№330210016001377687

საქმე №ას-696-650-2017 7 ივლისი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნინო ბაქაქური, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ–ა ჯ-–ვილი (მოსარჩელე, აპელანტი)

მოწინააღმდეგე მხარე - არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი ახალგაზრდა უფლებადამცველთა ასოციაცია, თავმჯდომარე ა-–კ--ე (მოპასუხე, მოწინააღმდეგე მხარე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 28 მარტის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება ზიანის 1138.7 აშშ დოლარის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში, სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. 2015 წლის 11 აგვისტოს ნ-–ა ჯ-–ვილსა (შემდეგში: მოსარჩელე ან კასატორი) და ააიპ ახალგაზრდა უფლებადამცველთა ასოციაციას (შემდეგში: მოპასუხე ან მოწინააღმდეგე მხარე) შორის დაიდო ხელშეკრულება NN1349 საადვოკატო მომსახურების შესახებ (შემდეგში: ხელშეკრულება). ხელშეკრულების ფარგლებში მოსარჩელემ მოპასუხეს გადაუხადა იურიდიული მომსახურების საფასური - 1000 აშშ დოლარი.

2. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა მოპასუხის წინააღმდეგ ზიანის 1081.7 აშშ დოლარის დაკისრების მოთხოვნით, საიდანაც, მოსარჩელის განმარტებით 1000 აშშ დოლარი არის მოსარჩელის მიერ მოპასუხისათვის იურიდიული მომსახურებისათვის გადახდილი თანხა, ხოლო 81.7 აშშ დოლარი - მიუღებელი შემოსავალი.

3. სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებების მიხედვით, მოსარჩელემ იურიდიული მომსახურებისათვის მოპასუხე ასოციაციის ადვოკატ ა-– კ--ეს (შემდეგში: ადვოკატს) გადაუხადა თანხა, თუმცა, მისგან მომსახურება არ მიუღია, სახელდობრ, ადვოკატს მოსარჩელის სახელით სასამართლოში არ აღუძრავს სარჩელები, ხოლო ადვოკატის მიერ განხორციელებული ქმედებები არ წარმოადგენს იურიდიულ მომსახურებას, რის გამოც, მოითხოვდა სახელშეკრულებო ურთიერთობის შეწყვეტას და გადახდილი თანხის უკან დაბრუნებას მიუღებელ შემოსავალთან ერთად.

4. მოპასუხემ მოთხოვნის შემწყვეტ შედავებაში მიუთითა მის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების ჯეროვან შესრულებაზე.

5. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა.

6. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 28 მარტის გადაწყვეტილებით შეიცვალა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და სარჩელი დაკმაყოფილდა მოპასუხისათვის 800 აშშ დოლარის დაკისრების ნაწილში.

7. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია განჩინების პპ: 1 -ით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები. იმავდროულად მიუთითა ხელშეკრულების 6.3. პუნქტზე, რომლითაც მხარეები შეთანხმდნენ კლიენტის ინიციატივით ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში, გადახდილი საზღაურის უკან დაუბრუნებლობაზე, აქტიურად გაწეული მომსახურების ღირებულების გარდა დარჩენილი თანხა ჩაითვლებოდა ზიანის ანაზღაურების ანგარიშში. ეს წესი არ გამოიყენებოდა თუ კლიენტს ხელშეკრულების მოშლის მნიშვნელოვანი საფუძველი ჰქონდა.

8. უდავო გარემოებად იქნა მიჩნეული, რომ ადვოკატმა მოამზადა სარჩელი, რომლითაც მოითხოვა საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრისათვის მოსარგებლის სასარგებლოდ თანხის დაკისრება. მოსარჩელის მიზანს საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრისაგან თანხის მიღება წარმოადგენდა. სარჩელის მომზადების მიზნით ადვოკატმა 2015 წლის აგვისტოსა და სექტემბრში მტკიცებულებათა გამოთხოვის მიზნით მიმართა სს „თ--–--ს“ (შემდეგში: კერძო კომპანია), რაზეც მიიღო წერილობითი პასუხები.

9. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე ჯეროვნად ფლობს ქართულ ენას. ამ გარემოების დადგენისას სასამართლო დაეყრდნო იმ გარემოებებს, რომ სარჩელი, ასევე სააპელაციო საჩივარი შედგენილია აპელანტის მიერ, აპელანტი პირადად მონაწილეობდა საქმის განხილვაში და უარი განაცხადა თარჯიმნის დახმარებაზე (იხ. სასამართლო სხდომის ოქმი). შესაბამისად, უარყოფილი იქნა აპელანტის მოსაზრება სახელშეკრულებო ურთიერთობის წარმოუშობლობის თაობაზე. მოსარჩელის პოზიცია იმ გარემოებას ემყარებოდა, მოსარჩელე რუსულენოვანია, ჯეროვნად ვერ ფლობს ქართულ ენას, ხოლო ხელშეკრულების ტექსტში გარკვევა მისთვის შეუძლებელი იყო დამწერლობის წესების დარღვევის გამო, რადგან ხელშეკრულების ტექსტში სიტყვები არ არის დაშორებული ერთმანეთს, არ არის გამოყენებული სასვენი ნიშნები, მთელი წინადადებები გადმოცემულია ერთი სიტყვით.

10. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ-ის) 69-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის დანაწესით გარიგების წერილობითი ფორმის არსებობისას საკმარისია გარიგების მონაწილე მხარეთა ხელმოწერა. წერილობით ფორმით შედგენილ ხელშეკრულებაზე ხელის მოწერით, ხელშეკრულების მხარე ადასტურებს, რომ მისთვის ცნობილია ხელშეკრულების შინაარსი და ეთანხმება მას. ამდენად, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ ხელშეკრულებაზე ხელის მოწერით, აპელანტმა დაადასტურა, რომ მისთვის ცნობილია ხელშეკრულების პირობები და ეთანხმება მათ, რაც ნიშნავს, რომ მხარეები ხელშეკრულების არსებით პირობებზე შეთანხმდნენ და ხელშეკრულება დაიდო {სსკ-ის 327-ე მუხლი].

11. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ხელშეკრულების ბათილობის საფუძველი არ არსებობდა ფორმის დაუცველობის საფუძვლითაც [სსკ-ის 59-ე მუხლი]. ამ თვალსაზრისით, სასამართლომ განმარტა, რომ გარიგების ფორმა, შეიძლება განისაზღვროს როგორც კანონით, ისე მხარეთა შეთანხმებით. კანონით დადგენილი ფორმის შემთხვევები ამომწურავადაა რეგლამენტირებული, ხოლო გარიგების სხვა ფორმის მიმართ გამოიყენება ხელშეკრულების თავისუფლების პრინციპი, რაც გარიგების ფორმის არჩევის თავისუფლებას მხარეებს ანიჭებს. სამოქალაქო კოდექსის 59-ე მუხლის პირველი ნაწილი ბათილად მიიჩნევს გარიგებებს, რომლებიც დადებულია კანონით დადგენილი ფორმის დაუცველად, ხოლო თუ ასეთი ფორმა გარიგებისათვის კანონით დადგენილი არ არის, მაგრამ მხარეებმა გაითვალისწინეს ხელშეკრულებით, ასევე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ფორმის დაუცველად. ამავე კოდექსის 69-ე მუხლით გარიგება შეიძლება დაიდოს ზეპირად ან წერილობით. სწორედ წერილობითი ფორმის დაუცველობამ, თუ ასეთი ფორმა დადგენილია კანონით ან მხარეთა შეთანხმებით გარიგების ნამდვილობისათვის, შეიძლება გამოიწვიოს გარიგების ბათილობა. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე გარიგების ბათილობის საფუძვლად მიუთითებდა არა კანონით ან მხარეთა შეთანხმებით დადგენილი სავალდებულო ფორმის დაუცველობაზე, არამედ ხელშეკრულების ტექსტში დაშვებულ ტექნიკურ ხარვეზებზე - დამწერლობის წესების დაუცველობაზე, რაც გარიგების ბათილობის საფუძველს არ წარმოადგენდა. ხელშეკრულების 6.3. პუნქტის თანახმად მხარეები შეთანხმდნენ, რომ თუ წინამდებარე ხელშეკრულება ვადამდე წყდება კლიენტის ინიციატივით, მაშინ იგი გადახდილი საზღაურის უკან დაბრუნებას ვერ მოითხოვს. აქტიურად გაწეული მომსახურების ღირებულების გარდა დარჩენილი თანხა ჩაითვლება ზიანის ანაზღაურების ანგარიშში. ეს წესი არ გამოიყენება თუ კლიენტს ხელშეკრულების მოშლის მნიშვნელოვანი საფუძველი ჰქონდა.

12. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სსკ-ის 709-ე მუხლზე, რომლის მიხედვით დავალების ხელშეკრულებით რწმუნებული ვალდებულია შეასრულოს მისთვის დავალებული (მინდობილი) ერთი ან რამდენიმე მოქმედება მარწმუნებლის სახელითა და ხარჯზე. ამავე კოდექსის 720-ე მუხლის პირველი ნაწილით, დავალების ხელშეკრულების შეწყვეტა მხარეებს შეუძლიათ ნებისმიერ დროს. შეთანხმება ამ უფლებაზე უარის შესახებ ბათილია. მითითებულ ნორმათა ანალიზიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ დავალების ხელშეკრულების შეწყვეტა ნებისმიერ დროს შეეძლო ხელშემკვრელ მხარეებს, შეწყვეტისათვის პატივსადები მიზეზის არსებობის გარეშეც. აღნიშნული არ განიხილებოდა ხელშეკრულების დარღვევად და მაშასადამე, არ წარმოშობდა ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას მეორე მხარისათვის.

13. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ზიანის ანაზღაურება ხელშეკრულების შეწყვეტის გამო, შესაძლებელია მოითხოვოს მარწმუნებელმა ზემოთ მოყვანილი სსკ-ის 720-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, რომლითაც, თუ ხელშეკრულება რწმუნებულმა მაშინ შეწყვიტა, როდესაც მარწმუნებელი მოკლებული იყო შესაძლებლობას, სხვაგვარად უზრუნველეყო თავისი ინტერესების დაცვა, რწმუნებულმა უნდა აანაზღაუროს ხელშეკრულების შეწყვეტით მიყენებული ზიანი, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა რწმუნებულს ამისათვის მნიშვნელოვანი საფუძველი ჰქონდა. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილით, თუ ხელშეკრულება წყდება მარწმუნებლის მიერ, მაშინ იგი მოვალეა აუნაზღაუროს რწმუნებულს მინდობილი მოქმედების შესრულებისას გაწეული ყველა აუცილებელი ხარჯი, ხოლო თუკი ხელშეკრულება სასყიდლიანი იყო, - გადაუხადოს გასამრჯელო შესრულებული სამუშაოს კვალობაზე. მოხმობილ ნორმათა ანალიზიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ ხელშეკრულების 6.3. პუნქტით გათვალისწინებული პირობა, რომლითაც მხარეები შეთანხმდნენ, რომ კლიენტის მიერ ხელშეკრულების შეწყვეტის შემთხევვაში, იგი გადახდილი საზღაურის უკან დაბრუნებას ვერ მოითხოვს და აქტიურად გაწეული მომსახურების ღირებულების გარდა დარჩენილი თანხა ჩაითვლება ზიანის ანაზღაურების ანგარიშში, ბათილია ხსენებული ნორმის საფუძველზე, რამდენადაც იგი რეალურად ხელშეკრულების შეწყვეტის უფლებაზე უარის შესახებ შეთანხმებას წარმოადგენს.

14. უდავო გარემოებად იქნა მიჩნეული, რომ ხელშეკრულების საფუძველზე მოსარჩელემ მოპასუხეს გადაუხადა 1000 აშშ დოლარი. ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა კლიენტის ინტერესების დაცვა ყველა ინსტანციის სასამართლოში, ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან, საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში, კერძო არბიტრაჟთან, საარსრულებო ბიუროში, სახელმწიფო დაწესებულებებთან და საგამოძიებო ორგანოებთან. ხელშეკრულების საფუძველზე ადვოკატის მიერ კლიენტის მითითებების შესაბამისად მომზადდა სარჩელი. ასევე, ადვოკატმა გამოითხოვა მტკიცებულებები კერძო კომპანიიდან.

15. სასამართლოს მიერ სარჩელის მიღებაზე უარის თქმის შემდეგ მოსარჩელემ მიმართა მოპასუხეს, აცნობა, რომ მას აღარ სურდა მისი მომსახურებით სარგებლობა, რითაც შეწყდა დავალების ხელშეკრულება ე.ი. ხელშეკრულება შეწყდა მარწმუნებლის ინიციატივით, შესაბამისად, რწმუნებულს უფლება ჰქონდა ხელშეკრულების შეწყვეტის გამო, მიეღო გასამრჯელო გაწეული სამუშაოს კვალობაზე.

16. იმავდროულად, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ რამდენადაც საქმე შეეხებოდა იმგვარი სამუშაოს შესრულებას, როგორიცაა სარჩელის მომზადება, გაწეული სამუშაოსათვის ასანაზღაურებელი გასამრჯელო უნდა განსაზღვრულიყო გონივრული ოდენობით, რაც შეადგენდა 200 აშშ დოლარს, ხოლო დარჩენილი 800 აშშ დოლარი სსკ-ის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ა” ქვეპუნქტით ექვემდებარებოდა უკან დაბრუნებას.

17. უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული მოპასუხისათვს მიუღებელი შემოსავლის 87 აშშ დოლარის დაკისრების თაობაზე წარდგენილი მოთხოვნა. ამ ნაწილში, მოთხოვნის საფუძველს წარმოადგენდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შეუსრულებლობა. ამ ნაწილში, დადგენილი იქნა, რომ მხარეებს შორის დაიდო ხელშეკრულება. სსკ-ის 394-ე მუხლის პირველი ნაწილით, მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისას, რასაც კონკრეტულ შემთხვევაში, ადგილი არ ჰქონია. აღნიშნული კი, გამორიცხავდა ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილებას.

18. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ორივე მხარემ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 22 ივნისის განჩინებით მოპასუხის საკასაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად.

19. მოსარჩელის საკასაციო საჩივრის მოთხოვნას წარმოადგენს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება ზიანის 1138.7 აშშ დოლარის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში, სარჩელის დაკმაყოფილება.

20. კასატორის პრეტენზია ძირითადად ადვოკატის მიერ მოსარჩელისათვის იურიდიული მომსახურების გაუწევლობაში მდგომარეობს, სახელდობრ, კასატორი მიუთითებს, რომ კერძო კომპანიისაგან მიღებული პასუხები მასზედ, რომ ინფორმაცია ხანდაზმულობის გამო, კომპანიაში არ ინახება, არ წარმოადგენს იმის დასტურს, რომ მოსარჩელეს გაეწია იურიდიული მომსახურება. მით უფრო, რომ საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ დავაში კერძო კომპანიისაგან რაიმე ცნობები არ მოითხოვება. ამასთან, კერძო კომპანიის მიერ გაცემული პასუხი შეეხება არა ჯ–ვილს, არამედ ჯ–ვილს. კასატორი აღნიშნავს, რომ მისთვის ადვოკატს რეალურად სარჩელი არ დაუწერია. კასატორი მიუთითებს, რომ ადვოკატმა დაარღვია სარჩელის დაწერის წესი, სწორად არ ჩამოაყალიბა მოთხოვნა. სწორედ ამიტომ არ იქნა იგი წარმოებაში მიღებული. ადვოკატს თავიდანვე ჩაფიქრებული ჰქონდა, რომ არაფერი გაეკეთებინა მისთვის. ადვოკატმა იმით ისარგებლა, რომ კასატორი არის რუსულენოვანი, ორი წლის წინ ქართულად ვერ კითხულობდა.

21. კასატორს მიაჩნია, რომ ადვოკატი მის მიერ გადახდილ 1000 აშშ დოლარს ორი წლის მანძილზე სარგებლობდა, რომლის ანაბარზე განთავსების შემთხვევაში, მოსარჩელე მიიღებდა შემოსავალს, რომლის მიღებას მოკლებულია, რითაც ადგება მატერიალური ზიანი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

22. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 08 ივნისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სსსკ-ის 396-ე მუხლით და 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

23. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც, მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

24. აღსანიშნავია, რომ კასატორის პრეტენზია ძირითადად მის მიერ წარდგენილი სააპელაციო საჩივრის საფუძვლების იდენტურია, სახელდობრ, კასატორი სადავოდ ხდის მისთვის იურიდიული მომსახურების გაუწევლობას, რასაც არ გააჩნია ვარგისი ფაქტობრივსამართლებრივი საფუძველი და აღნიშნულ საკითხზე ამომწურავად აქვს ნამსჯელი სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში.

25. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ 2015 წლის 11 აგვისტოს მხარეთა შორის დაიდო ხელშეკრულება საადვოკატო მომსახურების შესახებ. უდავო გარემოებად იქნა მიჩნეული, რომ ხელშეკრულების საფუძველზე მოსარჩელემ მოპასუხეს გადაუხადა 1000 აშშ დოლარი. ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა კლიენტის ინტერესების დაცვა ყველა ინსტანციის სასამართლოში, ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან, საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში, კერძო არბიტრაჟთან, სააღსრულებო ბიუროში, სახელმწიფო დაწესებულებებთან და საგამოძიებო ორგანოებთან. ხელშეკრულების საფუძველზე ადვოკატის მიერ კლიენტის მითითებების შესაბამისად მომზადდა სარჩელი. სასამართლოს მიერ სარჩელის მიღებაზე უარის თქმის შემდეგ მოსარჩელემ მიმართა მოპასუხეს, აცნობა, რომ მას აღარ სურდა მისი მომსახურებით სარგებლობა, რითაც შეწყდა დავალების ხელშეკრულება ე.ი. ხელშეკრულება შეწყდა მარწმუნებლის ინიციატივით, შესაბამისად, რწმუნებულს უფლება ჰქონდა ხელშეკრულების შეწყვეტის გამო, მიეღო გასამრჯელო გაწეული სამუშაოს კვალობაზე. ამასთან, რამდენადაც საქმე შეეხებოდა იმგვარი სამუშაოს შესრულებას, როგორიცაა სარჩელის მომზადება, გაწეული სამუშაოსათვის ასანაზღაურებელი გასამრჯელო განისაზღვრა არა 1000 აშშ დოლარით, რაც თავდაპირველად იქნა გადახდილი მოსარჩელის მიერ, არამედ სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, შემოიფარგლა გონივრული ოდენობით, 200 აშშ დოლარამდე, რომლის უკან დაბრუნების ფაქტობრივ სამართლებრივი საფუძველი მოსარჩელემ ვერ დაასაბუთა. შესაბამისად, ამ ნაწილში, სარჩელს სწორად ეთქვა უარი დაკმაყოფილებაზე.

