების შესაბამისად, იგულისხმება სამოქალაქო კოდექსი. მხარეთა შორის დადებული ქვეიჯარის ხელშეკრულება არ შეიცავს ხელშეკრულების ვადამდე მოშლის უფლებას არც მოიჯარის და არც მეიჯარის მიერ, შესაბამისად, მხარეთა შორის ხელშეკრულების ვადამდე მოშლის წესი განისაზღვრებოდა სსკ-ის დებულებებით.

32. სასამართლომ, სსკ-ის 581-ე, 561-ე, 563-ე, 588-ე მუხლებზე დაყრდნობით, აღნიშნა, რომ საიჯარო ურთიერთობის ვადამდე შეწყვეტა მხარეთა შორის, მოიჯარის ინიციატივით, უნდა მომხდარიყო მოსარჩელისათვის წინასწარი წერილობითი შეტყობინების გაგზავნით მინიმუმ 3 (სამი) თვით ადრე; მხარეთა შორის ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტა, თუ მხარეები თანხმობას გამოხატავდნენ, უნდა გაფორმებულიყო წერილობითი ფორმით, ხოლო თუ მოიჯარე ცალმხრივი ნების საფუძველზე წყვეტდა ხელშეკრულებას, მაშინ მას უნდა შეეთავაზებინა მეიჯარისათვის სხვა გადახდისუნარიანი ახალი მოიჯარე. ხელშეკრულების მე-10 მუხლი პასუხისმგებლობის შესახებ, თავისი არსით, ბლანკეტურ დათქმას წარმოადგენს და იგი პირდაპირ მიუთითებს მხარეთა პასუხისმგებლობის შემთხვევაში არსებული სამართალურთიერთობის სამოქალაქო კოდექსით რეგულირებაზე.

33. სასამართლომ განმარტა, რომ სსკ-ის 588-ე მუხლი არეგულირებს ხელშეკრულების ვადამდე მოშლისას მოიჯარის პასუხისმგებლობის ფარგლებსა და პასუხისმგებლობის დადგენის წესს, ხოლო მოიჯარის მიერ ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტის შემთვევაში (ბრალეული მოქმედება) გამოიყენება სსკ-ის 408, 409-ე და 412-ე მუხლები.

34. სასამართლოს დასკვნით, ქვემოიჯარისათვის (მეოთხე საწარმო - იხ.მე-7 პუნქტი) წინასწარ იყო ცნობილი, რომ საიჯარო ქირის გადახდით მოსარჩელე ასრულებდა საბანკო ვალდებულებას, ქვემოიჯარისათვის ცნობილი იყო, რომ მოსარჩელეს არ გააჩნდა სხვა ფულადი სახსრები ან/და მატერიალური აქტივი და, შესაბამისად, მისთვის წინასწარ იყო სავარაუდო, რომ ხელშეკრულების ვადამდე მოშლის შემთხვევაში, ქვემეიჯარე (მეორე საწარმო, მოსარჩელე) ვარდებოდა გამოუვალ მდგომარეობაში და მის კეთილსინდისიერ მოქმედებაზე (საიჯარო ქირის დროულ გადახდაზე) იყო დამოკიდებული მოსარჩელის მიერ აღებული ვალდებულებების შესრულება. აქედან გამომდინარე, ხელშეკრულების მე-10 მუხლის დათქმა პასუხისმგებლობის შესახებ, უნდა განიმარტოს მოიჯარის უფლების შეზღუდვაში, მეიჯარის სამართლებრივი მდგომარეობის გათვალისწინებით, არ შეეწყვიტა სამართლებრივი ურთიერთობა. ამავდროულად, მოწინააღმდეგე მხარისათვის ქვეიჯარის ხელშეკრულების დადებისას ცნობილი იყო ძირითადი იჯარის ხელშეკრულების პირობები და წესები და, შესაბამისად, იმთავითვე იყო ინფორმირებული, თუ რა პასუხისმგებლობა დაეკისრებოდა მოსარჩელეს და აცნობიერებდა, რომ მის მიერ ქვეიჯარის ხელშეკრულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, მოსარჩელის (მეორე საწარმოს, ქვემეიჯარის) პასუხისმგებლობა რეგრესის წესით იქნებოდა მის მიერ ასანაზღაურებელი.

35. სასამართლომ აღნიშნა, რომ მხარეთა შორის ქვეიჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტა მოსარჩელის (მეორე საწარმო, ქვემეიჯარის) ინიციატივით მოხდა, თუმცა, სასამართლომ არ გაიზიარა ამ უკანასკნელის მტკიცება, რომ ქვეიჯარის ხელშეკრულება მოსარჩელემ (მეორე საწარმომ) იმიტომ შეწყვიტა, რომ მოპასუხემ (მეოთხე საწარმომ) არ გადაიხადა გაზრდილი საიჯარო ქირა. სასამართლომ განმარტა, რომ ქვეიჯარის ხელშეკრულებით, ნებისმიერი ცვლილება წერილობითი ფორმით უნდა გაფორმებულიყო, ასეთი ფორმით შეთანხმება საიჯარო ქირის გაზრდაზე კი, საქმეში არ იყო წარდგენილი. შესაბამისად, სასამართლომ საიჯარო ქირად მიიჩნია 1150 აშშ დოლარი, რასაც მოპასუხე იხდიდა კიდეც 2011 წლის იანვრამდე. საქმის მასალებით ასევე არ დასტურდებოდა, რომ მოსარჩელემ (მეორე საწარმომ, ქვემეიჯარემ) მოსთხოვა მოპასუხეს (მეოთხე საწარმოს, ქვემოიჯარეს) საიჯარო ქირის გაზრდა (ან შემცირება) - იხ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება - ტ.2, ს.ფ. -224.

