№ ას-476-457-2016 10 იანვარი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

I საკასაციო საჩივრის ავტორი - ლ. ღ-ე (მოსარჩელე)

II საკასაციო საჩივრის ავტორი - სსიპ ქ. თბილისის 115-ე საჯარო სკოლა (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 24 მარტის გადაწყვეტილება

I კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სამუშაოზე აღდგენისა და განაცდურის ანაზღაურების ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილება

II კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. ლ. ღ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სსიპ ქ. თბილისის 115-ე საჯარო სკოლის მიმართ და მოითხოვა ე. ლ-ხ-ის დირექტორის მოადგილედ დანიშვნის შესახებ სსიპ ქ. თბილისის 115-ე საჯარო სკოლის დირექტორის 2014 წლის 11 სექტემბრის #1/კ-101 ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება.

2. მოსარჩელის ახსნა-განმარტებით, იგი 2012 წლის 7 თებერვლის ბრძანებით დაინიშნა სსიპ ქ. თბილისის 115-ე საჯარო სკოლის დირექტორის მოადგილედ, ხოლო 2013 წლის 16 სექტემბერს შრომითი ხელშეკრულებები გააფორმა ამავე სკოლასთან დირექტორის მოადგილედ და საგნის მასწავლებლად დასაქმების შესახებ.

3. 2014 წლის 30 მაისის ბრძანებით ლ. ღ-ეს მიეცა ანაზღაურებადი შვებულება ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის გამო 183 დღის ვადით, 2014 წლის 26 ნოემბრის ჩათვლით.

4. შვებულების პერიოდში მოსარჩელემ შეიტყო, რომ სკოლის დირექტორი მ. ჭ-ი (რომელთანაც მოსარჩელემ დადო ხელშეკრულებები) შეიცვალა ახალი დირექტორით - ფ. ღ-ით, ხოლო მოსარჩელის ადგილას დაინიშნა ე. ლ-ხ-ე ისე, რომ არც შვებულების ვადა იყო გასული და არც ლ. ღ-ე იყო სამსახურში დაბრუნებული.

5. მოსარჩელის განცხადებით, არ არსებობს ბრძანება მისი სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ, ე. ლ-ხ-ე კი ასრულებს მის უფლება-მოვალეობებს. დეკრეტული შვებულების პერიოდში სკოლის დირექტორს არ ჰქონდა მისი სამსახურიდან გათავისუფლების უფლება, რამაც მძიმე მატერიალურ მდგომარეობაში ჩააყენა მოსარჩელის ოჯახი.

6. სსიპ ქალაქ თბილისის 115-ე საჯარო სკოლამ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის 41-ე მუხლის თანახმად, ახალი დირექტორის არჩევა ან დანიშვნა იწვევს დირექტორის მოადგილის/მოადგილეების უფლებამოსილების შეწყვეტას. სკოლაში ახალი დირექტორის დანიშვნის შემდეგ დირექტორის მოადგილეებს კანონმდებლობის შესაბამისად შეუწყდათ უფლებამოსილება და დირექტორმა დანიშნა ახალი მოადგილეები. შესაბამისად, არ არსებობს ლ. ღ-ის უფლებამოსილების შეწყვეტის ბრძანება. მოპასუხის განმარტებით, ლ. ღ-ე სამსახურიდან არ გათავისუფლებულა, იგი კვლავ რჩება სკოლის მასწავლებლად. მას „ზოგადი განათლების შესახებ“ კანონის 41-ე მუხლის შესაბამისად, შეუწყდა მხოლოდ დირექტორის მოადგილის უფლებამოსილება.

7. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 1 აპრილის გადაწყვეტილებით ლ. ღ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ ქ. თბილისის 115-ე საჯარო სკოლის დირექტორის გადაწყვეტილება ლ. ღ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ; მოპასუხე სსიპ ქ. თბილისის 115-ე საჯარო სკოლას მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა კომპენსაციის სახით 21,5 თვის ხელფასის გადახდა; დანარჩენ ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა.

8. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს სსიპ ქ. თბილისის 115-ე საჯარო სკოლამ და ლ. ღ-ემ.

9. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 24 მარტის გადაწყვეტილებით ლ. ღ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; სსიპ ქ. თბილისის 115-ე საჯარო სკოლის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 1 აპრილის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ლ. ღ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სსიპ ქ. თბილისის 115-ე საჯარო სკოლას მოსარჩელე ლ. ღ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა კომპენსაციის სახით 5 400 ლარის გადახდა; დანარჩენ ნაწილში ლ. ღ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

10. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

11. 2013 წლის 16 სექტემბერს ლ. ღ-ესა და ქ. თბილისის №115-ე საჯარო სკოლას შორის სამი წლის ვადით დაიდო №5-93 შრომითი ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, ლ. ღ-ე დაინიშნა სკოლის დირექტორის მოადგილის თანამდებობაზე. ამავე ხელშეკრულების მიხედვით, ლ. ღ-ის შრომის ანაზღაურება განისაზღვრა თვეში 700 ლარის ოდენობით, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი გადასახადების გათვალისწინებით. 2014 წლის იანვრის თვიდან დირექტორის მოადგილის შრომის ანაზღაურება გაიზარდა და შეადგინა ყოველთვიურად 900 ლარი.

12. სსიპ ქ. თბილისის №115-ე საჯარო სკოლის დირექტორის 2013 წლის 30 მაისის №1/კ-63 ბრძანებით ლ. ღ-ეს 2014 წლის 28 მაისიდან 2014 წლის 26 ნოემბრის ჩათვლით მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის გამო 183 კალენდარული დღის ოდენობით მიეცა ანაზღაურებადი შვებულება.

13. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2014 წლის 8 სექტემბრის №1/კ-678 ბრძანებით ქ. თბილისის №115-ე საჯარო სკოლის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელ მ. ჭ-თან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა.

14. სსიპ განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემის უფროსის 2014 წლის 8 სექტემბრის №1.2/1376 ბრძანებით სსიპ №115-ე საჯარო სკოლის დირექტორად რეგისტრაციაში გატარდა ფ. ღ-ე.

15. სსიპ ქ. თბილისის №115-ე საჯარო სკოლის დირექტორის 2014 წლის 10 სექტემბერის №1/კ-101 ბრძანებით ქ. თბილისის №115-ე საჯარო სკოლის დირექტორის მოადგილედ დაინიშნა ე. ლ-ხ-ე.

16. სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ სსიპ ქ. თბილისის №115-ე საჯარო სკოლის ახალი დირექტორის მიერ ლ. ღ-ესთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ ბრძანება არ გამოცემულა, თუმცა მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა სკოლის ახალი დირექტორის ახალი მოადგილეების დანიშვნიდან - 2014 წლის 11 სექტემბრიდან.

17. სასამართლომ გაიზიარა სსიპ ქ. თბილისის №115 -ე საჯარო სკოლის წარმომადგენლის პოზიცია, რომ „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის 41-ე მუხლის 4¹ პუნქტის შესაბამისად, დირექტორის არჩევა ან დირექტორის/დირექტორის მოვალეობის შემსრულებლის დანიშვნა იწვევს დირექტორის მოადგილის/მოადგილეების უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტას, თუმცა სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ აღნიშნული მუხლის საფუძველზე შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა დასაშვებია დასაქმებულის დეკრეტულ შვებულებაში ყოფნის პერიოდშიც.

18. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ქალის სოციალური ფუნქციის მნიშვნელობიდან გამომდინარე, ასევე დედათა და ბავშვთა ინტერესების მხედველობაში მიღებით, ქალთა უფლებების დაცვის მიმართ განსაკუთრებული საზოგადოებრივი ინტერესი განაპირობებს შრომით-სამართლებრივი ურთიერთობებისათვის სპეციალური რეგულაციების ასახვას როგორც საერთაშორისო აქტებში, ასევე საქართველოს კანონმდებლობაში. აღნიშნული რეგულაციებით ქალებისთვის გათვალისწინებულია შეღავათები ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის პერიოდში, რაც გარანტირებულს ხდის ქალის უზრუნველყოფას სათანადო სამუშაო პირობებით, ისევე როგორც, ზღუდავს ქალის სამუშაოდან გათავისუფლების შესაძლებლობას ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის გამო შვებულების პერიოდში.

19. ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების შესახებ საერთაშორისო პაქტის მე-10 მუხლით დადგენილია, რომ განსაკუთრებული დაცვა უნდა ჰქონდეთ ქალებს ორსულობის დროს და მშობიარობის შემდეგ გონივრული პერიოდის მანძილზე.

20. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა ევროპის სოციალური ქარტიის მე-8 მუხლის მე-2 პუნქტზე, რომლის მიხედვით, ორსულობისა და ბავშვის გაჩენის შემდეგ დასაქმებულ ქალთა უფლებების ეფექტურად განხორციელების მიზნით, მხარეები ვალდებულებას იღებენ უკანონოდ მიიჩნიონ დამსაქმებლის მიერ ქალისათვის გათავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილების შეტყობინება ქალის მიერ ორსულობის შესახებ დამსაქმებლისათვის ინფორმაციის მიწოდებიდან დეკრეტული შვებულების დასრულებამდე პერიოდის განმავლობაში ან ქალისათვის სამსახურიდან დათხოვნის შესახებ შეტყობინების გადაცემა ამ პერიოდის დასრულებისას. პალატის განმარტებით, მართალია, აღნიშნული ნორმა რატიფიცირებული არ არის საქართველოს პარლამენტის მიერ, თუმცა ევროპის სოციალურ ქარტიასთან მიერთებით (საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის №1876 დადგენილება) საქართველომ იკისრა ისეთი პირობების უზრუნველყოფის ვალდებულება, რომლებიც შესაძლებელს გახდის ქარტიით გათვალისწინებული რიგი უფლებებისა და პრინციპების ეფექტურ განხორციელებას, რომელთა შორისაა ბავშვის დაბადების შემთხვევაში დასაქმებული ქალის მიერ სპეციალური დაცვის მოთხოვნის უფლება (ევროპის სოციალური ქარტიის პირველი ნაწილის მე-8 პუნქტი).

21. ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის (რატიფიცირებულია საქართველოს უზენაესი საბჭოს 1999 წლის 15 სექტემბრის დადგენილებით) 25-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, დედობა და ჩვილი ბავშვის ასაკი იძლევა განსაკუთრებული მზრუნველობითა და დახმარებით სარგებლობის უფლებას. „ქალის დისკრიმინაციის ყველა ფორმის ლიკვიდაციის შესახებ კონვენციის“ (რომელსაც საქართველო შეუერთდა საქართველოს პარლამენტის 1994 წლის 22 სექტემბრის №651 დადგენილებით) მე-11 მუხლის მეორე პუნქტის შესაბამისად, გათხოვების ან დედობის გამო ქალთა მიმართ დისკრიმინაციის თავიდან ასაცილებლად და მათთვის შრომის ეფექტიანი უფლების გარანტირების მიზნით მონაწილე სახელმწიფოები იღებენ საჭირო ზომებს, რათა: ა) სანქციების გამოყენების მუქარით აიკრძალოს სამუშაოდან დათხოვნა ორსულობის და მშობიარობის გამო შვებულების საფუძველზე ან დისკრიმინაცია დათხოვნის დროს ოჯახური მდგომარეობის გამო; ბ) შემოიღონ ანაზღაურებადი შვებულება ან შვებულება ორსულობის და მშობიარობის გამო შეპირისპირებადი სოციალური დახმარების, ადრინდელი სამუშაო ადგილის, უმცროს-უფროსობის ან სოციალური დახმარების დაუკარგავად; გ) წაახალისონ საჭირო დამატებითი სოციალური მომსახურების გაწევა, რათა მშობლებს მიეცეთ ოჯახური მოვალეობების შესრულების შრომით საქმიანობასთან შეთავსების და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მონაწილეობის საშუალება, კერძოდ, საბავშვო დაწესებულებების ქსელის შექმნისა და გაფართოების გზით.

22. სააპელაციო სასამართლომ ასევე იხელმძღვანელა საქართველოს კონსტიტუციის მე-6, საქართველოს შრომის კოდექსის 27-ე, 36-ე, 37-ე მუხლებით და დაასკვნა, რომ დამსაქმებელი ვალდებულია, უზრუნველყოს ქალი ორსულობის, მშობიარობის ან ბავშვის მოვლის გამო შვებულებით და ასეთი შვებულებით სარგებლობის პერიოდში არ დაუშვას მისი სამუშაოდან გათავისუფლება. ამასთან, პალატამ მიუთითა „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის 41-ე მუხლის 4¹ პუნქტზე, რომლის შესაბამისად, დირექტორის დანიშვნა იწვევს მისი მოადგილის/მოადგილეების უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტას, თუმცა სასამართლოს განმარტებით, აღნიშნული არამც და რამც არ ნიშნავს, რომ შრომითი ხელშეკრულება დირექტორის მოადგილესთან ახალი დირექტორის დანიშვნამდე იდება და დირექტორის დანიშვნა ავტომატურად შრომითი ხელშეკრულების ვადის გასვლას ნიშნავს. თავად ტერმინი „ვადამდე შეწყვეტა“ გულისხმობს არა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვადის გასვლას, არამედ მის ვადაზე ადრე შეწყვეტას. მათ შორის არსებითი სხვაობაა, რადგან ახალი დირექტორის არდანიშვნის შემთხვევაში მისი მოადგილე თანამდებობას ხელშეკრულებაში მითითებული ვადით დაიკავებდა, ხოლო საპირისპიროს შემთხვევაში უფლებამოსილება ვადაზე ადრე შეუწყდებოდა.

23. ამდენად, განსახილველ შემთხვევაში, მიუხედავად „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის 41-ე მუხლის 4¹ პუნქტით დადგენილი ქცევის წესისა, სასამართლოს მოსაზრებით, დამსაქმებელს ეკისრებოდა ვალდებულება ლ. ღ-ე დირექტორის მოადგილის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობიდან არ გაეთავისუფლებინა მისი დეკრეტული შვებულების ვადის ამოწურვამდე.

24. სააპელაციო პალატამ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ ლ. ღ-ეს ორსულობის, მშობიარობის და ბავშვის მოვლის გამო შვებულებით უნდა ესარგებლა 2014 წლის 28 მაისიდან 2014 წლის 26 ნოემბრის ჩათვლით. შესაბამისად, დამსაქმებელს არ ჰქონდა მართლზომიერი საფუძველი 2014 წლის 26 ნოემბრამდე გაეთავისუფლებინა ლ. ღ-ე დირექტორის მოადგილის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობიდან. აღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე, სასამართლომ უკანონოდ მიაჩნია ლ. ღ-ის სკოლის დირექტორის მოადგილის თანამდებობიდან გათავისუფლება დეკრეტული შვებულების პერიოდში.

25. პალატამ მიუთითა „ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების შესახებ“ საერთაშორისო პაქტის მე-6 მუხლზე, 1948 წლის 10 დეკემბრის ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის 22-ე მუხლზე, შრომის კოდექსის მე-2, 38-ე მუხლებზე და დაასკვნა, რომ როდესაც დასაქმებული ქალი მშობიარობის და ბავშვის მოვლის გამო შვებულებაში ყოფნის პირობებში გათავისუფლდა და ამის უფლება ეროვნული კანონმდებლობის თუ საერთაშორის კონვენციების თანახმად დამსაქმებელს არ ჰქონდა, უფლების ამგვარი ხელყოფის პირობებში კონკრეტულ შემთხვევაში სახეზე იყო დარღვეული შრომითი უფლება და მის საკომპენსაციოდ ლ. ღ-ის სასარგებლოდ სსიპ თბილისის 115-ე საჯარო სკოლისთვის კომპენსაციის დაკისრების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძველი, თუმცა არა იმ ოდენობით, როგორც ეს პირველი ინსტანციის სასამართლომ განსაზღვრა.

26. პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლო კომპენსაციის ოდენობის განსაზღვრისას დაეყრდნო მოსარჩელესთან არსებული შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადას და მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ კომპენსაციის გადახდა დააკისრა შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების დარჩენილი ვადის ხელფასის ოდენობით, რაც სააპელაციო პალატის მოსაზრებით არასწორია, რადგან კონკრეტულ შემთხვევაში ლ. ღ-ის დეკრეტული შვებულების დასრულების მომენტისათვის იარსებებდა მისი სამსახურიდან გათავისუფლების „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის 41-ე მუხლის 4¹ პუნქტით გათვალისწინებული, კანონისმიერი საფუძველი. აღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხის მიერ მოსარჩელის სასარგებლოდ გადასახდელი კომპენსაციის გონივრულ და სამართლიან ოდენობას წარმოადგენდა ლ. ღ-ის გათავისუფლებამდე არსებული ხელფასის ექვსმაგი ოდენობა, რაც მოცემულ შემთხვევაში შეადგენდა 5400 (900ლ * 6) ლარს.

27. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლით და განმარტა, რომ საკმაოდ დიდი მნიშვნელობა გააჩნია ამ ნორმით გათვალისწინებული მიზნის სწორად დადგენას. კერძო სამართლით გათვალისწინებული სხვადასხვა ურთიერთობების შედეგად შეიძლება ადგილი ჰქონდეს მორალურ, სულიერ ტანჯვას, მაგრამ მისი ანაზღაურება განპირობებულია მხოლოდ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, ე.ი კანონი პირდაპირ განსაზღვრავს, თუ რომელი სიკეთის ხელყოფის შემთხვევაში შეიძლება დაზარალებულმა მოითხოვოს ანაზღაურება არაქონებრივი ზიანისათვის. ამდენად, კანონის მიზანია, შეამციროს, შეზღუდოს ამ ნორმით გათვალისწინებული შედეგის დაუსაბუთებელი გაფართოება, რათა უზრუნველყოფილი იქნეს სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობა და წესრიგი. სამართლის მიერ დაცულ ერთ-ერთ სიკეთეს, რომლის ხელყოფის შედეგად დაზარალებულმა შეიძლება მოითხოვოს არაქონებრივი (მორალური) ზიანისათვის ანაზღაურება, წარმოადგენს ადამიანის ჯანმრთელობა, კერძოდ, განსახილველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სხეულის დაზიანების ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შემთხვევებში დაზარალებულს შეუძლია მოითხოვოს ანაზღაურება არაქონებრივი ზიანისათვის. განსახილველი ნორმით დადგენილი შედეგის აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს ადამიანის ჯანმრთელობის ხელყოფა, რის შედეგად დაზარალებულმა ასევე განიცადა სულიერი ტანჯვა, ფსიქიკური სტრესი. სხეულის დაზიანებაში ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენებაში იგულისხმება ისეთი ზემოქმედება, რომელიც ხელყოფს ადამიანის სხეულს ან ადამიანის ორგანიზმის შინაგან პროცესებს. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ განსახილველ შემთხვევაში ლ. ღ-ემ ვერ დაადასტურა ჯანმრთელობის ხელყოფის ფაქტი მისი თანამდებობიდან გათავისუფლების კონტექსტში. ამდენად, აპელანტის ეს პოზიცია პალატამ არ გაიზიარა და მიიჩნია, რომ არ არსებობდა ამ ნაწილში სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

28. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივრები შეიტანეს ლალა ღ-ემ და სსიპ ქ. თბილისის №115-ე საჯარო სკოლამ.

29. ლ. ღ-ემ საკასაციო საჩივრით მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სასარჩელო მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილება, ხოლო სსიპ ქ. თბილისის №115-ე საჯარო სკოლამ მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და ლ. ღ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

30. ლ. ღ-ის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია სსიპ ქალაქ თბილისის №115-ე საჯარო სკოლის მიერ დეკრეტულ შვებულებაში მყოფი ლ. ღ-ის გათავისუფლებისას შრომითი, ასევე საკონსტიტუციო და საერთაშორისო სამართლის ნორმების უხეში დარღვევა, თუმცა არ უმსჯელია და არ განუსაზღვრავს თუ რატომ არ უნდა აღდგენილიყო სამუშაოზე კასატორი.

31. საკასაციო საჩივრის ავტორის აზრით, სასამართლოს უნდა ემსჯელა, თუ რატომ არ უნდა აუნაზღაურდეს მას შრომითი ხელშეკრულების მთელი პერიოდის განმავლობაში დარჩენილი ვადის ხელფასი, როცა მისი სამუშაოდან გათავისუფლება მოხდა ადმინისტრაციის ბრალით, ამ უკანასკნელის მიერ დასაქმებულის მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის გამო შვებულებაში ყოფნისას, გათავისუფლების შესახებ ბრძანების გამოცემის გარეშე და მისთვის შეუტყობინებლობის პირობებში, რისი უფლებაც დამსაქმებელს არ ჰქონდა ეროვნული კანონმდებლობისა და საერთაშორისო კონვენციების მიხედვით. უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, თუ რატომ უნდა აუნაზღაურდეს მას მხოლოდ დეკრეტული შვებულების პერიოდში გასაცემი თანხა და არა შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების დარჩენილი ვადის ხელფასი მთელი ოდენობით, როგორც ეს პირველი ინსტანციის სასმართლოს გადაწყვეტილებით დადგინდა.

32. კასატორის, სსიპ ქალაქ თბილისის №115-ე საჯარო სკოლის განცხადებით, სასამართლომ არასწორად განმარტა ,,ზოგადი განათლების შესახებ’’ საქართველოს კანონის 41-ე მუხლი, რადგან სწორედ ამ მუხლით გათვალისწინებული პირობების თანახმად, ის უფლებამოსილი იყო დაკავებული თანამდებობიდან გაეთავისუფლებინა ლ. ღ-ე.

33. განსახილველ შემთხვევაში საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლით გათვალისწინებული პირობები მას მოსარჩელის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების სრულ უფლებამოსილებას ანიჭებდა.

34. საკასაციო საჩივრის ავტორის მოსაზრებით, ლ. ღ-ის სასარჩელო მოთხოვნას არ წარმოადგენდა დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, რომლის შესაბამისად დამსაქმებელი ვალდებულია პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება, ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასმართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით. ამდენად, სასამართლომ არასწორად იმსჯელა ლ. ღ-ის სასარგებლოდ კომპენსაციის დაკისრების ნაწილში.

35. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 3 ივნისის განჩინებით სსიპ ქ. თბილისის №115-ე საჯარო სკოლისა და ლ. ღ-ის საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

36. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ ქ. თბილისის №115-ე საჯარო სკოლისა და ლ. ღ-ის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

37. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

38. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

39. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს არა აქვთ წარმატების პერსპექტივა.

40. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

41. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. სუსგ №ას-1298-1218-2015, 15 მარტი, 2016 წელი; №ას-1391-1312-2012, 10 იანვარი, 2014 წელი; №ას-1189-1131-2014, 3 აპრილი, 2015 წელი), სადაც განმარტებულია „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის 41-ე მუხლის შესაბამისად, დირექტორის მოადგილის/მოადგილეების უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის წესი და სამართლებრივი საფუძვლები, ასევე დეკრეტულ შვებულებაში ყოფნის დროს მუშაკის უფლებები).

42. შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

43. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სსიპ ქ. თბილისის №115-ე საჯარო სკოლისა და ლ. ღ-ის საკასაციო საჩივრები, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

44. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივრები დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორ ლ. ღ-ეს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% – 210 ლარი, ხოლო კასატორ სსიპ ქ. თბილისის 115-ე საჯარო სკოლას საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. ლ. ღ-ისა და სსიპ ქ. თბილისის 115-ე საჯარო სკოლის საკასაციო საჩივრები, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორს ლ. ღ-ეს (პ/ნ: ...) დაუბრუნდეს თ. კ-ის (პ/ნ: ...) მიერ 2016 წლის 6 მაისს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. კასატორს სსიპ ქ. თბილისის 115-ე საჯარო სკოლას (ს/კ: ...) დაუბრუნდეს მის მიერ 2016 წლის 13 მაისს №5113624296 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე