№ ას-830-796-2016 3 აპრილი, 2017 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – სს „სადაზღვევო კომპანია ჯ-ი" (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ა." (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 25 მარტის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება, ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
1. შპს „ა.“-მ (შემდგომში „მოსარჩელე“) სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს სადაზღვევო კომპანია „ჯ-ის“ (შემდგომში „მოპასუხე“, „კასატორი“ ან „საკასაციო საჩივრის ავტორი“) მიმართ და მოითხოვა მოპასუხის ბენეფიციარებისთვის 2014 წლის მარტის თვეში გაწეული სამედიცინო მომსახურების საფასურის 44 959,10 ლარისა და 2014 წლის 2 მაისიდან აღსრულებამდე ყოველი ვადაგადაცილებული დღისთვის პირგასამტეხლოს დავალიანების 0,1%-ის ოდენობით გადახდის მოპასუხისთვის დაკისრება.
2. მოსარჩელის განმარტებით, 2014 წლის მარტის თვეში მან სრულყოფილი და ადეკვატური სამედიცინო მომსახურება გაუწია მოპასუხის დაზღვევით მოსარგებლე ბენეფიციარებს. ხსენებულ პერიოდში მოსარჩელე მოქმედებდა საქართველოს მთავრობის 2012 წლის 14 მაისის №177 დადგენილებით დამტკიცებული „სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამების ფარგლებში სამედიცინო და სადაზღვევო მომსახურების მიწოდების წესების“ (შემდგომში - „დადგენილება“ ან „№177 დადგენილება“) შესაბამისად. მოპასუხემ დაარღვია ამ დადგენილების პირობა, რომლის თანახმად, მზღვეველი ვალდებულია სრულად და დროულად აუნაზღაუროს მიმწოდებელს პაციენტებზე გაწეული მკურნალობის საფასური. მოსარჩელის განმარტებით, სამედიცინო მომსახურების საფასურმა, რომელიც მოპასუხეს დღემდე არ აქვს ანაზღაურებული, შეადგინა 44 959,10 ლარი. საანგარიშგებო დოკუმენტაცია მოპასუხეს წარედგინა 2014 წლის 2 აპრილს. დადგენილების შესაბამისად, მოპასუხეს გაწეული მომსახურების საფასური უნდა გადაეხადა საანგარიშგებო დოკუმენტაციის წარდგენიდან 19 სამუშაო დღის ვადაში ანუ 2014 წლის 2 მაისამდე. ამასთან, დადგენილების შესაბამისად, გადახდის ვადის გადაცილების შემთხვევაში მოპასუხე ვალდებულია მოსარჩელის სასარგებლოდ გადაიხადოს ასანაზღაურებელი თანხის 0,1% ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე.
3. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ დადგენილების მე-6 მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, მან მოსარჩელეს კანონმდებლობით დადგენილი წესით გაუგზავნა კორექტირების აქტები, რომლებშიც დეტალურად იყო ასახული ყველა იმ დარღვევის შესახებ, რაც ამავე დადგენილების მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად წარმოადგენს მზღვეველის მიერ სამედიცინო დაწესებულებისათვის ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძველს. მოპასუხემ მიუთითა, რომ კორექტირების აქტები მოსარჩელეს წარედგინა 2014 წლის 28 აპრილს და მოსარჩელემ არ წარმოადგინა მტკიცებულება, რომელიც გამორიცხავდა კორექტირების საფუძველს. აქედან გამომდინარე, მოპასუხემ აღნიშნა, რომ არ არსებობს ამ სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველიც, რაც ასევე გამორიცხავს მისგან გამომდინარე პირგასამტეხლოს დაკისრებასაც.
4. მოპასუხემ პირგასამტეხლოს ოდენობასთან დაკავშირებით დამატებით მიუთითა, რომ დადგენილების მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტში 2014 წლის 8 აგვისტოს განხორციელებული ცვლილების თანახმად, პირგასამტეხლო განისაზღვრა 0,02%-ით. შესაბამისად, აღნიშნული თარიღიდან მოქმედებს პირგასამტეხლოს ახალი საპროცენტო განაკვეთი, ამასთან, პირგასამტეხლო შეუსაბამოდ მაღალია და უნდა შემცირდეს.
5. მოპასუხემ ასევე მიუთითა, რომ სსიპ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტომ შეამოწმა მოსარჩელე სამედიცინო დაწესებულება, რის შედეგად აღმოჩნდა მძიმე დარღვევები, რაც პირდაპირ გავლენას ახდენდა სამედიცინო მომსახურების ხარისხზე.
6. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 44959,10 ლარის გადახდა; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 2014 წლის 3 მაისიდან 2014 წლის 8 აგვისტომდე დავალიანების - 44959,10 ლარის 0,1%-ის 4360,15 ლარის გადახდა; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ ვადაგადაცილებისთვის 2014 წლის 9 აგვისტოდან დავალიანების დაფარვამდე დაეკისრა პირგასამტეხლოს გადახდა ყოველდღიურად დავალიანების 0,02%-ის - 8,99 ლარის ოდენობით.
7. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ.
8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 25 მარტის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 05 ივნისის გადაწყვეტილება.
9. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
10. მოსარჩელე (სამედიცინო მომსახურების მიმწოდებელი) და მოპასუხე (მზღვეველი) არიან დადგენილებით განსაზღვრული ურთიერთობის მონაწილე მხარეები.
11. მოსარჩელემ, დადგენილების შესაბამისად, 2014 წლის მარტში სამედიცინო მომსახურება გაუწია მოპასუხის მიერ სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამებით დაზღვეულ პირებს. გაწეული სამედიცინო მომსახურების ღირებულებამ შეადგინა 44 959.10 ლარი.
12. გაწეული სამედიცინო მომსახურების ამსახველი საანგარიშგებო დოკუმენტაცია მოპასუხეს წარედგინა 2014 წლის 2 აპრილს.
13. მოპასუხემ მოსარჩელეს 2014 წლის მარტის თვის საანგარიშო დოკუმენტაციის კორექტირების აქტები 2014 წლის 28 აპრილს მიაწოდა.
14. „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-16 მუხლისა და დადგენილების შესაბამისად, მოპასუხის მიერ დაზღვეულ პირთათვის 2014 წლის მარტის თვეში გაწეული მომსახურებიდან გამომდინარე დავა განხილულია სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურში. სამსახურმა გამოიტანა რეკომენდაცია, რომლითაც ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის მოთხოვნები.
15. სააპელაციო პალატამ მიუთითა დადგენილების მე-6 მუხლზე, რომელიც განსაზღვრავს ანგარიშგების და ანგარიშსწორების პირობებს. ეს ნორმა ადგენს ქცევის შემდეგ წესს: მიმწოდებლის მიერ საანგარიშგებო დოკუმენტაციის მზღვეველისათვის წერილობითი ან ელექტრონული ფორმით მიწოდების დროს მხარეთა შორის ფორმდება შესაბამისი წერილობითი ან ელექტრონული მიღება-ჩაბარების აქტი, რაც ადასტურებს იმას, რომ მიმწოდებელმა მზღვეველს დროულად წარუდგინა შესაბამისი დოკუმენტაცია, ხოლო მზღვეველმა ჩაიბარა იგი. მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმების შემდეგ მზღვეველი პასუხს აგებს ჩაბარებული დოკუმენტაციის დაკარგვისათვის ან შემთხვევითი განადგურებისათვის (პუნქტი 4). ამავე მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, მზღვეველი ვალდებულია საანგარიშგებო დოკუმენტაციის მიღებიდან 15 (თხუთმეტი) სამუშაო დღის განმავლობაში განახორციელოს საანგარიშგებო დოკუმენტაციის ინსპექტირება და მიმწოდებელთან წერილობით ან ელექტრონულად გააფორმოს ურთიერთშედარების აქტი, რომელსაც თან ერთვის რეესტრი შემთხვევების მიხედვით. რეესტრი უნდა მოიცავდეს ინფორმაციას თითოეული შემთხვევის თაობაზე აღიარებული და კორექტირებული თანხების შესახებ. მზღვეველმა ურთიერთშეთანხმების აქტის საფუძველზე აღიარებული თანხის გადარიცხვა უნდა მოახდინოს არა უგვიანეს ამ პერიოდის დამთავრებიდან 4 (ოთხი) სამუშაო დღის ვადაში.
16. ზემოაღნიშნული ნორმის ანალიზის საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საანგარიშგებო დოკუმენტების ინსპექტირება და ურთიერთშედარების აქტის გაფორმება მზღვეველის მოვალეობა იყო. ამასთან, აღნიშნული ნორმა ადგენდა ურთიერთშედარების აქტზე აღიარებული და კორექტირებული თანხების შესახებ რეესტრის დართვის სავალდებულოობას, რისთვისაც განსაზღვრული იყო 15 დღიანი ვადა. შემდგომი 4 სამუშაო დღის ვადაში კი, უნდა მომხდარიყო ანგარიშსწორება. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ იმ ვითარებაში, როდესაც მოსარჩელემ მოპასუხეს სამედიცინო მომსახურების ამსახველი საანგარიშგებო დოკუმენტაცია წარუდგინა 2014 წლის 2 აპრილს, მზღვეველს ზემოაღნიშნული ნორმის დანაწესიდან გამომდინარე (დადგენილების მე-6 მუხლის მე-5 პუნქტი) წარმოეშვა ვალდებულება 15 დღის ვადაში, კერძოდ, 2014 წლის 24 აპრილის ჩათვლით, მოეხდინა დოკუმენტების ინსპექტირება, შეედგინა ურთიერთშედარების აქტი და იგი, აღიარებული და კორექტირებული თანხების რეესტრთან ერთად, წარედგინა მოსარჩელისთვის, რაც მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხეს კანონით დადგენილ 15 დღიან ვადაში არ გაუკეთებია, კერძოდ, სადავო არ იყო გარემოება, რომ კორექტირების აქტები მზღვეველმა წარმოადგინა მხოლოდ 2014 წლის 28 აპრილს, რითაც გაუშვა კანონით განსაზღვრული შედავების ვადა.
17. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მოპასუხის პოზიცია, რომელიც აპელირებდა დადგენილების მე-6 მუხლის მე-6 და მე-7 პუნქტების მოთხოვნებზე და განმარტავდა, რომ დადგენილების მე-5 პუნქტი, მე-6 და მე-7 პუნქტებთან ერთობლიობაში უნდა ყოფილიყო განხილული, შესაბამისად, კორექტირების აქტების წარდგენისათვის ჯამში 30 დღე იყო განსაზღვრული: 15 დღე - ინსპექტირებისთვის, 15 დღე - სადავო შემთხვევის განხილვისათვის, რის საფუძველზეც მოპასუხეს მიაჩნდა, რომ მას ვადა არ ჰქონდა დარღვეული. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ დადგენილების მე-6 მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, „ინსპექტირების ნებისმიერ ეტაპზე ცალკეული შემთხვევა შეიძლება გახდეს სადავო“; ამავე მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად კი, სადავო შემთხვევის განხილვა იწყება მისი გამოვლენის მომენტიდან და მისი დასრულების ვადად განისაზღვრება სადაზღვევო შემთხვევის წარდგენიდან არა უგვიანეს 15 სამუშაო დღე. თუ ამ პერიოდში დავა არ მოგვარდა მხარეების ურთერთშეთანხმების საფუძველზე, სადაზღვევო შემთხვევა გადადის „დავების განხილვის“ რეჟიმში. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ დადგენილების მე-6 მუხლის მე-7 პუნქტი სადავო შემთხვევის განხილვის დაწყებას მისი გამოვლენის მომენტს უკავშირებდა, ხოლო გამოვლენა კი, უდავო იყო, რომ ინსპექტირების ვადაში უნდა მომხდარიყო.
18. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დადგენილების მე-5, მე-6 და მე-7 პუნქტების ერთობლიობაში ანალიზით შემდეგი დასკვნა გამომდინარეობდა: სამედიცინო დაწესებულების მიერ შესაბამისი დოკუმენტაციის წარდგენიდან პირველი 15 დღის ვადაში მზღვეველმა უნდა მოახდინოს საანგარიშგებო დოკუმენტების ინსპექტირება (აღიარება/კორექტირება) და კლინიკასთან გააფორმოს შესაბამისი ურთიერთშედარების აქტი. ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ შეთანხმება ვერ მიიღწევა, კონკრეტულ შემთხვევაზე იწყება დავა და ეს უნდა მოესწროს 15 დღის ვადაში. სააპელაციო პალატამ კიდევ ერთხელ აღნიშნა, რომ ვინაიდან დადგენილების მე-6 მუხლის მე-7 პუნქტი სადავო შემთხვევის განხილვის დაწყებას მისი გამოვლენის მომენტს უკავშირებდა, უდავო იყო, რომ გამოვლენა და შესაბამისად მხარისათვის (სამედიცინო კლინიკისათვის) პრეტენზიის წარდგენა (კორექტირების აქტების გაგზავნა) მე-6 მუხლის მე-5 პუნქტით განსაზღვრულ 15 დღიან ვადაში უნდა მომხდარიყო, რაც მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხის მიერ დაცული არ იყო. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხემ კორექტირების აქტები წარადგინა დადგენილი ვადის გასვლის შემდგომ - 2014 წლის 28 აპრილს.
19. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ზემოაღნიშნული ნორმატიული აქტის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, მოპასუხეს მოსარჩელისათვის უნდა აენაზღაურებინა სარჩელით მოთხოვნილი სადავო თანხა, რაც არ შეუსრულებია. შესაბამისად, მოსარჩელეს წარმოეშვა მოთხოვნის უფლება.
20. გარდა ამისა, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ №177 დადგენილების მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტი განსაზღვრავს იმ შემთხვევას, როცა მზღვეველი უფლებამოსილია არ აუნაზღაუროს მიმწოდებელს სადაზღვევო შემთხვევა. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაციები თანხების დაკორექტირების შესახებ არ შეიცავდა მითითებას, კონკრეტულად რომელი საფუძვლებით მოხდა თანხების კორექტირება, ასევე არ იყო გამყარებული სხვა რაიმე მტკიცებულებებით, აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ მოპასუხის მიერ წარდგენილი დოკუმენტები, რომელიც ასახავდა მხოლოდ მოპასუხის მოსაზრებას სადავო თანხების კორექტირებასთან დაკავშირებით, არ წარმოადგენდა საკმარის მტკიცებულებას იმის დასადასტურებლად, რომ მოპასუხე არ იყო ვალდებული აენაზღაურებინა მოსარჩელის მიერ გაწეული სამედიცინო მომსახურების ღირებულება სრულად.
21. სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველ ნაწილსა და 317-ე მუხლის პირველ ნაწილზე დაყრდნობით, განსახილველ შემთხვევაში დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეებს შორის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა წარმოიშვა დადგენილების შესაბამისად ჩამოყალიბებული მომსახურების ხელშეკრულების საფუძველზე. ამასთან, სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე მითითებით, დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხემ მომსახურების ღირებულების - 44 959.10 ლარის ანაზღაურების ვალდებულება არ შეასრულა, რაც სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობა იყო.
22. სააპელაციო პალატამ, სამოქალაქო კოდექსის 417-ე და 418-ე მუხლებიდან გამომდინარე, განმარტა, რომ პირგასამტეხლო წარმოადგენს სახელშეკრულებო მოთხოვნის შესრულების მიმართ მხარის შესაბამისი ინტერესის უზრუნველყოფის საშუალებას, რომლის გადახდის ვალდებულების წარმოშობა დაკავშირებულია სახელშეკრულებო ვალდებულების დარღვევასთან. პირგასამტეხლო ეკისრება მხარეს იმ დროიდან, როდესაც უნდა ყოფილიყო შესრულებული დარღვეული ვალდებულება - ამ ვალდებულების შესრულებამდე.
23. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ დადგენილების თანახმად, მზღვეველის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში გათვალისწინებულია პირგასამტეხლო 2014 წლის 8 აგვისტომდე პერიოდზე ასანაზღაურებელი თანხის 0,1%, ხოლო 2014 წლის 8 აგვისტოდან შემდგომ პერიოდზე - ასანაზღაურებელი თანხის 0.02%, ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, თბილისის საქალაქო სასამართლომ მართებულად დააკისრა მოპასუხეს გაწეული მომსახურების ღირებულების აუნაზღაურებლობის გამო კანონმდებლობით განსაზღვრული პირგასამტეხლო - ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 2014 წლის 3 მაისიდან 2014 წლის 8 აგვისტომდე დავალიანების 44 959.10 ლარის 0.1%-ის - 4 360.15 ლარის, ხოლო 2014 წლის 9 აგვისტოდან დავალიანების დაფარვამდე ყოველდღიურად დავალიანების 0.02%-ის - 8.99 ლარის გადახდა.
24. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მოპასუხის პრეტენზია მტკიცებულებათა გამოთხოვაზე უარის თქმის შესახებ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 11 მაისის განჩინების უკანონობასთან დაკავშირებით. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, შუამდგომლობის ავტორი მოითხოვდა მოსარჩელისგან სამედიცინო ისტორიების გამოთხოვას. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიიჩნია სამედიცინო ისტორიები საქმისათვის მნიშვნელობის არმქონე მტკიცებულებებად, ვინაიდან დადგენილებით განსაზღვრულ ვადაში მოპასუხეს სადავოდ არ გაუხდია საანგარიშგებო დოკუმენტაციის სისწორე.
25. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოპასუხემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
26. საკასაციო საჩივრის ავტორის განმარტებით, მან კორექტირების შესახებ ინფორმაცია დადგენილი წესით წარუდგინა მოსარჩელეს, კორექტირების საფუძველს წარმოადგენდა ის გარემოება, რომ მომსახურების გაწევის ამსახველ დოკუმენტაციებში მოცემული ინფორმაციით არ დასტურდებოდა შემთხვევების ურგენტულობა, რაც, თავის მხრივ, პირდაპირ გავლენას ახდენდა მომსახურების ღირებულებაზე, იმის გათვალისწინებით, რომ ურგენტული შემთხვევების დროს პაციენტი იმყოფება ინტენსიური თერაპიის პალატაში, რომელიც, განსხვავებით სხვა პალატებისგან, უფრო ძვირია. კასატორმა მიუთითა, რომ, გარდა ამისა, შენიშვნები იყო უშუალოდ გაწეული სამედიცინო მომსახურების ხარისხთან დაკავშირებით, კერძოდ, გაწეული მომსახურება არ შეესაბამებოდა ეროვნული გაიდლაინებით და კლინიკის პროტოკოლით დადგენილ სტანდარტებს. კასატორმა აღნიშნა, რომ მან სასამართლოს წარუდგინა სსიპ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტოს 2015 წლის 15 იანვრის №02/2434 წერილი, რომელშიც აღწერილია მთელი რიგი ძალიან სერიოზული დარღვევები, რომელიც არა თუ ხელს უშლის ადამიანის გამოჯანმრთელებას, არამედ პირიქით - შეიძლება გახდეს დაავადების წყარო, ეს არის ვენტილაციის და სანიტარიასთან დაკავშირებული პრობლემები, ასევე სამედიცინო პერსონალის ლიცენზირებასთან დაკავშირებით გამოვლენილი ძალიან სერიოზული დარღვევები.
27. კასატორმა აღნიშნა, რომ დადგენილების შესაბამისად, კორექტირების აქტში მხოლოდ თანხებზე უნდა იყოს მითითება და არა - კორექტირების მიზეზებზე, რათა ყველა სადავოდ გამხდარ შემთხვევაში მტკიცების ტვირთი გადავიდეს სამედიცინო დაწესებულებაზე (მოსარჩელეზე) და სწორედ ამ უკანასკნელმა უნდა ახსნას ის მიზეზები, რაც საფუძვლად დაედო მის მიერ კონკრეტული პაციენტის სამედიცინო მომსახურებას. კასატორმა მიუთითა, რომ სამოქალაქო კოდექსი პაციენტის მომსახურებასთან დაკავშირებით მტკიცების ტვირთს აკისრებს სამედიცინო დაწესებულებას. კასატორმა აღნიშნა, რომ სამედიცინო დაწესებულებას კორექტირებულ აქტებზე არანაირი მოტივირებული პასუხი არ გაუცია დადგენილ ვადებში.
28. საკასაციო საჩივრის ავტორმა მიუთითა დადგენილების მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტის „ლ“ ქვეპუნქტსა და მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის „ლ“ ქვეპუნქტზე და განმარტა, რომ, ერთი მხრივ, სამედიცინო დაწესებულების ვალდებულება არის მკურნალობა წარმართოს მხოლოდ სამედიცინო აუცილებლობის პრინციპზე დაყრდნობით, ხოლო, მეორე მხრივ, ამ პრინციპის დარღვევისას იგი ვერ მიიღებს მომსახურების საფასურს, რადგან მზღვეველს ევალება, არ აანაზღაუროს ამგვარი მომსახურება. კასატორის განმარტებით, ჰქონდა თუ არა ადგილი სამედიცინო აუცილებლობის პრინციპის დაცვას, შეიძლება დადგინდეს იმის მიხედვით, მოსარჩელის მიერ კონკრეტულ შემთხვევებში ხდებოდა თუ არა მის მიერ შემუშავებული პროტოკოლების დაცვა. კასატორმა, გარდა იმისა, რომ მიუთითა სსიპ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტოს ზემოაღნიშნულ №02/2434 წერილზე, აღნიშნა, რომ დამატებით საკითხების შესასწავლად მან შუამდგომლობა დააყენა პაციენტთა სამედიცინო ბარათების გამოთხოვის თაობაზე, რათა წარმოდგენილი ყოფილიყო დამატებითი მტკიცებულებები, თუმცა, მისი განმარტებით, სასამართლომ აბსოლუტურად უკანონოდ უთხრა უარი აღნიშნული დოკუმენტაციის გამოთხოვაზე.
29. კასატორის მოსაზრებით, ვინაიდან კორექტირების საფუძველს წარმოადგენს ის გარემოება, რომ ურგენტულობა არ დასტურდება და პაციენტი დაყოვნებულია ზედმეტად, რაც, თავის მხრივ, პირდაპირ ზრდის ფასს, სახეზე არის დადგენილების მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით დადგენილი ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძველიც.
30. საკასაციო საჩივრის ავტორმა აღნიშნა, რომ მოქმედი კანონმდებლობა არ ზღუდავს ვალდებულების გარეშე გადახდილი თანხების უკან დაბრუნებას 3-წლიანი ხანდაზმულობის დაცვით, რადგან ადგილი არ ჰქონდეს პირის უსაფუძვლო გამდიდრებას. შესაბამისად, კასატორს მიაჩნია, რომ ვალდებულების გარეშე თანხების შეცილებაზე სამოქალაქო კოდექსისაგან განსხვავებული ვადების დაწესება პირდაპირ ეწინააღმდეგება სამართლიანობის პრინციპს. კასატორის განმარტებით, იმის გათვალისწინებით, რომ ნებისმიერ პირს აქვს უფლება მოითხოვოს მის მიერ ვალდებულების გარეშე გადახდილი თანხების უკან დაბრუნება, აღნიშნული ნიშნავს იმას, რომ ამ საფუძვლით მხარეს ნებისმიერ დროს აქვს შეცილების უფლება.
31. კასატორის განმარტებით, დადგენილების მე-6 მუხლის მე-5, მე-6 და მე-7 პუნქტების ანალიზის შედეგად, ნათელია, რომ მზღვეველს უფლება აქვს მოახდინოს ინსპექტირება დოკუმენტაციის მიღებიდან 15 სამუშაო დღეში და ინსპექტირებიდან 15 სამუშაო დღეში გახადოს სადავოდ შემთხვევები, შესაბამისად, უფლების რეალიზაციისას დავა შეიძლება წამოწყებულ იქნას საანგარიშგებო დოკუმენტაციის წარდგენიდან 30 დღეში, რა ვადაც, კასატორის მოსაზრებით, მის მიერ სრულად იქნა დაცული.
32. კასატორმა მტკიცებულებების გამოთხოვის შესახებ მის შუამდგომლობაზე უარის თქმის განჩინებასთან დაკავშირებით, მიუთითა, რომ სამედიცინო ბარათებით დასტურდება სწორედ სამედიცინო აუცილებლობის პრინციპისა და პროტოკოლების დაცვის ფაქტი და სასამართლომ შეჯიბრებითობის პრინციპის დარღვევით ინკვიზიციურად თვითონ გადაწყვიტა, რომ აღნიშნული მტკიცებულებებით ეს გარემოება ვერ დამტკიცდებოდა.
33. რაც შეეხება პირგასამტეხლოს ოდენობას, კასატორს მიაჩნია, რომ დაკისრებული პირგასამტეხლო არის შეუსაბამოდ მაღალი და არსებობდა სასამართლოს მიერ სამოქალაქო კოდექსის 420-ე მუხლით დადგენილი უფლებამოსილების გამოყენების საფუძველი, რის შემდეგაც მოთხოვნილი პირგასამტეხლო შემცირდებოდა გონივრულ ოდენობამდე. აღნიშნულთან დაკავშირებით კასატორმა მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2012 წლის 11 ივლისის გადაწყვეტილებაზე საქმეზე №ბს-175-173(კ-12).
34. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 11 ოქტომბრის განჩინებით სს „სადაზღვევო კომპანია ჯ-ის“ საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
35. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „სადაზღვევო კომპანია ჯ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
36. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
37. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
38. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორი სადავოდ ხდის მზღვეველის ბენეფიციარებისათვის გაწეული სამედიცინო მომსახურების ანაზღაურების მართლზომიერებას სადავო პერიოდზე. საკასაციო საჩივრის ავტორი მომსახურების საფასურის ანაზღაურების ვალდებულების არარსებობის ძირითად მოტივად უთითებს დოკუმენტაციის არასრულყოფილებაზე, დაზღვეულ პირთათვის გაწეული მომსახურების უხარისხობაზე, სამედიცინო ჩარევის აუცილებლობის დაუცველობასა და ხარჯის არაეფექტურობაზე. ამასთან, კასატორი ასევე არაგონივრულად მიიჩნევს დაკისრებულ პირგასამტეხლოს და მის შემცირებას ითხოვს.
39. პირველ რიგში, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ამ კატეგორიის დავებზე არასებობს დადგენილი მყარი სასამართლო პრაქტიკა, რომელითაც მხარეთა შორის სამედიცინო მომსახურების შესახებ სახელშეკრულებო ურთიერთობა შეფასებულია ნარდობის სამართლებრივ ურთიერთობად (სსკ-ის 629-ე მუხლი), რომელი ურთიერთობის მონაწილე მხარეებსაც ეკისრებათ ორმხრივი უფლებები და მოვალეობები, კერძოდ, ერთის მხრივ, მენარდე (სამედიცინო დაწესებულება) ვალდებულია გაუწიოს შეთანხმებული სამედიცინო მომსახურება „შემკვეთს“/„სადაზღვევო კომპანიებს“ (შემკვეთის მიერ დაზღვეულ პირებს/ბენეფიციარებს), ხოლო მეორეს მხრივ, „შემკვეთი“ ვალდებულია აანაზღაუროს შესრულებული სამუშაო, ხოლო გაწეული სამედიცინო მომსახურების ანაზღაურებაზე უარის თქმის ლეგიტიმურობა მოთხოვნის ყველა წინაპირობების შემოწმების საფუძველზე უნდა გადაწყდეს.
40. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მისაღებად ყველა მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოება, ასევე, მართებულია სამართლებრივი შეფასება. ამდენად, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას სამედიცინო მომსახურების ღირებულების გადახდასთან დაკავშირებით და მიუთითებს ,,სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამების ფარგლებში სამედიცინო და სადაზღვევო მომსახურების მიწოდების წესების დამტკიცების შესახებ’’ საქართველოს მთავრობის 2012 წლის 14 მაისის N177 დადგენილებაზე, რომლის თანახმად, მიმწოდებელი უფლებამოსილია, მიიღოს სადაზღვევო შემთხვევის დროული და სრული ანაზღაურება აღნიშნული დადგენილების საფუძველზე. დადგენილებით გათვალისწინებულია ის შემთხვევები, როდესაც მზღვეველი გათავისუფლებულია სადაზღვევო შემთხვევის ანაზღაურებისაგან. დადგენილების მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტის „ა.დ.ა“ ქვეპუნქტი ადგენს: მზღვეველი უფლებამოსილია არ აუნაზღაუროს მიმწოდებელს სადაზღვევო შემთხვევა, თუ მიმწოდებელმა სადაზღვევო შემთხვევის ღირებულების უსაფუძვლოდ გაზრდის მიზნით განახორციელა ისეთი ქმედება, როგორიცაა მიმწოდებლის მიერ შემთხვევისათვის მცდარი კოდის მინიჭება ან/და დიაგნოზის დამძიმება. ამდენად, მზღვეველი სადაზღვევო შემთხვევის ანაზღაურების ვალდებულებისაგან შეიძლება განთავისუფლდეს შემდეგი წინაპირობების არსებობისას: ა) ადგილი უნდა ჰქონდეს მიმწოდებლის მიერ შემთხვევისათვის მცდარი კოდის მინიჭებას ან/და დიაგნოზის დამძიმებას და ამასთან, ბ) ეს ქმედება განხორციელებული უნდა იყოს სადაზღვევო შემთხვევის ღირებულების უსაფუძვლოდ გაზრდის მიზნით.
41. განსახილველ შემთხვევაში, სადაზღვევო კომპანიის ბენეფიციარების მიმართ მომსახურების ღირებულების უსაფუძვლოდ გაზრდის მიზნით ქმედების (შემთხვევისათვის მცდარი კოდის მინიჭება ან/და დიაგნოზის დამძიმება) განხორციელების ფაქტი დადასტურებული არ არის. ვერც კასატორი უთითებს იმგვარ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის სისწორეზე.
42. №177 დადგენილების მე-6 მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, მზღვეველი ვალდებულია, საანგარიშგებო დოკუმენტაციის მიღებიდან 15 (თხუთმეტი) სამუშაო დღის განმავლობაში ჩაატაროს საანგარიშგებო დოკუმენტაციის ინსპექტირება და მიმწოდებელთან წერილობით ან ელექტრონულად გააფორმოს ურთიერთშედარების აქტი, რომელსაც თან ერთვის რეესტრი შემთხვევების მიხედვით. რეესტრი უნდა მოიცავდეს ინფორმაციას თითოეული შემთხვევის თაობაზე აღიარებული და კორექტირებული თანხების შესახებ. მზღვეველმა, ურთიერთშეთანხმების აქტის საფუძველზე აღიარებული თანხა უნდა გადარიცხოს არა უგვიანეს ამ პერიოდის დამთავრებიდან 4 (ოთხი) სამუშაო დღის ვადაში.
43. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საანგარიშგებო დოკუმენტაციის საფუძველზე, კორექტირების უფლებამოსილება მზღვეველს გააჩნია მხოლოდ დოკუმენტის წარდგენიდან 15 დღის ვადაში. სწორედ ამ ვადაში არის იგი ვალდებული, განახორციელოს ინსპექტირება. საკასაციო სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია, რომ 2014 წლის 2 აპრილს მოსარჩელემ მოპასუხე სადაზღვევო კომპანიას აცნობა, რომ №177 დადგენილების შესაბამისად, 2014 წლის მარტში სახელმწიფო სადაზღვევო და კორპორატიული პროგრამის ფარგლებში მოპასუხის მიერ დაზღვეულ პირებს გაეწია სამედიცინო მომსახურება, რომელის ღირებულებამ შეადგინა 44 959.10 ლარი. დადგენილია ასევე, რომ მოპასუხემ დადგენილებით განსაზღვრული კორექტირების აქტები წარადგინა 15 დღიანი ვადის გასვლის შემდგომ - 2014 წლის 28 აპრილს, თუმცა მოთხოვნილი თანხა არ აუნაზღაურებია.
44. ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოპასუხის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობის საფუძვლად მითითებული გარემოებები სამედიცინო ცენტრის მიერ არაზუსტი კვლევებისა და მომსახურების გაწევის თაობაზე საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, დადგენილების მე-3 მუხლის მე-4 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტზე, რომლის შესაბამისად, ზემოაღნიშნული გარემოებები დადასტურებული უნდა იყოს მხართა მიერ მოწვეული ექსპერტების დასკვნით ან სამედიცინო მედიაციის სამსახურის აქტით, ან საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.
45. საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნებს იმ ნაწილშიც, რომ რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა მკურნალობის დარღვევით ჩატარების ან სამედიცინო აუცილებლობის პრინციპის დარღვევის გარემოებას, საქმეში წარდგენილი არ ყოფილა. ამდენად საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ დაუსაბუთებელია საკასაციო პრეტენზია, რომ გაწეული სამედიცინო მომსახურება ხარვეზიანი, უხარისხო, ეროვნულ და საერთაშორისო გაიდლაინებსა და პროტოკოლებთან შეუსაბამოა და განხოციელებულია სამედიცინო აუცილებლობის პრინციპის დარღვევით.
46. პირგასამტეხლოს შემცირების თაობაზე კასატორის პრეტენზიასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სადაზღვევო კომპანიას, ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, დაკისრებული აქვს პირგასამტეხლო ნორმატიული აქტის (სახელმწიფო დაზღვევის პროგრამის ფარგლებში) საფუძველზე. შესაბამისად, სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას კანონისმიერი პირგასამტეხლოს შემცირების თაობაზე, ვინაიდან სსკ-ის 420-ე მუხლით გათვალისწინებული მოწესრიგება, გამოიყენება მხოლოდ მხარეთა შეთანხმებით გათვალისწინებულ პირგასამტეხლოსთან დაკავშირებით და ვერ იქნება გამოყენებული განსახილველი შემთხვევის მიმართ, რადგან სასამართლოს არ შეუძლია, შეამციროს კანონით დადგენილი პირგასამტეხლო. №177-ე დადგენილებით დამტკიცებული სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამების ფარგლებში, სამედიცინო და სადაზღვევო მომსახურების მიწოდების წესების მე-6 მუხლი შეიცავს რეგულაციას სახელმწიფო ბიუჯეტით დაფინანსებული შესაბამისი ჯანმრთელობის დაზღვევის სახელმწიფო პროგრამებში მონაწილე სუბიექტებს შორის წარმოშობილი ურთიერთობებისა და ამ პროგრამების ფარგლებში მიწოდებული სამედიცინო მომსახურების ანგარიშგებასა და ანაზღაურებასთან დაკავშირებული საკითხების შესახებ (ნორმატიულად განსაზღვრული პირგასამტეხლოს ოდენობის სასამართლოს მიერ შემცირების შეუძლებლობის შესახებ იხ., სუსგ- ები №ას-859-809-2015, 19 ნოემბერი, 2015 წელი; №ას-1171-1116-2014, 2 თებერვალი, 2015 წელი).
47. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან („სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამების ფარგლებში სამედიცინო და სადაზღვევო მომსახურების მიწოდების წესების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2012 წლის 14 მაისის N177 დადგენილებით განსაზღვრულ სახელშეკრულებო ურთიერთობაში მყოფ მხარეებს შორის დავაზე არსებობს სასამართლო პრაქტიკა. იხ., სუსგ-ები №ას-1191-1151-2016, 24 თებერვალი, 2017 წელი; №ას-859-809-2015, 19 ნოემბერი, 2015 წელი; №ას-1277-1198-2015, 15 მარტი, 2016 წელი; №ას-410-393-2016, 22 ივნისი, 2016 წელი; №ას-231-220-2016, 27 აპრილი, 2016 წელი; №ას-482-456-2015, 27 აპრილი, 2016 წელი), არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას სს „სადაზღვევო კომპანია ჯ-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 2 959 ლარის 70% – 2071.3 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა
1. სს „სადაზღვევო კომპანია ჯ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;
2. კასატორს სს „სადაზღვევო კომპანია ჯ-ს“ (ს/კ:…) დაუბრუნდეს მის მიერ 2016 წლის 3 ოქტომბერს სს „თი ბი სი ბანკის“ მეშვეობით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 2 959 ლარის 70% – 2071.3 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური
მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი
ბ. ალავიძე