36. ზემოხსენებულის საწინააღმდეგოდ, სასამართლომ განმარტა, რომ დადგენილია, მოწინააღმდეგე მხარე (ქვემოიჯარე) ვალდებული იყო, 2010 წლის 1 აგვისტოდან 5 წლის განმავლობაში გადაეხადა საიჯარო ქირა, ვინაიდან, ხელშეკრულება დაიდო 5 წლით. ხელშეკრულების 5.1 პუნქტში მითითებულია, რომ 2011 წლის იანვრამდე მოიჯარე ვალდებულია გადაიხადოს 1150 აშშ დოლარი. აღნიშნული პუნქტი უნდა განიმარტოს არა სიტყვა-სიტყვით, არამედ მხარეთა შორის არსებული სახელშეკრულებო ურთიერთობისა და კანონის მოთხოვნების შესაბამისად. ხელშეკრულების ლოგიკაა, რომ მხარეთა შორის ურთიერთობა გაგრძელდეს 5 წლის ვადით, შესაბამისად, ხელშეკრულების დადებისთანავე მხარეთათვის ცნობილი იყო, რომ მათ შორის ურთიერთობა გაგრძელდებოდა 5 წლის ვადით. ასევე, ხელშეკრულების დადებისთანავე, ქვემოიჯარისათვის (მეოთხე საწარმოსათვის) ცნობილი იყო, რომ 2011 წლის იანვრის თვიდან საიჯარო ქირის ოდენობა გადაიხედებოდა მეიჯარის მიერ, სახელშეკრულებო დათქმა ამის თაობაზე წარმოადგენს მითითებას მეიჯარის უფლებაზე, მოითხოვოს საიჯარო ქირის გაზრდა ან/და შემცირება. მაგრამ მნიშვნელოვანია ის ნაწილი, რომ საიჯარო ქირის გაზრდის უფლება მეიჯარის მხრიდან არც სახელშეკრულებო და არც საკანონმდებლო ნორმების თანახმად არ წარმოადგენს იმპერატიულ უფლებას, შესაბამისად, საიჯარო ქირის გაზრდისათვის საჭირო იყო მხარეთა შეთანხმება, ხოლო მხარეთა შეთანხმებამდე, მინიმუმ, მეიჯარეს უნდა მიემართა მოიჯარისათვის, რაც არ განხორციელებულა. არც მხარეთა შორის არსებული ხელშეკრულება და არც მოქმედი სამოქალაქო კოდექსი არ აძლევდა უფლებას მოიჯარეს, საიჯარო ხელშეკრულება ვადამდე მოეშალა, თუნდაც გაზრდილი საიჯარო ქირის მოთხოვნის შემთხვევაშიც, პირიქით, საიჯარო ქირის გაზრდის არ დაკმაყოფილების შემთხვევაში, ხელშეკრულების მოშლის უფლება წარმოეშობოდა მეიჯარეს, სსკ-ის 562-ე მუხლის პირველი ნაწილის და მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით.

37. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მხარეთა შორის 2010 წლის 1 აგვისტოს გაფორმებული ქვეიჯარის ხელშეკრულება, ფაქტობრივად, შეწყდა 2012 წლის 2 მაისს. ასევე, დადგენილია, რომ პირველმა მოპასუხემ (მეოთხე საწარმომ), 2011 წლის იანვრის ჩათვლით გადაიხადა ქირა, ხოლო 2011 წლის იანვრიდან 2012 წლის 2 მაისამდე, ანუ ქვეიჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტამდე, 15 თვის მანძილზე (თვეში 1150 აშშ დოლარი), მას ქვეიჯარის თანხა არ გადაუხდია, რის გამოც მოსარჩელემ განიცადა ზიანი 17 250 აშშ დოლარის ოდენობით. პირველი მოპასუხის მიერ ვალდებულების დარღვევამ გამოიწვია მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენება სწორედ იმ თანხის ფარგლებში, რაც მოპასუხეს უნდა გადაეხადა ქვეიჯარის ქირის სახით, ამავე ხელშეკრულების შეწყვეტამდე, 17 250 აშშ დოლარის ოდენობით (იხ. ტ. 2, ს/ფ 225).

38. სასამართლომ სსკ-ის 394-ე, 395-ე და 412-ე მუხლების დანაწესიდან გამომდინარე, აღნიშნა, რომ პირს ზიანის ანაზღაურება ეკისრება, თუ არსებობს ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების პირობები, ანუ თუ სახეზეა ზიანი, რომელიც მიყენებულია მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით; მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და ზიანს შორის არსებობს მიზეზობრივი კავშირი და ბრალი ზიანის მიმყენებელს მიუძღვის, რაც მოცემულ შემთხვევაში წარდგენილი მასალებით არ დასტურდებოდა.

39. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, სამოქალაქო კანონმდებლობით ზიანის მიმყენებელმა პასუხი უნდა აგოს მხოლოდ საკუთარი ბრალეული მოქმედებისათვის, ანუ მისი პასუხისმგებლობა უნდა შემოიფარგლოს მის მიერ განხორციელებული მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით. აღნიშნული გამომდინარეობს სსკ-ის 415-ე მუხლის პირველი ნაწილიდანაც, რომლის თანახმად, თუ ზიანის წარმოშობას ხელი შეუწყო დაზარალებულის მოქმედებამაც, მაშინ ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება და ამ ანაზღაურების მოცულობა დამოკიდებულია იმაზე, თუ უფრო მეტად რომელი მხარის ბრალით არის ზიანი გამოწვეული.

40. სასამართლომ აღნიშნა, რომ სხდომაზე წარდგენილი მასალებით დადასტურდა მოპასუხის (მეოთხე საწარმოს) მიერ მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩადენის ფაქტი, რომლის გამოც მოსარჩელეს მიადგა ზიანი. ასევე დასტურდება მიზეზობრივი კავშირი მოსარჩელის მიმართ დამდგარ ზიანსა და მოპასუხის ქმედებას შორის. რაც პირველი მოპასუხისათვის, ზიანის ანაზღაურების სახით, 17 250 აშშ დოლარის დაკისრების ფაქტობრივ და სამართლებრივ საფუძველს იძლევა.

41. სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა ქვემდგომი სასამართლოს მსჯელობა მეორე მოპასუხისათვის (თავდებისათვის - იხ. ამ განჩინების მე-3 და მე-5 პუნქტები) სადავო თანხის სოლიდარულად დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში, იმ საფუძვლით, რომ მოსარჩელე და თავდები არ იმყოფებოდნენ ერთმანეთთან არანაირ საიჯარო თუ სხვა სახელშეკრულებო ურთიერთობაში, რაც გამორიცხავდა ამ უკანასკნელისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრების სამართლებრივ შესაძლებლობას.

42. სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის პოზიცია მოთხოვნის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით და, სსკ-ის 129-ე, 130-ე მუხლების საფუძველზე, იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მხარეთა შორის 2010 წლის 1 აგვისტოს ქვეიჯარის ხელშეკრულება (რომლის ვადა 5 წელია) შეწყდა 2012 წლის 2 მაისს, ხოლო სარჩელი აღძრულია 2014 წლის 14 აგვისტოს, მიიჩნია, რომ არ იყო გასული კანონით დადგენილი 3 წლიანი ხანდაზმულობის ვადა.

43. სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია, საიჯარო ხელშეკრულების ვადაზე ადრე შეწყვეტის გამო, მოპასუხეებისათვის, სოლიდარულად, მოსარჩელის (მეორე საწარმოს, მოიჯარის) მიერ მეიჯარისათვის გადახდილი პირგასამტეხლოს (იხ. პირველი პუნქტი) 80 000 აშშ დოლარის დაკისრების მოთხოვნა. სასამართლომ აღნიშნა, რომ პირველი მოპასუხის (მეოთხე საწარმოს, ქვემოიჯარეს) მიერ ვალდებულების დარღვევას არ გამოუწვევია მოსარჩელის მიერ მეიჯარისათვის პირგასამტეხლოს გადახდის ვალდებულების წარმოშობა, ვინაიდან 2012 წლის 2 მაისს მხარებს შორის იჯარის ხელშეკრულება შეწყდა შეთანხმების საფუძველზე და არა 2008 წლის 17 მარტის იჯარის ხელშეკრულების მე-7.2 პუნქტის საფუძველზე. ამასთან, საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა ის გარემოება, რომ მოპასუხის მიერ 2010 წლის 1 აგვისტოს ქვეიჯარის ხელშეკრულების დარღვევის უშუალო შედეგს წარმოადგენდა 2008 წლის 17 მარტის ხელშეკრულების შეწყვეტა.

44. სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა ქვემდგომი სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი შეფასებები, იმ ნაწილში, რომლითაც უარყოფილი იქნა მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხეებისათვის 291 554 აშშ დოლარის დაკისრების თაობაზე, იმ საფუძვლით, რომ მოპასუხეებმა იკისრეს საბანკო კრედიტის ¾ ნაწილი ვალის დაფარვის ვალდებულება.

45. სასამართლომ, სსკ-ის 317-ე, 319-ე, 394-ე, 412-ე, 891-ე-905-ე, სსსკ-ის მე-4,102-ე მუხლებზე დაყრდნობით, იმსჯელა წინამდებარე განჩინების 1-7 პუნქტებში მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე და აღნიშნა, რომ მხარეებს შორის არ წარმოშობილა საკრედიტო თუ სასესხო ვალდებულებითსამართლებრივი ურთიერთობა და მოპასუხეებს არ უკისრიათ მოსარჩელის მიმართ კრედიტის დაფარვის ვალდებულება. შესაბამისად, სახეზე არ იყო მოპასუხეების მიერ მოსარჩელის მიმართ რაიმე სახის სახელშეკრულებო ვალდებულების დარღვევის ფაქტი და დაუშვებელი იყო არარსებული ვალდებულების შეუსრულებლობის საფუძვლით მოპასუხეებისათვის რაიმე სახის ზიანის ანაზღაურების დაკისრება.

46. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ორივე მხარემ. პირველმა კასატორმა (პირველი მოპასუხე) გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა. მეორე კასატორის/შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორის (მოსარჩელე) მოთხოვნა კი გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებაა.

47. მოსარჩელის საკასაციო საჩივრის (შეგებებული საკასაციო საჩივრის ფარგლებში) არგუმენტები ძირითადად იმეორებს სააპელაციო საჩივრის მოტივაციას (წინამდებარე განჩინების 26-ე პუნქტი). მეორე კასატორის მტკიცებით:

47.1. სესხის აღების წინაპირობას, მის გადახდასთან დაკავშირებით სათანადო პასუხისმგებლობის ერთმანეთში გადანაწილებით, ორივე მხარის ურთიერთდამოკიდებული ინტერესები განსაზღვრავდა. სესხის მიზნობრივ ხარჯვას ფაქტიურად მოპასუხე (მეოთხე საწარმო) განაგებდა და აკონტროლებდა;

47.2. სესხის აღების წინაპირობებითა და მისი ხარჯვითი ნაწილის მიზნობრიობით იყო განპირობებული ბანკის წინაშე ნაკისრი ვალდებულებების მიმართ მეორე მოპასუხის სოლიდარული თავდებობა, რაც მყარ გარანტიას წარმოადგენდა მოსარჩელისათვის, რადგან მოპასუხისათვის იმთავითვე ცნობილი იყო, რომ ბანკის წინაშე ნაკისრი ვალდებულების შესრულება დამოკიდებული იყო მოსარჩელესთან ბიზნესურთიერთობის შენარჩუნებითა და განვითარებით, რამეთუ ამ უკანასკნელს, როგორც მსესხებელს, სესხის დაფარვა შეეძლო მხოლოდ ამ საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლით და თუ მათ ბიზნესურთიერთობას რაიმე დაემუქრებოდა, როგორც სოლიდარულ თავდებს, თავად მოუწევდა ბანკის ვალდებულების შესრულება;

47.3. სასამართლომ არ შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, კერძოდ, 2010 წლის 9 აგვისტოს პირველმა მოპასუხემ 10 200 ლარი გადაურიცხა ანგარიშზე მოსარჩელეს, საქონლის ღირებულების დანიშნულებით; მოპასუხემ (მეოთხე საწარმომ) აღიარა, რომ მხარეთა შეთანხმების შესაბამისად, მან ზუსტად იმ დღეს დაიწყო თანხის გადარიცხვა მოსარჩელისათვის, როდესაც ამ უკანასკნელს, გრაფიკის მიხედვით, დასაფარი ჰქონდა კრედიტი - 7 268 აშშ დოლარი. იმ პერიოდის კურსით ჩარიცხული თანხა შეადგენდა გადასახდელი თანხის ¾-ს, დარჩენილი ¼ მოსარჩელის ანგარიშიდან შეივსო, იმავე დღესვე განხორციელდა კონვერტაცია და დაიფარა ბანკის კრედიტი. 09.09.2010 წლის და მომდევნო თვეების საბანკო ამონაწერების მიხედვით, დასტურდება, რომ იმავე სქემით ხდებოდა პირველი მოპასუხის მიერ საქონლის ღირებულების დანიშნულებით თანხის ჩარიცხვა მესამე საწარმოსათვის, ხოლო ამ უკანასკნელის მიერ მოსარჩელისათვის, მოსარჩელის მიერ კი, ბანკისათვის, გადასახდელი თანხის ¾-ის ოდენობით, რის შემდეგაც იმავე დღეს იფარებოდა ბანკის კრედიტი (იხ. შეგებებული საკასაციო საჩივარი, გვ.12; ამ განჩინების 6-7 პუნქტები). აღნიშნული მტკიცებულებით დასტურდება, რომ სესხის აღება მოხდა მხარეთა შეთანხმებით, ბანკის წინაშე ნაკისრი ვალდებულების შესრულება განპირობებული იყო მოპასუხესთან ბიზნესურთიერთობის შენარჩუნებით და ამ უკანასკნელის მხარდაჭერის უზრუნველყოფით. 2010 წლის მაისიდან კი, ამ ვალდებულების შესრულების მთლიანად მოპასუხის მიერ საკუთარ თავზე აღებით, დამტკიცებული გრაფიკის მიხედვით მისი გადახდის განხორციელებით (იხ. შეგებებული საკასაციო საჩივარი, გვ. 13);

