საქმე №050210016001244915

საქმე №ას-339-317-2017 9 ივნისი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ი. ჭ.-ე, ზ. და ლ. ჯ.–ები (შემდგომში – მოსარჩელეები, კასატორები)

მოწინააღმდეგე მხარე – საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო, ნოტარიუსი ც. ბ.-ე, საჯარო რეესტრის ო.-ის ტერიტორიული სარეგისტრაციო სამსახური (შემდგომში – მოპასუხეები) პ. ჯ.–ი (მესაკუთრე მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 22 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ხელშეკრულების ბათილად ცნობა და უძრავ ქონებაზე საკუთრების აღდგენა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სასარჩელო მოთხოვნა:

1. მოსარჩელეებმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში მოპასუხეების მიმართ ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობისა და უძრავ ქონებაზე საკუთრების აღდგენის შესახებ.

სარჩელის საფუძვლები:

2. მოსარჩელეთა განმარტებით, საკუთრებაში ერიცხებოდათ უძრავი ქონება ო.-ის მუნიციპალიტეტის დაბა უ.-ში. წინა ხელისუფლების რეჟიმის პირობებში განხორციელებული ზეწოლის შედეგად, მესაკუთრე მოპასუხემ დათმო ზემოაღნიშნული უძრავი ქონება ე.წ. ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, თუმცა მხოლოდ მის ნება-სურვილზე მსგავსი გარიგების დადება არ იყო შესაძლებელი, რადგან სადავო ქონება იყო ოჯახის ყველა წევრის საერთო საკუთრება. ნოტარიუსს უნდა გაერკვია, ოჯახის სხვა წევრები იყვნენ თუ არა ქონების გაჩუქების მომხრენი.

3. ამასთან, მესაკუთრე მოპასუხის განცხადებაში ნოტარიუსისადმი დაფიქსირებულია, რომ განმცხადებელს სურდა არა ქონების ჩუქება, არამედ ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმება. ქონების გაჩუქების თაობაზე მესაკუთრის მეუღლისათვის ცნობილი გახდა 2015 წლის ნოემბერში სადავო მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხლვის დროს.

მოპასუხის პოზიცია:

4. მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

5. მესაკუთრე მოპასუხემ განმარტა, რომ სადავო გარიგება დაიდო და სანოტარო წესით დამოწმდა ღამის 12:00 საათზე. შესაბამისად, მისმა მეუღლემ ქონების გასხვისების შესახებ მხოლოდ 2015 წელს გახდა ცნობილი.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

6. ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელეებმა გაასაჩივრეს სააპელაციო წესით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

7. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 22 ნოემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

8. სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ ო.-ში, დაბა უ.-ში მდებარე 1008,5 კვ.მ მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა მესაკუთრე მოპასუხეს. 2007 წლის 10 იანვარს მან ნაკვეთი გაყო ორ ნაწილად – 694,5 კვ.მ და 314 კვ.მ მიწის ნაკვეთებად. 2007 წლის 16 იანვარს კი, 694.5 კვ.მ მიწის ნაკვეთი აჩუქა საქართველოს სახელმწიფოს.

9. ერთ-ერთი მოსარჩელე არის მესაკუთრე მოპასუხის მეუღლე. ისინი დაქორწინდნენ 1996 წლის 19 ივლისს. დანარჩენი ორი მოსარჩელე არიან მათი შვილები, რომლებიც დაიბადნენ 1996 წლის 30 აგვისტოს და 1997 წლის 20 ოქტომბერს.

10. საჯარო რეესტრის მონაცემებით, 2007 წლის 10 იანვრის მდგომარეობით მესაკუთრის გრაფაში რეგისტრირებული იყო მესაკუთრე მოპასუხის ოჯახი, ხოლო უფლების დამდგენ დოკუმენტად – „განცხადება ნაკვეთის გაყოფის შესახებ, დამოწმებული ქ. ო.-ის ნოტარიუსის მიერ №., 10.01.07 წ“.

11. აპელანტების განმარტებით, სადავო უძრავი ქონება მესაკუთრე მოპასუხის კომლს საკუთრებაში გადაეცა ე.წ. სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რეფორმის ფარგლებში, მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტისა და საკუთრების მოწმობის, ე.ი. ადმინისტრაციული აქტების საფუძველზე.

12. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს პოზიცია იმის თაობაზე, რომ სადავო ქონებაზე თანასაკუთრების უფლების არსებობა აპელანტებმა ვერ დაამტკიცეს.

13. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდგომში – სსკ) 183-ე მუხლის თანახმად, ქონებაზე საკუთრების წარმოშობისათვის აუცილებელია სამართლებრივი საფუძველი, ე.ი. გარიგება. ამავე გზით წარმოიშვება მეუღლეთა თანასაკუთრება 1158-ე მუხლის მიხედვითაც.

14. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, აპელანტებს არ მიუთითებიათ იმ გარემოებაზე, რომ მესაკუთრე მოპასუხემ სადავო ქონება ქორწინების პერიოდში გარიგებით შეიძინა და არც ამ ფაქტის დამადასტურებელი მტკიცებულებები წარუდგენიათ. მათ საერთოდ არ წარუდგენიათ არც ერთი მტკიცებულება, რომელიც სადავო ქონებაზე მათი საკუთრების წარმოშობის საფუძველი შეიძლება გამხდარიყო.

15. საჯარო რეესტრის მონაცემებში არსებული ჩანაწერი – მესაკუთრე მოპასუხის ოჯახთან დაკავშირებით სადავო ქონებაზე აპელანტების უფლებებს არ ამტკიცებს, რადგან, უპირველეს ყოვლისა, რეესტრის მონაცემებში ისინი სახელდებით მითითებულნი არ არიან და, გარდა ამისა, სსკ-ის 311-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საჯარო რეესტრი ნივთზე ფაქტობრივად არსებულ უფლებათა შესახებ მონაცემების ერთობლიობაა. ეს ნიშნავს, რომ საჯარო რეესტრში ნივთზე სამართლებრივად არსებული უფლებები რეგისტრირდება. არარსებული უფლების რეგისტრაცია ამ უფლებას ნამდვილად ვერ აქცევს, რადგან, საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, ქონებაზე უფლების წარმოშობას, ნებისმიერ შემთხვევაში სამართლებრივი საფუძველი სჭირდება.

16. როგორც აღინიშნა, აპელანტებს სადავო ქონებაზე საკუთრების წარმოშობის სამართლებრივი საფუძველზე არ მიუთითებიათ. მეტიც, მათი თქმით, სადავო ქონება მესაკუთრე მოპასუხეს საკუთრებაში გადაეცა ე.წ. სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რეფორმის ფარგლებში.

17. „საქართველოს რესპუბლიკაში სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რეფორმის შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის №48 დადგენილების პრაქტიკული განხორციელების დამატებით ღონისძიებათა თაობაზე“ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 6 თებერვლის №128 დადგენილების მე-2 პუნქტის შესაბამისად, საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის გაცემა განხორციელდა 1992 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით რიცხული კომლების მიხედვით.

18. 1992 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, კი აპელანტები მესაკუთრე მოპასუხის კომლის წევრები ვერ იქნებოდნენ, რადგან მხარეები 1996 წელს დაქორწინდნენ, ხოლო შვილები ამ დროისათვის დაბადებულიც არ იყვნენ.

19. აღსანიშნავია, რომ საქმეში წარმოდგენილია საარქივო ცნობა მესაკუთრე მოპასუხის კომლის შემადგენლობის შესახებ და ის ფაქტი, რომ 1992 წლის მდგომარეობით მისი კომლის წევრი მეუღლე მაინც იყო, არც ამ ცნობით დგინდება.

20. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, სადავო ქონებაზე აპელანტების უფლებები ვერ წარმოიშობოდა ნაკვეთის გაყოფის შედეგადაც, რადგან ერთი გვაროვნული ნივთის რამდენიმე ნივთად დაყოფა მესაკუთრის ცვლილებას არ იწვევს.

21. ამის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ სადავო გარიგების დადების დროისათვის მესაკუთრე მოპასუხე ქონების ერთადერთი მესაკუთრე იყო და, სსკ-ის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მას შეეძლო იგი თავისუფლად განეკარგა.

კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

22. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოსარჩელეებმა შეიტანეს საკასაციო საჩივარი, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

23. კასატორებმა მიიჩნიეს, რომ მოცემული ურთიერთობა რეგულირდებოდა სსკ-ის 173-ე, 953-968-ე მუხლებით თანასაკუთრების სამართლებრივ რეჟიმში. არც ერთი ინსტანციის სასამართლომ სათანადოდ არ შეაფასა საჯარო რეესტრის მონაცემებში დაფიქსირებული ჩანაწერი, რომ სადავო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე იყო მესაკუთრე მოპასუხის ოჯახი.

24. კასატორებმა აღნიშნეს, რომ სადავო უძრავი ქონება მესაკუთრე მოპასუხის სახელზე საჯარო რესტრში დარეგისტრირდა „სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების უფლების პირველადი რეგისტრაციაგადაუდებელ ღონისძიებათა და საქართველოს მოქალაქეთათვის სარეგისტრაციო მოწმობების გაცემის შესახებ“ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 16 მაისის №327 ბრძანებულების შესაბამისად. განაცხადის რეგისტრაციის №6641/2002. მიწის (უძრავი ქონების) სააღრიცხვო ბარათში მესაკუთრეების განყოფილებაში მიეთითა მესაკუთრე მოპასუხის ოჯახი. ნიშანდობლივია, რომ 2002 წლის მდგომარეობით, აღნიშნული ოჯახი შედგებოდა მეუღლისა და შვილებისგან. ისინი დღესაც ერთად აგრძელებენ თანაცხოვრებას მითითებულ მისამართზე. შემდგომში, 2007 წლის 10 იანვარს მიწის ნაკვეთის გაყოფის შედეგად 694,5 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე მესაკუთრის გრაფაში ჩანაწერი უცვლელი დარჩა – მოპასუხის ოჯახი. სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია შეჯიბრებითობის პრინციპი, რა დროსაც არც ერთ მოწინააღმდეგე მხარეს არ ჰქონდა წონადი სამართლებრივი არგუმენტაცია. საკუთარი ინიციატივით მოიშველია საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის №48 დადგენილება „საქართველოს რესპუბლიკაში სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულის მიწის რეფორმის შესახებ“ და საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 6 თებერვლის №128 დადგენილება „საქართველოს რესპუბლიკაში სასოფლო–სამეურნეო დანიშნულების მიწის რეფორმის შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის №48 დადგენილების პრაქტიკული განხორციელების დამატებით ღონისძიებათა თაობაზე.

25. კასატორთა აზრით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ 1992 წლის 6 თებერვლის №128 დადგენილების მე-2 პუნქტის შესაბამისად, საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის გაცემა განხორციელდა 1992 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით რიცხული კომლების მიხედვით, ხოლო 1992 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით კი, აპელანტები მოპასუხის კომლის წევრები ვერ იქნებოდნენ.

26. სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა საქმეზე დართული 2016 წლის 27 აპრილის საარქივო ცნობა, რომლის მიხედვით ო.-ის რაიონის დაბა უ.-ის საკრებულოს 1992-2006 წლების საკომლო წიგნებით არ დასტურდება მესაკუთრე მოპასუხის კომლის შემადგენლობა და მასზე რიცხული ქონება.

27. კასატორებმა მიიჩნიეს, რომ სააპელაციო სასამართლომ უგულებელყო საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 6 თებერვლის №128 დადგენილების პირველი პუნქტის დანაწესი, რომელშიც არის შემდეგ დათქმა – ქალაქად მცხოვრებთათვის, რომელთაც საკუთრების უფლებით მიღებული აქვთ საცხოვრებელი სახლი ან სახლის ნაწილი, და ქალაქად მცხოვრები იმ მოქალაქეებისათვის, რომელთაც სურთ, სოფლად მიიღონ საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი, ბარისა და ზეგნის რაიონებში – 0.15 ჰექტარამდე, ხოლო მთის რაიონებში – 1 ჰექტარამდე.

28. ნიშანდობლივია, რომ მოპასუხის ოჯახი (თავად, მეუღლე და შვილები) 2002 წლის მდგომარეობით ცხოვრობდნენ და დღესაც ცხოვრობენ ერთად ქალაქ თბილისში და 2002 წლის 15 აგვისტოდან მიწის (უძრავი ქონების) საკუთრების სარეგისტრაციო მოწმობით მათზე გაიცა მიწის ნაკვეთი 1470 კვ.მ, რომელიც არ აღემატება 0.15 ჰექტარს, ზემოაღნიშნული №128 დადგენილებით დაწესებულ ნორმას. ამდენად, პოლემიკა კომლის ირგვლივ ზედმეტია, რადგან კომლი არ არსებობდა, ხოლო მიწის ნაკვეთი (1470 კვ.მ-ის ოდენობით) მოპასუხის ოჯახმა (აპელანტების ჩათვლით) მიიღო როგორც ქალაქად მცხოვრებმა მოქალაქეებმა, რომელთაც სურდათ სოფლად მიეღოთ საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი.

29. კასატორებმა მიიჩნიეს, რომ სააპელაციო პალატამ არასწორად გამოიყენა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 6 თებერვლის №128 დადგენილების მე-2 პუნქტი კომლის არარსებობის პირობებში.

30. კასატორებმა აღნიშნეს, რომ სააპელაციო სასამართლოს 2016 წლის 22 ნოემბრისა და 2017 წლის 3 თებერვლის განჩინებებით არ იქნა გაზიარებული ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილებაში მოყვანილი მსჯელობა ხანდაზმულობის თაობაზე, შესაბამისად, მიზანშეუწონელია ამ საკითხზე ყურადღების გამახვილება და დამატებითი მოსაზრების წარდგენა.

31. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 10 აპრილის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

32. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

33. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ო.-ში, დაბა უ.-ში მდებარე 1008,5 კვ.მ მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა მესაკუთრე მოპასუხეს. 2007 წლის 10 იანვარს მან ნაკვეთი გაყო ორ ნაწილად – 694,5 კვ.მ და 314 კვ.მ მიწის ნაკვეთებად. 2007 წლის 16 იანვარს კი, 694.5 კვ.მ მიწის ნაკვეთი აჩუქა საქართველოს სახელმწიფოს.

34. ერთ-ერთი მოსარჩელე არის მესაკუთრე მოპასუხის მეუღლე. ისინი დაქორწინდნენ 1996 წლის 19 ივლისს. დანარჩენი ორი მოსარჩელე არიან მათი შვილები, რომლებიც დაიბადნენ 1996 წლის 30 აგვისტოს და 1997 წლის 20 ოქტომბერს.

35. საჯარო რეესტრის მონაცემებით, 2007 წლის 10 იანვრის მდგომარეობით მესაკუთრის გრაფაში რეგისტრირებული იყო მესაკუთრე მოპასუხის ოჯახი, ხოლო უფლების დამდგენ დოკუმენტად – „განცხადება ნაკვეთის გაყოფის შესახებ, დამოწმებული ქ. ო.-ის ნოტარიუსის მიერ №.., 10.01.07 წ“.

36. აპელანტების განმარტებით, სადავო უძრავი ქონება მესაკუთრე მოპასუხის კომლს საკუთრებაში გადაეცა ე.წ. სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რეფორმის ფარგლებში, მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტისა და საკუთრების მოწმობის, ე.ი. ადმინისტრაციული აქტების საფუძველზე.

37. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით კასატორებმა მიიჩნიეს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა კანონი და სადავო ურთიერთობები უნდა მოწესრიგებულიყო თანასაკუთრების სამართლებრივ რეჟიმში არსებული ქონების განკარგვის დამარეგულირებელი ნორმებით. ამასთან, მხარის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 6 თებერვლის №128 დადგენილება.

38. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი გარკვეულ შეზღუდვებს აწესებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

39. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

40. საკასაციო საჩივარში მითითებული პრეტენზიებიდან საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს მხოლოდ იმ პრეტენზიებზე, რომლებიც მოცემული დავის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანია. ამასთან, ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად.

41. სსკ-ის 183-ე მუხლის თანახმად, უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია გარიგების წერილობითი ფორმით დადება და შემძენზე ამ გარიგებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში.

42. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოქმედი სამოქალაქო კანონმდებლობა უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების წარმოშობას უკავშირებს კუმულაციურ პირობას – წერილობითი ხელშეკრულების დადებას უძრავი ნივთის გასხვისების შესახებ და ამ გარიგებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების რეგისტრაციას საჯარო რეესტრში. კანონმდებელი ასევე განსაზღვრავს უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის წესსა და პროცედურას, კერძოდ, 311¹ მუხლის მიხედვით, ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე შესაბამისი უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციისათვის წარდგენილ უნდა იქნეს წერილობითი ფორმით დადებული გარიგება.

43. ამდენად, იმისათვის, რომ პირი უძრავი ქონების მესაკუთრედ აღირიცხოს, საჯარო რეესტრს უნდა წარედგინოს და შესაბამის ამონაწერში დაფიქსირდეს მესაკუთრის ვინაობა და საკუთრების წარმოშობის სამართლებრივი საფუძველი.

44. მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელეები სადავო უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების დამადასტურებლად მიუთითებენ ჩანაწერზე, რომელშიც მესაკუთრედ მითითებულია მოპასუხე თავის ოჯახთან ერთად. აღნიშნულ ჩანაწერში ოჯახის წევრთა ვინაობა და მათ მიერ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების მოპოვების საფუძველი დაკონკრეტებული არ არის. შესაბამისად, აღნიშნული დოკუმენტი მოსარჩელეთა თანასაკუთრების უფლების წარმომშობ სამართლებრივ საფუძვლად ვერ ჩაითვლება და აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატის მსჯელობა დასაბუთებულია.

45. ამასთან, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოცემული დავის საგანია ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა და თანმდევ შედეგად უძრავ ქონებაზე საკუთრების აღდგენა, რა დროსაც სასამართლომ უნდა შეაფასოს სადავო ხელშეკრულების კანონიერება, შესაბამისად, მოსარჩელეთა მხრიდან სადავო მიწის ნაკვეთზე თანასაკუთრების მოპოვების მართლზომიერებასა და ზოგადად თანასაკუთრების აღიარების შესახებ სასამართლო ვერ იმსჯელებს.

46. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

47. კასატორებმა ვერ დაასაბუთეს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის.

48. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

49. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან.

50. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

51. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ. კ.-ას მიერ 2017 წლის 4 აპრილს №3 საგადახდო დავალებით გადახდილი 315 ლარის 70% – 220,5 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი. ჭ.-ის, ზ. და ლ. ჯ.–ების საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ი. ჭ.-ეს (პირადი №..), ზ. ჯ.–სა (პირადი №..) და ლ. ჯ.–ს (პირადი №...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ. კ.-ას მიერ 2017 წლის 4 აპრილს №3 საგადახდო დავალებით გადახდილი 315 ლარის 70% – 220,5 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ნ. ბაქაქური