№330210015772428

საქმე №ას-662-618-2017 20 ივნისი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ეკატერინე გასიტაშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – სს „ს-ი“ (მოპასუხე, აპელანტი)

მოწინააღმდეგე მხარე - ზ- კ-ვილი (მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 04 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში

დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, უკანონო გათავისუფლების გამო იძულებით მოცდენილ პერიოდზე განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. 2010 წლის 12 მარტს შპს „ს--სა“ (შემდეგში დამასაქმებელი ან მოპასუხე ან კასატორი) და ზ- კ-ვილს (შემდეგში: დასაქმებული ან მოსარჩელე ან მოწინააღმდეგ მხარე) შორის გაფორმდა შრომითი ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც დასაქმებული დაინიშნა თბილისის ფილიალის ასს-71 ხაზის საკაბელო უბნის მეკაბელედ. ხელშეკრულების 4.1. პუნქტით, დასაქმებულის ყოველთვიური შრომის ანაზღაურება განისაზღვრა ფიქსირებული თანხით - 399 ლარი. ხელშეკრულების მოქმედების ვადად განისაზღვრა 2010 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით დროის მონაკვეთი.

2. დამსაქმებლის ორგანიზაციულ სამართლებრივი ფორმის ცვლილების შემდეგ 08.07.2010წ. იგი ჩამოყალიბდა სააქციო საზოგადოების სახით, რა ფორმითაც არსებობს ამჟამადაც (მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის 144-ე მუხლი].

3. დამსაქმებლის 2010 წლის 28 დეკემბრის N1-1/928 ბრძანებით რიგ თანამშრომლებს, მათ შორის, მოსარჩელეს გაუგრძელდა შრომითი ხელშეკრულება 2011 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით.

4. 2012 წლის 01 თებერვალს მხარეთა შორის კვლავ გაფორმდა შრომითი ხელშეკრულება შრომის ანაზღაურების იმავე - ხელფასის 399 ლარის გადახდის პირობით. ხელშეკრულების 1.2. ქვეპუნქტით ხელშეკრულების მოქმედების ვადად განისაზღვრა 2013 წლის 31 იანვრის ჩათვლით პერიოდი.

5. დამსაქმებლის 2013 წლის 23 იანვრის N1-01/116 ბრძანებით (შემდეგში: სადავო ბრძანება) 2013 წლის 1 თებერვლიდან თბილისის ქსელის მომსახურების განყოფილების რიგ თანამშრომლებთან ერთად, დასაქმებული გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან საქართველოს შრომის კოდექსის (შემდეგში: სშკ-ი) 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე (საფუძველი: შრომის ხელშეკრულების ვადის გასვლა).

6. დამასაქმებელსა და საქართველოს კ--ის მ- პ--კავშირს (შემდეგში: კავშირი) შორის 2010 წლის 25 მაისს გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის 3.1.13 ქვეპუნქტის თანახმად, თანამშრომლებს, რომლებიც მუშაობენ კომპანიაში ერთ წელზე ხანგრძლივად და თუ ეს მუშაობა ატარებს მუდმივ ხასიათს, ადმინისტრაცია გაუფორმებს შრომით კონტრაქტებს განუსაზღვრელი ვადით. აღნიშნული კოლექტიური ხელშეკრულება მოქმედებს 2012 წლის 31 დეკემბრამდე. მოსარჩელე 2011 წლის 26 აგვისტოს არჩეულ იქნა მოპასუხის გაერთიანებული პროფკომიტეტის წევრად.

7. 2012 წლის 25 დეკემბერს დამსაქმებელსა და კავშირს შორის დაიდო ახალი კოლექტიური ხელშეკრულება 2013 წლის 1 იანვრიდან 2016 წლის 31 დეკემბრამდე მოქმედების პირობით, რომლის 4.13 პუნქტით, განისაზღვრა, რომ მუშაკებს, რომლებიც არიან პ-ი კავშირის წევრები და მუშაობენ კომპანიაში 1 წელზე ხანგრძლივად და თუ ეს მუშაობა ატარებს მუდმივ ხასიათს, პროფკავშირის წერილობითი წარდგინებით ადმინისტრაცია მათ გაუფორმებს შრომით კონტრაქტებს 2 წლის ვადით.

8. 23.01.2013წ. დამსაქმებელს მიმართა გაერთიანებული პროფკომიტეტის თავმჯდომარემ, 25.12.2012წ. კოლექტიური ხელშეკრულების 4.13 მუხლის საფუძველზე კომპანიის პროფ.წევრთა - 52 თანამშრომლის, მათ შორის, მოსარჩელის მიმართ 2 წლის ვადით შრომითი კონტრაქტის გაფორმების წარდგინებით.

9. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა მოპასუხის მიმართ სადავო ბრძანების ბათილად ცნობის და იძულებით განაცდურის - თვეში 399 ლარის 2013 წლის 01 თებერვლიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე დაკისრების მოთხოვნით.

10. მოსარჩელის განმარტებით, დამსაქმებელი ვალდებული იყო მასთან გაეგრძელებინა შრომითი ურთიერთობა დამსაქმებელსა და კავშირს შორის 2010 წლის 25 მაისს გაფორმებებული ხელშეკრულების 3.1.13 ქვეპუნქტის საფუძველზე, ისევე როგორც იგი ამას ახორციელებდა სხვა თანამშრომლებთან მიმართებით, აღნიშნულის საპირისპოროდ იგი გათავისუფლდა თანამდებობიდან.

11. მოპასუხემ წარმოადგინა მოთხოვნის შემწყვეტი და განხორციელების შემაფერხებელი (ხანდაზმულობა) შედავება და აღნიშნა, რომ იგი არ წარმოადგენდა სს „გაერთიანებული ტელეკომის“ უფლებამონაცვლეს. შესაბამისად, მისთვის უცნობი იყო ამ უკანასკნელის სამართლებრივი ვალდებულებები მესამე პირთა წინაშე.

12. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 25 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი სადავო ბრძანება. მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა კომპენსაციის გადახდა - 399 ლარის გათვალისწინებით, სამი წლის განმავლობაში მისაღები თანხის ოდენობით. სარჩელი კომპენსაციის დანარჩენი მოთხოვნის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

13. გადაწყვეტილების გაუქმების მოთხოვნით წარდგენილ სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ იძულებითი მოცდენის გამო, განაცდურის სახით დაეკისრა ყოველთვიური ხელფასის 399 ლარის გადახდა, 2013 წლის პირველი თებერვლიდან ორი წლის პერიოდზე.

14. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა განჩინების პპ: 1-9-ში მითითებული და საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მიიჩნია, რომ სახეზე იყო ფაქტობრივ გარემოებათა არასწორი სამართლებრივი შეფასება.

15. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელე სადავო ბრძანებით 2013 წლის 1 თებერვლიდან გათავისუფლებული იყო დაკავებული თანამდებობიდან ხელშეკრულების ვადის გასვლის საფუძვლით, გათავისუფლების კანონიერების შემოწმების კუთხით, მნიშვნელობას იძენს დამსაქმებელსა და კავშირს შორის დადებული 2010 წლის 25 მაისის და ამავე მხარეებს შორის, 2012 წლის 25 დეკემბერს დადებული კოლექტიური ხელშეკრულებების პირობებიდან გამომდინარე დამსაქმებლის მხრიდან დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების ვადის გაგრძელების ვალდებულების შესახებ საკითხის სწორი შეფასება.

16. 2010 წლის 25 მაისის კოლექტიური ხელშეკრულების 3.1.13 და მოგვიანებით, 2012 წლის 25 დეკემბერს გაფორმებული კოლექტიური ხელშეკრულების 14.3 პუნქტების შინაარსიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, გამოსაკვლევია ვალდებული იყო თუ არა დამსაქმებელი 2013 წლის პირველი თებერვლიდან - ხელშეკრულების ვადის ამოწურვის მომენტისათვის დაედო (გაეგრძელებინა) შრომითი ხელშეკრულება.

17. საქალაქო სასამართლომ დადგენლად მიიჩნია, რომ 2010 წლის 25 მაისის კოლექტიური ხელშეკრულების 3.1.13 პუნქტის საფუძველზე დამსაქმებელი ვალდებული იყო გაეფორმებინა განუსაზღვრელი ვადით შრომითი ხელშეკრულება. სააპელაციო პალატამ აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება მხოლოდ ნაწილობრივ გაიზიარა და მიიჩნია, მოსარჩელეს სარჩელის აღძვრის მომენტისათვის (2015 წლის 6 აპრილისათვის) გაშვებული ჰქონდა სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობის (სამწლიანი) ვადა 2010 წლის 25 მაისის კოლექტიური ხელშეკრულების 3.1.13. პუნქტიდან გამომდინარე - შრომითი ხელშეკრულების განუსაზღვრელი ვადით დადების შესახებ უფლებაზე, ვინაიდან სსკ-ის 130-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე პალატის მოსაზრებით, სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობის სამწლიანი (სსკ-ის 128-ე მუხ.) ვადის ათვლა განუსაზღვრელი შრომითი ხელშეკრულების დადების შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნაზე კონკრეტულ შემთხვევაში დაიწყო 2012 წლის პირველი თებერვლიდან, როდესაც დასაქმებულს 2012 წლის პირველ თებერვალს, ნაცვლად უვადო შრომითი ხელშეკრულებისა, დამსაქმებელმა გაუფორმა ერთ წლიანი შრომითი ხელშეკრულება.

18. 2012 წლის პირველი თებერვლისათვის დასაქმებული აკმაყოფილებდა 2010 წლის 25 მაისის კოლექტიური ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ყველა იმ წინაპირობას, რომლებიც ამ კოლექტიური ხელშეკრულების საფუძველზევე უფლებამოსილს ხდიდა მას მოეთხოვა დამსაქმებლისათვის უვადო შრომითი ხელშეკრულების დადება, თუმცა, მან უვადო შრომითი ხელშეკრულების დადების მოთხოვნით დამსაქმებელს არ მიმართა სარჩელის აღძვრამდე.

19. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ 23.01.2013წ. დამსაქმებელს მიმართა პროფკომიტეტის თავმჯდომარემ, 25.12.2012წ. კოლექტიური ხელშეკრულების 4.13 მუხლის საფუძველზე კომპანიის პროფწევრთა - 52 თანამშრომლის, მათ შორის, დასაქმებულის მიმართ 2 წლის ვადით შრომითი კონტრაქტის გაფორმების წარდგინებით. დასაქმებულის უფლება 2012 წლის 25 დეკემბრის 4.13. პუნქტიდან გამომდინარე 2 წლიანი შრომითი ხელშეკრულების გაფორმების შესახებ დაირღვა 2013 წლის პირველი თებერვლიდან, საიდანაც სარჩელის აღძვრამდე (სარჩელი აღძრულია 2015 წლის 6 აპრილს) სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადა არ არის გასული.

20. ამდენად, 2012 წლის 1-ლი თებერვლის ერთწლიანი შრომითი ხელშეკრულების ვადის ამოწურვის მომენტისათვის დამსაქმებელი შეზღუდული იყო 2012 წლის 25 დეკემბრის (და არა 2010 წლის 25 დეკემბრის) კოლექტიური ხელშეკრულების 4.13 პუნქტის საფუძველზე დასაქმებულთან ორ წლიანი შრომითი ხელშეკრულების დადების ვალდებულებით, რაც გამორიცხავდა დამსაქმებლის მხრიდან ვადის გასვლის საფუძვლით მოსარჩელის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების უფლებამოსილებას და შესაბამისად ამ ქმედების კანონიერებას.

21. აპელანტის ის არგუმენტი, რომ არც 2012 წლის 25 დეკემბრის კოლექტიური ხელშეკრულებით არ იყო შეზღუდული მოსარჩელის მიმართ 2 წლიანი ხელშეკრულების დადების ვალდებულებით, ვინაიდან მას ასეთი ვალდებულება მხოლოდ მისი (დამსაქმებლის) მხრიდან ხელშეკრულების გაფორმების შესახებ ნების გამოვლენის შემთხვევაში დაეკისრებოდა, არ იქნა გაზიარებული. ამ პოზიციის საწინააღმდეგოდ არსებობდა 2012 წლის 25 დეკემბრის კოლექტიური ხელშეკრულება, სადაც თვითონ მე-4 მუხლის დასათაურებიდან და 4.13 პუნქტის შინაარსიდან გამომდინარე მუშაკის მიერ ამ პუნქტით გათვალისწინებული წინაპირობების დაკმაყოფილების შემთხვევაში, ხელშეკრულება ავალდლებულებდა დამსაქმებელს 2 წლიანი შრომითი ხელშეკრულების გაფორმებას.

22. სააპელაციო პალატამ მიუთითა პ-–ი კავშირის შესახებ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-14 პუნქტზე, რომლის თანახმად, კოლექტიური ხელშეკრულება არის ხელშეკრულება დამსაქმებელს, საწარმოს, ორგანიზაციას, დაწესებულებასა და პ---ი კავშირის ორგანიზაციას შორის, რომელიც არეგულირებს მხარეთა შრომით, სოციალურ და პ-– ურთიერთობებს.

23. სშკ-ის 41-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად (მხარეთა შორის შრომითი ურთიერთობის მომენტში მოქმედი რედაქცია) კოლექტიური ხელშეკრულება იდება დამსაქმებელსა და ორ ან მეტ დასაქმებულს – დასაქმებულთა გაერთიანებას შორის.

24. ვინაიდან, დამსაქმებელი ვალდებული იყო დასაქმებულთან დაედო შრომითი ხელშეკრულება 2 წლის ვადით და ხელშეკრულების ვადის გასვლის მოტივით (სშკ-ის 37-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტი), არ არსებობდა მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის საფუძველზე სადავო ბრძანება ბათილი იყო.

25. სშკ-ის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ შრომითი ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული, დამსაქმებლის ბრალით გამოწვეული იძულებითი მოცდენის დროს დასაქმებულს შრომის ანაზღაურება მიეცემა სრული ოდენობით. მოცდენად უნდა ჩაითვალოს იმგვარი ვითარებაც, როდესაც შრომის ხელშეკრულების არამართლზომიერად მოშლის შედეგად, დასაქმებულს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მოვალეობების შესრულების შესაძლებლობა ესპობა, ვინაიდან, ამავე დროს, არსებობს დასაქმებულის ნება, განახორციელოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულება და მიიღოს შესაბამისი ანაზღაურება. შესაბამისად, შრომითი ხელშეკრულების არამართლზომიერად მოშლის მომენტიდან დასაქმებულის სამუშაოზე აღდგენამდე ან ხელშეკრულების ვადის ამოწურვამდე დრო დამსაქმებლის ბრალით გამოწვეული მოცდენაა. ამდენად, მითითებული ნორმის ასევე შრომის კოდექსის 44-ე მუხლის და სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილით და 409-ე მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე სასარჩელო მოთხოვნა 2013 წლის 1-ლი თებერვლიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე პერიოდისათვის ყოველთვიური ხელფასის - 399 ლარის დაკისრების შესახებ ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, კერძოდ, იმის გათვალისწინებით, რომ 2012 წლის 1-ლი თებერვლის ერთწლიანი შრომითი ხელშეკრულების ვადის ამოწურვის მომენტისათვის დამსაქმებელი შეზღუდული იყო 2012 წლის 25 დეკემბრის (და არა 2010 წლის 25 მაისის) კოლექტიური ხელშეკრულების 4.13 პუნქტის საფუძველზე დასაქმებულთან ორ წლიანი შრომითი ხელშეკრულების დადების ვალდებულებით, დასაქმებულის არაკანონიერი გათავისულფების გამო, იძულებითი მოცდენის პერიოდი პალატის შეფასებით, შეადგენს ორ წელს და შესაბამისად იძულებითი მოცდენით გამოწვეული ზიანიც სწორედ ამ პერიოდის გათვალისწინებით უნდა დაკმაყოფილდეს.

26. შესაბამისად, ამ ნაწილში, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შეიცვალა და მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ იძულებითი მოცდენის გამო, განაცდურის სახით დაეკისრა ყოველთვიური ხელფასის 399 ლარის გადახდა ორი წლის განმავლობაში მისაღები თანხის ოდენობით.

27. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ/ აპელანტმა, რომელმაც მოითხოვა მისი გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში.

28. საკასაციო საჩივარი ეფუძნება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ-ის) 394-ე მუხლის დარღვევებს.

29. იმავდროულად, კასატორი აღნიშნავს, რომ მოთხოვნის შემაფერხებელი შედავების (ხანდაზმულობის) გარდა, მათ მიერ, პირველ და სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში სადავო იყო ის გარემოება, რომ 2012 წლის 25 დეკემბერს გაფორმებული კოლექტიური ხელშეკრულების 4.13 მუხლს მოსარჩელე ვერ აკმაყოფილებდა, ვინაიდან მხარეს ხელშეკრულების 4.13 მუხლის საფუძველზე, მისი გაფორმების შემდგომ 1 წელი უნდა ემუშავა კომპანიაში და მხოლოდ ამის შემდეგ მოიპოვებდა 2 წლიანი კონტრაქტის გაფორმების უფლებას.

30. კასატორის მითითებით, 2012 წლის 25 დეკემბერს დამსაქმებელსა და კავშირს შორის დაიდო ახალი კოლექტიური ხელშეკრულება 2013 წლის 1 იანვრიდან 2016 წლის 31 დეკემბრამდე მოქმედების პირობით, რომლის 4.13 პუნქტით, განისაზღვრა, რომ მუშაკებს, რომლებიც არიან პ--–ი კავშირის წევრები და მუშაობენ კომპანიაში 1 წელზე ხანგრძლივად და თუ ეს მუშაობა ატარებს მუდმივ ხასიათს, პროფკავშირის წერილობითი წარდგინებით ადმინისტრაცია მათ გაუფორმებს შრომით კონტრაქტებს 2 წლის ვადით. კასატორი აღნიშნავს, რომ მოსარჩელის განთავისუფლების მომენტისათვის მოქმედებდა მე-2 კოლექტიური ხელშეკრულება, რომელიც ითვალისწინებდა ხელშეკრულების გაფორმების ვალდებულებას 2 წლის ვადით. აღნიშნული პუნქტის იმგვარად ინტერპრეტაცია, თითქოს დამსაქმებელი იღებდა უპირობო ვალდებულებას ყველა დასაქმებულისათვის გაეფორმებინა უვადო შრომითი ხელშეკრულება მოკლებულია ლეგიტიმურ საფუძველს. იმავდროულად, დამსაქმებულის პირობა არ შეიძლებოდა გაგებულიყო უპირობო ვალდებულებად, არამედ, ეს იყო ერთ-ერთი არსებითი პირობა, ანუ 4.13 მუხლში გათვალისწინებულ პირებს, დამსაქმებელი ხელშეკრულების გაფორმების სურვილის შემთხვევში, გაუფორმებდა შრომით ხელშეკრულებას განსხვავებული პირობით, კერძოდ 2 წლის ვადით. განსხვავებით სხვა თანამშრომლისაგან, რომლებსაც კომპანიაში უფორმდებოდათ არა 2 არამედ 1 წლიანი შრომითი კონტრაქტები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 25 მაისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სსსკ-ის 396-ე მუხლით და 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

2. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც, მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

31. კასატორის პრეტენზია მდგომარეობს დამსაქმებლის არამართლზომიერ დავალდებულებაში გაეფორმებინა დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულება 2 წლით, რასაც საბოლოდ შედეგად მოჰყვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დასაქმებულისათვის შესაბამისი კომპენსაციის გადახდის დაკისრება. კასატორი აღნიშნავს, რომ 2012 წლის 25 დეკემბერს გაფორმებული კოლექტიური ხელშეკრულების 4.13 მუხლს მოსარჩელე ვერ აკმაყოფილებდა, ვინაიდან მხარეს ხელშეკრულების 4.13 მუხლის საფუძველზე, მისი გაფორმების შემდგომ 1 წელი უნდა ემუშავა კომპანიაში და მხოლოდ ამის შემდეგ მოიპოვებდა 2 წლიანი კონტრაქტის გაფორმების უფლებას. კასატორის აღნიშნულ არგუმენტს არ გააჩნია ვარგისი ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძველი შემდეგ გარემოებათა გამო:

32. საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები იმის შესახებ, რომ სადავო ბრძანებით 2013 წლის 1 თებერვლიდან თბილისის ქსელის მომსახურების განყოფილების რიგ თანამშრომლებთან ერთად, დასაქმებული გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან საქართველოს შრომის კოდექსის (შემდეგში: სშკ-ი) 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე (საფუძველი: შრომის ხელშეკრულების ვადის გასვლა).

33. იმავდროულად, დადგენილია, რომ დამასაქმებელსა და საქართველოს კ-ის მ--პ– კავშირს შორის 2010 წლის 25 მაისს გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის 3.1.13 ქვეპუნქტის თანახმად, თანამშრომლებს, რომლებიც მუშაობენ კომპანიაში ერთ წელზე ხანგრძლივად და თუ ეს მუშაობა ატარებს მუდმივ ხასიათს, ადმინისტრაცია გაუფორმებს შრომით კონტრაქტებს განუსაზღვრელი ვადით. 2012 წლის 25 დეკემბერს დამსაქმებელსა და კავშირს შორის დაიდო ახალი კოლექტიური ხელშეკრულება, რომლის 4.13 პუნქტით, განისაზღვრა, რომ მუშაკებს, რომლებიც არიან პ--–ი კავშირის წევრები და მუშაობენ კომპანიაში 1 წელზე ხანგრძლივად და თუ ეს მუშაობა ატარებს მუდმივ ხასიათს, პროფკავშირის წერილობითი წარდგინებით ადმინისტრაცია მათ გაუფორმებს შრომით კონტრაქტებს 2 წლის ვადით. დასაქმებულის ეს უფლება დაირღვა 2013 წლის პირველი თებერვლიდან (სასარჩელო მოთხოვნის ის ნაწილი, რომელიც წარმოშობილია, განხორციელებადია და არ არის ხანდაზმული). ამდენად, 2012 წლის 1-ლი თებერვლის ერთწლიანი შრომითი ხელშეკრულების ვადის ამოწურვის მომენტისათვის დამსაქმებელი შეზღუდული იყო 2012 წლის 25 დეკემბრის (და არა 2010 წლის 25 დეკემბრის) კოლექტიური ხელშეკრულების 4.13 პუნქტის საფუძველზე დასაქმებულთან ორ წლიანი შრომითი ხელშეკრულების დადების ვალდებულებით, რაც გამორიცხავდა დამსაქმებლის მხრიდან ვადის გასვლის საფუძვლით მოსარჩელის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების უფლებამოსილებას და შესაბამისად ამ ქმედების კანონიერებას. არ არის გასაზიარებელი კასატორის ის შედავება, თითქოს, დასაქმებული არ აკმაყოფილებდა 2012 წლის 25 დეკემბრის 4.13 პუნქტის მოთხოვნებს, ვინაიდან მას ასეთი ვალდებულება მხოლოდ მისი (დამსაქმებლის) მხრიდან ხელშეკრულების გაფორმების შესახებ ნების გამოვლენის შემთხვევაში დაეკისრებოდა. საგულისხმოა, რომ კასატორმა აღნიშნული არგუნემტი დააყენა სააპელაციო ისნტაციის სასამართლოში, საქმის განხილვისას, რაზედაც ამომწურავად არის ნამსჯელი სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინებაში (იხ., წინამდებარე განჩინების პ: 21), რომელიშიც მითითებულია, რომ 2012 წლის 25 დეკემბრის კოლექტიური ხელშეკრულების მე-4 მუხლის დასათაურებიდან და 4.13 პუნქტის შინაარსიდან გამომდინარე მუშაკის მიერ ამ პუნქტით გათვალისწინებული წინაპირობების დაკმაყოფილების შემთხვევაში, ხელშეკრულება ავალდელბულებდა დამსაქმებელს 2 წლიანი შრომითი ხელშეკრულების გაფორმებას. შესაბამისად, ხელშეკრულების სხვაგვარი იტერპრეტაციის შესაძლებლობას უშულოდ მითითებული დოკუმენტიც არ იძლევა. ანალოგიურ საქმეში, სადაც ასევე დაისვა სს „ს--სა“ და საქართველოს კ---ის მ- პ- კავშირს შორის 25.05.2010წ.-ს გაფორმებული ხელშეკრულების არასწორ ინტერპრეტაციასის საკითხი, საკასაციო პალატამ განმარტა შემდეგი: „სამოქალაქო სამართლებრივი ხელშეკრულება წარმოადგენს ორმხრივი/მრავალმხრივი ნების თავისუფალი გამოვლენის შედეგს, რომლის გაფორმება სულ ცოტა, ორ ეტაპს მოიცავს: ნების გამოვლენა და მისი დადგენილი წესით გაფორმება. პირველ ეტაპზე კერძო ავტონომიისა და სახელშეკრულებო თვითბოჭვის ფარგლებში მხარეები თანხმდებიან მათთვის საინტერესო საკითხებზე, ამ ეტაპზე მხარეები სარგებლობენ სამოქალაქო კოდექსით მინიჭებული უფლებით თავად განსაზღვრონ ხელშეკრულებათა შინაარსი. ხოლო მომდევნო ეტაპიდან, რომელიც მიღწეული შეთანხმების დადგენილი წესით გაფორმებაში მდგომარეობს, ხელშემკვრელ მხარეთა მიერ გამოვლენილი ნება იძენს შესასრულებლად სავალდებულო ძალას და მისი დარღვევის შემთხვევაში, მხარე უფლებამოსილია გამოიყენოს უფლების დაცვის სასარჩელო ფორმა (სკ-ის 52-ე, 316-ე, 317-ე. 319-ე მუხ.). 25.05.2010წ.-ს ხელშეკრულებით ცალსახად და არაორაზროვნად გამოავლინეს მხარეებმა ნება უვადო შრომითი ხელშეკრულებები გაეფორმებინათ იმ პირებთან, რომლებიც ერთ წელზე ხანგრძლივად მუშაობდნენ კომპანიაში. ამასთან, სხვა რაიმე წინაპირობას გარდა კომპანიაში მუშაობის ხანგრძლივობისა (ერთი წელი) ხელშეკრულების 3.1.13 პუნქტი არ ითვალისწინებდა“ იხ.,სუსგ №ას-1284-1222-2014 ,24 თებერვალი, 2015 წელი. სხვა საქმეშიც, საკასაციო პალატამ აღნიშნა, რომ კოლექტიური ხელშეკრულება საწარმოს ავალდებულებდა გაეფორმებინა ორწლიანი შრომითი ხელშეკრულება დასაქმებულთან, რაც დამსაქმებელს არ შეუსრულებია და 2013 წლის 1 თებერვალს იმავე წლის 31 იანვრამდე ვადით გაუფორმა მოსარჩელეს შრომითი კონტრაქტი, რაც არა მხოლოდ კოლექტიური ხელშეკრულების პირობას ეწინააღმდეგებოდა, არამედ დაირღვა კოლექტიური ხელშეკრულების მომწესრიგებელი ორგანული კანონის მოთხოვნაც. იხ., სუსგ№ას-903-869-2016, 10 აპრილი, 2017 წელი.

34. ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ანდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

35. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც. მსგავსი კატეგორიის შრომით დავებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა, რომელთა ნაწილიც ასახულია წინამდებარე განნჩინებაში.

36. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც, საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

37. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს „ს-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ სს „ს--ს“ უკან დაუბრუნდეს 2017 წლის 17 მაისს საგადახდო დავალება N260 გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან (502 ლარი) 351.40 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ე.გასიტაშვილი

ბ. ალავიძე