47.4. მხარეთა ურთიერთობაში მესამე საწარმო თავდებმა (მეორე მოპასუხემ - იხ. მე-3 და მე-5 პუნქტები) შემოიყვანა იმ მიზნით, რომ ვინაიდან 2010 წლიდან მოსარჩელე (მეორე საწარმო) წყვეტდა ბიზნესურთიერთობას პირველ საწარმოსთან, მას პრობლემები არ შექმნოდა მეოთხე საწარმოთი (პირველი მოპასუხე- იხ. მე-7 პუნქტი) ჩანაცვლებამდე. ეს ვალდებულებები დროებით მესამე საწარმოს უნდა შეესრულებინა და შეასრულა კიდეც;

47.5. მხარეთა შორის არსებული შეთანხმებისთვის წერილობითი ფორმის სავალდებულობას კანონი არ ადგენს. ვინაიდან 2010 წლის 1 აგვისტოდან მოპასუხე ასრულებდა მოსარჩელის წინაშე ნაკისრ ვალდებულებებს, საბანკო კრედიტისა და საიჯარო ქირის გადახდას, რასაც ვალდებულების გარეშე არ შეასრულებდა. ფაქტია, რომ არსებობდა ვალდებულება და შესაბამისად, მისი შესრულებაც (იხ. შეგებებული საკასაციო საჩივარი, გვ. -14);

47.6. ქვეიჯარის ხელშეკრულება შეწყდა არამართლზომიერად ხელშეკრულების უხეში დარღვევით, რის გამოც მოსარჩელეს მიადგა 80 000 აშშ დოლარის ზიანი, რაც ამ უკანასკნელმა გადაუხადა მეიჯარეს იჯარის ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტის გამო. სასამართლოს აღნიშნული ზიანის საკომპენსაციოდ უნდა გამოეყენებინა სსკ-ის 394-ე, 412-ე, 52-ე, მე-8, 115-ე, 351-ე, 316-ე, 317-ე, 417-ე, 992-ე, 588-ე მუხლები;

47.7. ქვეიჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებისთვის სასამართლოს შეეძლო მოპასუხისათვის დაეკისრებინა თანხის გადახდა 2012 წლის მაისიდან 2015 წლის მაისამდე, ანუ 37 თვის ქირა, რაც 42 550 აშშ დოლარს შეადგენს;

47.8. ძირითადი იჯარის ხელშეკრულება მხარეთა შორის 2011 წლის დეკემბერში შეწყდა, რაზეც მითითებულია 2011 წლის ხელწერილში. მოსარჩელემ ამ დროს გადაიხადა პირგასამტეხლოს ნაწილი - 20 000 აშშ დოლარი. 2012 წლის 2 მაისის შეთანხმება იჯარის შეწყვეტის შესახებ (იხ.მე-10 პუნქტი) წარმოადგენს საჯარო რეესტრში წარსადგენ დოკუმენტს რეგისტრირებული იჯარის ხელშეკრულების გასაუქმებლად და მას არავითარი ფაქტობრივი და სამართლებრივი კავშირი არ ჰქონდა იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტასთან.

48. პირველი მოპასუხე (პირველი კასატორი) შემდეგ საკასაციო პრეტენზიებზე მიუთითებს:

48.1. სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოება, რომ ქვეიჯარის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული შესაბამისი ვადის - 2011წ. 1 იანვრის დადგომის შემდეგ მეიჯარემ მოიჯარეს შესთავაზა ახალი საიჯარო ქირა, რაც, თითქმის 10-ჯერ აღემატებოდა მანამდე არსებულ ქირას. ქვემოიჯარე არ დაეთანხმა ქვემეიჯარის (მოსარჩელის) მიერ მოთხოვნილ გაზრდილ ქირას და დაცალა ობიექტი. სასამართლომ არ იმსჯელა, რამდენად წარმოადგენდა მეიჯარის მიერ საიჯარო ქირის ერთბაშად და თან მნიშვნელოვნად გაზრდა მოიჯარის მხრიდან საიჯარო ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველს. სასამართლოს არ შეუფასებია გაზრდილი საიჯარო ქირის გადახდაზე ქვემოიჯარის უარი და მისი სამართლებრივი წინაპირობა, კერძოდ, სსკ-ის 399-ე მუხლით დადგენილია გრძელვადიანი ურთიერთობის საფუძველზე, პატივსადები გარემოებებიდან გამომდინარე, ხელშეკრულების შეწყვეტის პირობები;

48.2. სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა. სასამართლომ დაასკვნა, რომ მხარეებმა ქვეიჯარის ხელშეკრულებაში არ გაითვალისწინეს ხელშეკრულებიდან გასვლის საკითხი. ამის გამო გამოიყენება სსკ-ის საიჯარო ურთიერთობის მომწესრიგებელი და 561- 563-ე და 588-ე მუხლები;

48.3. სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სსკ-ის 561-ე მუხლი, ვინაიდან იგი გამოიყენება მხოლოდ განუსაზღვრელი ვადით დადებული ხელშეკრულების დროს, ხოლო მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის დადებული ქვეიჯარის ხელშეკრულება კი 5 წლის - ანუ განსაზღვრული დროით იყო დადებული, ხსენებული ნორმის გამოყენების შემთხვევაშიც კი, სასამართლოს უნდა დაესკვნა, რომ ქვეიჯარის ხელშეკრულება შეწყვეტილი იქნებოდა შესაბამისი ქმედების განხორციელებიდან სამი თვის განმავლობაში, ანუ ყველაზე გვიან 2011წ. აპრილის ბოლოსათვის. სასამართლომ კი ქვეიჯარის ხელშეკრულება, 2012წ. 2 მაისს მიიჩნია შეწყვეტილად;

48.4. სასამართლომ არასწორად გამოიყენა, სსკ-ის 563-ე მუხლი, რომლის მიხედვით, ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტა უნდა გაფორმდეს წერილობით, თუმცა, აღნიშნული ნორმა ეხება მხოლოდ ისეთ შემთხვევებს, როდესაც ქირავნობის/იჯარის ხელშეკრულების საგანია საცხოვრებელი სადგომი. ნებისმიერი სხვა ნივთის, მათ შორის სხვა შენობის ქირავნობის შეწყვეტისას, კანონი წერილობით ფორმას არ მოითხოვს. ამ შემთხვევაში ქირავნობის ხელშეკრულება შეიძლება შეწყდეს ზეპირადაც;

48.5. სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სსკ-ის 562-ე მუხლის პირველი ნაწილი და მეორე ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტი. აღნიშნულ მუხლებზე დაყრდნობით სასამართლომ აღნიშნა, რომ არც მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულება და არც სამოქალაქო კოდექსი არ აძლევდა მოიჯარეს უფლებას, ვადამდე მოეშალა საიჯარო ხელშეკრულება. თუნდაც გაზრდილი საიჯარო ქირის შემთხვევაში, ხელშეკრულების მოშლის უფლება წარმოეშობოდა მეიჯარეს და არა - მოიჯარეს. როგორც სსკ-ის 563-ე, ასევე, სსკ-ის 562-ე მუხლის შემთხვევაშიც, საქმე გვაქვს სპეციალურ ნორმასთან, რომელიც აწესრიგებს სპეციალურ შემთხვევას - საცხოვრებელი სადგომის ქირავნობის ან იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტის საკითხს. არასაცხოვრებელი სადგომის იჯარის ხელშეკრულებასთან მიმართებით აღნიშნული ნორმა პირდაპირ არ გამოიყენება. არ არის აღნიშნული ნორმის კანონის ანალოგიით გამოყენების საფუძვლები;

48.6. სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სსკ-ის 588-ე მუხლი. აღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე გათვალისწინებული მოთხოვნები, მოიჯარეს არ შეიძლება წაეყენოს იმ შემთხვევაში, თუ მის მიერ იჯარის ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტა ხდება მეიჯარის ბრალით, რომელიც არ ასრულებს სახელშეკრულებო ვალდებულებებს. კონკრეტულ შემთხვევაში, დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას წარმოადგენს, რომ მოიჯარე საიჯარო ქირას იხდიდა 2011 წ. 1 იანვრამდე, ხოლო ამის შემდეგ მხარეებს შეთანხმებით უნდა დაედგინათ ახალი საიჯარო ქირა. მეიჯარემ მოითხოვა ქირის გაზრდა, რაც, მოიჯარის ახსნა-განმარტებიდან და თავად მეიჯარის შესაბამისი პოზიციიდან გამომდინარე, უნდა გაზრდილიყო შესაბამისი კრედიტის დაფარვისათვის საჭირო თანხებით, აღნიშნული კი 10 000 აშშ დოლარს შეადგენდა, ანუ 2011 წ. 1 იანვრამდე მოქმედ საიჯარო ქირაზე თითქმის 10-ჯერ მეტს. სასამართლომ ეს გარემოება არ გაითვალისწინა, როდესაც მოიჯარის მიერ იჯარის ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტის ერთადერთ საფუძვლად სსკ-ის 588-ე მუხლი მიიჩნია;

48.7. სასამართლომ არასწორად არ მიიჩნია, მოსარჩელის მოთხოვნა ხანდაზმულად და არასწორად გამოიყენა სსსკ-ის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის მიხედვითაც, სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს 3 წელს, ხოლო უძრავ ნივთებთან დაკავშირებული სახელშეკრულებო ურთიერთობისა - 6 წელს. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად სასამართლომ 2012 წლის 2 მაისი მიიჩნია და დაასკვნა, რომ მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა 2014 წლის 14 აგვისტოს, ანუ იმ დროს, როდესაც ჯერ არ იყო გასული კანონით გათვალისწინებული 3 - წლიანი ხანდაზმულობის ვადა. დაუსაბუთებელია, რატომ მიიჩნია სასამართლომ 2012 წლის 2 მაისი ქვეიჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტის მომენტად. სასამართლომ ქვეიჯარის ხელშეკრულების ბედი მოსარჩელესა და მეიჯარეს შორის არსებული იჯარის ხელშეკრულების ბედს დაუკავშირა, რომელიც შეწყდა 2012 წლის 2 მაისს, თუმცა ქვეიჯარის ხელშეკრულების ბედი დამოკიდებული არ არის იჯარის ხელშეკრულების არსებობაზე;

48.8. ქვეიჯარის ხელშეკრულების 2012 წლის 2 მაისს შეწყვეტის შემთხვევაში, გამოდის, რომ 2011 წლის თებერვლიდან მოყოლებული 2012 წლის 2 მაისამდე, ანუ 15 თვის განმავლობაში, მოპასუხეს ერიცხებოდა ქირის ყოველთვიური გადახდის დავალიანება. მოცემული დროის მონაკვეთში კი, ყოველი თვის შესაბამის კალენდარულ რიცხვში წარმოიშობოდა საიჯარო ქირის გადახდის მოთხოვნის უფლება. ამგვარად, შესაბამისი საიჯარო ქირის გადახდის მოთხოვნები წარმოიშობოდა პერიოდულად, 2011წ. თებერვლიდან. სსკ-ის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ხანდაზმულობის ვადა იმ მოთხოვნებისა, რომლებიც წარმოიშობა პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულებებიდან, სამი წელია. ამგვარად, დამოუკიდებლად უნდა განისაზღვროს ყოველი საიჯარო ქირის გადახდის ვალდებულების ხანდაზმულობის საკითხი. ქვეიჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტის მომენტთან დაკავშირებით, სასამართლოს პოზიციის მართებულად მიჩნევის შემთხვევაშიც, სარჩელის აღძვრის მომენტისათვის, მოსარჩელის საიჯარო ქირის გადახდის მოთხოვნა, 8 050 აშშ დოლარის ოდენობით, ხანდაზმულია და მისი მოთხოვნა ჯამში იქნებოდა არა 17 500, არამედ 9 450 აშშ დოლარი.

49. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 20 მაისის განჩინებით დასაშვებადაა ცნობილი წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები, სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ და „გ“ ქვეპუნტების საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო საჩივრების (მათ შორის შეგებებული საკასაციო საჩივრის) სამართლებრივი საფუძვლიანობის არსებითად განხილვის, მტკიცებულებათა ერთობლიობით გაანალიზებისა და საქმის მასალების შესწავლის შედეგად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოთხოვნის განხორიელებადობის კონტექსტში წარმოდგენილი პირველი კასატორის განაცხადის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების საფუძველი არსებობს შემდეგი არგუმენტაციით:

50. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლო გადაწყვეტილებებში და სხდომის ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396 - ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ხოლო ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. დასაბუთებული შედავებისას, კანონი იმპერატიულად ადგენს საკასაციო სასამართლოს ვალდებულებას, შეამოწმოს სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შესაბამისობა საქმეში არსებულ მტკიცებულებებთან, ანუ შეამოწმოს, გადაწყვეტილების გამოტანისას დაცულია თუ არა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე და 249-ე მუხლების მოთხოვნები.