26. რაც შეეხება მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურებას, ამ ნაწილში, კასატორის პრეტენზია ემყარება იმ გარემოებას, რომ ადვოკატი მიღებულ 1000 აშშ დოლარს ორი წელია სარგებლობს, რა დროის მანძილზე ფულის საბანკო ანაბარზე განთავსების შემთხვევაში, მოსარჩელე მიიღებდა სარგებელს, რომლის მიუღებლობა მას აყენებს მატერიალურ ზიანს. პირველ რიგში, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ იურიდიული მომსახურების ანგარიშში გადახდილი 1000 აშშ დოლარიდან, 200 აშშ დოლარის სახით გადახდილი თანხის უკან დაბრუნების სამართლებრივი საფუძველი მოსარჩელეს არ გააჩნია, ხოლო რაც შეეხება უკან დასაბრუნებელი 800 აშშ დოლარის საპროცენტო სარგებლის მიღების ალბათობას, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მიუღებელი შემოსავლის სახით პრეზუმირებულ ზიანს ძირითადად მაშინ აქვს ადგილი როდესაც დავა შეეხება ფულადი ვალდებულების შეუსრულებლობას. რაც განპიროპობებულია ფულის განსაკუთრებული თვისებებით, კერძოდ, სყიდვაუნარიანობის მაღალი ხარისხით, რაც ყველა შემთხვევაში ანიჭებს ფულს სარგებლის მოტანის უნარს. ფული ყოველთვის წარმოადგენს შემოსავლის წყაროს, ვინაიდან შეუძლია, შესძინოს მესაკუთრეს არა მხოლოდ მისთვის სასურველი ქონება, არამედ გარკვეული პერიოდული შემოსავალი საბანკო პროცენტის სახით. ამგვარად, ფულადი ვალდებულების შეუსრულებლობა კრედიტორს ყოველთვის აყენებს ზიანს და სხვაგვარი ვალდებულების შეუსრულებლობით გამოწვეული ზიანისგან განსხვავებით, განსაკუთრებული მტკიცება არ სჭირდება არც ზიანის მიყენების ფაქტის და არც მისი ოდენობის დადგენას (იხ.,იხ., სუსგ №ას-992-950-2013, 4 მარტი, 2014 წელი). კონკრეტულ შემთხვევაში კი, მოთხოვნა ზიანის, როგორც მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების ნაწილში ეფუძნებოდა მხარეთა შორის წარმოშობილი დავალების სამართალურთიერთობის ფარგლებში გადახდილი თანხის საბანკო ანაბარზე განთავსების ალბათობობას.

27. იმავდრულად, აღსანიშნავია, რომ მიუღებელი შემოსავლის სახით დამდგარი ზიანის ანაზღაურების სამართლებრივ საკითხებზე საქართველოს უზენაეს სასამართლოს ნამსჯელი აქვს არაერთ გადაწყვეტილებაში; მათ შორის, ერთ-ერთ სამოქალაქო საქმეში (სუსგ №ას-459-438-2015, 07 ოქტომბერი, 2015 წელი), მოსარჩელემ მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურება მხოლოდ მინიმალური საანაბრო პროცენტის კუთხით დააყენა, რამაც სარჩელის წარუმატებლობა განაპირობა სსკ-ის 411-ე მუხლის ყველა სამართლებრივი წანამძღვრის არარსებობის გამო. მოსარჩელემ ვერ შეძლო სახელშეკრულებო თანხის ანაბარზე შეტანისა და აქედან, სარგებლის მიღების რეალური შესაძლებლობის მტკიცების ტვირთის რეალიზება. შესაბამისად, სასამართლომ პირველადი სახელშეკრულებო ვალდებულების ფარგლებში არსებული კომერციული ფართის შესყიდვის ინტერესი უცვლელად მიიჩნია ხელშეკრულებიდან გასვლის უფლების გამოყენების შემთხვევაშიც. რამეთუ საქმის მასალებით უტყუარად დასტურდებოდა რომ ხელშეკრულების მხარეს - მყიდველს თანხა გადახდილი ჰქონდა უძრავი ქონების შეძენის მიზნით, შესაბამისად, მის ინტერესს წარმოადგენდა უძრავი ქონების შეძენა და არა ნასყიდობის საფასურის ბანკში ანაბარზე განთავსება და ამ გზით, სარგებლის მიღება. შესაბამისად, მოვალისათვის წინასწარ სავარაუდო ზიანი (სსკ-ის 408-ე, 411-ე) სახეზე არ იყო, რამაც გამორიცხა საანაბრო პროცენტის ზიანად პრეზუმირება.

28. ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ანდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

29. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც. ვალდებულების დარღვევისა და ზიანის ანაზღაურების სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით არსებობს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.

30. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც, საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

31. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადხდისაგან კანონის საფუძველზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ–- ჯ–ვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ნ. ბაქაქური

ბ. ალავიძე