საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ას-1000-961-2016 3 თებერვალი, 2017 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

ეკატერინე გასიტაშვილი (მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - შპს "თ-ა" (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ლ-ე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 21 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა, განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ლ-ე (შემდეგში: მოსარჩელე ან დასაქმებული) მუშაობდა შპს „თ-ის“ (შემდეგში: მოპასუხე, დამსაქმებელი, საწარმო, აპელანტი ან კასატორი) იურისტ-კონსულტანტად და მისი შრომის ანაზღაურება შეადგენდა 1670 (ათას ექვსას სამოცდაათი) ლარს, საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული გადასახადის ჩათვლით; მხარეთა შორის წლების განმავლობაში მიმდინარე შრომითსამართლებრივი ურთიერთობა იყო უვადო (საქართველოს შრომის კოდექსი- საქართველოს ორგანული კანონი, შემდეგში: სშკ, მე-6 მუხლი; იხ. ტ.1 - შრომითი ხელშეკრულება - ს.ფ 17-22 და დასაქმებულის პირადი ანგარიშიდან ამონაწერი - ს.ფ. 52-63).

2. საწარმოს გენერალურმა დირექტორმა 2015 წლის 26 ივნისს გამოსცა ბრძანება „დისციპლინური სასჯელის გამოყენების შესახებ“, რომელიც 2015 წლის 12 ივნისის (N10915-01) და 18 ივნისის (N11277-01) მოხსენებით ბარათებს დაეფუძნა. ბრძანების თანახმად, დასაქმებული დაქვეითებულ იქნა წამყვანი სპეციალისტის თანამდებობაზე; დასაქმებული არ დაეთანხმა დაქვეითების საფუძველს და ბრძანებაზევე გააკეთა მინაწერი, რომ შრომის ახალ პირობებს - წამყვან სპეციალისტად მუშაობას არ ეთანხმებოდა, რის გამოც არ აწერდა ხელს ახალ ხელშეკრულებას (იხ. ტ.1 - 2015 წლის 26 ივნისის ბრძანება N01/1-3/4/1482 -ს.ფ. 44; 2015 წლის 18 ივნისის N11277-01 მოხსენებითი ბარათი - ს.ფ. 45; 2015 წლის 12 ივნისის N10915-01 მოხსენებითი ბარათი - ს.ფ. 46; 2015 წლის 26 ივნისს გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულება - ს.ფ. 37-43);

3. შრომითი ხელშეკრულების 6.8 პუნქტის დარღვევის გამო, დასაქმებულს 2015 წლის 1 ივლისს, N01/1-3/4/1539 ბრძანების საფუძველზე გამოეცხადა საყვედური, აღნიშნულ ბრძანებას საფუძვლად დაედო 2015 წლის 30 ივნისის N12409-01 და N12404-01 მოხსენებითი ბარათები, კერძოდ, სახდელის გამოცხადების საფუძველი გახდა იურისტ-კონსულტანტის მიერ სამსახურის საერთო ქსელიდან გარკვეული ელექტრონული ფაილების წაშლა ერთი დღით.

4. სადავო არ არის, რომ მომდევნო დილით, წაშლილი ელექტრონული ფაილები თავად დასაქმებულმა აღადგინა. დამსაქმებელიც ადასტურებს, რომ ამ გარემოებას, რაიმე კონკრეტული მნიშვნელოვანი ზიანი არ გამოუწვევია (იხ. ტ.1- 2015 წლის 1 ივლისის N01/1-3/4/1539 ბრძანება - ს.ფ. - 90; 2015 წლის 30 ივნისის N12409-01 მოხსენებითი ბარათი - ს.ფ 91-94; 2015 წლის 30 ივნისის N12404-01 მოხსენებითი ბარათი - ს.ფ 95-100; თანამშრომელთა ახსნა -განმარტებანი - ს.ფ 103-120).

5. დამსაქმებლის 2015 წლის 10 ივლისს N01/1-3/4/1680 ბრძანებით, საწარმოს შრომის შინაგანაწესის 3.1.1 და 3.1.3 პუნქტების დარღვევის გამო, 2015 წლის 9 ივლისის N13278-01 მოხსენებითი ბარათის საფუძველზე დასაქმებულს გამოეცხადა სასტიკი საყვედური (იხ. ტ.1 - 2015 წლის 10 ივლისის N01/1-3/4/1680 ბრძანება -ს.ფ. 121; 2015 წლის 9 ივლისის N13278-01 და N13276-01 მოხსენებითი ბარათები -ს.ფ. 122-125; 2015 წლის 8 ივლისის ოქმი -ს.ფ 126).

6. საწარმოს გენერალურმა დირექტორმა 2015 წლის 13 ივლისს გამოსცა ბრძანება N129 საწარმოს საშტატო განრიგის, მისი ძირითადი პარამეტრების, საშტატო განრიგით განსაზღვრული თანამდებობების ძირითადი პარამეტრებისა და სამუშაო გრაფიკების დამტკიცების შესახებ, რომლის თანახმადაც იურისტ-კონსულტანტის თანამდებობა გაუქმდა (იხ. ტ.1 - 2015 წლის 13 ივლისის N129 ბრძანება - ს.ფ. 133, საშტატო განრიგი - ს.ფ. 134-135).

7. ახალი საშტატო განრიგის მიხედვით იურისტ-კონსულტანტის ტოლფას თანამდებობას, როგორც ფუნქციური დატვირთვით, ასევე შრომის ანაზღაურების (თანამდებობრივი სარგო იგივე არის) კუთხით წარმოადგენს უფროსი იურისტი, აღნიშნულ გარემოებას ეთანხმება დამსაქმებელიც (იხ. ტ.1- საშტატო განრიგი - ს.ფ. 135).

8. საწარმოს გენერალური დირექტორის 2015 წლის 3 აგვისტოს N 01/1-3/2/1977 ბრძანებით, იურიდიული სამსახურის უფროსის 2015 წლის 21 ივლისის N 14447-01 მოხსენებითი ბარათის საფუძველზე, დასაქმებული გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან (იხ. ტ. 1 - 2015 წლის 21 ივლისის N14447-01 მოხსენებითი ბარათი - ს.ფ 127; 2015 წლის 22 ივლისის N01/5116 წერილი; 2015 წლის 3 ივლისის N 01/1-3/2/1977 ბრძანება - ს.ფ 170).

9. დასაქმებულის დაქვეითებიდან, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტამდე, მის მიერ შრომის ანაზღაურების მიუღებელი სხვაობა შეადგენს 818 ლარს, რაც სადავო არ არის მხარეთა შორის (იხ. ტ.1 - საწარმოს მიერ წარდგენილი დოკუმენტი საბოლოო ანგარიშსწორების თაობაზე - ს.ფ. 218,219);

10. სასარჩელო მოთხოვნა

10.1. დასაქმებულმა 2015 წლის 13 ივლისს სარჩელი აღძრა საწარმოს წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხის შემდეგი ბრძანებების ბათილად ცნობა:

10.1.1. 2015 წლის 26 ივნისის N 01/1-3/4/1482 ბრძანება (მოსარჩელის დაქვეითების შესახებ);

10.1.2. 2015 წლის 1 ივლისის N 01/1-3/4/1539 ბრძანება (საყვედურის გამოცხადების შესახებ);

10.1.3. 2015 წლის 10 ივლისის N 01/1-3/4/1680 ბრძანება (სასტიკი საყვედურის გამოცხადების შესახებ);

10.1.4. 2015 წლის 3 აგვისტოს N 01/1-3/2/1977 ბრძანება (დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ);

10.2. მოსარჩელემ მოითხოვა, ასევე, გათავისუფლებამდე დაკავებულ ტოლფას თანამდებობაზე - საწარმოს უფროს იურისტად - აღდგენა;

10.3. მოსარჩელემ მოითხოვა, საწარმოსათვის იძულებითი განაცდურის (მიუღებელი სხვაობის) დაკისრება მისი ჩამოქვეითებიდან - 26.06.2015წ. შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტამდე - 03.08.2015წ, რაც 818 ლარს შეადგენს, ხოლო სამსახურში აღდგენის შესახებ სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, დამსაქმებლისათვის თვეში 1670 ლარის დაკისრება;

10.4. მოსარჩელემ, ასევე, მოითხოვა მოპასუხისათვის შემდეგი თანხების დაკისრება - დაყოვნებული მიუღებელი თანხის 0.07%-ის ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე, სახელმწიფო ბაჟის - 100 ლარი და წარმომადგენლის მომსახურებისათვის გადახდილი - 1500 ლარი.

