№ას-1184-1129-2013 26 ნოემბერი, 2015 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა/მოსამართლეები:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე)

პაატა ქათამაძე (მომხსენებელი)

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – გ. კ-ე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს დ-ო (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 1 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. სატრანსპორტო საშუალება („ვაზ 21063”, (სახ.№-ით ...), მარკის ავტომანქანა), რომელსაც გ. ტ-ე (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მეორე მოპასუხე) მართავდა, 2010 წლის 02 ოქტომბერს შეეჯახა ფოთის საზღვაო ნავსადგურის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მესაკუთრე, დაზარალებული ან დამზღვევი) კუთვნილ „ტოიოტას” მარკის (სახ.№ ...) ავტომანქანას. ავტოსაგზაო შემთხვევა მეორე მოპასუხის ბრალეულმა მოქმედებამ გამოიწვია.

2. სატრანსპორტო საშუალება, რომელსაც შემთხვევის დღეს მეორე მოპასუხე მართავდა, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოში გ. კ-ის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც პირველი მოპასუხე, აპელანტი ან კასატორი) სახელზე იყო რეგისტრირებული.

3. დაზარალებულს („ტოიოტას“ მარკის ავტომანქანის მესაკუთრეს) სადაზღვევო შემთხვევით მიყენებული ზიანი შპს დ-ომ” (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მოსარჩელე ან მზღვეველი) აუნაზღაურა (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში სსკ-ის, 799.1.-ე, 820-821-ე მუხლები).

4. 2012 წლის 13 სექტემბერს მზღვეველმა სარჩელი აღძრა მოპასუხეების წინააღმდეგ და 16 500 ლარის სოლიდარულად დაკისრება მოითხოვა (სსკ-ის 832-ე მუხლის პირველი ნაწილი).

5. მოსარჩელის მოსაზრებით, ვინაიდან მან დამზღვევის ნაცვლად აუნაზღაურა დაზარალებულს ზიანი, სსკ-ის 832-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, ის უფლებამოსილი იყო, მოპასუხეებისათვის მის მიერ გადახდილი თანხის სოლიდარულად დაკისრება მოეთხოვა.

6. პირველმა მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო. მან მიუთითა მოთხოვნის გამომრიცხველ გარემოებად იმაზე, რომ 2010 წლის ივნისში, მან მანქანა მეორე მოპასუხეს მიჰყიდა და, აქედან გამომდინარე, პასუხისმგებლობა არ უნდა დაჰკისრებოდა. გარდა ამისა, ის ყურადღებას ამახვილებდა იმაზეც, რომ გამოსარკვევი იყო დაზღვეული მანქანის მძღოლის უფლებამოსილების საკითხიც, რადგანაც, დამზღვევსა და მზღვეველს შორის დადებული ხელშეკრულების თანახმად, ავტომანქანა ავტორიზებულ მძღოლს უნდა ემართა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მზღვეველი არ იყო ვალდებული, აენაზღაურებინა ზიანი.

7. მეორე მოპასუხემ დაადასტურა 2010 წლის ივნისში პირველი მოპასუხისაგან ავტომანქანის შეძენა, ხოლო მზღვეველისთვის ზიანის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით განმარტა, რომ მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი თანხა შეუსაბამოდ მაღალი იყო, ამასთან, სადაზღვევო კომპანიამ მას არ მისცა საშუალება, დაეთვალიერებინა ავტომანქანა და ზიანი თავად აენაზღაურებინა შეკეთების ან დაზარალებულისათვის სხვა ავტომანქანის შეძენის გზით.

8. ხაშურის რაიონულმა სასამართლომ, სსკ-ის 317-ე, 464-ე, 992-ე, 999-ე მუხლებზე დაყრდნობით, 2013 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დასაბუთებულად ცნო და მოპასუხეებს, მოსარჩელის სასარგებლოდ, სოლიდარულად 13 983 ლარის გადახდა დააკისრა.

9. სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელის არგუმენტები მოპასუხეებისათვის ზიანის ანაზღაურების სოლიდარულად დაკისრების თაობაზე შემდეგ გარემოებებზე მითითებით:

9.1. სადაზღვევო შემთხვევის დროისათვის სატრანსპორტო საშუალება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოში ირიცხებოდა პირველი მოპასუხის სახელზე. სასამართლოს მოსაზრებით, მოპასუხეთა განმარტება იმის თაობაზე, რომ ავტომანქანაზე საკუთრება პირველმა მოპასუხემ ჯერ კიდევ სადაზღვევო შემთხვევამდე (2010 წლის ივნისში) გადასცა მეორე მოპასუხეს, ვერ აქარწყლებდა პირველი მოპასუხის სახელზე სატრანსპორტო საშუალების რეგისტრაციის ფაქტს. სასამართლომ მიუთითა, რომ ამ გარემოების მტკიცებისთვის უფრო მაღალი სტანდარტი იყო საჭირო, ვიდრე მხარეთა ახსნა-განმარტებაა.

9.2. აღნიშნულის გათვალისწინებით, სასამართლომ დაასკვნა, რომ პირველ მოპასუხეს, როგორც ავტომობილის მესაკუთრეს, სსკ-ის 999-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა მეორე მოპასუხესთან ერთად უნდა დაჰკისრებოდა (მგზავრების გადაყვანისა და ტვირთის გადაზიდვისათვის გათვალისწინებული სატრანსპორტო საშუალების მფლობელი, თუ მისი სატრანსპორტო საშუალების ექსპლოატაციას მოჰყვა ადამიანის სიკვდილი, დასახიჩრება ან ჯანმრთელობის მოშლა ანდა ნივთის დაზიანება, ვალდებულია დაზარალებულს აუნაზღაუროს აქედან წარმოშობილი ზიანი).

9.3. ასანაზღაურებელი ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას, სასამართლო დაეყრდნო შპს ,,ე-ის“ ექსპერტიზის აქტს, რომლის მიხედვითაც ავტომანქანის აღდგენის ღირებულება 16 500 ლარს შეადგენდა, საიდანაც 2 517 ლარი დამატებითი ღირებულების გადასახადი, დანარჩენი კი, მომსახურება და მასალების ღირებულება იყო (ტ. 1, ს.ფ. 66). სასამართლოს განმარტებით, სსკ-ის 408-409-ე მუხლების შესაბამისად, ზიანი ანაზღაურდება ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისათვის. სასამართლოს მოსაზრებით, 2517 ლარი ანაზღაურებას არ ექვემდებარებოდა, ვინაიდან დაზიანებული ავტომანქანა არ შეკეთებულა (ე.ი. მზღვეველს რაიმე სახის მომსახურება არ მიუღია) და, ამდენად, 2 517 ლარის - როგორც მომსახურებისთვის გადასახდელი დღგ-ის დანაკლისიც არ მიუღია.

10. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს პირველმა მოპასუხემ და მზღვეველმა.

11. პირველი მოპასუხის სააპელაციო საჩივრის ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები:

11.1. სასამართლომ არ დაადგინა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა ფაქტობრივი გარემოება, კერძოდ, სათანადოდ არ გამოიკვლია და არ შეაფასა მზღვეველის მიერ დამზღვევისთვის თანხის ანაზღაურების წინაპირობების არსებობა. სასამართლომ არ დააკმაყოფილა მისი შუამდგომლობა და არ გამოარკვია ის გარემოება, რომ დაზღვევის ხელშეკრულების მიხედვით, სადაზღვევო ანაზღაურება არ გაიცემოდა სატრანსპორტო საშუალების არაუფლებამოსილი (არაავტორიზებული) პირის მართვის შემთხვევაში.

11.2. სასამართლომ არასწორად მიიჩნია პირველი მოპასუხე ზიანის ანაზღაურებაზე ვალდებულ პირად, რადგანაც მან მანქანა გაყიდა შემთხვევამდე რამდენიმე თვით ადრე და აღარ წამოადგენდა მის მესაკუთრეს. სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, ივარაუდება, რომ მოძრავი ნივთის მფლობელი არის მესაკუთრე. ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებით მან სამუდამოდ დათმო ნივთზე უფლება. ამ დასკვნას ვერ აქარწყლებს ავტომობილის ფორმალური რეგისტრაცია, შესაბამისად, ზიანის ანაზღაურება უნდა დაჰკისრებოდა მხოლოდ მანქანის ახალ მესაკუთრესა და მფლობელს.

12. მოსარჩელის შეგებებული სააპელაციო საჩივარი ემყარება იმას, რომ ზიანი 16 500 ლარს შეადგენდა, სასამართლომ კი, მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნის მიუხედავად, დღგ-ის თანხა არ ჩათვალა ზიანის მოცულობაში, რაც არასწორია.

13. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 1 ოქტომბრის განჩინებით საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილება.

14. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასებები და დამატებით მიუთითა შემდეგი:

14.1. „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9¹ მუხლის თანახმად, საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული გამონაკლისების გარდა, მექანიკურ სატრანსპორტო საშუალებებზე პირის საკუთრების უფლების წარმოშობა იურიდიულ ძალას საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოში რეგისტრაციის მომენტიდან იძენს. ამდენად, მითითებული კანონი, რომელიც წარმოადგენს სპეციალურ კანონს, აწესრიგებს მექანიკურ სატრანსპორტო საშუალებებზე პირის საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძველს. განსახილველ შემთხვევაში, მართალია, პირველ მოპასუხეს საგზაო შემთხვევის დადგომაში უშუალო ბრალი არ მიუძღოდა, მაგრამ იგი, როგორც ამ ავტოსატრანსპორტო საშუალების იურიდიული მფლობელი, პასუხს აგებდა საგზაო შემთხვევით გამოწვეული ზიანისათვის.

14.2. აპელანტის პრეტენზია იმის თაობაზე, მართავდა თუ არა ავტომანქანას ავტორიზებული მძღოლი, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სცილდებოდა დავის საგანს და არსებითი მნიშვნელობა არ გააჩნდა დავის სწორად გადაწყვეტისთვის, ვინაიდან, არსებობდა სსკ-ის 832.1 მუხლით გათვალისწინებული წინაპირობები, რომლის საფუძველზეც დაზარალებულს (დამზღვევს) მესამე პირის მიმართ მოთხოვნის უფლება გააჩნდა.

15. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა პირველმა მოპასუხემ და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის უარყოფა:

15.1. სსკ-ის 999-ე მუხლი სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგად დამდგარი ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელ პირად იურიდიულ მფლობელს მიიჩნევს, ხოლო საკითხი იმის შესახებ, თუ ვინ არის მფლობელი, უნდა გადაწყდეს სანივთო სამართლის საფუძველზე. სსკ-ის 186-ე მუხლით გათვალისწინებული წესის თანახმად, მოძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების გადაცემა უნდა მოხდეს ნამდვილი უფლების საფუძველზე. ნამდვილი უფლება, როგორც წესი, წარმოიშობა ვალდებულებითსამართლებრივი გარიგების საფუძველზე, რომელიც გულისხმობს მხარეებს შორის შეთანხმების არსებობას ხელშეკრულების საგანზე საკუთრების უფლების გადაცემის თაობაზე. მეორე მოპასუხემ პროცესზე დაადასტურა ნასყიდობის ფაქტი, ასევე, პატრულისთვის მიცემულ წერილობით ახსნა-განმარტებაში ის მიუთითებდა, რომ მართავდა მის (და არა სხვის) კუთვნილ ავტომობილს, მასვე ჰქონდა მანქანის ე.წ ტექპასპორტი. აღნიშნული გარემოებები უდავოდ ადასტურებდნენ იმას, რომ კასატორი აღარ იყო ნივთის არც პირდაპირი და არც არაპირდაპირი მფლობელი, ამიტომაც დაუშვებელი იყო მისი ქონებრივი პასუხისმგებლობის საკითხის დაყენება.

15.2. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა, რომ დავის საგანს სცილდებოდა იმის გამორკვევა, მართავდა თუ არა ავტომანქანას ავტორიზებული მძღოლი. მოცემულ შემთხვევაში მზღვეველსა და დამზღვევს შორის დადებული დაზღვევის პირობების თანახმად, სადაზღვევო ანაზღაურება არ გაიცემა, თუკი დაზღვეულ მანქანას არაუფლებამოსილი პირი მართავს. ეს იმას ნიშნავს, რომ სადაზღვევო კომპანიამ არამართლზომიერად აუნაზღაურა ზიანი დაზღვეულს, ხოლო არამართლზომიერად გადახდილი თანხის კასატორისთვის მოთხოვნის უფლება მას არ გააჩნია.

16. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 30 ივლისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა ცნობილი საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ-ის) 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

17. საკასაციო სასამართლომ საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შემოწმების შედეგად გამოიტანა დასკვნა, რომ საჩივარი დასაბუთებულია, შესაბამისად, გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში უნდა გაუქმდეს და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელის მოთხოვნა კასატორისათვის სოლიდარული პასუხისმგებლობის დაკისრების თაობაზე, როგორც დაუსაბუთებელი, უარყოფილ უნდა იქნეს.

18. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორმა სააპელაციო და რაიონული სასამართლოების მიერ მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენებისა და განმარტების კუთხით დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) წარმოადგინა.

19. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორის ძირითადი პრეტენზია ისაა, რომ სადაზღვევო შემთხვევის დროს ის არ წარმოადგენდა სატრანსპორტო საშუალების მფლობელს, შესაბამისად, მას პასუხისმგებლობა ვერ დაეკისრებოდა, ვინაიდან არ იყო შესრულებული სსკ-ის 999-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული შედეგის განმაპირობებელი ერთ-ერთი ფაქტობრივი წანამძღვარი.

20. საკასაციო სასამართლო ეთანხმება კასატორის აღნიშნულ პრეტენზიას და ასკვნის, რომ სააპელაციო სასამართლოს შეფასება პირველი მოპასუხისათვის სოლიდარული პასუხისმგებლობის დაკისრების თაობაზე, როგორც ფაქტობრივი, ისე სამართლებრივი თვალსაზრისით დაუსაბუთებელია, კერძოდ:

20.1. სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლის პირველი ნაწილი სამოქალაქო სამართლის ზოგადი პრინციპიდან (მიყენებული ზიანისათვის პასუხისმგებლობა პირს ეკისრება მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული ქმედების ჩადენის შემთხვევაში, სსკ-ის 395.1-ე და 992-ე მუხლები) განსხვავებულ წესს ადგენს. როგორც წესი, სატრანსპორტო საშუალების იურიდიული მფლობელი, მიუხედავად იმისა, მართავს თუ არა ის ამ საშუალებას, პასუხს აგებს დაზარალებულის წინაშე, თუ ზიანი მისი სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგია. ამ გამონაკლისს საფუძვლად უდევს ის გარემოება, რომ სატრანსპორტო საშუალება პოტენციური საფრთხის წყაროა და მისი გამოყენება განაპირობებს შედარებით მაღალი ხარისხით საზიანო შედეგების მიღების შესაძლებლობას, ვიდრე სხვა ჩვეულებრივი საქმიანობისას. ავტოსატრანსპორტო საშუალების ამგვარი თვისების გამო იგი მომეტებული საფრთხის წყაროდაა მიჩნეული და, მიუხედავად იმისა, რომ მისი მოხმარება სამართლებრივად ნებადართულია, პასუხისმგებლობა მომეტებული საფრთხის წყაროდან მომდინარე ზიანისათვის, ჩვეულებრივ, სამოქალაქოსამართლებრივ პასუხისმგებლობასთან შედარებით უფრო მკაცრია - ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება მომეტებული საფრთხის წყაროს მფლობელს ბრალის მიუხედავად ეკისრება. აღნიშნული გამოწვეულია იმ მატერიალური ობიექტების ფლობითა და სარგებლობით (ექსპლუატაციით ან ნებისმიერი ფორმით მისი გამოყენებით), რომელსაც განსაკუთრებული ხარისხობრივი თვისება აქვთ და ადამიანის მხრიდან მასზე სრული კონტროლის დამყარება შეუძლებელია (შდრ. სუსგ №ას-494-463-2010, 9 ნოემბერი, 2010 წელი, #ას-594-652, 6 ნოემბერი 2015 წელი).

20.2. წინამდებარე გადაწყვეტილებით დადგენილი უდავო ფაქტებითა (იხ. 1-5 პუნქტები) და ორივე მოპასუხის შესაგებლით (იხ. 6-7 პუნქტები) დასტურდება, რომ პირველ მოპასუხეს ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს ავტომანქანაზე რაიმე უფლება აღარ გააჩნდა, ის არც მესაკუთრე და არც იურიდიული მფლობელი არ იყო, რადგანაც მან 2010 წლის ივნისში, ნასყიდობის საფუძველზე, საკუთრება გადასცა მეორე მოპასუხეს სსკ-ის 477-ე მუხლის პირველი ნაწილითა და 186-ე მუხლით დადგენილი წესით. სააპელაციო პალატის მიერ პირველი მოპასუხის პრეტენზიის უარსაყოფად „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9¹ მუხლის მოშველიება არასწორია, რადგანაც ამ კანონის მიზანს წარმოადგენს საავტომობილო ტრანსპორტის სამართლებრივი, ეკონომიკური და ორგანიზაციული საქმიანობის საფუძვლების საჯარო სამართლებრივი და არა კერძოსამართლებრივი მოწესრიგება. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ ერთგვაროვან პრაქტიკაზე ამახვილებს ყურადღებას: „საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძვლები ამომწურავადაა დადგენილი საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით, რომელიც ერთმანეთისაგან განასხვავებს მოძრავ და უძრავ ნივთებზე საკუთრების შეძენის სამართლებრივ რეჟიმს. ამავე კოდექსის 186-ე-197-ე მუხლებით განსაზღვრულია რა მოძრავ ნივთებზე საკუთრების შეძენის საფუძვლები, ეს წესები თანაბრად ვრცელდება ყველა მოძრავ ნივთზე და იგი არ ადგენს მოძრავ ნივთზე საკუთრების შესაძენად სავალდებულო რეგისტრაციას. რაც შეეხება მითითებას, რომ „საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლი ადგენს სატრანსპორტო საშუალებათა სავალდებულო რეგისტრაციას, აღნიშნული მოთხოვნა, არ წარმოადგენს და არ უკავშირდება ნივთზე საკუთრების წარმოშობის საფუძველს“ (იხ: სუსგ #ას-914-954-11, 27.10.2011 წელი,ას-733-1003-05; ას-914-954-2011; №ას-463-445-2016). ზემოაღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა დამატებით განმარტავს, რომ ავტოსატრანსპორტო საშუალებების რეგისტრაცია საჯაროსამართლებრივი მოწესრიგების ფარგლებში განსახორციელებელი ვალდებულებაა და დამატებით წინაპირობას ავტომობილზე საკუთრების უფლების წარმოშობისათვის არ წარმოადგენს; რეგისტრაციის აუცილებლობა მხოლოდ საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფას ემსახურება, რაც თავისი არსით ადმინისტრაციული სამართლის სფეროს განეკუთვნება.

21. სსსკ-ის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ფაქტობრივი გარემოებები სამართლებრივად სწორად არ შეაფასა, რამაც საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილების მიღება განაპირობა.

22. სსსკ-ის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება, აგრეთვე, სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გაიღეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას, ხოლო, ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, შესაბამისად, შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც. მითითებული ნორმის მიხედვით, იმ შემთხვევაში, როდესაც საკასაციო სასამართლო გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი ვალდებულია, შეცვალოს სასამართლო ხარჯების განაწილებაც. ამ დროს მხედველობაში მიიღება არა მარტო საკასაციო საჩივრისათვის გადახდილი ბაჟი, არამედ, ის ხარჯებიც, რომლებიც გაიღეს მხარეებმა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებში საქმეთა განხილვისას.

23. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ პირველმა მოპასუხემ სააპელაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის სახით გადაიხადა 559.32 ლარი, ხოლო საკასაციო საჩივარზე - 699.15 ლარი, შესაბამისად, პალატა მიიჩნევს, რომ მოსარჩელეს პირველი მოპასუხის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 1258.47 ლარის ანაზღაურება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408.3-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. გ. კ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 1 ოქტომბრის განჩინება იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა გ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის 1.1 და 1.2 პუნქტები, მოპასუხე გ. კ-ისათვის, მოსარჩელის სასარგებლოდ, სოლიდარულად 13 983 ლარის, სახელმწიფო ბაჟის - 420 ლარისა და საქმის განხილვასთან დაკავშირებული ხარჯის - 255 ლარის დაკისრების თაობაზე;

3. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებულ ნაწილში მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

4. შპს დ-ოს“ სარჩელი მოპასუხე გ. კ-ისათვის სოლიდარულად 13 983 ლარის, სახელმწიფო ბაჟის - 420 ლარისა და საქმის განხილვასთან დაკავშირებული ხარჯის - 255 ლარის დაკისრების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს;

5. შპს დ-ოს“, გ. კ-ის სასარგებლოდ, დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ სააპელაციო და საკასაციო საჩივრებზე გაღებული სახელმწიფო ბაჟის - 1258.47 ლარის გადახდა;

6. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. თოდუა

მოსამართლეები: პ. ქათამაძე

ე. გასიტაშვილი