საქმე №ას-336-314-2017 2 ივნისი, 2017 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – გ. გ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ე-ი“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 17 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება

დავის საგანი – უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა, ნაგებობის დემონტაჟი

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. შპს „ე-მა“ (შემდგომში _ მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე ან მესაკუთრე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში გ. გ-ის (შემდგომში _ მოპასუხე, აპელანტი, კასატორი ან ხელმყოფი) მიმართ და მოითხოვა მოპასუხის დავალდებულება, განახორციელოს ქ.თბილისში, დაბა წ-ში, გ-ის ქ#18-ში, მოსარჩელის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ #...) უკანონოდ აშენებული ნაგებობის დემონტაჟი და მიწის ნაკვეთიდან გაიტანოს სამშენებლო მასალები.

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: 2002 წლიდან საკუთრების უფლებით ეკუთვნის მოსარჩელეს ზემოხსენებული მიწის ნაკვეთი, რომელიც მომიჯნავედ მდებარე სხვა (უფრო დიდი) მიწის შემადგენელი ნაწილია. მოპასუხემ ისარგებლა იმით, რომ მესაკუთრე ხშირად არ სარგებლობდა საკუთრებით და თვითნებურად, ყოველგვარი ნებართვის გარეშე ააშენა საცხოვრებელი სახლი. მიუხედავად არაერთი გაფრთხილებისა, მას ნაგებობის დემონტაჟი არ მოუხდენია. აღნიშნულის თაობაზე მოპასუხე ბოლოს 2014 წლის 5 სექტემბერს გაფრთხილდა წერილობით, რასაც წერილობითი რეაგირება არ მოჰყოლია, თუმცა, სატელეფონო საუბრისას ხელმყოფმა განაცხადა, რომ მოსარჩელის ხელმძღვანელობასთან გამონახავდა საერთო ენას და მიაღწევდა მორიგებას, რაც მესაკუთრისათვის მიუღებელია, რადგანაც მიწა საზოგადოების განვითარების ერთიანი გეგმის ნაწილია და სწორედ ამ მიზნით იქნა იგი შეძენილი მოსარჩელის მიერ.

2. მოპასუხის პოზიცია:

მოთხოვნის გამომრიცხავი შესაგებლით მოპასუხემ არ ცნო სარჩელი და განმარტა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთზე კომუნისტური მმართველობის პერიოდში სამი კოტეჯი იყო აშენებული, რომლებიც განათლების სამინისტროს პროფკავშირის საკუთრებას წარმოადგენდა, ამ კოტეჯებში 1993-1994 წლებში შესახლებული იყვნენ დევნილები. პროფკავშირის მაშინდელ ხემძღვანელობასთან შეთანხმებითა და ნებართვით მოპასუხის მამამ, რომელიც ამ ორგანიზაციასთან იმყოფებოდა ურთიერთობაში, წამოიწყო მშენებლობა სადავო მიწაზე, თუმცა, მისი დასრულება, მატერიალური მდგომარეობის გამო, ვერ შეძლო, ამდენად, მოპასუხე უძრავი ქონების მართლზომიერი მფლობელია, ვინაიდან მშენებლობის ნებართვა მაშინდელი მესაკუთრისგან ჰქონდა მოპოვებული.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 22 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს დაევალა ქ.თბილისში, დაბა წ-ში, გ-ის ქუჩა #18-ში მდებარე, მოსარჩელის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ #...) მის მიერ აგებული შენობის დამონტაჟი (შპს „გ-ის“ მიერ შესრულებული საკადასტრო აზომვითი ნახაზის მიხედვით #2/1 ნაგებობა) და მიწის ნაკვეთიდან სამშენებლო მასალების გატანა.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება.

5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 17 იანვრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა აპელანტმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული დანაწესები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

1.2. მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ:

1.2.1. უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის შესახებ მოთხოვნას მოსარჩელე ამყარებს იმ გარემოებაზე, რომ ქ.თბილისში, დაბა წ-ში, გ-ის ქუჩა #18-ში მდებარე მოსარჩელის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე მოპასუხეს უკანონოდ აქვს აშენებული საცხოვრებელი სახლი და მოსარჩელეს მისი საკუთრებით სარგებლობის შესაძლებლობას არ აძლევს;

1.2.2. საჯარო რეესტრიდან ამონაწერის თანახმად, უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლება ეკუთვნის მოსარჩელეს;

1.2.3. მოპასუხე არ წარმოადგენს სადავო საცხოვრებელი სახლის მართლზომიერ მფლობელს.

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

1.4. საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა ვერ გახდება კასატორის შედავება იმის თაობაზე, რომ:

1.4.1. სასამართლომ არასწორად შეაფასა დავის ფაქტობრივი გარემოებები, როდესაც აღნიშნა, რომ შესაგებლით მოპასუხემ ფაქტობრივად ცნო სარჩელი, ამგვარი ნება მოპასუხეს არ გამოუვლენია, შესაგებელში, რომელიც წარმომადგენლის მიერაა შედგენილი, მან თავდაპირველად ვერ ამოიკითხა განვითარებული მსჯელობა. ამ მხრივ საგულისხმოა, რომ მართალია, წარმომადგენლის სახელზე გაცემულ იქნა მინდობილობა, თუმცა, სარჩელის ცნობის უფლება მოპასუხეს მისთვის არ მიუნიჭებია, რის გამოც, სასამართლოს უნდა დაედგინა მხარის ნამდვილი ნება, რომელიც მოსარჩელის მოთხოვნას არ ეთანხმება. აღნიშნულით სასამართლომ დაარღვია სამოსამართლო სამართლის პრინციპები და იურიდიული მეცნიერების მთავარი მიდგომა _ სასამართლოს გადაწყვეტილება არა მხოლოდ კანონს უნდა ეყრდნობოდეს არამედ, არსებული სამართლებრივი პოლიტიკის რეალობას;