11. მოპასუხის შესაგებელი

11.1. მოპასუხემ მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლით არ ცნო სარჩელი.

12. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

12.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 18 მარტის გადაწყვეტილებით დასაქმებულის სარჩელი დაკმაყოფილდა;

12.1.1.ბათილად იქნა ცნობილი წინამდებარე განჩინების 10.1.1-10.1.4 ქვეპუნქტებში მითითებული ბრძანებები;

12.1.2. დასაქმებული აღდგენილ იქნა საწარმოს უფროსი იურისტის თანამდებობაზე;

12.1.3. საწარმოს იძულებითი განაცდურის სახით დაეკისრა 818 (რვაას თვრამეტი) ლარის (საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი გადასახადების ჩათვლით) ანაზღაურება 2015 წლის 26 ივნისიდან იმავე წლის 3 აგვსიტომდე, ხოლო 1670 (ათას ექვსას სამოცდაათი) ლარის (საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი გადასახადების ჩათვლით) ანაზღაურება დაეკისრა 2015 წლის 3 აგვისტოდან ყოველთვიურად, სამსახურში აღდგენის შესახებ სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;

12.1.4. მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0.07%-ის ანაზღაურება.

12.2. საქალაქო სასმაართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-9 პუნქტებში მითითებული გარემოებები და დავის მოსაწესრიგებლად გამოიყენა ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის 23-24-ე მუხლები; სოციალური, ეკონომიკური და კულტურული უფლებების შესახებ საერთაშორისო პაქტის მე-6-7 მუხლები; ევროპის სოციალური ქარტიის პირველი, მეოთხე და 24-ე მუხლები; საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლი; სშკ-ის მეორე, 37-38-ე მუხლები, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 316-317-ე მუხლები; ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება - Case Siliadin v. France; ასევე, სასამართლომ მიუთითა შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის - შსო (ILO) 1982 წლის # 158 „შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ“ კონვენციის; 1982 წლის # 166 რეკომენდაციის „შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ“ (Termination of Employment Recommendation) ძირითად პრინციპებზე.

12.3. საქალაქო სასამართლომ მტკიცებულებების ერთობლივად გაანალიზების შედეგად დაადგინა, რომ საწარმოს გენერალური დირექტორის მიერ გამოცემულ N01/1-3/4/1482 ბრძანებაში თანამდებობრივი დაქვეითების საფუძვლად მითითებულია 18 ივნისის N11277-01 და ასევე 12 ივნისის N10915-01 (ეს უკანასკნელი თავის მხრივ სწორედ 18 ივნისის მოხსენებითი ბარათის საფუძველს წარმოადგენს) მოხსენებითი ბარათები, რომლებიც უნდა აღწერდნენ დასაქმებულის მიერ ჩადენილ გადაცდომებს, რაც საფუძვლად დაედებოდა მის დაქვეითებას. მათში მითითებულია, რომ მოსარჩელე საქმის მიმართ იჩენს ზერელე დამოკიდებულებას, მის მიერ შესრულებულ სამუშაოს სჭირდება მონიტორინგი, რაც აფერხებს იურიდიული სამსახურის გამართულ მუშაობას, თუმცა, არ არის მითითებული კონკრეტულად რაში გამოიხატება დაკისრებული მოვალეობების არასათანადო შესრულება.

12.4. საწარმოში ამ საკითხის გამოკვლევის დროს, ხოლო შემდეგ - სასამართლოში მიმდინარე სამართალწარმოებისას, მოპასუხეს არ გამოუვლენია და, შესაბამისად, არ წარუდგენია სასამართლოსათვის არც ერთი კონკრეტული ფაქტი; მოპასუხეს არ წარუდგენია თუნდაც მოსარჩელის - საწარმოს იურისტის მიერ ცუდად, ან მდარე ხარისხით შესრულებული რომელიმე კონკრეტული დოკუმენტი, არ მიუთითებია საწარმოს სახელით სასამართლოსა თუ სხვა ორგანოებში წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების დაბალი ხარისხით განხორციელების შესახებ. ჩამოქვეითების ბრძანების საფუძვლებში - მოხსენებით ბარათებში მხოლოდ ზოგადად არის აღნიშნული მოსარჩელის მიერ შრომითი ვალდებულებების ცუდად შესრულების შესახებ.

12.5. მოპასუხე უთითებდა მოსარჩელესა და იურიდიული სამსახურის უფროსის მოადგილის - დ. მ-ეს შორის არსებული ელექტრონული ფოსტით მიმოწერის შინაარსზე, რომლითაც თითქოსდა დასტურდებოდა დასაქმებულის ცუდად მუშაობის ფაქტი (იხ. ტ.1, ს.ფ. 34-35).

12.6. საქალაქო სასამართლოს შეფასებით, ზემოხსენებული მიმოწერით უფრო ის მტკიცდება, რომ საწარმოს ფაქტიურად გადაწყვეტილი აქვს დასაქმებულისათვის სახდელის დაკისრება, რაც ხორციელდება კიდეც, რადგან სწორედ ამ მიზნით ითხოვდნენ დ. მჭედლიძისაგან მოხსენებითი ბარათის დაწერას, რომელმაც ასეთი ბარათი დაწერა 2015 წლის 12 ივნისს (N10915 -01). სასამართლომ ასევე ყურადღება გაამახვილა მოსარჩელის განმარტებაზე, რომ მის მიმართ უკმაყოფილება, მხოლოდ ტექნიკური ხასიათის შეცდომებზე თუ იყო ხოლმე (მაგ: ბეჭდვის დროს დაშვებული შეცდომები და სხვა). სასამართლომ მიიჩნია, რომ თუ არსებობდა რაიმე მტკიცებულებანი, რომლებიც მოსარჩელის მიერ შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების ისეთ დარღვევას წარმოაჩენდა, რომელიც საკმარის, შესაფერის და თანაზომიერ საფუძველს შექმნიდა ამ საკმაოდ მკაცრი დისციპლინური სახდელის დაკისრებისათვის (იგულისხმება მოსარჩელის ჩამოქვეითება), სასამართლოს უნდა ჰქონოდა შესაძლებლობა შეეფასებინა ისინი (საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში: სსსკ, 102-ე და 105-ე მუხლები).

12.7. ფაქტობრივი გარემოებების მტკიცების ვალდებულება აკისრიათ მხარებს, რომლებიც თავის სამართლებრივ მოთხოვნას აფუძნებენ აღნიშნულ გარემოებებს და ისინი უთითებენ მათზე. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი ადგენს მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების მტკიცების ტვირთის განაწილების სტანდარტს, მხარეს, რომელიც თავის მოთხოვნას თუ შესაგებელს აფუძნებს კონკრეტულ ფაქტობრივ გარემოებას, ეკისრება მითითებული გარემოების მტკიცების ტვირთი. სამოქალაქო სამართალსა და საპროცესო სამართალში არსებობს მტკიცების ტვირთის სამართლიანი და ობიექტური განაწილების სტანდარტი, აღნიშნული სტანდარტის თანახმად, მტკიცების ტვირთი ნაწილდება იმგვარად, რომ მოსარჩელესა და მოპასუხეს უნდა დაეკისროთ იმ ფაქტების დამტკიცების ტვირთი, რომლის მტკიცება მათთვის უფრო მარტივი და ობიექტურად შესაძლებელია.

12.8. შრომითსამართლებრივი ურთიერთობის ბუნებიდან გამომდინარე სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა მტკიცების ტვირთის განაწილების გარკვეულწილად „სპეციალურ“ წესზე და მიუთითა შსო-ს # 158-ე კონვენციაზე (იხ. 12.2 ქვეპუნქტი), რომლის თანახმადაც, კონვენციით შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის კანონიერი მიზეზის მტკიცების ტვირთი უნდა ეკისრებოდეს დამსაქმებელს. მით უმეტეს, შრომითი ურთიერთობა თავისი არსით ბუნებრივად ეხება ისეთ მხარეებს, რომლებიც ჰორიზონტალურ სიბრტყეში ვერ იქნებიან ერთმანეთის მიმართ. დამსაქმებელი ძლიერ მხარეს წარმოადგენს, რომელსაც ხელი მიუწვდება ყველა იმ საჭირო მექანიზმსა და მონაცემზე, რომლითაც შრომითი ურთიერთობის რაიმე სახის ცვლილება უნდა დასაბუთდეს. ისეთ შემთხვევაში, როდესაც დამსაქმებელი იღებს გადაწყვეტილებას უკვე დამკვიდრებული და წლების განმავლობაში ჩამოყალიბებული კონკრეტული შრომითი ურთიერთობის, ასე ვთქვათ - „თამაშის წესების“ ცვლილებაზე (ან მითუმეტეს საერთოდ ამ „თამაშის“ შეწყვეტასა და დასრულებაზე), სწორედ დამსაქმებელი ხდება პირი, რომელმაც მის მიერ გამოვლენილი ნების მართლზომიერება უნდა ამტკიცოს მის ხელთ არსებული შესაბამისი ინსტრუმენტებით. სწორედ დამსაქმებელმა უნდა ამტკიცოს, რომ მის მიერ გამოვლენილი ნება შესაბამისობაშია როგორც შრომითი ურთიერთობის მომწესრიგებელ წყაროებთან, ასევე, სსკ-ის 115-ე მუხლთან, რომლის თანახმადაც, ყოველი სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად.

12.9. სასამართლოს შეფასებით, დამსაქმებელს არ წარუდგენია მტკიცებულებები, რომელთა საფუძველზე თანმიმდევრულად და კონკრეტულად დადასტურდებოდა დასაქმებულის მიერ არასათანადოდ შესრულებული სამუშაო.

12.10. მოპასუხის წარმომადგენლის განმარტება, რომ მოსარჩელეს არაერთხელ მიეცა სიტყვიერი გაფრთხილება იმისათვის, რომ დაკვირვებით და პასუხისმგებლობით მოჰკიდებოდა სამუშაოს და სათანადოდ შეესრულებინა მასზე დაკისრებული მოვალეობანი, არ დასტურდებოდა კონკრეტული მტკიცებულებებით, რომლებიც სასამართლოს ნათლად დაანახებდა მოსარჩელის მიერ ჩადენილმა კონკრეტულად რა ქმედებამ შეაფერხა იურიდიული სამსახურის ეფექტური მუშაობა. შესაბამისად, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ დასაქმებულის თანამდებობრივი დაქვეითება და შესაბამისად სადავო - 2015 წლის 26 ივნისის ბრძანება არ იყო გამყარებული რელევანტური მტკიცებულებებით.

12.11. საქალაქო სასამართლომ მიუთითა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მოსაზრებებზე, რომ „თუკი ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლი სასამართლოებს ავალდებულებს დაასაბუთონ თავიანთი გადაწყვეტილებანი, ეს არ შეიძლება გაგებულ იქნეს თითოეულ არგუმენტზე პასუხის გაცემის მოთხოვნად“ (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ).

12.12. საქალაქო სასამართლომ აღნიშნული საკითხი განიხილა როგორც საერთაშორისო, ასევე ეროვნული სამართლის წყაროებთან შესაბამისობის კუთხით და მცირედი განმარტება გააკეთა ამ უფლების დამდგენი სამართლის სხვადასხვა წყაროს შესახებ;

12.13. სასამართლომ განმარტა, რომ სასარჩელო მოთხოვნები მიმართულია დამსაქმებლის მიერ გამოცემული სხვადასხვა შინაარსის ბრძანებების წინააღმდეგ; გამოყენებულია ოთხი დისციპლინური სახდელი - დაქვეითება, საყვედური, სასტიკი საყვედური და შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა. თუმცა, ამ ბრძანებათა ხასიათის მიუხედავად, მათ მიმართ თანაბრად უნდა იქნეს გამოყენებული მსჯელობა შრომის უფლების მაღალი სტანდარტით დაცვისა და ასევე ე.წ. „გონივრული საფუძვლის“ თაობაზე.

12.14. ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციით (რომელსაც ზოგიერთ შემთხვევაში თანამედროვე ცივილიზებული სამყაროს ქცევის ზოგად კოდექსსაც უწოდებენ), განსაზღვრულია რა ადამიანის უფლებათა ძირითადი პოსტულატები, ასევე რეგულირებული და დაცულია თანამედროვე კაცობრიობის არსებობისა და ყოფის უმნიშვნელოვანესი ელემენტი - შრომის უფლება. ამ საერთაშორისო დოკუმენტის 23-ე მუხლი ადგენს, რომ ყოველ ადამიანს აქვს შრომის, სამუშაოს თავისუფალი არჩევის, შრომის სამართლიანი და ხელსაყრელი პირობებისა და უმუშევრობისაგან დაცვის უფლება; ამავე მუხლის თანახმად, ყოველ ადამიანს აქვს უფლება იღებდეს სამართლიანსა და დამაკმაყოფილებელ გასამრჯელოს.

12.15. სოციალური, ეკონომიკური და კულტურული უფლებების შესახებ საერთაშორისო პაქტის მე-6 მუხლის შესაბამისად, ამ პაქტის მონაწილე სახელმწიფოები (რომელსაც წარმოადგენს საქართველო), აღიარებენ შრომის უფლებას, რომელიც მოიცავს თითოეული ადამიანის უფლებას საარსებო სახსრები მოიპოვოს საკუთარი შრომით. ამავე საერთაშორისო სამართლის წყაროს მე-7 მუხლი ადგენს, რომ მონაწილე სახელმწიფოები აღიარებენ თითოეულის უფლებას, ჰქონდეს შრომის სამართლიანი და ხელშემწყობი პირობები, მათ შორის, ანაზღაურება სამართლიანი ხელფასის სახით და სხვა.

12.16. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს განმარტებით (Case of Siliadin v. France), კონვენციის მონაწილე სახელმწიფო, ვალდებულია უზრუნველყოს ისეთი სამართლებრივი მოცემულობა, რომელშიც გარანტირებული იქნება ეფექტური დაცვა დასაქმებულისათვის გაწეული სამუშაოს შესაბამისი შრომის ანაზღაურებისა.

12.17. საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სამართლის საერთაშორისო წყაროთა ზემოხსენებული (იხ. 12.2 ქვეპუნქტი) ჩამონათვალი და მათი შესაბამისი ნორმები, მას აძლევს შესაძლებლობას დაასკვნას, რომ საერთაშორისო სტანდარტი, რომლისკენაც სხვადასხვა ღონისძიებების განხორციელებით - მათ შორის ეროვნული კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრულყოფის გზით უნდა იაროს თანამედროვე სამართლებრივმა სახელმწიფომ (სახელმწიფომ, რომელიც საერთაშორისო თანამეგობრობის, ევროპის საბჭოსა და შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის სრულყოფილი წევრია), მდგომარეობს ადამიანის შრომის უფლების განუხრელად დაცვაში. ამავე დროს, ადვილია გამოყო ადამიანის ამ უმნიშვნელოვანესი უფლების ერთ-ერთი პოსტულატი - სამუშაოს შენარჩუნების უფლება; სასამართლოსათვის ცალსახაა, რომ შრომის უფლება ვერ იქნება სრულყოფილი „უფლება“, თუ გარანტირებული არ იქნება მუშაკის მიერ დაკავებული სამუშაო ადგილის შენარჩუნებისა და დაცვის შესაძლებლობა.

12.18. სასამართლოს მოსაზრებით, თუ სამუშაოს მოპოვების პოსტულატი მნიშვნელოვანია და დაცულია სამართლებრივი სახელმწიფოს მიერ, მით უფრო მნიშვნელოვანი და დაცულია უკვე მოპოვებული სამუშაოს შენარჩუნების შესაძლებლობა. საწინააღმდეგო შემთხვევაში, შრომით ურთიერთობათა სივრცე და სფერო, მოკლებული იქნება სტაბილურობას, რაც ამ სამართალურთიერთობის ხასიათს მერყევს და არასანდოს გახდის.

12.19. სასამართლომ მიუთითა საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლზე, რომელიც ადგენს, რომ შრომის თავისუფალია, რაც საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, ნიშნავს, რომ ადამიანს მინიჭებული აქვს უფლება თავად განკარგოს საკუთარი შესაძლებლობები შრომით საქმიანობაში და თავად აირჩიოს საქმიანობის სფერო (გადაწყვეტილება N2/4-24,28.02.1997). შრომის თავისუფლებაში იგულისხმება სახელმწიფოს ვალდებულება, დაიცვას მოქალაქეთა შრომითი უფლებები (გადაწყვეტილება N2/2-389, 26.10.2007). საკონსტიტუციო სასამართლოს ამავე განმარტებით, დაცულია არა მარტო უფლება აირჩიო სამუშაო, არამედ ასევე უფლება განახორციელო, შეინარჩუნო და დათმო ეს სამუშაო. საქართველოს კონსტიტუციის ზემოაღნიშნული ნორმა ადგენს, რომ შრომის ანაზღაურებისა და მასთან დაკავშირებული სხვა საკითხები განისაზღვრება ორგანული კანონით. სშკ-ის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, შრომითი ურთიერთობა არის შრომის ორგანიზაციული მოწესრიგების პირობებში დასაქმებულის მიერ დამსაქმებლისათვის სამუშაოს შესრულება ანაზღაურების სანაცვლოდ. ორგანული კანონის 37-ე მუხლი არეგულირებს შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის ლეგალურ საფუძვლებს.

12.20. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე იურისტ-კონსულტანტის თანამდებობიდან ჯერ ჩამოქვეითდა მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე, ხოლო შემდეგ მას გამოეცხადა საყვედური და სასტიკი საყვედური, რაც დასრულდა დასაქმებულის სამსახურიდან დათხოვნით.

12.21. საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ დაქვეითების ბრძანებას წინ არ უძღოდა შიდა აუდიტისა და კონტროლის სამსახურის მიერ იმ ზოგად გარემოებათა გამოკვლევა, რომლებზეც დაქვეითების ბრძანების საფუძვლებში - შესაბამის სამსახურებრივ ბარათებშია მითითებული. აღნიშნული გარემოება, გაუგებრად მიიჩნია სასამართლომ ვინაიდან, მორიგი სადავო ბრძანებები გამყარებულია შიდა აუდიტისა და კონტროლის სამსახურის დასკვნებით (სხვა საკითხია, რამდენად საფუძვლიანია ისინი).

12.22. სასამართლომ აღნიშნა, რომ მას შემდეგ, რაც მოპასუხემ დააქვეითა დასაქმებული, ამის შემდეგ სინქრონულად ააგო მისი გათავისუფლებისაკენ მიმართული მოქმედებანი ერთიან ჯაჭვში და ეს ყველაფერი გაამყარა შესაბამისი - შიდა აუდიტისა და კონტროლის სამსახურის მოხსენებითი ბარათებით; თუმცა, ყველაზე არსებითი გარემოება - დასაქმებულის დაქვეითება სათანადოდ არ იქნა გამოკვლეული. სასამართლომ ისიც აღნიშნა, რომ თუ სამი მომდევნო ბრძანება - საყვედურის, სასტიკი საყვედურის გამოცხადებისა და შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ - ეფუძნებოდა კონკრეტულ ბრალდებებს (საყვედურის შემთხვევაში ეს ბრალდებაა გარკვეული ელ. ფაილების არასანქცირებული წაშლა, ხოლო სასტიკი საყვედურისა და შრომითი კონტრაქტის შეწყვეტის შემთხვევაში, ესაა სამსახურში გამოუცხადებლობა), პირველი ბრძანება, ეფუძნებოდა სავსებით ზოგად და კონკრეტიკას მოკლებულ მოხსენებით ბარათებს, რომლებშიც მითითებული ზოგადი ბრალდებების დადასტურებისა თუ უარყოფისათვის, მით უმეტეს საჭირო და უპრიანი იქნებოდა მოკვლევაში ზემოაღნიშნული სტრუქტურული ერთეულის ჩართვა.

12.23. სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოპასუხე განმარტავდა, რომ დასაქმებულის დაქვეითებისას დამსაქმებელს სურდა დასაქმებულის „გამოფხიზლება“ და მოტივირება სამუშაოს უკეთესად შესასრულებლად, თუმცა, სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია ამ მიზნის თანაზომიერი ქმედების სახით პირდაპირ ერთ-ერთი ყველაზე მკაცრი სახდელის გამოყენება, რადგან გაუგებარი იყო, თუ რატომ ვერ მიაღწევდა დამსაქმებელი ამ „ლეგიტიმურ“ მიზანს თუნდაც უფრო მსუბუქი დისციპლინური სახდელის გამოყენებით;

12.24. სასამართლომ ასევე დაუსაბუთებლად მიიჩნია დამსაქმებლის ქმედებათა რიგითობის ლიგიკაც. პირველ შემთხვევაში, საწარმომ გამოიყენა ერთ-ერთი ყველაზე მკაცრი სახდელი- დაქვეითება, ხოლო შემდეგ თითქოსდა უფრო გამოკვეთილი და კონკრეტული ბრალდებებისათვის შედარებით მსუბუქი სახდელები (იგულისხმება საყვედური და სასტიკი საყვედური).

12.25. სასამართლოს შეფასებით, მოპასუხის ქმედებები მეთოდურად არის მიმართული სასურველი საბოლოო შედეგის - დასაქმებულის სამსახურიდან დათხოვნისაკენ.

12.26. საწარმოს შრომის შინაგანაწესის 8.2.4. მუხლი დაქვეითებას ითვალისწინებს, როგორც მხოლოდ ჩადენილი გადაცდომისათვის გამოსაყენებელ ადეკვატურ სახდელს, სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2015 წლის 26 ივნისის N N01/1 -3/4/1482 ბრძანება კანონის მოთხოვნებთან შეუსაბამოდ იყო გამოცემული.

12.27. 2015 წლის 1 ივლისის სადავო მეორე ბრძანება N01/1-3/4/1539, დასაქმებულისათვის დისციპლინური სახდელის სახით საყვედურის გამოცხადების შესახებ, უკავშირდება გარკვეული სამსახურებრივი ელექტრონული ფაილების წაშლას მოსარჩელის მიერ.

12.28. სასამართლომ განმარტა, რომ სამსახურის ფუნქციონირებისათვის გარკვეული მნიშვნელობის მქონე სიკეთის განადგურება დასაქმებულის მიერ, სავსებით სამართლიანად და ლოგიკურად შესაძლოა გახდეს არათუ საყვედურის, არამედ თუნდაც უფრო მკაცრი დისციპლინური სახდელის გამოყენების ლეგიტიმური წინაპირობა (შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის ჩათვლით). თუმცა, ასეთ დროს უნდა შეფასდეს ის ზიანი, რაც ასეთი არამართლზომიერი ქმედებით მიადგა დამსაქმებელს და ასევე მხედველობაში უნდა იყოს მიღებული თვითონ „ბრალეული“ თანამშრომლის ქმედება რამდენად არის მიმართული დაშვებული შეცდომის გამოსწორებისა და შესაძლო ზიანის თავიდან აცილებისაკენ.

12.29. სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სადავო არ არის, რომ დასაქმებულმა იზრუნა და საკუთარი ძალებით შეძლო მის მიერ შემთხვევით დაშვებული დარღვევის გამოსწორება, თანაც - თითქმის დაუყოვნებლივ. სამართალწარმოების მიმდინარეობის დროს, მოპასუხეს არ წარუდგენია სასამართლოსათვის მტკიცებულება, რომ ელექტრონული ფაილების დროებითმა მიუწვდომლობამ რაიმე ზიანი მიაყენა საწარმოს გამართულ ფუნქციონირებას. შესაბამისად, სასამართლომ ამ შემთხვევაშიც მიუთითა, რომ დამსაქმებლის ქმედება ვერ აკმაყოფილებდა ზემოაღნიშნული „გონივრული საფუძვლის“ ტესტს.

12.30. 2015 წლის 10 ივლისის სადავო ბრძანებით დასაქმებულს სამსახურში არასაპატიო მიზეზით გამოუცხადებლობის გამო გამოეცხადა სასტიკი საყვედური, ხოლო 3 აგვისტოს ბრძანებით კი, იგივე საფუძვლით, ანუ ისევ სამსახურში არასაპატიო მიზეზით გამოუცხადებლობის გამო, მოსარჩელე გათავისუფლდა სამსახურიდან.

12.31. მოსარჩელე ადასტურებს, რომ ის მართლაც აღარ ცხადდებოდა მოპასუხე საწარმოში, ვინაიდან არ სურდა ყოფილიყო დასაქმებული წამყვანი სპეციალისტის თანამდებობაზე. დასაქმებულმა პოზიცია იმის შესახებ, რომ იგი არ ეთანხმებოდა დაქვეითებას და არ აპირებდა ემუშავა ახალ თანამდებობაზე, დააფიქსირა 26 ივნისის ბრძანების გაცნობისას. სასამართლო აქვე განმარტავს, რომ დასაქმებულმა სასამართლოში სარჩელი წარადგინა ბოლო - დათხოვნის შესახებ ბრძანების გამოცემამდე 20 დღით ადრე, ხოლო ეს გარემოება კი მოპასუხეს ეცნობა სარჩელის ჩაბარების გზით, თითქმის ორი კვირით ადრე, ვიდრე ის გამოსცემდა ბოლო სადავო ბრძანებას.

12.32. სასამართლომ განმარტა, რომ სადავოა მხოლოდ სამართლებრივი შეფასება იმისა, თუ რამდენად ხელშეუხებელია ბოლო ეს ორი ბრძანება; ერთი შეხედვით, ბრძანებები ფაქტების სწორი შეფასების შედეგია: მოსარჩელე, მიუხედავად არაერთი გაფრთხილებისა, აღარ ცხადდება სამსახურში და აღარ ასრულებს შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვალდებულებებს. შესაბამისად, თითქოს ცალსახაა, რომ სამსახურებრივ მოვალეობათა ასეთი იგნორირება მოსარჩელის მიერ, იწვევს თანაზომიერ საპასუხო ქმედებებს დამსაქმებლისა.

12.33. საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ასეთი მსჯელობა არ იყო სამართლიანი და არც კანონის სწორი ინტერპრეტაციისა და განმარტების შედეგი. მხარეებს შორის გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულება ითვალისწინებს სამსახურებრივ მოვალეობათა არაჯეროვანი შესრულებისათვის დისციპლინური სახდელის სახით დაქვეითების გამოყენებას (აღნიშნული რეგულირებულია შრომის შინაგანაწესით, რომელიც ხელშეკრულების ნაწილია). შესაბამისად, მიუხედავად იმისა, რომ ფაქტიურად ჩამოქვეითების ბრძანებით შეიცვალა შრომითი ურთიერთობისა და შრომითი ხელშეკრულების არსებითი პირობები - დაკავებული თანამდებობა და შრომის ანაზღაურება (იხ.სშკ-ის მე-6 მუხლის მე-9 ნაწილი), სასამართლოს მიაჩნია, რომ მხარეებს შორის არსებული ხელშეკრულება გაგრძელდა ჩვეულებრივად და, შესაბამისად, თითქოს მოსარჩელეს რჩება ვალდებულება, რომ მოქმედი კონტრაქტის პირობებში, კვლავ პირნათლად შეასრულოს დაკისრებული ვალდებულებანი თუნდაც ახალ თანამდებობაზე; მათ შორის, სამსახურში გამოცხადების ვალდებულებაც; თუმცა, მნიშვნელოვანი გარემოებაა, რომ უკვე დადგენილი შრომითი ურთიერთობა და მხარეებს შორის შეთანხმებული სახელშეკრულებო პირობები, პირველმა სწორედ დამსაქმებელმა დაარღვია, არამართლზომიერად და არალეგიტიმურად გამოსცა ბრძანება დასაქმებულის დაქვეითების თაობაზე. შესაბამისად, ამ უკანასკნელს წარმოეშვა ლეგიტიმური უფლება, რომ თვითონაც უარი ეთქვა ხელშეკრულების შესრულებაზე. სსკ-ის 405-ე მუხლი განსაზღვრავს, რომ თუ ხელშეკრულების ერთი მხარე არღვევს ორმხრივი ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვალდებულებას, მაშინ მეორე მხარეს შეუძლია უარი თქვას ხელშეკრულების ვალდებულების შესრულებაზე მის მიერ დამატებითი ვადის უშედეგოდ გასვლის შემდეგ. დარღვევის ხასიათიდან გამომდინარე, თუ არ გამოიყენება დამატებითი ვადა, მაშინ დამატებითი ვადის განსაზღვრას უთანაბრდება გაფრთხილება.

12.34. მოსარჩელემ განუმარტა მოპასუხეს, რომ იგი არ ეთანხმებოდა დაქვეითებას და ხელს არ მოაწერდა ხელშეკრულების ახალ პირობებს. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც მოპასუხისათვის, ბოლო - 3 აგვისტოს სადავო ბრძანების გამოცემის დროს ცნობილი იყო დასაქმებულის მიერ სასამართლო სამართალწარმოების დაწყების თაობაზე, ასევე კანონიერად და ლეგიტიმურად ვერ ჩაითვლებოდა მოპასუხის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები სასტიკი საყვედურისა და შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის თაობაზე.

12.35. სასამართლოს შეფასებით, საწარმოს აღნიშნული ქმედებები არ აკმაყოფილებდა სსკ-ის 115-ე მუხლით განსაზღვრულ „ნების მართლზომიერების“ მაღალ სტანდარტებს, რაც საბოლოო ჯამში, გამორიცხავს დამსაქმებლის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების საფუძვლიანობას, რასაც შედეგის სახით, უნდა მოჰყვეს სადავო ბრძანებების ბათილად ცნობა. აღნიშნულის სამართლებრივ საფუძველს ქმნის, როგორც სშკ-ის 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილის რეგულაცია (რომლის თანახმადაც, სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის თაობაზე დასაქმებულის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დასაქმებული ვალდებულია პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი კონტრაქტი) ასევე, შსო-ს ზემოხსენებული N158-ე კონვენციის მე-9 მუხლის რეგულაციაც, რომლის თანახმადაც, სასამართლოები აღჭურვილი უნდა იყვნენ შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის მიზეზის კანონიერების შესწავლისა და შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღების უფლებამოსილებით.

12.36. საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოპასუხეს სადავოდ არ გაუხდია მოსარჩელესთან არსებული შრომითი ურთიერთობის უვადოდ მიჩნევის საკითხი, ასევე ის გარემოება, რომ დასაქმებულის დათხოვნამდე დაკავებული თანამდებობის ტოლფას თანამდებობას წარმოადგენს უფროსი იურისტის თანამდებობა, სშკ-ის 38.8-ე მუხლის შესაბამისად, მოსარჩელის აღდგენა ამ თანამდებობაზე საფუძვლიანი იყო. ასევე, დაკმაყოფილდა სამუშაოზე აღდგენის თანმდევი მოთხოვნები - იძულებითი განაცდურისა და დასაქმებულის მიერ მისაღები ანაზღაურების დაყოვნების გამო, სშკ-ის 44-ე მუხლისა და სსკ-ის 408-411-ე მუხლების საფუძველზე.

13. სააპელაციო საჩივრის საფუძვლები

13.1. დამსაქმებელმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, დასაქმებულის სარჩელის უარყოფა შემეგ პრეტენზიებზე დაყრდნობით:

13.1.1. სასამართლომ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოებები. სასამართლომ არასწორად არ მიიჩნია, რომ დასაქმებული სისტემატურად უშვებდა სხვადასხვა სახის შეცდომებს, რასაც თავადვე აღიარებს. მოჰყვა თუ არა ამ შეცდომებს კონკრეტული ზიანი საწარმოსათვის, აღნიშნული არ შეიძლება არსებითად იქნეს მიჩნეული, თუ დამსაქმებელი ამ შეცდომების გამოსწორების მიზნით ხარჯავს დამატებით ადამიანურ რესურსს, რაც აბსტრაქტულია, თუმცა, ასევე ზიანია;

13.1.2. არასწორად შეფასდა მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ელექტრონული ფოსტის მიმოწერაში (28.05.2015წ) მოყვანილი გარემოებები, თითქოს საწარმოს ხელმძღვანელობას გადაწყვეტილი ჰქონდა დასაქმებულისათვის რომელიმე დისციპლინური სახდელის დაკისრება, აღნიშნული მიმოწერით დასტურდება მოსარჩელის მხრიდან სამსახურებრივი მოვალეობების არაერთგზის არაჯეროვნად შესრულების ფაქტი, რაზეც სამსახურის უფროსის მოადგილე, როგორც სამსახურებრივ მოვალეობათა შესრულების კონტროლზე უფლებამოსილი პირი შესაბამის მითითებას აძლევს მის დაქვემდებარებაში მყოფ თანამშრომელს (მოსარჩელეს). ამასთან, აღნიშნული მიმოწერა თარიღდება 2015 წლის 28 მაისით, ხოლო დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა - დაქვეითება საწარმომ დასაქმებულს დააკისრა ერთი თვის შემდეგ -26 ივნისს;

13.1.3. არასწორად შეფასდა საწარმოში დასაქმებულის მიმართ დისციპლინური საქმისწარმოების პროცესი. 2015 წლის 26 ივნისის ბრძანება დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაკისრების შესახებ ეხება მოსარჩელის მიერ სამსახურებრივ უფლება-მოვალეობათა შესრულებას. იურიდიული სამსახურის დებულების 3.3.2, 3.4.2 და 3.4.3 პუნქტების შესაბამისად, იურიდიული სამსახურის უფროსი და უფროსის მოადგილე ანაწილებენ მოვალეობებს სამსახურის თანამშრომლებს შორის, ახორციელებენ კონტროლს მათ მიერ სამსახურებრივ მოვალეობათა შესრულებასა და შრომის დისციპლინის დაცვაზე. შინაგანაწესის 8.5 და 8.6 პუნქტების შესაბამისად, სამსახურის უფროსი წარადგენს წინადადებებს სამსახურის თანამშრომელთა წახალისების ან მათთვის დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაკისრების შესახებ, ამასთან, სამსახურებრივი მოვალეობების არაჯეროვანი/ჯეროვანი შესრულების დადასტურებისათვის არ არის აუცილებელი აუდიტისა და შიდა კონტროლის სამსახურის ჩართვა. აღნიშნულ რეგულირებას ემყარება 2015 წლის 26 ივნისის N01/1-3/4/1482 ბრძანება და მისი გამოცემის საფუძვლები;

13.1.4. 2015 წლის 1 ივლისის N01/1-3/4/1539 ბრძანება ეხება დასაქმებულის მიერ სავარაუდო დისციპლინური გადაცდომის ფაქტს, რომელიც საჭიროებდა სპეციალურ გამოკვლევას, თანამშრომელთა დაკითხვას. ვინაიდან, აღნიშნული სცილდება იურიდიული სამსახურის კომპეტენციას, ფაქტობრივი გარემოებების ობიექტური გამოკვლევის მიზნით, საჭირო გახდა შიდა აუდიტისა და კონტროლის სამსახურის ჩართვა. ამასთან, 2015 წლის 1 ივლისის ბრძანებას არ აქვს კავშირი 2015 წლის 26 ივნისის ბრძანებით დაკისრებულ დისციპლინურ პასუხისმგებლობის ზომასთან, ვინაიდან, დასაქმებულმა ფაილები წაშალა დაქვეითების ბრძანების გამოცემამდე - 2015 წლის 24 ივნისს, ხოლო დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა - საყვედური, დაქვეითების ბრძანების გამოცემის შემდეგ, დასაქმებულს შეეფარდა მხოლოდ იმის გამო, რომ აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით უფლებამოსილი სამსახურის მიერ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მიმდინარეობდა მოკვლევა;

13.1.5.დასაქმებულისათვის სასტიკი საყვედურის დაკისრების საფუძველი გახდა არა მოსარჩელის მიერ შრომის დისციპლინის სავარაუდო დარღვევაზე მოკვლევის ჩატარება, არამედ აუდიტისა და კონტროლის სამსახურის მიერ იურიდიული სამსახურის თანამშრომელთა დასწრების გეგმიური მონიტორინგი, რომლის დროსაც გამოვლინდა მოსარჩელის მიერ შრომის შინაგანაწესის 3.1.1 და 3.1.3 პუნქტების დარღვევის ფაქტი;

13.1.6.სასამართლომ არასწორად შეაფასა დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომების რიგითობა. დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომას ირჩევს დამსაქმებელი ჩადენილი დარღვევის სიმძიმის, მისი ჩადენის გარემოებების, თანამშრომლის წინანდელი მუშაობისა და დისციპლინის გათვალისწინებით;

13.1.7.ბუნდოვანი და დაუსაბუთებელია სასამართლოს მსჯელობა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების დარღვევის, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისა და თანამდებობაზე აღდგენასთან დაკავშირებით.

13.1.8. აპელანტის განმარტებით, მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელემ დაქვეითების ბრძანებაზე მიუთითა, რომ ის არ ეთანხმებოდა ბრძანების საფუძვლებს და ხელშეკრულების პირობებს, მოსარჩელე მომდევნო რამდენიმე დღე ასრულებდა შრომით ვალდებულებებს, რაც ცალსახად უნდა ჩაითვალოს შრომითი ურთიერთობის გაგრძელებად. შრომითი ურთიერთობის გაგრძელება არ ართმევს დასაქმებულს უფლებას, გამოიყენოს კანონმდებლობით მინჭებული უფლებამოსილებანი, სასამართლო წესით იდავოს მის მიმართ გამოყენებული დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაკისრების კანონიერებაზე. დასაქმებულის მიერ შრომის შინაგანაწესის 3.1.1 და 3.1.3 პუნქტების დარღვევა, ფაქტიურად შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა, წარმოადგენს სშკ-ის 37-ე მუხლით გათვალისწინებულ შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველს.

13.1.9. სასამართლომ არასწორად განმარტა, რომ შრომითი ხელშეკრულების დამრღვევ მხარეს წარმოადგენდა დამსაქმებელი, ვინაიდან გაუგებარია, რატომ არის ლეგიტიმური შრომითი ურთიერთობის აღდგენის მოთხოვნა ხელშეკრულების შემწყვეტი მხარის - მოსარჩელის მხრიდან, ან რატომ უნდა აუნაზღაურდეს განაცდური პირს, რომელმაც თავისი ნებით შეწყვიტა შრომითი ურთიერთობა.

14. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და დასკვნები

14.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 21 ივლისის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა დამსაქმებლის სააპელაციო საჩივარი და უცვლელად დარჩა საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

14.2. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, მათი სამართლებრივი შეფასება დ ამიუთითა მათზე (სსსკ-ის 393.3-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნტი).

14.3. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სამუშაოდან გათავისუფლების თაობაზე შრომითი დავის განხილვისას, სასამართლომ პირველ რიგში უნდა შეამოწმოს, თუ რამდენად მართლზომიერად მოქმედებდა დამსაქმებელი დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლებისას.

14.4. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა შრომითსამართლებრივ დავებში მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურობაზე საქალაქო სასამართლოს დასკვნები (იხ. ამ განჩინების 12.7- 12.10 ქვეპუნქტები), მიუთითა დასაქმებულის განმარტებასა და მის მიერ წარდგენილ მტკიცებულებებზე, გამოიკვლია სადავო ბრძანების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლების მართებულობა და ყურადღება გაამახვილა, იმ გარემოებაზე, რომ შრომითი ურთიერთობა და მხარეებს შორის შეთანხმებული სახელშეკრულებო პირობები პირველმა სწორედ მოპასუხემ დაარღვია, არამარლთზომიერი და არალეგიტიმური გადაწყვეტილების მიღებით დასაქმებულის დაქვეითების თაობაზე. შესაბამისად, მოსარჩელეს წარმოეშვა სავსებით ლეგიტიმური უფლება, რომ თვითონაც ეთქვა უარი ხელშეკრულების შესრულებაზე სსკ-ის 405-ე მუხლის საფუძველზე (იხ. ამ განჩინების 12.33- 12.34 ქვეპუნქტები).

14.5. სააპელაციო სასამართლომ ასევე გაიზიარა ქვემდგომი სასამართლოს მსჯელობა და დასკვნები სშკ-ის 38.3 მუხლის გამოყენების თაობაზე.

15. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

15.1. დამსაქმებელმა საკასაციო წესით გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოს განჩინება, მისი გაუქმება მოითხოვა და ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის უარყოფა (იხ. საკასაციო საჩივარი - ტ.2 ს.ფ. 79-86) სააპელაციო საჩივრის იდენტურ პრეტენზიებზე მითითებით (იხ. ამ განჩინების 13.1.1-13.1.9 ქვეპუნქტები).

15.2. კასატორი მოითხოვს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობას სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნტზე მითითებით, რადგან საქმის არსებითი განხილვა მნიშვნელოვანია სასამართლო პრაქტიკის განვითარებისათვის;

15.3. კასატორი ითხოვს საწარმოს მიერ გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის ოდენობის განმარტებას, რომელზედაც არ იმსჯელა სააპელაციო სასამართლომ.

16. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

16.1. საკასაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 25 ნოემბრის განჩინებით დამსაქმებლის საკასაციო განაცხადი წარმოებაშია მიღებული სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზებისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა დასკვნამდე, რომ მოპასუხის საკასაციო განაცხადი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ იგი დაუშვებელია შემდეგი არგუმენტაციით:

17. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

18. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი პუნქტით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396 - ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება); საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კასატორს არ წარმოუდგენია დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), რაც საშუალებას მისცემდა სასამართლოს, არსებითად განსახილველად დასაშვებად ეცნო საკასაციო განაცხადი.

19. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

20. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს არსებული პრაქტიკისაგან.

21. განსახილველ შემთხვევაში, შრომითსამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე, მხარეთა უფლებებსა და მოვალეობებზე მსჯელობისას მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ „შრომითი ურთიერთობებისადმი წმინდა სახელშეკრულებო მიდგომის გამოყენება არ არის მიზანშეწონილი, რადგან კლასიკურად ასეთი ურთიერთობა მოიცავს მის მონაწილეთა შეთანხმებას თანაბარ საწყისებზე, მაშინ, როდესაც შრომით ურთოერთობაში ერთი პირი ნებაყოფლობით თანხმდება მეორის დაქვემდებარებაში ყოფნას“ (იხ. სუსგ # ას-98-94-2016, 26.07.2016წ.).

22. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მტკიცების ტვირთი სწორად გადანაწილდა მხარეებს შორის, რაც სამართალწარმოებისას უზრუნველყოფს მხარეთა შეჯიბრებითობისა და თანასწორობის პრინციპებზე (სსსკ-ის მე-4-5 მუხლები) დაყრდნობით დავის განხილვასა და გადაწყვეტას.

23. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს დამსაქმებლის პრეტენზიებს, რომ სადავო ბრძანებების სასამართლოსეული ინტერპრეტაცია საქმის გარემოებების არასწორად შესწავლის შედეგია, რადგან სსკ-ის 102-ე მუხლის საფუძველზე, თითოეულ მხარეს ევალება გამოიყენოს საკუთარი საპროცესო ვალდებულება და სრულად, ამომწურავად, ლოგიკური თანმიმდევრობით მიუთითოს იმ ფაქტებზე, რომლებიც უკავშირდება განსახილველ დავას. მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხემ საქმისწარმოების მიმდინარეობისას ვერც პირველი ინსტანციის და ვერც სააპელაციო სასამართლოებს ვერ დაუმტკიცა მის მიერ გამოცემული სადავო ბრძანების მართლზომიერება და დასაბუთებლობა, რაც სწორედ მისი კუთვნილი მტკიცების ტვირთი იყო.

24. ქვემდგომმა სასამართლომ გამოიკვლია და შეაფასა საქმისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება და დადგენილ ფაქტებს მართებული იურიდიული კვალიფიკაცია მისცა. კასატორს არ წარუდგენია არც ერთი არგუმენტი, დასაბუთებული შედავება, თუ რა საფუძვლით უნდა იქნეს დასაშვებად ცნობილი წარმოდგენილი საკასაციო განაცხადი.

25. საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვემდგომი სასამართლოების მსჯელობასა და დასკვნებს დასაქმებულის მიერ გასაჩივრებული ბრძანებების არამართლზომიერებისა და იურიდიული დაუსაბუთებულობის შესახებ, რასაც მოჰყვება შესაბამისი სამართლებრივი შედეგი მოსარჩელის სამუშაოზე აღდგენის სახით მის მიერ მანამდე დაკავებული თანამდებობის ტოლფას პოზიციაზე (იხ. ამ განჩინების მე-7 პუნქტი) და დაყოვნებული ანაზღაურების 0.07%-ის დაკისრება მოპასუხისათვის.

26. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ დასაბუთებულია სშკ-ის 38-ე მუხლის მე-8 პუნქტის გამოყენება, რომლის შესაბამისად: „სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით დამსაქმებელი ვალდებულია პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშკრულება ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი...“. ამ კონტექსტში სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება შეესაბამება საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკას, კერძოდ: „დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლების ბრძანების უკანონოდ (ბათილად) ცნობის შემთხვევაში, დასახელებულ ნორმაში მითითებულია დამსაქმებლის ვალდებულება, რომელიც რამდენიმე შესაძლებლობას მოიცავს, თუმცა, კანონმდებლის მიერ დადგენილი წესი არ შეიძლება იმგვარად განიმარტოს, რომ სასამართლოს, დისკრეციული უფლებამოსილებით, შეუძლია მოხმობილი ნორმის დანაწესის საკუთარი შეხედულებისამებრ გამოყენება. სშკ დამსაქმებელს ავალდებულებს „პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება, ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით“. მითითებული რეგულაციით დამსაქმებლისათვის დადგენილია უკანონოდ გათავისუფლებული დასაქმებულის პირვანდელ სამუშაოზე აღდგენა, ხოლო თუკი აღნიშნული შეუძლებელია, მაშინ მომდევნო რიგითობით დადგენილი ვალდებულებების შესრულება (იხ. სუსგ #ას-951-901-2015, 29.01.2016წ.; ას-931-881-2015., 29.01.2015წ)“ - იხ. სუსგ # ას-1083-1020-2015, 15.04.2016წ.

27. საქართველოს უზენაესი სასამართლო თავის არაერთ გადაწყვეტილებაში უთითებს, რომ „შრომის თავისუფლება არ არის აბსოლუტური ხასიათის კონსტიტუციური უფლება, ამასთან, მნიშვნელოვანია, კონსტიტუციის 30-ე მუხლის მე-2 პუნქტის დანაწესი, რომელიც შრომის კონსტიტუციური თავისუფლების მომწესრიგებელი ნორმის ნაწილია, „სახელმწიფო ვალდებულია ხელი შეუწყოს თავისუფალი მეწარმეობისა და კონკურენციის განვითარებას“, ხოლო მე-3 პუნქტით, შრომითი უფლებების დაცვა ორგანული კანონით განისაზღვრება. ევროპის სოციალური ქარტიის (ESC, /შესწორებული/, სტრასბურგი 3.05.1996წ., საქართველო სპარლამენტის 01.07.2005წ. # 1876-რს დადგენილებით სავალდებულოდ არის აღიარებული მისი კონკრეტული მუხლები, თუმცა, ამ ეტაპზე, საქართველოს არ აქვს აღებული ვალდებულება ქარტიის 24-ე მუხლზე-უფლება დაცვაზე დასაქმების შეწყვეტის შემთხვევაში), პირველი მუხლით დადგენილია შრომის უფლება, რომელიც მხარეებს, შრომის ეფექტური განხორციელების მიზნით, კონკრეტულ ვალდებულებებს აკისრებს, ხოლო მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტით აღიარებულია თითოეული მუშაკის მიერ დასაქმების შეწყვეტის შესახებ წინასწარი შეტყობინების მიღების უფლება“ (იხ. სუსგ #ას 941-851-2015, 29.01.2016წ.; ასევე, ას-278-264-2016-17.06.2016წ).

28. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ დამსაქმებელს არ აქვს წარმოდგენილი არცერთი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა მისი საკასაციო განაცხადის პრეტენზიებს, რის გამოც იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნებს და აღნიშნავს, რომ „საქართველოში განხორციელებული შრომის კანონმდებლობის რეფორმის ერთ-ერთი მიზანი სწორედ დასაქმებულის უფლებების დაცვა იყო, ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ შრომის სამართალი დაკავშირებულია ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებასთან და თითოეული დასაქმებულის საქმის ინდივიდუალური შეფასებისა ს გამოყენებული უნდა იქნეს ე.წ. „favor prestatoris“ პრინციპი, რაც დასაქმებულთათვის სასარგებლო წესთა უპირატესობას ნიშნავს. სწორედ აღნიშნული პრინციპის გამოყენებისას, საჭიროა დამსაქმებლის და დასაქმებულის მოთხოვნებისა და ინტერესების წონასწორობის დაცვა სამართლიანობის, კანონიერებისა და თითოეული მათგანის ქმედების კეთილსინდისიერების კონტექსტში“ (იხ. სუსგ # ას-941-891-2015, 29.01.2016წ.ასევე, ას-278-264-2016-17.06.2016წ.).

29. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორმა დაარღვია სამართლიანობის, კანონიერებისა და კეთილსინდისიერების პრინციპი, რომელიც შრომის უფლების განხორციელების განუყოფელი ნაწილია და განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დამსაქმებლის ქმედების მართლზომიერების შეფასება, რადგან, როგორც ზემოთ აღინიშნა (იხ. 21-ე პუნქტი), შრომითსამართლებრივ ურთიერთობაში დამსაქმებელი ძლიერ მხარედ იმიტომ გამოდის, რომ თავად არის ხელშეკრულების ძირითადი პირობების დამთქმელი და შემთავაზებელი დასაქმებულისათვის, ეს უკანასკნელი კი საკუთარ უფლება-მოვალეობათა წონასწორობას ამგვარ არაკლასიკურ (დაქვემდებარებულ) ურთიერთობაში სწორედ სამართლიანობის პირობებში შეინარჩუნებს.

30. კასატორის 15.3 ქვეპუნქტში მითითებულ პრეტენზიასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, საქმის მასალებში მოთავსებულ სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 30 სექტემბრის განჩინებაზე, რომლითაც დამსაქმებელს (მოპასუხეს) უარი ეთქვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 18 მარტის გადაწყვეტილების განმარტებაზე (იხ. განჩინება - ტ.2, ს.ფ.99-101). სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაში მითითებულია სსსკ-ის 262-ე მუხლის მოწესრიგებაზე, რომელიც ადგენს, რომ „გადაწყვეტილების გამომტან სასამართლოს უფლება აქვს, მხარეთა ან აღმასრულებლის განცხადებით, გადაწყვეტილების აღსრულების ხელშეწყობის მიზნით განმარტოს გადაწყვეტილება სარეზოლუციო ნაწილის შეუცვლელად მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსი ბუნდოვანია. განცხადების შეტანა გადაწყვეტილების განმარტების შესახებ დასაშვებია, თუ გადაწყვეტილება ჯერ არ არის აღსრულებული და, თუ არ გასულა ვადა, რომლის განმავლობაშიც გადაწყვეტილება შეიძლება აღსრულდეს“. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხის მიერ მოთხოვნილი გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსი არაა ბუნდოვანი და მოპასუხისათვის სახელმწიფო ბაჟი დაკისრებულია მთლიანობაში გადაწყვეტილებით დამსაქმებლისათვის დაკისრებული თანხის 3%-ის ოდენობით, კერძოდ, იძულებითი განაცდურის სახით დაკისრებულ 818 ლარს +60 120 (1670x 36 თვეზე - 3 წელზე თანხამად, სსსკ-ის 41.1 მუხლის „ე“ პუნქტისა), რაც ტოლია 60 938 ლარის, აღნიშნული თანხის 3 % კი შეადგენს 1 828.14 ლარს.

31. სსსკ-ის 262.3 -ე მუხლის თანახმად, გადაწყვეტილების განმარტების შესახებ სასამართლოს განჩინებაზე შეძლება კერძო საჩივრის შეტანა. განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაში ფაქტობრივად მითითებულია საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილით მოპასუხისათვის დაკისრებული სახელმწიფო ბაჟის გაანგარიშების თაობაზე, შესაბამისად, მოპასუხეს განემარტა, რომ გადაწყვეტილების განმარტების საჭიროება არ არსებობს. კასატორს კერძო საჩივრით არ გაუსაჩივრებია აღნიშნული საკითხი, ამდენად, საკასაციო სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას, არსებითად განიხილოს მითითებული პრეტენზია.

32. ზემოხსენებული მოტივაციით უარყოფილია საკასაციო განაცხადის არსებითად განსახილველად დასაშვებად ცნობა, რაც სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების უცვლელად დატოვების საფუძველია.

33. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის გამო, კასატორის დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს "თ-ის" საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. შპს "თ-ას (ს/კ 2.) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 3 046.9 ლარის (საგადახდო დავალება N1478872289, გადახდის თარიღი 2016 წლის 14 ნოემბერი), 70% – 2 132.8 (ორი ათას ასოცდათორმეტი ლარი და ოთხმოცი თეთრი) ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. თოდუა

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

პ. ქათამაძე