51. განსახილველ დავაში მოსარჩელე (მეორე საწარმო, მეორე კასატორი) მოითხოვს სასესხო ურთიერთობიდან გამომდინარე ვალდებულებების - 194 294.32 აშშ დოლარის, იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტიდან გამომდინარე, პირგასამტეხლოსა და ქვეიჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტამდე, 15 თვის იჯარის ქირის სახით (80 000+17 250) 97 250.000 აშშ დოლარის, ჯამში: 291 554.00 აშშ დოლარის ანაზღაურებას. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით პირველ მოპასუხეს (მეოთხე საწარმოს, პირველ კასატორს), მოსარჩელის სასარგებლოდ, დაეკისრა 17 200 აშშ დოლარი, ქვეიჯარის ხელშეკრულების მოშლის გამო მიყენებული ზიანის ანაზღაურება, ე.ი. საკასაციო წარმოების ეტაპზე მოსარჩელე მოითხოვს მიყენებული ზიანის სახით მოპასუხეთათვის, სასარჩელო მოთხოვნის დაუკმაყოფილებელი ნაწილის - 274 304 (291 554-17 250) აშშ დოლარის დაკისრებას (იხ. შეგებებული საკასაციო საჩივარი - გვ. 39).

52. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით უარყოფილია მოსარჩელის მოთხოვნა პირველი და მეორე მოპასუხეებისათვის საბანკო კრედიტის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობისა და, იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტის გამო, გადახდილი პირგასამტეხლოს ოდენობით, ზიანის ანაზღაურების დაკისრების ნაწილში. საკასაციო სასამართლოს კვლევის საგანს, მხარეთა მიერ წარმოდგენილი პრეტენზიების ფარგლებში, იმ საკითხის გარკვევა შეადგენს, წარმოადგენდნენ თუ არა მოპასუხეები იმ ვალდებულ პირებს, რომელთაც ნაწილობრივ უნდა შეესრულებინათ მოსარჩელის სასესხო ვალდებულება და, ამ უკანასკნელის მიერ იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტის გამო, 80 000 აშშ დოლარის პირგასამტეხლოს გადახდა, წარმოადგენს თუ არა მოპასუხეთა მიერ მოსარჩელისათვის მიყენებულ ზიანს.

53. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია წინამდებარე განჩინების 1-10 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები. საკასაციო სასამართლო, საქმის მასალებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების ანალიზის შედეგად, აღნიშნავს, რომ არ დგინდება მხარეთა შორის სასესხო-საკრედიტო ვალდებულებითსამართლებრივი ურთიერთობის არსებობა. საბანკო კრედიტის ხელშეკრულების კონტრაჰენტი მოსარჩელეა (მეორე საწარმო ან კასატორი). კერძო სამართლებრივი ხელშეკრულებების მხარეებს ფარდობითი (რელატიური) უფლებები მხოლოდ ერთმანეთის მიმართ წარმოეშობათ. საქმის მასალებით არ დგინდება, რომ მოპასუხეებმა, მოსარჩელესთან ერთად, სოლიდარული ან სხვა სახით (მაგ. ვალის გადაკისრება - სსკ-ის 203-ე მუხლი) იკისრეს ბანკის წინაშე რაიმე ვალდებულება. სსკ-ის 317.1-ე მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულების არარსებობა კი გამორიცხავს ზიანის ანაზღაურების თაობაზე მოსარჩელის მოთხოვნის არსებობას (სსკ-ის 316.1, 394..-ე მუხლები).

54. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს მეორე კასატორის (მოსარჩელის, მეორე საწარმოს) მსჯელობაზე, რომლითაც იგი მოპასუხეთა ბიზნეს ისტორიას და მხარეთა შორის არსებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს ასახავს და ამით ცდილობს, დაასაბუთოს, ზეპირი გარიგებიდან გამომდინარე, მოპასუხეთა ვალდებულების არსებობა. მოსარჩელესა (მეორე საწარმოს) და პირველ მოპასუხეს (მეოთხე საწარმოს) შორის სტაბილური სამეწარმეო საქმიანი ურთიერთობიდან გამომდინარე, ბუნებრივია, მოპასუხეთა დაინტერესება მათი ბიზნეს პარტნიორის ფინანსური წარმატებითა და სტაბილურობით. უდავოა, რომ მოპასუხემ იცოდა მოსარჩელის საბანკო ვალდებულების შესახებ და ამ უკანასკნელთან გაფორმებული ხელშეკრულებების (სადისტრიბუციო მომსახურების, ფრენშაიზინგის, ქვეიჯარის ხელშეკრულებები, წინამდებარე განჩინების პირველი, მეხუთე პუნქტები) ფარგლებში ვალდებულებების დროული შესრულებით ცდილობდა, ხელი შეეწყო მოსარჩელისთვის, რათა ამ უკანასკნელს ფინანსური ვალდებულებები დროულად შეესრულებინა. ამდენად, პირველი მოპასუხის (მეოთხე საწარმოს) მიერ განხორციელებული გადარიცხვები, რომელიც ემთხვეოდა მოსარჩელის (მეორე საწარმოს) მიერ საბანკო კრედიტის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულების დღეს, არ ამტკიცებს იმ გარემოებას, რომ პირველმა მოპასუხემ ივალდებულა ბანკთან მოსარჩელის ვალდებულების ნაწილის შესრულება. შესაბამისად, მოსარჩელის (იხ. წინამდებარე განჩინების 47.3.პუნქტი) პრეტენზია, მისი სახელშეკრულებო ვალდებულების ნაწილის მოპასუხეთა ვალდებულებად მიჩნევისა და შეუსრულებლობის გამო, ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, სამართლებრივად დაუსაბუთებელია.

55. ამავე მოტივაციით სასამართლო ვერ გაიზიარებს მეორე კასატორის პრეტენზიას თავდების (მეორე მოპასუხის) შესაძლო პასუხისმგებლობის შესახებ და მიაჩნია, რომ ამ მხრივაც მოსარჩელის არგუმენტები მოკლებულია ფაქტობრივ-სამართლებრივ საფუძველს. სასამართლოს მიაჩნია, რომ მეორე მოპასუხე, როგორც სოლიდარული თავდები, მხოლოდ კრედიტორის მოთხოვნითაა ვალდებული, კანონით განსაზღვრულ შემთხვევაში, შეასრულოს მოვალის შეუსრულებელი ვალდებულება (სსკ-ის 891-905-ე მუხლები). განსახილველ შემთხვევაში, საბანკო კრედიტის ხელშეკრულების კონტრაჰენტის - მოვალის (მოსარჩელის) მიერ ვალდებულების შესრულების გამო თავდების პასუხისმგებლობის საკითხი არ დამდგარა. თავდებობის, როგორც მოთხოვნის პიროვნული უზრუნველყოფის ბუნებიდან გამომდინარე, დროს თავდების ბუნებრივი ინტერესია მოვალის გადახდისუნარიანობა და ვალდებულების დროული შესრულება, რათა თავდების ქონებას არ შეექმნას საფრთხე, მაგრამ აღნიშნული არ ადგენს თავდების სამართლებრივ მოვალეობას, შეასრულოს მოვალის საკრედიტო ვალდებულებები.

56. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ასევე უსაფუძვლოა მოსარჩელის არგუმენტი მოპასუხეთა პასუხისმგებლობის შესახებ იმ მოტივით, რომ ამ უკანასკნელთა ბრალით მოხდა იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტა და, ამის გამო, მეიჯარისათვის, პირგასამტეხლოს სახით, გადახდილი 80 000 აშშ დოლარი წარმოადგენს მოპასუხეთა ქმედებით გამოწვეულ ზიანს (წინამდებარე განჩინების 47.6. პუნქტი). სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ იჯარის ხელშეკრულება მხარეთა ურთიერთშეთანხმებით 2012 წლის 2 მაისს შეწყდა (იხ. ტ.1. ს.ფ. 123), ხოლო მოსარჩელემ, როგორც მოიჯარემ, გადაიხადა 17.03.2008წ. იჯარის ხელშეკრულებით შეთანხმებული ერთჯერადი პირგასამტეხლო (იხ. ამ განჩინების პირველი პუნქტი).

57. სსკ-ის 394-ე მუხლის პირველი ნაწილის „მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის“ მიხედვით, ზიანის ანაზღაურება შესრულებაზე ვალდებულ პირს, იჯარის ხელშეკრულების მონაწილე მხარე წარმოადგენს. ვინაიდან მოპასუხეები იჯარის ხელშეკრულების მხარეები არ არიან, მათ, სახელშეკრულებო ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, არც ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება წარმოეშობათ.

58. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა მოპასუხეთა მიერ მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული ქმედების განხორციელების ფაქტი (სსკ-ის 992-ე მუხლი), რამაც უშუალოდ გამოიწვია მოსარჩელესა და მეიჯარეს შორის იჯარის ხელშეკრულების მოშლა და შესაბამისი პირგასამტეხლოს გადახდევინება.

59. სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოსარჩელემ სარჩელის უარყოფის ნაწილში ვერ შეძლო მისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზაცია (სსსკ-ის 102-ე მუხლი) და სარწმუნო და დამაჯერებელი მტკიცებულებებით ვერ დაამტკიცა ზიანის არსებობა.

60. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს პირველი მოპასუხის (პირველი კასატორი, მეოთხე საწარმო) არგუმენტებს იმის თაობაზე, რომ ქვეიჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტაში მას, როგორც ქვემოიჯარეს ბრალი არ მიუძღვის და მისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრება არასწორია. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კასატორს ამ ნაწილში დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია არა აქვს წარმოდგენილი (სსსკ-ის 407.2-ე მუხლი).

61. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს პირველი კასატორის პრეტენზიას დავის გადასაწყვეტად სსკ-ის 399-ე მუხლის გამოყენებასთან დაკავშირებით და მიაჩნია, რომ მოპასუხის მიერ არ არის დასაბუთებული აღნიშნული ნორმის გამოყენების მართლზომიერება. საქმის მასალებითა და სასამართლო გადაწყვეტილებებით არ დგინდება მეიჯარის (ამ შემთხვევაში მეორე საწარმოს, როგორც ქვემეიჯარის) მიერ საიჯარო ქირის გაზრდის ფაქტი და ამ მხრივ პირველი კასატორის (ქვემოიჯარის) არგუმენტები ხელშეკრულების მოშლის პატივსადები საფუძვლების არსებობაზე არ არის დასაბუთებული.

62. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტია, რომ ქვეიჯარის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საიჯარო ქირა ქვემოიჯარემ 2011 წლის 1 იანვრამდე გადაიხადა, ხოლო ხელშეკრულება, ფაქტობრივად, 2012 წლის 2 მაისს შეწყდა (იხ.წინამდებარე განჩინების 37-ე პუნქტი). აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოვალის (ქვემოიჯარის) მიერ ვალდებულების დარღვევა დადასტურებულია.

63. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მითითებულის გათვალისწინებით, სსკ-ის 581-ე, 394.1-ე და მე -400 მუხლების საფუძველზე მოსარჩელეს წარმოეშვა ქვემოიჯარის მიერ სახელშეკრულებო ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება.

64. სასამართლო საფუძვლიანად მიიჩნევს პირველი კასატორის (მეოთხე საწარმოს, ქვემოიჯარის) პრეტენზიას სსკ-ის 563 მუხლის დანაწესთან დაკავშირებით (წინამდებარე განჩინების 48.4. პუნქტი) და განმარტავს, რომ ქირავნობისა და იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტის წერილობით გაფორმება აუცილებელი არ არის. კონკრეტულ შემთხვევაში ფაქტობრივი შესრულება ავსებს ფორმის ნაკლს.

65. სასამართლო ვერ გაიზიარებს პირველი კასატორის მოსაზრებას (წინამდებარე განჩინების 48.6.-ე პუნქტი), იმის თაობაზე, რომ მას საიჯარო ქირის გადახდა არ შეიძლება დაეკისროს სსკ-ის 588-ე მუხლის შესაბამისად, ვინაიდან ხელშეკრულების მოშლა მეიჯარის (მოსარჩელის, მეორე საწარმოს) ბრალით მოხდა. იმის გათვალისწინებით, რომ საქმის მასალებით მეიჯარის ბრალით ქვეიჯარის ხელშეკრულების მოშლის ფაქტი დადასტურებული არ არის, ქვემოიჯარე ვალდებულია, გადაიხადოს საიჯარო ქირა სსკ-ის 588-ე მუხლის საფუძველზე ხელშეკრულების შეწყვეტამდე.

66. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორის მოსაზრებები სააპელაციო სასამართლოს მიერ სსკ-ის 561-ე და 562-ე მუხლების არასწორად გამოყენების თაობაზე (წინამდებარე განჩინების 48.3. და 48.5. პუნქტები) მნიშვნელოვანი არ არის, რადგან მათი გაზიარების შემთხვევაშიც კი სამართლებრივი ვითარება ვერ შეიცვლება.

67. საკასაციო სასამართლო იზიარებს პირველი მოპასუხის (პირველი კასატორის, მეოთხე საწარმოს) საკასაციო პრეტენზიას მოსარჩელის (მეორე საწარმოს ან კასატორის) მოთხოვნის ნაწილობრივ ხანდაზმულობის თაობაზე (წინამდებარე განჩინების 48.7-48.8 პუნქტები) და მიაჩნია, რომ ამ ნაწილში კასატორის მიერ დასაბუთებული საკასაციო შედავებაა წარმოდგენილი.

68. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, კერძოდ, სსკ-ის 129-ე მუხლის მეორე ნაწილი, რამაც საქმეზე ნაწილობრივ არასწორი გადაწყვეტილების მიღება განაპირობა (სსსკ-ის 393.1- ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი).

69. საკასაციო სასამართლოს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში (წინამდებარე განჩინების 37-ე პუნქტი), მიაჩნია, რომ მოსარჩელესა (მეორე საწარმოს) და პირველ მოპასუხეს (მეოთხე საწარმოს) შორის ქვეიჯარის ხელშეკრულება 2012 წლის 2 მაისს შეწყდა. ქვემოიჯარის მიერ 2011 წლის 1 იანვრამდე საიჯარო ქირა, ყოველთვიურად 1150 აშშ დოლარის ოდენობით, გადახდილია. მეორე საწარმომ სარჩელი 2014 წლის 14 აგვისტოს აღიძრა. სააპელაციო სასამართლომ პირველ მოპასუხეს 15 თვის ქირის გადახდა დააკისრა (ამ განჩინების მე-8-9 , 27-ე პუნქტები).

70. სსკ-ის 129-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადა იმ მოთხოვნებისა, რომლებიც წარმოიშობა პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულებებიდან, სამი წელია. ამავე კოდექსის 130-ე მუხლის თანახმად, ხანდაზმულობა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ.

71. მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა ვალდებულება, რომლის შესრულება მოვალის მხრიდან გარკვეული პერიოდებით განისაზღვრება. პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულების დარღვევიდან გამომდინარე მოთხოვნის მიმართ ხანდაზმულობის ვადის ათვლის თავისებურება იმაში მდგომარეობს, რომ თანხის გადახდის თითოეული პერიოდისათვის ვალდებულების შეუსრულებლობა ცალ-ცალკე განიხილება, როგორც პირის უფლების დარღვევა და ხანდაზმულობის ვადის ათვლა თავიდან იწყება (იხ. სუსგ #ას- 1688-1673-2011, 02.02.2012 წ.; # ას-1144-1090-2014 ,23.02.2015 წ. # ას-445-420-2014, 22 .04.2015 წ.).

72. სასამართლო პრაქტიკაში არაერთხელ განიმარტა, სსკ-ის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 130-ე მუხლის გამოყენების საკითხი, ერთ-ერთ გდაწყვეტილებაში მითითებულია: „საკასაციო პალატა ასევე ეთანხმება სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ მოპასუხეს ევალებოდა საიჯარო ქირის არა ერთიანად, არამედ პერიოდულად, წელიწადში ერთხელ გადახდა და აქედან გამომდინარე, მოსარჩელეს მოთხოვნა წარმოეშობოდა თითოეული პერიოდისათვის ცალ-ცალკე {სსკ-ის 129-ე მუხლის მეორე ნაწილი და130-ე მუხლი}“- იხ. სუსგ # ას-1203-1130-2015, 01.06.2016წ. მითითებულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მოთხოვნის შემაფერხებელი შესაგებლის არსებობის გამო, იზიარებს პირველი კასატორის პრეტენზიას, რომ საიჯარო ქირის მოთხოვნა ნაწილობრივ არ არის განხორციელებადი. კერძოდ, 2011 წლის თებერვლიდან 2011 წლის აგვისტოს ჩათვლით, ე.ი. 7 (შვიდი) თვის ქირის მოთხოვნა ხანდაზმულია.

73. სსკ-ის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები. ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს ამგვარი საფუძვლები, სასამართლო უფლებამოსილია, თვითონ მიიღოს გადაწყვეტილება, რაც გამოიხატება შემდეგში: ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება; პირველ მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისროს, რვა თვის (2011 წლის სექტემბრიდან 2012 წლის მაისამდე) გადაუხდელი საიჯარო ქირის გადახდა (1150 x 8) 9200 აშშ დოლარის ოდენობით.

74. იმის გათვალისწინებით, რომ ახალი გადაწყვეტილებით გაუქმებულია გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილება თითოეული მხარის მოთხოვნის დაკმაყოფილების/უარყოფის ნაწილში, ასევე, სსსკ-ის 53.3-ე მუხლის საფუძველზე, სასამართლო ხარჯების განაწილების საკითხი ასახულია სარეზოლუციო ნაწილში.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. შპს "ტ-ის" საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. შპს "ტ-ის" საკასაციო საჩივარი და შეგებებული საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

3. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

4. შპს "ტ-ის" სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

5. შპს "ტ-ს" (ს/კ 2..) შპს "ტ-ის" (ს/კ 2..) სასარგებლოდ დაეკისროს 9 200 აშშ დოლარის გადახდა;

6. შპს "ტ-ს" შპს "ტ-ის" სასარგებლოდ დაეკისროს პირველი ინსტანციის სასამართლოში წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 640.32 ლარის გადახდა;

7. შპს "ტ-ს" შპს "ტ-ის" სასარგებლოდ დაეკისროს უზენაეს სასამართლოში წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 1 025.05 ლარის, გადახდა;

8. შპს "ტ-ს" სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროს სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციის სასამართლოებში გადავადებული ბაჟის გადახდა 13 079.04 ლარის ოდენობით,

9. შპს "ტ-ს" სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროს სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციის სასამართლოებში გადავადებული ბაჟის გადახდა 1 920.96 ლარის ოდენობით;

10. სახელმწიფო ბაჟი გადახდილ იქნეს შემდეგ ანგარიშზე: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300 773 150;

11. გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. თოდუა

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

პ. ქათამაძე