1.4.2. სასამართლო არ უნდა დაყრდნობოდა მოსარჩელის მიერ სარჩელში მითითებულ გარემოებებს და გადაწყვეტილება უნდა მიეღო შინაგანი რწმენით;

1.4.3. მოსარჩელის განმარტება, რომ ვინაიდან ქონებას იძულებით გადაადგილებული პირები ფლობდნენ და ამ მიზეზით ის ხშირად არ მიდიოდა დაბა წ-ში, შესაბამისად, უცნობი იყო უკანონო ნაგებობის არსებობა, არ შეესაბამება სინამდვილეს;

1.4.4. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლზე, თუმცა, არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ კანონი მოსამართლეს აძლევს არა მხოლოდ მისი გრამატიკული, არამედ, ლოგიკური განმარტების შესაძლებლობასაც, შესაბამისად, პალატას უნდა ეხელმძღვანელა არა მტკიცების ტვირთის ზოგადპროცესუალური სტანდარტით, არამედ, ადეკვატურად უნდა დაესაბუთებინა მხარეთა შორის წამოჭრილი დავა;

1.4.5. საკითხის გადაწყვეტისას სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილით.

1.4.6. არასწორია მოსარჩელის განმარტება, რომ ხელმყოფი ინფორირებული იყო საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის თაობაზე, სასამართლომ არ გაითვალისწინა მოპასუხის განმარტებები, რომლის თანახმადაც, მშენებლობა მანამ დაიწყო, ვიდრე მოსარჩელე ქონებაზე საკუთრებას მოიპოვებდა, ამასთანავე, მისი მამა იყო ქონების მართლზომიერი მფლობელი.

1.5. საკასაციო პალატა უარყოფს კასატორის ზემოხსენებულ პრეტენზიებს იმ დასაბუთებით, რომ ქვემდგომი სასამართლოს დასკვნები არ ეწინააღმდეგება კანონის მოთხოვნებს (სსსკ-ის 393-ე-394-ე მუხლები), ხოლო საკასაციო საჩივარში გადმოცემული გადაწყვეტილების დასაბუთების კრიტიკა ცდება, როგორც მატერიალური, ისე _ საპროცესო სამართლის ნორმათა ყოველგვარ გაგებას. მოცემულ შემთხვევაში, უდავოა, რომ მოსარჩელე წარმოადგენს ქონების მესაკუთრეს, რაც დასტურდება საჯარო რეესტრის ამონაწერით, რომლის მიმართაც, როგორც ქვემდგომმა სასამართლომ განმარტა, ვრცელდება სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლით გათვალისწინებული საჯარო რეესტრის უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია; მოპასუხე ფლობს სადავო მიწას და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, მან ვერ დაადასტურა ვერც საკუთარი და ვერც მისი წინამორბედის მართლზომიერი მფლობელობა, შესაბამისად, სახეზეა ხელშეშლის აღკვეთის შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილების სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლებით გათვალისწინებული წინაპირობები. რაც შეეხება კასატორის შედავებას შესაგებლის წარმომადგენლის მიერ დაწერის თაობაზე, საკასაციო პალატა არ იზიარებს მას და განმარტავს, რომ წარმომადგენლის მოქმედება თავად მხარის ნების გამოხატვად მიიჩნევა, შესაბამისად, წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მინიჭებით მხარე ხდება შესაბამისი რისკის მატარებელი, ეს არ ნიშნავს იმას, რომ მხარეს საკუთარი უფლების დაცვა არ შეუძლია, თუმცა, მოცემულ შემთხვევაში, საგულისხმოა, რომ შესაგებელი თავად ხელმყოფის მიერაა ხელმოწერილი, შესაბამისად, საფუძველსაა მოკლებული მისი მტკიცება, რომ შესაგებლის შინაარსს არ იცნობდა.

1.6. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი (სსსკ-ის 102-ე მუხლი) და საქმეში არსებული მტკიცებულებების სწორი ანალიზის შედეგად მართებულად დაადგინა მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებები (სსსკ-ის 105-ე მუხლი), რის წინააღმდეგაც დასაბუთებული პრეტენზია არ არის წარმოდგენილი.

1.7. განსახილველი დავა არ წარმოადგენს იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას, რომელიც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას, რადგანაც ხელშეშლის აღკვეთის საკითხზე არსებობს საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა (მესაკუთრესთან შედარებით მართლზომიერი მფლობელისათვის უპირატესობის მინიჭების თაობაზე იხ. მაგ: სუსგ №ას-1165-1120-2016, 20 მარტი, 2017 წელი), რომლისგანაც არ განსხვავდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინება. კასატორი ვერ მიუთითებს იმგვარ გარემოებებზე, რაც სასამართლოს მისცემდა ვარაუდის საფუძველს, რომ საქმის არსებითი განხილვის შედეგად მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილება შეიძლებოდა ყოფილიყო მიღებული. სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს არ წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე, ხოლო, კასატორი ვერც ქვემდგომი სასამართლოს შეფასებებისა და დასკვნების წინააღმდეგობრიობას ამტკიცებს მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის დებულებებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

1.8. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. სასამართლო ხარჯები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ 03.04.2017წ. #6 საგადახდო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ გ. გ-ს (პ/#...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს მის მიერ 03.04.2017წ. #6 საგადახდო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური